PROVERBAT

 2 për të fituar* mençuri,+ për të njohur ç’është disiplina,*

për të kuptuar thëniet e mençura,

 3 për të pranuar disiplinën+ që jep gjykim të thellë,

drejtësi,+ gjykim të shëndoshë*+ dhe ndershmëri,*

 4 për t’u dhënë të papërvojëve mendjemprehtësi,+

për t’u dhënë të rinjve njohuri dhe aftësi për të menduar mirë.+

 5 I mençuri dëgjon dhe mëson më shumë.+

Një njeri me mend kërkon udhëheqje të mençur*+

 6 për të kuptuar proverba dhe thënie të koklavitura,*

gjëegjëzat dhe fjalët e të mençurve.+

 8 Biri im, vërja veshin disiplinës së atit tënd,+

dhe mos i braktis mësimet* e nënës sate.+

 9 Ato janë një kurorë e bukur lulesh për kokën tënde,+

një stoli e çmuar për qafën tënde.+

12 t’i gëlltitim të gjallë, siç gëlltit Varri,*

t’i gëlltitim krejt, si ata që përfundojnë në gropë,

13 t’i grabitim të gjitha gjërat e tyre të çmuara

e t’i mbushim shtëpitë tona me plaçkë,

14 po, hajde me ne,*

e ç’të vjedhim, do ta ndajmë bashkë»,*

Mbaji larg këmbët nga shtegu i tyre,+

16 sepse këmbët e tyre sulen drejt së ligës;

ata turren për të derdhur gjak.+

18 Ja pse ata zënë pusí për të derdhur gjak

e rrinë fshehur për të marrë jetë njerëzish.

19 Këto janë udhët e atyre që kërkojnë fitime të pandershme,

të cilat në fund ua marrin jetën atyre që i shtien në dorë.+

dhe atëherë do të derdh frymën time mbi ju

e do t’ju tregoj fjalët e mia.+

24 Unë thirra, por ju i mbyllët veshët vazhdimisht,

unë e shtriva dorën, por askush nuk kushtoi vëmendje.+

25 Ju i shpërfillët vazhdimisht gjithë këshillat e mia

dhe e hodhët poshtë korrigjimin tim.

26 Prandaj unë do të qesh kur t’ju bjerë ndonjë e zezë,

do t’ju vë në lojë kur të vijë ajo që ju tmerron,+

27 kur ajo që ju tmerron të vijë si stuhi,

kur të zezat t’ju vijnë si furtunë

dhe kur t’ju zënë hallet e ankthet.

28 Atëherë këta do të më thërrasin pa pushim, por s’do të përgjigjem;

do të më kërkojnë me ngulm, por s’do të më gjejnë,+

29 sepse e urryen njohurinë+

dhe nuk zgjodhën të nderonin thellësisht Jehovain.+

30 Nuk i pranuan këshillat e mia

dhe gjithë korrigjimet e mia i përbuzën.

31 Prandaj do të vuajnë pasojat* e udhëve të tyre+

e do të mbyten nga intrigat* e tyre.

32 Rebelimi do t’ua hajë kokën të papërvojëve,

dhe moskokëçarja* do t’i shkatërrojë të marrët.

33 Por ai që më dëgjon, do të jetojë i sigurt,+

pa frikë në zemër se mos i ndodh ndonjë e keqe.»+

2 Biri im, nëse i pranon fjalët e mia

dhe i ruan si thesar urdhërimet e mia+

 2 duke i vënë veshin mençurisë+

dhe duke e prirur zemrën drejt aftësisë dalluese,+

 3 e nëse i thërret aftësisë për të kuptuar*+

dhe e ngre zërin për aftësi dalluese,+

 4 nëse vazhdon t’i kërkosh si argjendin+

dhe të rrëmosh për to si për thesare të fshehura,+

 5 atëherë do të kuptosh ç’do të thotë të nderosh thellësisht Jehovain*+

dhe do të fitosh njohuri për Perëndinë.+

 6 Vërtet, vetë Jehovai jep mençuri+

e prej gojës së tij burojnë njohuria dhe aftësia dalluese.

 7 Ai e ruan si thesar mençurinë praktike për të drejtët;

ai është mburojë për ata që ecin me integritet.*+

 8 Ai i mbron shtigjet e drejtësisë

dhe do ta ruajë udhën e besnikëve të tij.+

 9 Po, atëherë do të kuptosh çfarë është drejtësia, ndershmëria dhe paanshmëria;

cila është udha e mirë që duhet të ndjekësh gjithmonë.+

10 Kur mençuria të hyjë në zemrën tënde+

dhe njohuria të bëhet e këndshme për shpirtin* tënd,+

11 aftësia për të menduar mirë do të të ruajë+

dhe aftësia dalluese do të të mbrojë,

12 për të të shpëtuar nga udha e keqe,

nga njeriu që thotë gjëra të shtrembra,+

13 nga ata që largohen nga shtigjet e drejta

për të ecur në udhët e errësirës,+

14 nga ata që gëzojnë kur bëjnë keq

dhe kënaqen me gjëra të liga e të shtrembra,

15 nga ata që ndjekin shtigje dredharake

e që janë hileqarë në gjithë udhët e tyre.

16 Mençuria do të të ruajë nga gruaja e ulët,*

nga fjalët e sheqerosura* të gruas imorale*+

17 që e braktis shokun e ngushtë të rinisë*+

dhe që e harron besëlidhjen që ka bërë me Perëndinë.

18 Shtëpia e saj të fundos në vdekje,

dhe shtigjet* e saj të çojnë tek ata që dergjen të pafuqishëm në vdekje.+

19 Asnjë nga ata që kryen marrëdhënie me të*

s’do të kthehet e s’do të hyjë përsëri në shtigjet e jetës.+

20 Prandaj ndiq udhën e njerëzve të mirë

dhe qëndro në shtigjet e të drejtëve,+

21 sepse vetëm të drejtët* do të banojnë në tokë

dhe të paqortueshmit* do të qëndrojnë në të.+

22 Kurse të ligjtë do të shfarosen nga toka+

dhe të pabesët do të shkulen prej saj.+

3 Biri im, mos i harro mësimet* e mia

dhe i zbatofsh urdhërimet e mia me gjithë zemër,

 2 sepse do të t’i shtojnë ditët,

vitet e jetës dhe të paqes.+

Lidhi rreth qafës, shkruaji në pllakën e zemrës,+

 4 dhe atëherë do të fitosh gjykim të mirë

dhe do të gëzosh miratim në sytë e Perëndisë e të njerëzve.+

 5 Beso te Jehovai+ me gjithë zemër

dhe mos u mbështet në aftësinë tënde për të kuptuar.+

 6 Kushtoji vëmendje në të gjitha udhët e tua,+

dhe ai do t’i drejtojë shtigjet e tua.+

 8 Atëherë trupi* do të të shërohet

dhe kockat do të të përtërihen.

 9 Nderoje Jehovain me gjërat e tua me vlerë,+

me frytet e para të të gjithë prodhimit tënd.*+

10 Kështu depot e tua do të mbushen plot e përplot,+

dhe fuçitë e tua* do të gufojnë nga vera e re.

11 Biri im, mos e hidh poshtë disiplinën e Jehovait+

dhe mos e përbuz korrigjimin e tij,+

12 sepse Jehovai korrigjon atë që ka për zemër,*+

siç bën babai me të birin që e kënaq.+

13 Lum njeriu që gjen mençuri!+

Lum njeriu që fiton aftësi dalluese!

14 Të fitosh mençuri është më mirë se të fitosh argjend

dhe ta zotërosh atë është më mirë se të kesh ar.+

15 Ajo është më e çmuar se koralet;*

asnjë gjë që dëshiron, s’mund të krahasohet me të.

16 Në të djathtën e saj, ka jetë të gjatë,

pasuri dhe lavdi, në të majtën e saj.

17 Udhët e saj janë të këndshme

dhe në tërë shtigjet e saj ka paqe.+

18 Ajo është pemë jete për ata që e kapin,

dhe ata që e rrokin, do të quhen të lumtur.+

20 Me anë të njohurisë së tij, ujërat e thella u ndanë,

dhe nga qiejt me re, pikoi vesë.+

Ruaje mençurinë praktike dhe aftësinë për të menduar mirë,

22 sepse do të të japin jetë*

dhe do të jenë stoli për qafën tënde.

23 Atëherë do të ecësh udhës sate i sigurt,

dhe këmba jote nuk do të pengohet kurrë.*+

24 Kur të shtrihesh, s’do të kesh frikë;+

do të biesh për të fjetur e do të bësh gjumë të ëmbël.+

25 Nuk do të trembesh nga ndonjë tmerr i papritur,+

as nga shtrëngata që po vjen mbi të ligjtë.+

26 Vetë Jehovai do të jetë siguria jote;+

ai do ta ruajë këmbën tënde që të mos e zërë ndonjë grackë.+

27 Mos ua mbaj të mirën atyre që u takon+

kur e ke në dorë ta bësh.+

29 Mos kurdis asgjë të keqe kundër fqinjit tënd,+

kur ai ndihet i sigurt me ty.

30 Mos bëj fjalë kot me njeri,+

nëse s’të ka bërë asgjë të keqe.+

31 Mos i ki zili njerëzit e dhunshëm+

dhe mos zgjidh asnjë nga udhët e tyre,

32 sepse hileqarët janë të pështirë për Jehovain,+

ndërsa të ndershmit gëzojnë miqësi të ngushtë me Të.+

33 Mallkimi i Jehovait zë shtëpinë e të ligjve,+

por ai e bekon shtëpinë e të drejtëve,+

34 sepse tallësit ai i përqesh,+

kurse zemërbutët i miraton.+

35 Të mençurit do të trashëgojnë nderim,

por të marrët ngrenë në qiell çnderimin.+

4 Bijtë e mi, vërjani veshin disiplinës atërore,+

kushtojini vëmendje, që të fitoni aftësi për të kuptuar,

 2 sepse do t’ju jap udhëzime të mira.

Mos i braktisni mësimet* e mia.+

 3 Isha një bir i vërtetë për tim atë,+

dhe veçanërisht i dashur për nënën time.+

 7 Mençuria është gjëja më e rëndësishme,*+ prandaj fito mençuri,

dhe ndër gjithë gjërat që fiton, fito aftësi për të kuptuar.+

 9 Do të të vërë në kokë një kurorë të hijshme lulesh,

do të të stolisë me një kurorë bukurie.»

10 Dëgjoji, biri im, dhe pranoji fjalët e mia,

dhe vitet e jetës sate do të bëhen të shumta.+

11 Unë do të të mësoj në udhën e mençurisë,+

do të të prij në udhën e drejtësisë.+

12 Kur të ecësh, s’do të të pengohen hapat,

dhe nëse vrapon, nuk do të të merren këmbët.

14 Mos hyr në shtegun e të ligjve

dhe mos ec në udhën e të këqijve.+

15 Qëndroji larg asaj udhe e mos u fut në të,+

largohu prej saj dhe shmange,+

17 Ata ushqehen me bukën e ligësisë

dhe pinë verën e dhunës.

18 Por shtegu i të drejtëve është si drita e agimit,

që ndriçon gjithnjë e më shumë, derisa bëhet ditë e plotë.+

19 Udha e të ligjve është si terri,

ja pse nuk e kuptojnë çfarë i pengon.

20 Biri im, kushtoju vëmendje fjalëve të mia,

dëgjoji me kujdes* thëniet e mia.

21 Mos i humb nga sytë

e ruaji thellë në zemër,+

22 sepse ato janë jetë për këdo që ua vë veshin+

dhe shëndet për gjithë trupin.

23 Më shumë se çdo gjë tjetër ruaj zemrën,+

sepse prej saj dalin burimet e jetës.

24 Flaki tej fjalët dredharake+

dhe qëndroji sa më larg të folurit hileqar.

25 Sytë e tu duhet të shikojnë drejt përpara,

po, nguli sytë drejt përpara teje.+

26 Sheshoje* rrugën ku vë këmbët,+

dhe gjithë udhët e tua do të jenë të sigurta.

Më dëgjo me kujdes* tek të mësoj aftësinë dalluese,+

 2 që të ruash aftësinë tënde për të menduar mirë

dhe të mbrosh njohurinë e vërtetë me buzët e tua,+

 3 sepse buzët e një gruaje të ulët* pikojnë si hoje mjalti,+

dhe goja e saj është më ledhatuese se vaji.+

 4 Por në fund ajo është e hidhur si pelini+

dhe e mprehtë si një shpatë me dy tehe.+

 7 Tani, biri im, më dëgjo

dhe mos ia kthe shpinën asaj që po them.

 8 Qëndro sa më larg saj

e mos iu afro hyrjes së shtëpisë së saj,+

 9 që të mos e humbasësh dinjitetin në sytë e të tjerëve+

e të mos korrësh vite vuajtjesh;+

10 që pasurinë* tënde të mos e përpijnë të panjohurit+

dhe mundi yt të mos shkojë për shtëpinë e një të huaji.

11 Përndryshe do të rënkosh kur jeta të të perëndojë,

kur mishi dhe trupi të të treten+

12 e të thuash: «Sa e urreva disiplinën!

13 Nuk e dëgjova zërin e atyre që më këshillonin,

as u kushtova vëmendje atyre që më mësonin.

14 Jam buzë shkatërrimit të plotë

përpara gjithë kongregacionit.»*+

15 Pi ujë vetëm nga sterna* jote

dhe ujë të freskët* vetëm nga pusi yt.+

16 Pse të derdhen jashtë krojet e tua,

rrëketë e tua të ujit nëpër sheshe?!+

17 Le të jenë vetëm për ty

dhe jo për të panjohurit.+

18 I bekuar qoftë burimi yt*

dhe gëzofsh me gruan e rinisë sate,+

19 me drenushën e dashur, sorkadhen* e hijshme!+

21 Ja, udhët e njerëzve janë përpara syve të Jehovait;

ai i shqyrton të gjitha shtigjet e tyre.+

22 Të ligun do ta zënë në lak fajet e veta,

litarët e mëkatit të vet do ta mbajnë të lidhur.+

23 Ai do të vdesë prej mungesës së disiplinës

dhe do të hyjë në rrugë të shtrembër nga marrëzia e tij e pafund.

6 Biri im, nëse ke dalë garant për një tjetër,*+

nëse i ke dhënë dorën* një të panjohuri,+

 2 nëse je zënë në lak nga premtimi yt,

nëse je kapur ngushtë nga fjalët e gojës sate,+

 3 bëj këtë, biri im, dhe shpëto veten

se tani ke rënë në dorë të tjetrit:

 4 Mos i lër sytë të bien në gjumë,

as qepallat të dremitin.

 5 Çlirohu si një gazelë nga dora e gjuetarit,

si një zog nga dora e gjahtarit të zogjve.

 6 Shko te milingona, o përtac,+

vëzhgo udhët e saj dhe bëhu i mençur.

 7 Edhe pse nuk ka komandant,

oficer a sundimtar,

 8 ajo e përgatit ushqimin gjatë verës+

dhe i mbledh zahiretë* gjatë të korrave.

10 Fli edhe pak, dremit edhe pak,

rri edhe pak duarkryq për të pushuar,+

11 dhe varfëria do të të vijë si kusar

e skamja, si një burrë i armatosur.+

12 Njeriu i pavlerë dhe i lig

i ka në majë të gjuhës fjalët dredharake.+

14 Me një zemër të mbrapshtë

thur pareshtur plane të liga+ dhe mbjell grindje.+

15 Prandaj shkatërrimi do t’i vijë befas;

në çast do të dërrmohet pa shpresë shërimi.+

16 Ka gjashtë gjëra që Jehovai i urren,

po, shtatë janë gjërat e pështira për të:*

17 sytë fodullë,+ gjuha gënjeshtare,+ duart që derdhin gjak të pafaj,+

18 zemra që kurdis plane të liga,+ këmbët që turren drejt së keqes,

19 dëshmitari i rremë që gënjen sa herë hap gojën+

dhe kushdo që mbjell grindje mes vëllezërve.+

20 Biri im, zbatoji urdhërimet e atit tënd

dhe mos i braktis mësimet* e nënës sate.+

21 Lidhi përherë rreth zemrës,

mbështilli rreth qafës.

22 Kur të ecësh, do të të prijnë,

kur të shtrihesh, do të të ruajnë

e kur të zgjohesh, do të të mësojnë,*

23 sepse urdhërimet janë një llambë,+ ligjet janë dritë,+

dhe korrigjimet e disiplinës janë udhë jete.+

24 Ato do të të ruajnë nga gruaja e keqe,+

nga gjuha joshëse e gruas imorale.*+

25 Mos e dëshiro në zemër bukurinë e saj,+

as mos e lejo të të magjepsë me sytë e saj joshës,

26 sepse një burrë katandiset për një copë bukë për shkak të një prostitute,+

dhe një jetë e çmuar bie në kthetrat e një gruaje kurorëshkelëse.

30 Askush nuk e përbuz hajdutin,

nëse vjedh për të ngopur shpirtin kur ka uri.

31 Megjithatë, kur të kapet, ai do ta kthejë shtatëfish;

do të japë gjithë gjërat me vlerë të shtëpisë së tij.+

32 Kushdo që kryen kurorëshkelje,* nuk ka gjykim të mirë;*

ai që e bën këtë, shkatërron veten.+

33 Ai do të ketë vetëm plagë e çnderim+

dhe do të mbetet gjithnjë i turpëruar,+

34 sepse xhelozia e tërbon një bashkëshort,

dhe ai s’ka për t’u treguar i dhembshur kur të marrë hak.+

35 Ai s’do të pranojë asnjë dëmshpërblim* e nuk do të qetësohet,

sado e madhe të jetë dhurata.

 4 Thuaji mençurisë «ti je motra ime»,

dhe aftësisë për të kuptuar, «e afërmja ime»,

 5 që të të mbrojnë nga gruaja e ulët,*+

nga gruaja imorale* dhe nga fjalët e saj të sheqerosura.*+

 6 Nga dritarja e shtëpisë sime,

po shihja poshtë përmes thurjeve të saj të drunjta,*

 7 dhe ndërsa vëzhgoja naivët,*

dallova mes të rinjve një djalë që i mungonte gjykimi i mirë.*+

 8 Ai kaloi rrugës, pranë qoshes ku jetonte një grua e tillë,

dhe u drejtua për te shtëpia e saj,

 9 në mugëtirë, në të ngrysur,+

tek derdhej nata dhe terri.

10 Kur ja, përpara i doli një grua e veshur si prostitutë,+

një grua me zemër dinake.

11 Ajo është llafazane dhe provokuese;+

nuk mblidhet kurrë* në shtëpi;

12 sa del nga shtëpia, me vrap shkon nëpër sheshe;

ajo zë pritë pranë çdo qosheje.+

13 E mbërthen djalin dhe e puth,

e me pafytyrësi i thotë:

14 «Më duhej të bëja flijime në bashkësi;+

sot i plotësova zotimet e mia.

16 Kam hedhur mbi shtrat kuverta të bukura,

lino shumëngjyrëshe nga Egjipti.+

18 Eja, të ngopemi me dashuri deri në mëngjes,

të shijojmë dashuri të zjarrtë së bashku,

19 sepse im shoq s’është në shtëpi,

është nisur për udhë të largët.

Mos kalofsh në shtigjet

e saj!+

26 Për shkak të saj, mjaft veta kanë rënë të vdekur,+

dhe viktimat e saj janë të shumta.+

27 Shtëpia e saj të çon në Varr*

dhe zbret në dhomat e errëta të vdekjes.

 2 Në vendet e larta+ përgjatë rrugës,

në kryqëzime, zë vend mençuria.

 3 Pranë portave të qytetit, në prag të dyerve,

vazhdon të thërrasë fort:+

 4 «Ty po të thërras, o popull,

zëri im u drejtohet të gjithëve.*

 6 Dëgjoni, sepse ajo që them, është e rëndësishme,

dhe buzët e mia thonë atë që është e drejtë.

 7 Goja ime e pëshpërit ëmbël të vërtetën,

dhe buzët e mia e urrejnë ligësinë.

 8 Gjithë fjalët e gojës sime janë të drejta,

asnjë prej tyre nuk është e shtrembër a dredharake.

 9 Ato janë të qarta për këdo që ka aftësi dalluese,

janë të drejta për ata që kanë fituar njohuri.

10 Zgjidhni disiplinën time në vend të argjendit,

zgjidhni njohurinë në vend të arit më të mirë,+

11 sepse mençuria është më e mirë se koralet*

dhe çdo gjë e dëshirueshme nuk krahasohet dot me të.

12 Unë, mençuria, banoj bashkë me mendjemprehtësinë;

kam fituar njohuri dhe kam mësuar aftësinë për të menduar mirë.+

14 Unë mund të jap këshilla të mira dhe jam praktike,+

kam aftësi për të kuptuar+ dhe forcë.+

15 Falë meje, mbretërit vazhdojnë të mbretërojnë

dhe zyrtarët e lartë dekretojnë ligje të drejta.+

16 Falë meje, princat vazhdojnë të sundojnë

dhe fisnikët gjykojnë me drejtësi.

17 I dua ata që më duan,

dhe ata që më kërkojnë, do të më gjejnë.+

18 Pasuritë dhe lavdia janë me mua,

pasuritë e pashtershme* dhe drejtësia.

19 Fryti im është më i mirë se ari, madje edhe se ari i rafinuar,

dhe dhuratat e mia janë më të mira se argjendi i zgjedhur.+

20 Unë eci në shtegun e ndershmërisë,

mes shtigjeve të drejtësisë.

21 Atyre që më duan, u jap një trashëgimi të pasur

dhe ua mbush depot plot e përplot.

22 Jehovai më bëri, dhe unë jam fillimi i krijimit të tij,+

arritja e tij më e hershme, që në lashtësi.+

23 Ai më dha një pozitë të nderuar që në lashtësi,*+

që nga fillimi, shumë kohë më parë se toka.+

24 Unë erdha në dritë* kur nuk kishte ujëra të thella,+

kur asnjë burim uji nuk gufonte.

25 Erdha në dritë para se të vendoseshin malet,

para se të ishin kodrat,

26 kur ai ende s’kishte bërë tokën,

fushat e saj a plisat e parë të dheut.

27 Kur ai bëri qiejt,+ unë isha atje;

kur përcaktoi horizontin* mbi sipërfaqen e ujërave,+

28 kur vendosi* retë atje lart,

kur bëri burimet e ujërave të thella,

29 kur nxori një dekret për detin,

që ujërat të mos shkonin përtej asaj që urdhëroi ai,+

kur hodhi themelet e tokës,

30 unë isha përkrah tij si një kryemjeshtër.+

Ditë pas dite isha kënaqësia e tij më e madhe,+

dhe unë gëzohesha në prani të tij gjithë kohës;+

31 gëzohesha me tokën, të cilën e bëri që të banohej,

dhe kisha veçanërisht për zemër bijtë e njerëzve.*

32 E tani, më dëgjoni bijtë e mi;

po, të lumtur janë ata që ecin në udhët e mia.

33 Vërjani veshin disiplinës+ e bëhuni të mençur;

mos e lini kurrë pas dore.

34 Lum njeriu që më dëgjon,

që vjen herët* në derën time, ditë pas dite,

dhe pret te hyrja e shtëpisë sime.

35 Vërtet, ai që më gjen, do të gjejë jetë+

e do të fitojë pëlqimin e Jehovait.

36 Por ai që më shpërfill, i bën dëm vetes,*

dhe ata që më urrejnë, duan vdekjen.»+

9 Mençuria e vërtetë e ka ndërtuar shtëpinë e vet,

i ka gdhendur* shtatë shtyllat e saj.

 2 Ka bërë gati mishin,*

e ka përzier verën aromatike

dhe e ka shtruar tryezën.

 3 I ka dërguar shërbëtoret

të thërrasin nga pikat e larta të qytetit:+

 6 Fito përvojë* që të jetosh,+

dhe ec përpara në udhën e arsyes.»+

 7 Ai që ndreq tallësin, i hap derën çnderimit,+

dhe ai që korrigjon njeriun e lig, do të lëndohet.

10 Të kesh nderim të thellë për Jehovain,* është hapi i parë drejt mençurisë,*+

dhe të njohësh Më të Shenjtin,+ të jep aftësi për të kuptuar.

11 Falë mençurisë, të gjata do të jenë ditët e tua,+

dhe të shumta vitet e jetës sate.

12 Nëse bëhesh i mençur, bëhesh për të mirën tënde,

e nëse je tallës, vetëm ti do t’i vuash pasojat.

13 Gruaja e pamend është llafazane,+

injorante dhe kokëboshe.

14 Ajo rri ulur në hyrje të shtëpisë,

në vendet e larta të qytetit.+

15 U thërret atyre që kalojnë pranë,

atyre që ecin drejt në udhën e tyre:

17 «Të ëmbla janë ujërat e vjedhura

dhe e këndshme është buka e ngrënë në fshehtësi.»+

18 Por s’e dinë që atje janë ata që dergjen të pafuqishëm në vdekje,

që mysafirët e saj janë në thellësitë e Varrit.*+

Biri i mençur është gëzimi i babait të vet,+

kurse biri i pamend është hidhërimi i nënës së vet.

 2 Thesaret e fituara me ligësi nuk sjellin asnjë dobi,

por drejtësia të shpëton nga vdekja.+

 3 Jehovai nuk do të lejojë që të drejtët të vuajnë urie,+

dhe të ligjve nuk do t’ua plotësojë dëshirat e pangopura.

 4 Duart dembele të varfërojnë,+

kurse duart e palodhura të pasurojnë.+

 5 Ai bir që e mbledh prodhimin gjatë verës, vepron me mend,

kurse ai bir që fle thellë gjatë të korrave, e turpëron veten.+

 6 Bekimet prehen mbi kokën e të drejtëve,+

por në gojën e të ligjve fshihen qëllime të dhunshme.

 7 Emri i mirë* i të drejtëve e ka hak bekimin,+

por emri i të ligjve do të tretet.+

 8 Kush është i mençur, do t’i pranojë udhëzimet,*+

por kush flet marrëzisht, do të nëpërkëmbet.+

 9 Kush ecën me integritet,* do të ecë i sigurt,+

por kush vepron me dredhi, ka për t’u zbuluar.+

10 Kush e shkel syrin tinëzisht, shkakton hidhërim,+

dhe kush flet marrëzisht, do të nëpërkëmbet.+

11 Goja e të drejtëve është burim jete,+

por në gojën e të ligjve fshihen qëllime të dhunshme.+

12 Urrejtja ndez grindje,

por dashuria i mbulon* të gjitha fajet.+

13 Në buzët e njeriut me aftësi dalluese ka mençuri,+

por shkopi është për kurrizin e njeriut pa gjykim të mirë.*+

14 Të mençurit e ruajnë si thesar njohurinë,+

kurse goja e të pamendëve e kërkon vetë rrënimin.+

16 Veprat e të drejtëve sjellin jetë,

kurse veprat e të ligjve të çojnë në rrugën e mëkatit.+

17 Ai që ia vë veshin disiplinës, të çon në shtegun e jetës,*

por ai që e shpërfill korrigjimin, të çon në rrugë të shtrembër.

18 Kush e maskon urrejtjen e vet, thotë gënjeshtra,+

dhe kush përhap thashetheme,* është i marrë.

19 Në fjalët e shumta nuk mungojnë fajet,+

por kush u vë fre buzëve, vepron me maturi.+

20 Gjuha e të drejtëve është si argjend i zgjedhur,+

kurse zemra e të ligjve s’vlen për gjë.

21 Buzët e të drejtëve u prijnë* shumë vetave,+

por të pamendët vdesin ngaqë u mungon gjykimi.+

22 Bekimi i Jehovait të bën të pasur+

dhe bekimi i tij nuk sjell asnjë dhembje.*

23 Sjellja e turpshme është një lojë argëtuese për të marrin,

por mençuria i përket njeriut me aftësi dalluese.+

24 Të ligjve do t’u bjerë mbi kokë ajo që i tmerron,

por të drejtëve do t’u plotësohen dëshirat.+

25 Kur të kalojë stuhia, të ligjtë do të fshihen tej,+

por themeli i të drejtëve është i patundur.+

26 Porsi uthulla për dhëmbët dhe tymi për sytë

është përtaci për punëdhënësin e vet.*

27 Nderimi i thellë për Jehovain* të zgjat jetën,+

kurse ditët e të ligjve do të shkurtohen.+

28 Shpresa* e të drejtëve është burim gëzimi,+

por shpresat e të ligjve do të shuhen.+

29 Udha e Jehovait është kala për të paqortueshmit,+

por për të ligjtë është rrënim.+

30 Të drejtët s’kanë për të rënë kurrë,+

kurse të ligjtë s’do të banojnë më në tokë.+

31 Nga goja e të drejtëve del mençuri,*

kurse gjuha e mbrapshtë do të pritet.

32 Buzët e të drejtëve e dinë ç’është e këndshme,

por goja e të ligjve është e mbrapshtë.

11 Peshorja me hile është e neveritshme për Jehovain,

por pesha e saktë* i sjell atij kënaqësi.+

 2 Kur kalohen caqet me arrogancë, vjen çnderimi,+

por mençuria është me modestët.+

 3 Integriteti* u prin të drejtëve,+

por intrigat do t’i rrënojnë të pabesët.+

 4 Pasuritë* s’të hyjnë në punë ditën e zemërimit të furishëm,+

por drejtësia të shpëton nga vdekja.+

 5 Drejtësia ua drejton shtigjet të paqortueshmëve,

por të ligjtë do të rrënohen për shkak të ligësisë së tyre.+

 6 Drejtësia do t’i çlirojë të drejtët,+

por të pabesët do të zihen në lak nga dëshirat e veta.+

 7 Kur njeriu i lig vdes, shpresat e tij shuhen,

e bashkë me të, merr fund edhe ajo që priste nga fuqia e vet.+

 8 I drejti do të çlirohet nga hallet

dhe vendin e tij do ta zërë i ligu.+

 9 Me gojën e tij, apostati* e rrënon të afërmin,*

por i drejti çlirohet falë njohurisë.+

10 Nga mirësia e të drejtëve, qyteti është plot hare,

dhe kur zhduken të ligjtë, ka britma gëzimi.+

11 Falë bekimit të të drejtëve, qyteti lartësohet,+

por nga goja e të ligjve rrafshohet.+

12 Kush nuk ka gjykim të mirë,* e trajton me përbuzje* të afërmin,

por njeriu me aftësi të vërtetë dalluese e mban gjuhën nën fre.+

13 Kush e ka gjuhën të gjatë,* shkon vërdallë për të treguar bisedat e bëra në mirëbesim,+

por njeriu i besueshëm* nuk i tregon çështjet konfidenciale.*

14 Kur nuk ka udhëheqje të mençur,* populli vuan,

por kur ka shumë këshilltarë, ka sukses.*+

15 Atij që del garant* për një të panjohur, me siguri do t’i shkojë keq,+

por kush nuk e shtrëngon* dorën në shenjë zotimi, do të jetë i sigurt.

16 Një grua shpirtmirë* fiton lavdi,+

kurse shpirtmizorët shtien në dorë pasuri.

17 Një burrë zemërmirë* i bën mirë vetes,+

kurse shpirtligjtë e futin veten në telashe.*+

18 I ligu fiton shpërblime të rreme,+

por kush mbjell drejtësi, fiton shpërblime të vërteta.+

19 Atë që nuk heq dorë nga drejtësia, e pret jeta,+

por atë që jepet pas së ligës, e pret vdekja.

20 Kush ka zemër dredharake, është i neveritshëm për Jehovain,+

por kush ecën në mënyrë të paqortueshme, i sjell atij kënaqësi.+

i ligu do të ndëshkohet se s’bën,+

por fëmijët e të drejtëve kanë për të shpëtuar.

22 Si një unazë ari në feçkën e një derri

është një grua e bukur që nuk do hiç të tregojë gjykim të mirë.

23 Dëshira e të drejtëve sjell veç të mira,+

kurse shpresa e të ligjve ngjall tërbim.

24 Dikush jep bujarisht,* e megjithatë në fund ka më shumë;+

një tjetër e mban për vete atë që duhet të japë, por përfundon në skamje.+

25 Njeriu* bujar do të begatohet,*+

dhe kush është burim freskie për të tjerët,* do të ripërtërihet edhe vetë.+

26 Populli do ta mallkojë atë që e mban drithin për vete,

por do ta bekojë atë që e shet.

27 Me njeriun që ngulmon të bëjë mirë, do të tregohen zemërmirë,+

por atij që kërkon të keqen, e keqja do t’i bjerë mbi kokë.+

28 Kush i var shpresat te pasuritë e tij, do të rrënohet,+

por të drejtët do të lulëzojnë si gjethnaja.+

29 Kushdo që e fut në telashe* shtëpinë e vet, do të trashëgojë erën,+

dhe i pamendi do të bëhet shërbëtor i të mençurit.

30 Pemë jete është fryti i të drejtit,+

dhe kush i bind të tjerët të bëjnë mirë,* është i mençur.+

31 Nëse i drejti mbi faqen e dheut do të marrë vërtet atë që i takon,

aq më shumë do të marrë i ligu dhe mëkatari!+

12 Kush e do disiplinën, do njohurinë,+

por kush e urren korrigjimin, është i paarsyeshëm.*+

 2 Njeriu i mirë fiton miratimin e Jehovait,

por njeriu që kurdis plane të liga, merr ndëshkimin e Tij.+

 3 Askush nuk gjen dot siguri me anë të ligësisë,+

por rrënjët e të drejtëve nuk do të shkulen kurrë.

 4 Një grua e zonja është kurorë për të shoqin,+

por ajo që e turpëron, është si kalbësirë për kockat e tij.+

 5 Mendimet e të drejtëve të çojnë në rrugën e duhur,

por udhëheqja e të ligjve të mashtron.

 6 Fjalët e të ligjve janë grackë vdekjeprurëse,*+

por goja e të drejtëve sjell shpëtim.+

 7 Kur mposhten, të ligjtë zhduken,

por shtëpia e të drejtëve mbetet përherë.+

 8 Njeriu që flet me maturi, do të lëvdohet,+

por kush ka zemër dredharake, do të përçmohet.+

 9 Më mirë të vlerësohesh pak, e të kesh një shërbëtor,

se t’i japësh lavdi vetes, e të ngelesh pa bukë.*+

10 I drejti kujdeset për kafshët e veta,+

por mëshira që u tregon i ligu është veçse mizore.

11 Kush e punon tokën, do të ngopet me bukë,+

por ai që rend pas kotësive, nuk ka gjykim të mirë.*

12 Të ligjtë lakmojnë prenë e të tjerëve,*

por rrënjët e të drejtëve japin fryt.

13 Buzët e tij mëkatare e zënë në lak të ligun,+

por i drejti çlirohet nga hallet.

14 Nga fryti i gojës së vet* njeriu do të ngopet me të mira,+

dhe nga puna e duarve të tij do të shpërblehet.

15 Të marrit i duket e drejtë udha e tij,+

kurse i mençuri i pranon sugjerimet.*+

16 I marri e tregon menjëherë* acarimin,+

por mendjemprehti e anashkalon* fyerjen.

17 Dëshmitari i besueshëm thotë të vërtetën,*

por dëshmitari i rremë mashtron.

18 Fjalët e pamenduara janë si goditje shpate,

por gjuha e të mençurve sjell shërim.+

19 Buzët e së vërtetës do të qëndrojnë përgjithmonë,+

kurse gjuha gënjeshtare do të zgjatë veç një çast.+

20 Ata që thurin intriga, e kanë zemrën plot mashtrime,

kurse ata që nxitin* paqe, kanë veç gëzim.+

21 Të drejtët s’do t’i gjejë asnjë e keqe,+

por të zezat nuk do të kenë të sosur për të ligjtë.+

22 Buzët gënjeshtare janë të neveritshme për Jehovain,+

por ata që tregohen të besueshëm, i sjellin atij kënaqësi.

23 Njeriu mendjemprehtë nuk e tregon sheshit sa shumë di,*

kurse i marri i lëshon pa fre fjalët e pamenda të zemrës së vet.+

24 Duart e palodhura do të mbretërojnë,+

kurse duart dembele do të skllavërohen.+

25 Ankthi ia rëndon zemrën njeriut,*+

kurse një fjalë e mirë ia ngre zemrën peshë.+

26 I drejti e zgjedh me kujdes kullotën* e vet,

por të ligjtë ndjekin shtigje që i çojnë në rrugë të shtrembër.

27 Përtaci nuk e ndjek prenë e vet,+

por i papërtuari është një thesar i çmuar.

28 Shtegu i drejtësisë të çon në jetë;+

në shtegun e saj nuk ka vdekje.

13 Një bir i mençur e pranon disiplinën e të atit,+

por tallësi i mbyll veshët para qortimit.*+

 2 Njeriu shijon të mira nga fryti i gojës së vet,*+

por i pabesi* s’ka të ngopur me dhunë.

 3 Kush e mban gojën,* e mbron jetën e vet,+

por kush nuk u vë fre buzëve, do të rrënohet.+

 4 Përtaci është lakmues i pangopur, e prapëseprapë s’ka asgjë,+

por njeriu* i papërtuar kënaqet plotësisht.*+

 5 I drejti i urren gënjeshtrat,+

por veprimet e të ligut sjellin turp e çnderim.

 6 Drejtësia e mbron atë që ecën në pafajësi,+

por ligësia e shemb përdhe mëkatarin.

 7 Dikush hiqet si i pasur, por s’ka gjë fare;+

tjetri hiqet si i varfër, e megjithatë ka pasuri të madhe.

 8 I pasuri e paguan shpërblesën* për të shpëtuar jetën,+

por të varfrin nuk e kërcënon ky rrezik.*+

 9 Drita e të drejtëve rrëzëllen,*+

por llamba e të ligjve do të shuhet.+

10 Kur kalohen caqet me arrogancë, ndizet veçse grindje,+

por mençuria u përket atyre që kërkojnë këshilla.*+

11 Pasuritë që fitohen shpejt e shpejt,* do të shterojnë,+

por pasuritë e atij që mbledh pak nga pak,* do të shtohen.

12 Pritja e zgjatur* e ligështon zemrën,+

por dëshirat e realizuara janë pemë jete.+

13 Kush i përbuz udhëzimet,* e paguan shtrenjtë,+

por kush i respekton urdhërimet, shpërblehet.+

14 Mësimet* e të mençurit janë burim jete;+

ato të mbajnë larg kurtheve të vdekjes.

15 Kush ka gjykim të thellë, fiton pëlqimin e të tjerëve,

por udha e të pabesëve është plot vështirësi.

16 Njeriu mendjemprehtë vepron sipas njohurisë,+

por i marri e nxjerr sheshit marrëzinë e vet.+

17 Lajmëtari i lig sjell veç telashe,+

por një i dërguar i besueshëm sjell shërim.+

18 Kush e shpërfill disiplinën, varfërohet dhe turpërohet,

por kush e pranon ndreqjen,* merr lavdi.+

19 Dëshirat e realizuara e kënaqin shpirtin,*+

por të marrët e urrejnë t’i largohen së keqes.+

20 Kush ecën me të mençurit, do të bëhet i mençur,+

por atij që shoqërohet me të pamendët, do t’i shkojë keq.+

21 E keqja i ndjek këmba-këmbës mëkatarët,+

kurse begatia i shpërblen të drejtët.+

22 Njeriu i mirë u lë trashëgimi nipërve dhe mbesave,

kurse pasuritë e mëkatarit ruhen për të drejtët.+

23 Ara e të varfërve jep shumë ushqim,

por atë mund ta përlajë* padrejtësia.

24 Kush ia kursen disiplinën* të birit, e urren,+

por kush e do, nuk e lë pa disiplinuar.*+

25 I drejti ha sa i ngopet shpirti,+

kurse i ligu mbetet me barkun bosh.+

14 Gruaja që është vërtet e mençur, e ndërton shtëpinë e saj,+

kurse e marra e shemb me duart e veta.

 2 Kush ecën me drejtësi, nderon thellësisht* Jehovain,

por kush ndjek udhë hileqare,* e përbuz Atë.

 3 Fjalët fodulle që dalin nga goja e të marrëve, janë si shkop ndëshkimi,

por të mençurit gjejnë mbrojtje nga buzët e tyre.

 4 Aty ku s’ka bagëti, grazhdi është i pastër,

por të korrat janë të bollshme falë fuqisë së demit.

 5 Dëshmitari i besueshëm nuk gënjen kurrë,

kurse dëshmitari i rremë gënjen sa herë që hap gojën.+

 6 Tallësi e kërkon mençurinë, por s’e gjen dot,

kurse njeriu me aftësi për të kuptuar, e gjen kollaj njohurinë.+

 7 Qëndroji larg të marrit,

sepse nuk do të gjesh njohuri në buzët e tij.+

 8 Falë mençurisë, mendjemprehti e kupton ku po shkon,

por i pamendi mashtron veten* me marrëzinë e vet.+

 9 Të marrëve u duket qesharake shlyerja e fajit,*+

por të drejtët dëshirojnë të bëjnë paqe.*

10 Vetëm zemra e njeh brengën e vet,

dhe asnjë i paftuar nuk e përjeton dot gëzimin e saj.

11 Shtëpia e të ligjve do të shkatërrohet,+

por tenda e të drejtëve do të begatohet.

12 Është një udhë që njeriut i duket e drejtë,+

por në fund ajo të çon në vdekje.+

13 Edhe kur qesh, zemra mund të ndiejë dhembje,

dhe gëzimi mund të përfundojë në hidhërim.

14 Kush ka zemër të pabesë, vuan pasojat e udhëve të veta,+

por njeriu i mirë shijon shpërblimin e veprimeve të veta.+

15 Naivët* i besojnë çdo fjale,

por mendjemprehtët matin çdo hap që hedhin.+

16 I mençuri është i kujdesshëm dhe e shmang të keqen,

por i pamendi është kokëkrisur* dhe i beson tepër vetes.

17 Kush zemërohet shpejt, vepron marrëzisht,+

por njeriu që mendohet mirë,* urrehet.

18 Naivët* trashëgojnë marrëzinë,

por mendjemprehtët kurorëzohen me njohuri.+

19 Njerëzit e këqij kanë për t’u gjunjëzuar para të mirëve,

dhe të ligjtë në portat e të drejtëve.

20 Të shumtë janë miqtë e të pasurit,+

por fukaranë e urrejnë madje edhe shokët e vet.+

21 Kush e përbuz tjetrin,* mëkaton,

por kush tregohet i dhembshur me të përvuajturin, është i lumtur.+

23 Çdo punë e palodhur sjell dobi,

kurse fjalët e kota sjellin veç skamje.+

24 Kurora e të mençurve është pasuria e tyre;

por marrëzia e të pamendëve mbetet veçse marrëzi.+

25 Dëshmitari i vërtetë shpëton jetë,

kurse dëshmitari i rremë gënjen sa herë që hap gojën.

26 Nderimi i thellë për Jehovain* i jep shumë siguri njeriut+

dhe në të do të gjejnë strehë fëmijët e tij.+

27 Nderimi i thellë për Jehovain është burim jete

dhe të largon nga kurthet e vdekjes.

28 Një popull i madh e madhështon mbretin,+

por një sundimtar pa nënshtetas është i rrënuar.

29 Kush nuk zemërohet shpejt, është plot aftësi dalluese,+

por kush është i paduruar, e tregon sheshit marrëzinë e tij.+

30 Zemra e qetë është jetë* për trupin,

kurse xhelozia* është kalbësirë për kockat.+

31 Kush zhvat të përvuajturin, fyen Bërësin e tij,+

por kush tregohet i dhembshur me të përvuajturin, i jep Atij lavdi.+

32 I ligu rrënohet nga e keqja e vet,

kurse i drejti gjen strehë tek integriteti* i tij.+

33 Mençuria prehet qetësisht në zemrën e njeriut me mend,+

por kur gjendet mes të marrëve, ajo mbahet me të madh.

34 Drejtësia e lartëson një komb,+

kurse mëkati e çnderon një popull.

35 Mbreti kënaqet me shërbëtorin që vepron me mend,+

por tërbohet me atë që vepron me pafytyrësi.+

15 Përgjigjja e butë* e largon tërbimin,+

por një fjalë therëse* ngjall zemërim.+

 2 Gjuha e të mençurve e përdor mirë njohurinë,+

kurse goja e të pamendëve vjell veç marrëzi.

 3 Sytë e Jehovait janë kudo

dhe shikojnë si të këqijtë, edhe të mirët.+

 4 Gjuha e qetë* është pemë jete,+

ndërsa fjalët dredharake sjellin dëshpërim.*

 5 I marri e përbuz disiplinën e të atit,+

por mendjemprehti e pranon ndreqjen.*+

 6 Shtëpia e të drejtit është plot me gjëra të çmuara,

por të ligun e futin në telashe të ardhurat* e veta.+

 7 Buzët e të mençurve përhapin njohuri,+

por zemra e të marrëve, jo.+

 8 Flijimi i të ligjve është i neveritshëm për Jehovain,+

por lutja e të drejtëve është e pëlqyeshme në sytë e tij.+

 9 Udha e të ligut është e pështirë për Jehovain,+

por Ai e do njeriun që kërkon me ngulm drejtësinë.+

10 Disiplina i duket e keqe* atij që e braktis udhën e mirë,+

dhe kush e urren korrigjimin, ka për të vdekur.+

11 Varri* dhe vendi i kalbjes* janë para syve të Jehovait,+

e aq më tepër zemrat e njerëzve!+

12 Tallësi nuk e do atë që e ndreq;*+

ai nuk konsultohet kurrsesi me të mençurit.+

13 Zemra e gëzuar e çel fytyrën,

por zemra e vrarë e dërrmon shpirtin.+

14 Zemra që kupton, e kërkon njohurinë,+

kurse goja e të pamendëve ushqehet me marrëzi.*+

15 Të këqija janë të gjitha ditët e të munduarit,+

por kush ka zemër të gëzuar, ka festë përherë.+

16 Më mirë të kesh pak e të nderosh thellësisht Jehovain,*+

se të kesh pasuri të madhe e të jesh në ankth.*+

17 Më mirë një pjatë perime ku ka dashuri,+

se një dem i majmur ku ka urrejtje.+

18 Njeriu gjaknxehtë ndez grindje,+

por kush nuk zemërohet shpejt, e shuan sherrin.+

19 Udha e përtacit është si gardh plot gjemba,+

kurse shtegu i të drejtit është si rrugë e sheshuar.+

20 Biri i mençur e gëzon të atin,+

por i pamendi e përbuz nënën e vet.+

21 Marrëzia e gëzon njeriun që nuk ka gjykim të mirë,*+

por njeriu me aftësi dalluese ndjek udhën e drejtë.+

22 Planet prishen kur nuk konsultohesh,*

por plotësohen me shumë këshilltarë.+

23 Njeriu kënaqet kur jep përgjigjen e duhur,*+

dhe një fjalë në kohën e duhur, oh, sa e mirë është!+

24 Shtegu i jetës e çon lart* njeriun me gjykim të thellë+

dhe e largon nga shtegu që zbret në Varr.*+

25 Jehovai do ta shembë shtëpinë e fodullëve,+

por do t’i mbrojë kufijtë e pronës së vejushës.+

26 Intrigat e të ligjve janë të pështira për Jehovain,+

por fjalët e këndshme i sjellin Atij kënaqësi.+

27 Kush nxjerr fitime të pandershme, fut në telashe* shtëpinë e vet,+

por kush i urren ryshfetet, ka për të jetuar.+

28 Zemra e të drejtit mediton para se të përgjigjet,*+

ndërsa goja e të ligjve vjell të këqija.

29 Jehovai u rri larg të ligjve,

por e dëgjon lutjen e të drejtëve.+

30 Sytë e shndritshëm e gëzojnë zemrën;*

një lajm i mirë i ripërtërin* kockat.+

31 Kush ua vë veshin korrigjimeve jetëdhënëse,

gjen vend mes të mençurve.+

32 Kush e hedh poshtë disiplinën, përçmon jetën e vet,+

por kush ua vë veshin korrigjimeve, fiton aftësi për të kuptuar.*+

33 Nderimi i thellë për Jehovain* të stërvit për të vepruar me mençuri,+

dhe përulësia i prin lavdisë.+

16 Njeriu i thur mirë mendimet para se të flasë,*

por përgjigjja e duhur* vjen nga Jehovai.+

 2 Të gjitha udhët e veta i duken të drejta* njeriut,+

por Jehovai shqyrton motivet.*+

 3 Lërja në dorë Jehovait çdo gjë që bën,+

dhe planet e tua do të kenë sukses.

 4 Jehovai bën që çdo gjë të plotësojë qëllimin e tij,

madje edhe që të ligjtë të rrënohen ditën e shkatërrimit.+

 6 Me dashuri* dhe besnikëri, faji shlyhet,+

dhe kush nderon thellësisht Jehovain,* i largohet së keqes.+

 7 Kur Jehovai kënaqet me udhët e një njeriu,

bën që edhe armiqtë e tij të jenë në paqe me të.+

 8 Më mirë të kesh pak me drejtësi,+

se shumë fitime, me padrejtësi.+

 9 Në zemër, njeriu mund ta planifikojë udhën e vet,

por hapat ia drejton Jehovai.+

10 Nga goja e mbretit duhet të dalin vendimet e Perëndisë;*+

ai s’duhet ta tradhtojë kurrë drejtësinë.+

11 Kandari dhe peshorja e saktë vijnë nga Jehovai;

të gjithë gurët e peshës në trastë i ka përcaktuar ai.+

12 Zakonet e liga janë të pështira për mbretërit,+

sepse froni bëhet i patundur me drejtësi.+

13 Fjalët e drejta janë të këndshme për mbretërit;

ata e duan njeriun që flet me ndershmëri.+

14 Tërbimi i mbretit është lajmëtar i vdekjes,+

por i mençuri e zbut* tërbimin.+

15 Kur fytyra e mbretit rrëzëllen, ka jetë;

pëlqimi i tij është si re shiu në pranverë.+

16 Është shumë më mirë të fitosh mençuri se ar,+

të fitosh aftësi për të kuptuar se argjend!+

18 Krenaria vjen para rrëzimit

dhe fryma fodulle para pengimit.+

19 Më mirë i përulur* mes zemërbutëve+

se të ndash pasuri me fodullët.

20 Atij që tregon gjykim të thellë, i shkon mbarë,*

dhe ai që ka besim te Jehovai, është i lumtur.

21 Kush ka zemër të mençur, do të shihet si njeri me mend,+

dhe kush është fjalëmbël,* ka më shumë forcë bindëse.+

22 Gjykimi i thellë është burim jete për ata që e zotërojnë,

por të marrët i ndëshkon vetë marrëzia e tyre.

23 Zemra e të mençurit i fal gjykim të thellë gojës së vet+

dhe u shton forcë bindëse fjalëve të veta.

24 Fjalët e këndshme janë hoje mjalti,

të ëmbla për shpirtin* dhe shërim për kockat.+

25 Është një udhë që njeriut i duket e drejtë,

por në fund ajo të çon në vdekje.+

26 Oreksi e bën punëtorin të punojë fort;

në të vërtetë është uria* që e nxit.+

27 Njeriu i pavlerë rrëmon për të keqen;+

fjalët e tij përvëlojnë si zjarr.+

28 Intriganti* shkakton konflikte,+

dhe shpifësi ndan miqtë e ngushtë.+

29 Njeriu i dhunshëm e bën për vete tjetrin*

dhe e çon në udhë të gabuar.

30 Ai shkel syrin, teksa kurdis të këqija,

dhe me buzëqeshje të shtirë, i çon deri në fund intrigat.

31 Flokët e bardhë janë kurorë bukurie*+

kur ecin në udhën e drejtësisë.+

32 Kush nuk zemërohet shpejt,+ është më mirë se një burrë i fuqishëm,

dhe kush e mban nën fre zemërimin,* është më mirë se ai që pushton një qytet.+

33 Vërtet shorti hidhet në prehër,+

por çdo vendim që merret nëpërmjet tij, vjen nga Jehovai.+

17 Më mirë një copë bukë e thatë aty ku ka paqe,*+

se një shtëpi plot gosti,* por me sherre.+

 2 Shërbëtori me mend do të sundojë mbi birin që vepron me pafytyrësi;

ai do të marrë trashëgimi si të ishte një nga vëllezërit.

 3 Argjendi rafinohet në kazan dhe ari në furrë,+

por zemrat i shqyrton Jehovai.+

 4 I ligu u kushton vëmendje fjalëve lënduese

dhe mashtruesi u vë veshin gjuhëve të liga.+

 5 Kush tallet me të varfrin, fyen Bërësin e tij,+

dhe kush gëzon për hallin e tjetrit, do të ndëshkohet se s’bën.+

 6 Kurora e të moshuarve janë nipërit,*

dhe lavdia e bijve janë etërit.*

 7 Fjalët e drejta* nuk i shkojnë për shtat të marrit,+

e aq më pak fjalët e rreme sundimtarit!*+

 8 Dhurata është si gur i çmuar për të zotin,+

sepse ajo i sjell sukses kudo që ai shkon.+

 9 Kush e fal* fajin, nxit dashurinë,+

por kush nuk pushon së foluri për të, ndan shokët e ngushtë.+

10 Më thellë ndikon një qortim te njeriu me mend,+

se njëqind goditje tek i marri.+

11 Njeriu i keq kërkon vetëm të rebelohet,

por do të dërgohet një lajmëtar mizor për ta ndëshkuar.+

12 Më mirë të të dalë përpara një arushë që ia kanë marrë këlyshët,

se një i pamend në marrëzinë e tij.+

13 Nëse dikush e shpërblen të mirën me të keqe,

e keqja s’do t’i largohet nga shtëpia.+

14 Të ndezësh grindje, është sikur të hapësh portat e një dige;*

largohu përpara se të plasë sherri.+

15 Ai që e shfajëson të ligun dhe ai që e dënon të drejtin,+

janë të dy të neveritshëm për Jehovain.

16 Ç’e mirë vjen kur i marri i ka të gjitha mundësitë për të fituar mençuri,

por i mungon dëshira* për ta bërë këtë?!*+

17 Miku i vërtetë të do në çdo kohë+

dhe të bëhet vëlla në ditë të vështira.+

18 Njeriu pa gjykim të mirë*

e jep dorën dhe pranon të dalë garant para të tjerëve.+

20 Atij që ka zemër dredharake, nuk do t’i shkojë mbarë,+

dhe ai që mashtron me fjalë, do të rrënohet.

21 Kush sjell në jetë një fëmijë të pamend, do të ketë hidhërime,

dhe babai i një fëmije të marrë nuk ka gëzime.+

22 Një zemër e gëzuar është ilaç i mirë,*+

por një shpirt i dërrmuar t’i shteron forcat.*+

23 I ligu merr ryshfet në fshehtësi*

për të shtrembëruar udhën e drejtësisë.+

24 Njeriu me aftësi dalluese nuk i largon sytë nga mençuria,

por sytë e të marrit enden kuturu.*+

25 Një bir i marrë e hidhëron babanë

dhe ia bën zemrën plagë* asaj që e solli në jetë.+

26 T’i ndëshkosh të drejtët,* s’është mirë,

dhe t’i fshikullosh njerëzit e nderuar, s’është e drejtë.

27 Kush ka vërtet njohuri, e mban nën fre gojën,+

dhe kush ka aftësi dalluese, nuk e humb qetësinë.*+

28 Edhe i marri shihet si i mençur kur nuk e hap gojën,

dhe ai që i qep buzët, si njeri me aftësi dalluese.

18 Kush veçohet, rend pas dëshirave të veta egoiste;

ai e përbuz* gjithë mençurinë praktike.

 2 Të marrit nuk i pëlqen që të mësojë,*

por preferon të flasë vetëm si ia pret mendja.+

 3 Kur vjen i ligu, vjen edhe përçmimi,

dhe me çnderimin, vjen edhe turpi.+

 4 Fjalët e gojës së njeriut janë ujëra të thella,+

dhe burimi i mençurisë është përrua që gurgullon.

 5 Nuk është mirë t’i mbash anën të ligut,+

as t’ia privosh drejtësinë të drejtit.+

 6 Fjalët e të marrit sjellin sherre,+

dhe goja e tij e kërkon vetë dajakun.+

 7 Goja e vet e rrënon të marrin+

dhe buzët i bëhen lak për jetën.

 8 Fjalët e shpifësit* janë si kafshata të shijshme*+

që gëlltiten e shkojnë drejt e në bark.+

 9 Kush është përtac në punë,

është vëlla me atë që sjell rrënim.+

10 Emri i Jehovait është kullë e fortë;+

atje vrapon i drejti dhe gjen mbrojtje.*+

11 Pasuritë janë qytet i fortifikuar për pasanikët;

në imagjinatën e tyre janë si një mur mbrojtës.+

12 Përpara rrëzimit vjen zemra fodulle,+

dhe përulësia i prin lavdisë.+

13 Kush përgjigjet për një çështje para se ta dëgjojë,

është i marrë dhe turpëron veten.+

14 Me zemër të fortë mund të përballohet sëmundja;+

por kush mund t’i bëjë ballë zemrës së dërrmuar?*+

15 Zemra e njeriut që kupton, fiton njohuri,+

dhe veshi i të mençurve përpiqet të gjejë njohuri.

16 Dhurata ia çel rrugën njeriut;+

falë saj i ka dyert të hapura përpara të mëdhenjve.

17 Kush e parashtron i pari çështjen, duket se ka të drejtë,+

derisa ndërhyn pala tjetër dhe e pyet fill e për pe.*+

18 Hedhja e shortit mbyll mosmarrëveshjet+

dhe vendos mes* kundërshtarëve të fortë.

19 Është më e vështirë të zbutet një vëlla i fyer

se të shtihet në dorë një qytet i fortifikuar,+

e disa mosmarrëveshje janë si shulat e një fortese.+

20 Njeriu e mbush barkun me frytin e gojës së vet;*+

ai ngopet me atë që nxjerrin buzët e tij.

21 Vdekja dhe jeta janë në dorë të gjuhës;+

kush ka qejf ta përdorë, do të hajë frytet e saj.+

22 Kush gjen një grua të mirë, gjen një margaritar+

dhe fiton pëlqimin* e Jehovait.+

23 I varfri flet me zë përgjërues,

kurse i pasuri përgjigjet me vrazhdësi.

24 Ka shokë që janë gati ta bëjnë copë njëri-tjetrin,+

por ka një mik që të bëhet vëlla e shkuar vëllait.*+

19 Më mirë të jesh i varfër dhe të ecësh me integritet,*+

se të jesh i pamend dhe të thuash gënjeshtra.+

 2 S’është mirë që njeriu të mos ketë njohuri,+

dhe kush vepron rrëmbimthi,* mëkaton.

 3 Marrëzia e vet ia shtrembëron udhën njeriut,

dhe zemra e tij tërbohet me Jehovain.

 4 Pasuritë afrojnë shumë shokë,

por të varfrin e braktis edhe ai shok që ka.+

 5 Dëshmitari i rremë do të ndëshkohet se s’bën,+

dhe kush gënjen sa herë që hap gojën, s’do të shpëtojë.+

 6 Shumë e kërkojnë pëlqimin e fisnikut*

dhe të gjithë bëhen shokë me atë që jep dhurata.

 7 Gjithë vëllezërit e vet e urrejnë të varfrin,+

e aq më tepër i largohen miqtë!+

 9 Dëshmitari i rremë do të ndëshkohet se s’bën,

dhe kush gënjen sa herë që hap gojën, do të marrë fund.+

10 Të marrit nuk i shkon për shtat të jetojë në luks,

e aq më pak një shërbëtori të sundojë mbi princat.+

11 Gjykimi i thellë me siguri ia ngadalëson zemërimin njeriut,+

dhe sa bukur është ta anashkalojë* fyerjen.*+

12 Tërbimi i mbretit është si ulërima e luanit,*+

por pëlqimi i tij është si vesa përmbi bar.

13 Një djalë i marrë i sjell telashe të atit,+

dhe një bashkëshorte grindavece* është si çatia që pikon pa pushim.+

14 Shtëpia dhe pasuria janë trashëgimi nga etërit,

por një grua e matur është dhuratë nga Jehovai.+

15 Përtacia sjell gjumë të thellë,

dhe njeriu* i plogësht vuan për bukën e gojës.+

16 Kush i zbaton urdhërimet e Perëndisë, ruan jetën e vet,+

por kush ecën me moskokëçarje në udhët e tij, do të vdesë.+

17 Kush i bën mirë të përvuajturit, i jep hua Jehovait,+

dhe Ai do t’ia shpërblejë të mirën.+

18 Disiplinoje djalin tënd sa ka shpresë;+

mos u bëj përgjegjës për vdekjen e tij.+

19 Njeriu gjaknxehtë do të ndëshkohet;

mos i dil krah,* se do të të duhet ta bësh këtë sa e sa herë.+

20 Dëgjoje këshillën dhe pranoje disiplinën,+

që të bëhesh i mençur në të ardhmen.+

21 Të shumta janë planet në zemrën e njeriut,

por vetëm vullneti* i Jehovait do të triumfojë.+

22 Ajo që të bën për vete te njeriu është dashuria besnike,+

dhe më mirë të jesh i varfër se gënjeshtar.

23 Nderimi i thellë për Jehovain* të çon në jetë;+

kush ka këtë nderim, do të pushojë i qetë e s’do ta gjejë asnjë e keqe.+

24 Përtaci e zhyt dorën në tasin e gostisë,

por as që e merr mundimin ta çojë në gojë.+

25 Rrihe tallësin,+ që i papërvoji të bëhet mendjemprehtë,+

dhe korrigjoje njeriun me mend, që t’i shtohet njohuria.+

26 Djali që keqtrajton babanë dhe përzë nënën e vet,

sjell turp dhe çnderim.+

27 Biri im, nëse nuk ia vë më veshin disiplinës,

ke për të dalë nga udha e njohurisë.

28 Dëshmitari i pavlerë tallet me drejtësinë,+

dhe goja e të ligut e gëlltit me qejf të keqen.+

29 Tallësit i pret gjykimi,+

dhe kurrizin e të marrëve, dajaku.+

20 Vera të bën qesharak+ dhe alkooli të pashtruar;+

kushdo që del nga rruga e drejtë prej tyre, nuk është i mençur.+

 2 Tmerri që ngjall mbreti, është si ulërima e luanit;*+

kush provokon zemërimin e tij, rrezikon jetën e vet.+

 3 Është nder për njeriun t’i shmangë debatet,+

por i marri përzihet në to.+

 4 Përtaci nuk e punon tokën në dimër,

prandaj do të lypë gjatë të korrave, kur të mos ketë gjë.*+

 5 Mendimet* e zemrës së njeriut janë si ujëra të thella,

por njeriu me aftësi dalluese i nxjerr në sipërfaqe.

 6 Shumë thonë se kanë dashuri besnike,

por kush mund të gjejë një njeri vërtet besnik?!

 8 Kur ulet në fron për të gjykuar,+

mbreti e shoshit* gjithë të keqen me një vështrim.+

10 Peshat me hile dhe masat e mangëta,*

janë që të dyja të neveritshme për Jehovain.+

11 Edhe fëmija* njihet nga veprimet e tij,

në ka sjellje të pafajshme* dhe të drejtë.+

12 Si veshin që dëgjon, edhe syrin që shikon,

që të dy i ka bërë Jehovai.+

13 Mos e duaj gjumin, përndryshe të pret skamja;+

hapi sytë dhe do të ngopesh me bukë.+

14 «S’qenka gjë, s’qenka gjë!»—thotë blerësi,

pastaj largohet dhe mburret për blerjen.+

15 Dikush mund të ketë ar dhe plot korale,*

por buzët e njohurisë janë më të çmuara.+

16 Nëse një burrë del garant për një të panjohur, merri rrobën;+

nëse bën po njësoj për një grua të huaj,* merri një peng.+

17 Buka e fituar me hile, i shijon njeriut,

por pastaj ia lë gojën plot zhavorr.+

18 Kur konsultohesh,* planet realizohen me sukses,*+

prandaj luftën bëje nën udhëheqje të mençur.*+

20 Atij që mallkon babanë dhe nënën,

do t’i shuhet llamba kur të bjerë errësira.+

21 Trashëgimia e fituar me lakmi në fillim,

s’ka për të qenë bekim në fund.+

23 Peshat me hile janë të neveritshme* për Jehovain,

dhe peshoret e rreme janë të këqija për të.

25 Është lak për njeriun të thotë pa u menduar: «Është e shenjtë!»,+

dhe t’i shqyrtojë zotimet vetëm pasi t’i ketë marrë.+

26 Mbreti i mençur i shoshit të ligjtë+

dhe i ndan veç si ndahet byku nga gruri.+

27 Fjalët* e njeriut janë llamba e Jehovait,

e cila hedh dritë në skutat më të thella të zemrës.

28 Dashuria besnike dhe e vërteta* e mbrojnë mbretin;+

me anë të dashurisë besnike e bën fronin të patundur.+

29 Lavdia e të rinjve është fuqia e tyre,+

dhe shkëlqimi i të moshuarve janë flokët e bardhë.+

30 Të vrarat dhe plagët e zhdukin* të keqen,+

dhe të goditurat pastrojnë skutat më të thella të zemrës.

21 Zemra e mbretit është si rrëke uji në dorën e Jehovait;+

Ai e drejton nga t’i pëlqejë.+

 2 Të gjitha udhët e veta i duken të drejta njeriut,+

por Jehovai shqyrton zemrat.*+

 3 Jehovait i pëlqen më shumë

të bësh ç’është e drejtë dhe e ndershme, se të ofrosh flijime.+

 4 Sytë fodullë dhe zemra arrogante,

—llamba që u prin të ligjve—​janë mëkat.+

 5 Planet e atij që ngulmon, sjellin me siguri sukses,*+

por kush është i nxituar, me siguri turret drejt skamjes.+

 6 Thesaret që fitohen me gjuhë gënjeshtare,

janë si mjegull që davaritet tutje, një lak vdekjeprurës.*+

 7 Veprimet e tyre të dhunshme do t’ua hanë kokën të ligjve,+

sepse ata nuk duan kurrsesi të veprojnë me drejtësi.

 8 Udha e fajtorit është dredharake,

por veprat e të pafajshmit janë të drejta.+

 9 Më mirë të banosh në qoshe të çatisë,

se në të njëjtën shtëpi me një bashkëshorte grindavece.*+

10 I ligu lakmon veç të keqen;+

ai nuk ka pikë dhembshurie për të afërmin.*+

11 Kur tallësi ndëshkohet, i papërvoji bëhet më i mençur,

dhe i mençuri di si të veprojë* kur fiton gjykim të thellë.+

12 I Drejti* e vëzhgon shtëpinë e të ligjve;

ai i plandos të ligjtë në rrënim.+

13 Kush i mbyll veshët para klithmës së të përvuajturit,

do të thërrasë edhe vetë, por nuk do t’i përgjigjet kush.+

14 Dhurata e bërë në fshehtësi, e zbut zemërimin,+

dhe ryshfeti i dhënë nën dorë,* e zbut tërbimin.

15 Për të drejtin është kënaqësi të veprojë me drejtësi,+

por për ata që s’heqin dorë nga ligësia, është e tmerrshme.

16 Kush del nga udha e maturisë,*

do të prehet bashkë me ata që dergjen të pafuqishëm në vdekje.+

17 Kush është i dhënë pas qejfeve,* do të varfërohet,+

dhe kush është i dhënë pas verës dhe vajit, nuk do të pasurohet.

18 I ligu merret peng* për të drejtin,

dhe i pabesi për të ndershmin.+

19 Më mirë të banosh në shkretëtirë,

se me një bashkëshorte grindavece* dhe nevrike.+

20 Në shtëpinë e të mençurit ka thesare të çmuara dhe vaj,+

por i marri i harxhon kot* ato që ka.+

21 Ai që kërkon me ngulm drejtësinë dhe dashurinë besnike,

do të gëzojë jetë, drejtësi dhe lavdi.+

22 I mençuri mund ta pushtojë qytetin e të fuqishmëve,*

dhe t’u minojë forcën ku besojnë.+

23 Kush i vë fre gojës dhe gjuhës,

u rri larg telasheve.+

24 Njeriu që i kalon caqet me moskokëçarje,

është një mburracak arrogant që s’di vendin e vet.+

25 Përtacit do t’ia bëjë gropën ajo që lakmon,

pasi duart e tij nuk pranojnë kurrsesi të punojnë.+

26 Gjithë ditën ai digjet nga lakmia,

kurse i drejti jep bujarisht e nuk kursehet.+

27 Flijimi i të ligut është i pështirë,+

e aq më tepër kur bëhet me qëllime të liga!*

28 Dëshmitari që gënjen, do të vdesë,+

por ai që dëshmon vetëm atë që ka dëgjuar, do të ketë sukses.*

29 I ligu e mban veten si sypatrembur,+

por i drejti e ka udhën të sigurt.*+

31 Kali përgatitet për ditën e betejës,+

por shpëtimi i përket Jehovait.+

 3 Mendjemprehti e dallon rrezikun dhe fshihet,

kurse i papërvoji shkon përpara dhe vuan pasojat.*

 4 Fryti i përulësisë dhe i nderimit të thellë për Jehovain*

është pasuri, lavdi dhe jetë.+

 5 Në shtegun e dredharakut ka gjemba e gracka,

por kush e çmon jetën e vet, u qëndron larg.+

 6 Stërvite djalin* në udhën që duhet të ndjekë;+

edhe kur të plaket, nuk do të largohet prej saj.+

 7 I pasuri sundon mbi të varfrin,

dhe huamarrësi është skllav i huadhënësit.+

 8 Kush mbjell padrejtësi, do të korrë të këqija,+

dhe skeptri* i furisë së tij do të marrë fund.+

 9 Njeriu bujar* do të bekohet,

sepse i jep nga ushqimi i vet të varfrit.+

10 Përzëre tallësin, dhe grindja do të shuhet;

mosmarrëveshjet* dhe fyerjet do të marrin fund.

11 Kush e ka zemrën të pastër dhe flet me hijeshi,

do të ketë mik mbretin.+

12 Sytë e Jehovait e ruajnë me kujdes të vërtetën,

por Ai i hedh poshtë fjalët e të pabesëve.+

13 Përtaci thotë: «Jashtë është një luan!

Do të më vrasë në mes të sheshit!»+

14 Goja e grave të ulëta* është gropë e thellë;+

në të do të bjerë ai që ka dënuar Jehovai.

15 Marrëzia i ka rrënjët në zemrën e një djali,*+

por shkopi i disiplinës do ta largojë nga ai.+

16 Kush zhvat të varfrin që të mbushë xhepat e vet,+

dhe kush i jep dhurata të pasurit,

do të bjerë në varfëri.

17 Dëgjoji dhe vërua veshin fjalëve të të mençurve,+

që zemra jote të priret drejt njohurisë sime,+

18 sepse është kënaqësi t’i mbash ato në zemër,+

e kështu asnjë prej tyre nuk do të largohet kurrë nga buzët e tua.+

19 Që siguria jote të jetë te Jehovai,

po të jap sot njohuri.

20 A nuk të kam shkruar tashmë

duke të dhënë këshilla dhe njohuri,

21 për të të mësuar fjalë të vërteta e të besueshme,

që t’ia raportosh me saktësi atij që të dërgoi?

22 Mos i grabit të varfrit, ngaqë janë të varfër,+

dhe mos i shtyp të përvuajturit te porta e qytetit,+

23 sepse çështjen e tyre do ta mbrojë vetë Jehovai+

dhe ai do t’ua marrë jetën atyre që i zhvatin.

24 Mos u shoqëro me njeriun gjaknxehtë,

dhe mos u përziej me njeriun zemërak,

25 që të mos i mësosh kurrë udhët e tyre,

dhe pa e kuptuar të biesh në kurth.+

26 Mos ji ndër ata që shtrëngojnë dorën në shenjë zotimi,

që dalin garant për huanë e tjetrit,+

27 sepse, nëse nuk ke asgjë me se të paguash,

do të ta marrin edhe shtratin ku je shtrirë!

28 Mos e shtyj shenjën e kufirit

që vunë në lashtësi paraardhësit e tu.+

Ai do të zërë vend para mbretërve,+

dhe jo para njerëzve të zakonshëm.

23 Kur të shtrohesh në tryezë me mbretin,

shikoje me kujdes atë që ke përpara,

 2 dhe nëse të hahet shumë,* përmbahu.*

 3 Mos e lakmo ushqimin e tij të zgjedhur,

që të mos të ngecë në grykë.

 4 Mos u robto për të fituar pasuri;+

ndalo dhe trego gjykim të shëndoshë.*

 5 Pasuria zhduket sa hap e mbyll sytë,+

merr krahë si të shqiponjës dhe fluturon drejt qiejve.+

 6 Mos e ha bukën e koprracit,*

as mos i lakmo ushqimet e tij të zgjedhura,

 7 sepse ai njeri t’i mban llogari.*

 8 Kafshatat që ke ngrënë, do t’i vjellësh,

dhe më kot do t’ia kesh thënë gjithë ato fjalë të mira.

 9 Mos i fol të pamendit,+

sepse do t’i përbuzë fjalët e tua të mençura.+

10 Mos e shtyj shenjën e kufirit që vunë në lashtësi paraardhësit e tu+

dhe mos ua prek arat jetimëve,*

11 sepse Mbrojtësi* i tyre është i fortë;

ai vetë do ta mbrojë çështjen e tyre kundër teje.+

12 Pranoje me gjithë zemër disiplinën

dhe vërua veshin fjalëve të mençura.

13 Mos ia kurse shkopin e disiplinës djalit;*+

në rast se e godet, s’ka për të vdekur.

14 Duhet ta godasësh me shkopin e disiplinës,

që ta shpëtosh nga Varri.*

15 Biri im, nëse zemra jote bëhet e mençur,

edhe zemra ime do të gëzojë.+

16 Gëzimi do të m’i përshkojë skutat më të thella të zemrës,*

kur buzët e tua të thonë atë që është e drejtë.

17 Zemra jote të mos i ketë zili mëkatarët,+

por ki nderim të thellë për Jehovain* gjatë gjithë kohës,+

18 sepse atëherë do të kesh të ardhme,+

atëherë nuk do të të shuhen shpresat.

19 Dëgjo, biri im, e bëhu i mençur;

prije zemrën në udhën e drejtë.

20 Mos ji ndër ata që pinë verë me tepri,+

as ndër ata që hanë mish si të babëzitur,+

21 sepse pijanecin dhe grykësin i pret skamja,+

dhe përgjumja e vesh njeriun me lecka.

22 Dëgjoje babanë tënd që të solli në jetë,

dhe mos e përbuz nënën tënde vetëm se është plakur.+

23 Blije* të vërtetën dhe mos e shit kurrë,+

si edhe mençurinë, disiplinën dhe aftësinë për të kuptuar.+

24 Babai i të drejtit, me siguri do të gëzojë;

kush sjell në jetë një djalë të mençur, do të fluturojë nga gëzimi.

25 Po, babai e nëna jote do të fluturojnë nga gëzimi,

dhe ajo që të solli në jetë, do të jetë shend e verë.

26 Biri im, jepma mua zemrën,

dhe gjetshin ëndje sytë e tu në udhët e mia,+

27 sepse gropë e thellë është prostituta,

dhe pus i ngushtë gruaja imorale.*+

28 Ajo zë pusí si një kusar,+

dhe shton radhët e jobesnikëve.

30 Ata që s’i ndahen verës,+

ata që kërkojnë me ngulm* verë aromatike.

31 Mos e shiko verën kur kuqëlon,

kur rrëzëllen në kupë, kur rrëshqet kollaj,

32 sepse në fund të kafshon si gjarpër

dhe të helmon si nepërkë.

33 Sytë e tu do të shohin çudira

dhe zemra jote do të thotë marrëzira.+

34 Do të bëhesh si ai që shtrihet në zemër të detit,

si ai që shtrihet në majë të direkut të anijes.

35 Do të thuash: «Më kanë goditur, por nuk kam ndier gjë;*

më kanë rrahur, por s’e kam marrë vesh.

24 Mos i ki zili të ligjtë,

dhe mos e dëshiro shoqërinë e tyre,+

 2 sepse zemra e tyre mendon veç për dhunë,

dhe buzët e tyre kurdisin të këqija.

 3 Shtëpia ndërtohet* me mençuri+

dhe bëhet e patundur me aftësi dalluese.

 4 Falë njohurisë, dhomat e saj mbushen

me lloj-lloj thesaresh të çmuara e të bukura.+

 5 Njeriu i mençur ka forcë,+

dhe falë njohurisë, njeriu bëhet edhe më i fortë.

 6 Luftën bëje nën udhëheqje të mençur,*+

sepse ku ka shumë këshilltarë, ka fitore.*+

 7 Mençuria e vërtetë është e paarritshme për të marrin;+

ai nuk ka asgjë për të thënë te porta e qytetit.

 8 Ai që thur të liga,

do të quhet mjeshtër intrigash.+

 9 Intrigat e të marrit të çojnë në mëkat,

dhe njerëzit e urrejnë tallësin.+

10 Po të shkurajohesh në ditë të keqe,*

fuqia jote do të jetë e paktë.

11 Çliroji ata që po i shpien drejt vdekjes,

dhe shpëtoji ata që janë buzë masakrës.+

12 Nëse thua: «Ne s’dinim gjë!»,

a nuk e dallon Ai që shqyrton zemrat?*+

Po, Ai që të vëzhgon, do ta dijë

dhe do ta shpërblejë secilin sipas veprave të veta.+

13 Biri im, ha mjaltë, sepse është i mirë;

mjalti i hojeve ka shije të ëmbël.

Po ta gjesh, do të kesh të ardhme,

dhe nuk do të të shuhen shpresat.+

15 O i pabesë, mos zër pusí afër shtëpisë së të drejtit,

mos ia shkatërro vendin ku gjen prehje,

16 se edhe në rëntë i drejti shtatë herë, do të ngrihet përsëri,+

kurse i ligu do të shembet përdhe nga të këqijat që do t’i bien.+

17 Mos gëzo kur armiku yt bie,

dhe zemra jote të mos gëzohet kur ai rrëzohet.+

18 Përndryshe, Jehovai do ta shohë e nuk do t’i pëlqejë,

dhe do ta largojë nga ai* zemërimin e vet.+

19 Mos u acaro* për shkak të të këqijve,

e mos i ki zili të ligjtë,

20 sepse s’ka të ardhme për të këqijtë+

dhe llamba e të ligjve do të shuhet.+

21 Biri im, ki nderim të thellë për Jehovain* dhe mbretin,+

dhe mos u përziej me rebelët,*+

22 sepse shkatërrimi i tyre do të vijë befas.+

24 Popujt do ta mallkojnë dhe kombet do ta dënojnë

atë që i thotë të ligut: «Ti je i drejtë.»+

25 Por atyre që e korrigjojnë,+

do t’u dalë për mirë e do të bekohen me bollëk.+

27 Vër në vijë punët që ke përjashta dhe bëj gati çdo gjë në arë,

e pastaj ndërto shtëpinë* tënde.

28 Mos dëshmo kundër tjetrit* pa baza+

dhe mos i përdor buzët për t’i mashtruar të tjerët.+

30 Kalova pranë arës së përtacit,+

pranë vreshtit të atij që nuk ka gjykim të mirë.*

31 Vura re se e kishin mbytur barërat e këqija;

toka ishte mbuluar me hithra

dhe muri prej guri ishte shembur.+

32 Teksa e shihja, fillova të mendoja,

e nga sa pashë, nxora këtë mësim:*

33 fli edhe pak, dremit edhe pak,

rri edhe pak duarkryq për të pushuar,

34 dhe varfëria do të të vijë si kusar,

skamja, si një burrë i armatosur.+

 2 Është lavdi për Perëndinë ta mbajë të fshehtë një çështje,+

dhe lavdi për mbretërit ta hetojnë fund e krye një çështje.

 3 Siç janë qiejt të lartë dhe toka e thellë,

edhe zemra e mbretërve është e pahetueshme.

 4 Hiqja zgjyrën argjendit,

dhe do të rafinohet plotësisht.+

 5 Hiqe të ligun nga prania e mbretit,

dhe froni i tij do t’i ketë themelet të patundura në drejtësi.+

 6 Mos e ndero veten përpara mbretit+

dhe mos zër vend mes të mëdhenjve,+

 7 sepse është më mirë të të thotë:

 8 Mos u nxito të ngresh një çështje ligjore,

sepse ç’do të bësh në fund, nëse tjetri* ta nxin faqen?+

 9 Zgjidhe çështjen me të,+

por mos trego atë që të tha në mirëbesim,*+

10 përndryshe ai që do ta dëgjojë çështjen tënde, do të të turpërojë,

dhe fjalët e këqija* që përhape, s’do t’i tërheqësh dot më.

11 Një fjalë e thënë në kohën e duhur,+

është si mollë të arta në enë argjendi.*

12 Si një vath i artë dhe si një zbukurim floriri për veshin që e dëgjon,

është ai që korrigjon me mençuri.+

13 Porsi ftohtësia e borës në ditën e korrjes,

është një lajmëtar i besueshëm për atë që e dërgon,

sepse i sjell freskim zotërisë së vet.+

14 Njeriu që mburret për një dhuratë që s’e jep kurrë,*+

është si re dhe erë pa shi.

15 Me durim i mbushet mendja një komandanti,

dhe gjuha e butë* mund të thyejë kocka.+

16 Nëse gjen mjaltë, ha aq sa të nevojitet,

sepse po të hash tepër, ka mundësi që ta vjellësh.+

17 Vër këmbë rrallë në shtëpinë e të afërmit tënd,

që të mos i vish në majë të hundës e të të urrejë.

18 Njeriu që jep dëshmi të rreme kundër një tjetri,+

është si topuz, si shpatë dhe si shigjetë e mprehtë.

19 Të mbështetesh në ditë të vështirë te një njeri që s’i zihet besë*

është si të hash me një dhëmb të thyer e të ecësh me një këmbë të çalë.

20 Si një njeri që zhvishet në një ditë të acartë

dhe si uthulla mbi sodë*

është ai që i këndon këngë një zemre të trishtë.+

21 Nëse armiku yt* është i uritur, jepi bukë,

e nëse është i etur, jepi ujë,+

22 sepse kështu do të grumbullosh thëngjij të ndezur mbi kokën e tij,*+

dhe Jehovai do të të shpërblejë.

23 Era e veriut sjell rrebesh,

dhe gjuha e gjatë* sjell fytyra të vrenjtura.+

24 Më mirë të banosh në qoshe të çatisë,

se në të njëjtën shtëpi me një bashkëshorte grindavece.*+

25 Si uji i freskët për një shpirt* të lodhur,

është lajmi i mirë nga një vend i largët.+

26 Si një burim i përbaltur dhe si një pus i prishur

është një njeri i drejtë që i nënshtrohet të ligut.*

27 Nuk është mirë të hash tepër mjaltë,+

dhe të kërkosh lavdinë e vetes nuk është lavdi.+

28 Njeriu që nuk e mban nën fre zemërimin,*+

është si një qytet me mure të çara.

26 Ashtu si bora nuk i shkon beharit e as shiu të korrave,

kështu edhe lavdia nuk i shkon për shtat të pamendit.+

 2 Siç ka arsye një zog i vogël të ikë vrik dhe dallëndyshja të fluturojë tutje,

edhe mallkimi nuk të zë pa një arsye të vërtetë.*

 3 Freri është për kalin, thupra për gomarin,+

dhe shkopi për kurrizin e të pamendit.+

 4 Mos iu përgjigj të marrit sipas marrëzisë së tij,

që të mos ulesh në të njëjtin nivel.*

 5 Por kur t’i përgjigjesh të marrit, merr parasysh marrëzinë e tij,

që të mos i duket vetja i mençur.+

 6 Ai që i lë punët në dorë të të pamendit,

është si një njeri që sakaton këmbët e veta dhe i bën dëm vetes.*

 7 Proverbi në gojën e të pamendit

është si këmbët e ligshta e të çala.+

 8 T’i japësh lavdi të pamendit+

është si të mbërthesh një gur në hobé.

 9 Proverbi në gojën e të pamendit

është si gjembaçi në dorën e pijanecit.

10 Kush punëson të pamendin a këdo që gjen rrugës,

është si një harkëtar që plagos kë t’i dalë përpara.*

11 I pamendi kthehet te marrëzia e vet

si një qen që kthehet tek e vjella e vet.+

13 Përtaci thotë: «Është një luan i ri në rrugë,

një luan në mes të sheshit.»+

14 Si dera që sillet vazhdimisht rreth boshtit të saj,*

kështu sillet edhe përtaci në shtratin e tij.+

15 Përtaci e zhyt dorën në tasin e gostisë,

por është tepër i lodhur ta çojë në gojë.+

16 Përtaci mendon se është më i mençur

se shtatë veta që japin një përgjigje me mend.

17 Një kalimtar që tërbohet për* sherrin e tjetrit,

është si një njeri që e kap qenin për veshësh.+

18 Si një i çmendur që qëllon me heshta të zjarrta dhe shigjeta vdekjeprurëse,

19 është njeriu që ia punon tjetrit* dhe thotë: «Po bëja shaka!»+

20 Ku s’ka dru, zjarri fashitet,

dhe ku s’ka shpifës, sherri shuhet.+

21 Njeriu grindavec ndez sherrin+

siç ndez qymyri prushin dhe druri zjarrin.

22 Fjalët e shpifësit* janë si kafshata të shijshme*

që gëlltiten e shkojnë drejt e në bark.+

23 Si një copë qeramike veshur me argjend,

janë fjalët e përzemërta* nga një zemër e ligë.+

24 Kush ushqen urrejtje për të tjerët, shtiret me buzët e veta,

por zemrën e ka plot hipokrizi.

25 Edhe pse flet gjithë ëmbëlsi, mos i beso,

sepse zemrën e ka kryekëput të ligë.*

26 Ndonëse e mbulon urrejtjen me hipokrizi,

ligësia e tij do të dalë sheshit në kongregacion.

27 Kush hap një gropë, do të bjerë vetë brenda,

dhe kush rrokullis një gur, do t’i bjerë vetë mbi kokë.+

28 Gjuha gënjeshtare i urren ata që ka lënduar,

dhe goja lajkatare sjell rrënim.+

27 Mos u mburr për të nesërmen,

sepse nuk e di ç’do të sjellë dita.*+

 2 Le të të lëvdojë një tjetër,* dhe jo goja jote,

të tjerët,* dhe jo buzët e tua.+

 3 Guri është i rëndë, e po ashtu edhe rëra,

por acarimi që shkakton i marri, të rëndon më shumë se të dy bashkë.+

 4 Tërbimi është mizor dhe zemërimi i furishëm,*

por kush mund t’i bëjë ballë xhelozisë?*+

 6 Më mirë plagët besnike të një miku,+

se puthjet e panumërta* të një armiku.

 7 Kush është* i ngopur, i bën naze* mjaltit të hojeve,

por atij që ka uri,* edhe ajo që është e hidhur i duket e ëmbël.

 8 Si një zog që endet* larg folesë së tij,

është ai që endet larg shtëpisë së vet.

 9 Vaji dhe temjani e gëzojnë zemrën,

edhe miqësia e ëmbël që buron nga këshilla të sinqerta.*+

10 Mos e braktis shokun tënd, as shokun e babait tënd,

e në ditë të keqe, mos shko në shtëpinë e vëllait tënd,

sepse është më mirë një fqinj pranë, se një vëlla larg.+

11 Ji i mençur, biri im, dhe gëzoma zemrën,+

që t’i përgjigjem atij që më përbuz.*+

12 Mendjemprehti e dallon rrezikun dhe fshihet,+

kurse i papërvoji shkon përpara dhe vuan pasojat.*

13 Nëse një burrë del garant për një të panjohur, merri rrobën;

nëse bën po njësoj për një grua të huaj,* merri një peng.+

14 Nëse i uron shëndet* tjetrit me zë të lartë në mëngjes herët,

do t’i duket sikur po e mallkon.

15 Si çatia që pikon pa pushim në ditë shiu

është një bashkëshorte grindavece.*+

16 Kush mund ta mbajë atë nën fre,

mund të mbajë nën fre erën e të kapë vajin me dorë.*

17 Ashtu si hekuri mpreh hekurin,

edhe njeriu e mpreh* shokun e vet.*+

18 Kush kujdeset për fikun, do t’ia shijojë frytet,+

dhe kush kujdeset për zotërinë e tij, do të nderohet.+

19 Siç pasqyron uji fytyrën e njeriut,

edhe zemra e njërit pasqyron zemrën e tjetrit.

20 Varri dhe vendi i kalbjes* s’kanë të ngopur;+

as sytë e njeriut s’kanë të ngopur.

21 Siç rafinohet argjendi në kazan dhe ari në furrë,+

edhe njeriu vihet në provë* nga lëvdatat që merr.

22 Edhe nëse e bën të marrin grimca-grimca me një shtypëse

si grurë të thërrmuar në havan,*

marrëzia nuk do t’i largohet.

Kujdesu mirë për delet e tua,*+

24 sepse pasuria nuk zgjat përgjithmonë,+

as kurora* brez pas brezi.

25 Bari i gjelbër thahet, bari i ri mbin,

dhe bimësia e maleve mblidhet për bagëtinë.

26 Nga deshtë e rinj do të sigurosh veshje,

dhe nga cjeptë, çmimin e arës;

27 do të kesh edhe mjaft qumësht dhie për ushqim,

për të ushqyer familjen dhe shërbëtoret e tua.

28 Të ligjtë ia mbathin edhe kur nuk i ndjek kush,

kurse të drejtët janë sypatrembur si luani.*+

 2 Kur në vend shkelet ligji,* ka princa njëri pas tjetrit,+

por me ndihmën e një njeriu të ditur e me aftësi dalluese, princi* do të sundojë gjatë.+

 3 Si shiu që përlan gjithë të korrat,

është i varfri që zhvat të përvuajturin.+

 4 Ata që e braktisin ligjin, lëvdojnë të ligun,

por ata që e zbatojnë ligjin, indinjohen me të.+

 5 Njerëzit e ligj nuk e kuptojnë dot ç’është drejtësia,

kurse ata që e kërkojnë Jehovain, kuptojnë gjithçka.+

 6 Është më mirë fukarai që ecën me integritet,*

se i pasuri që ndjek udhë të korruptuara.+

 7 Një bir me mend e zbaton ligjin,

ndërsa shoku i grykësve ia nxin faqen të atit.+

 8 Kush i shton pasuritë me kamatë+ e fajde,

në fund të fundit i grumbullon për atë që u bëhet krah të varfërve.+

 9 Të pështira janë lutjet e atij

që i mbyll veshët para ligjit.+

10 Kush i çon të drejtët në udhë të keqe,

do të bjerë vetë në gropë,+

ndërsa të paqortueshmit do të trashëgojnë të mira.+

11 Njeriut të pasur i duket vetja i mençur,+

por i varfri me aftësi dalluese e dallon ç’lloj njeriu është vërtet.+

12 Kohët janë të lavdishme kur triumfojnë të drejtët,

por njerëzit fshihen kur vijnë në pushtet të ligjtë.+

13 Kush i mbulon fajet* e veta, nuk do t’ia dalë mbanë,+

por atij që i rrëfen dhe heq dorë prej tyre, do t’i tregohet mëshirë.+

14 Lum njeriu që është përherë syçelë,*

por kush ka zemër të pabindur, do të bjerë në mjerim.+

15 Si një luan që ulërin dhe si një ari që sulmon,

është një sundimtar i lig për popullin e pambrojtur.+

16 Një prijës pa aftësi dalluese abuzon me pushtetin,+

por kush i urren fitimet e pandershme, do të zgjatë jetën e vet.+

17 Njeriu i ngarkuar me faj gjaku*

do të jetë në arrati derisa të shkojë në varr.*+

18 Kush ecën në mënyrë të patëmetë, do të shpëtojë,+

por kush ndjek udhë dredharake, do të rrënohet papritur.+

19 Kush e kultivon tokën, do të ketë bukë me bollëk,

por kush merret me gjëra të kota, do të ngopet me varfëri.+

20 Njeriu i besueshëm do të marrë shumë bekime,+

por ai që nxiton të pasurohet, s’do të mbetet pa faj.+

21 Nuk është mirë të mbash anë,+

sepse njeriu mund të bëjë keq për një copë bukë.

22 Ziliqari* është i etur për pasuri,

por harron që ka për ta pllakosur skamja.

23 Ai që e korrigjon tjetrin,+

më vonë do të pëlqehet më shumë+

se ai që përdor gjuhë ledhatare.*

24 Kush grabit nënë e babë dhe thotë: «Ç’të keqe ka?!»,+

është shok i atij që sjell rrënim.+

25 Lakmitari* ndez konflikte,

por kush mbështetet te Jehovai, do të begatohet.*+

26 Kush i zë besë zemrës së vet, është i marrë,+

por kush ecën me mençuri, do të shpëtojë.+

27 Atij që i jep të varfrit, s’do t’i mungojë asgjë,+

por atë që i mbyll sytë para tij, do ta zënë shumë mallkime.

28 Njerëzit fshihen kur vijnë në pushtet të ligjtë,

por të drejtët shtohen kur të ligjtë shuhen.+

29 Njeriu që është ende kokëfortë* pas shumë korrigjimesh,+

krejt papritur do të dërrmohet pa shpresë shërimi.+

 2 Kur ka shumë të drejtë, populli gëzon,

por kur sundojnë të ligjtë, populli rënkon.+

 3 Kush e do mençurinë, e gëzon të atin,+

por kush shkon me prostitutat, e harxhon kot pasurinë.+

 4 Falë drejtësisë, mbreti sjell stabilitet në vend,+

por kush kërkon ryshfete, e rrënon atë.

 5 Kush i bën lajka shokut,

i vë një rrjetë si grackë për këmbët.+

 6 Njeriun e keq e zënë në lak mëkatet e veta,+

por i drejti brohoret me gëzim e hare.+

 7 I drejti merakoset për të drejtat* e të varfërve,+

kurse i ligu nuk do t’ia dijë fare.+

 8 Mburravecët i vënë flakën qytetit,+

por të mençurit e shuajnë zemërimin.+

 9 Kur i mençuri hyn në debat me të marrin,

do të ketë shamatë e tallje, por asnjë zgjidhje.+

10 Gjakatarët i urrejnë gjithë të pafajshmit*+

dhe përpiqen t’ua marrin jetën të drejtëve.*

11 I marri i shfryn gjithë ndjenjat,*+

por i mençuri i mban nën fre me qetësi.+

12 Kur sundimtari u vë veshin gënjeshtrave,

të gjithë shërbëtorët e tij janë* të ligj.+

14 Kur mbreti i gjykon të varfrit me drejtësi,+

froni i tij është gjithnjë i sigurt.+

15 Disiplina* dhe korrigjimi japin mençuri,+

por fëmija i lënë pa fre, e turpëron nënën.

16 Kur shtohen të ligjtë, shtohet ligësia,

por të drejtët do të shohin rrënimin e tyre.+

17 Disiplinoje djalin tënd, dhe do të të sjellë prehje;

ai do të të japë shumë kënaqësi.+

18 Aty ku nuk ka vegime,* populli është pa fre,+

por të lumtur janë ata që e zbatojnë ligjin.+

19 Shërbëtori nuk pranon të ndreqet me fjalë,

sepse, megjithëse kupton, nuk bindet.+

21 Po ta llastosh shërbëtorin që në fëmijëri,

do të bëhet mosmirënjohës kur të rritet.

22 Njeriu zemërak ndez grindje;+

kush nxehet kollaj, bën shumë faje.+

23 Fodullëku do ta poshtërojë njeriun,+

por kush ka frymë të përulur, do të marrë lavdi.+

24 Ortaku i hajdutit ia bën gropën vetes,*

sepse e dëgjon thirrjen për të dëshmuar,* e prapëseprapë nuk tregon asgjë.+

25 Frika* nga njeriu është lak,+

por kush beson te Jehovai, është i mbrojtur.+

26 Shumë kërkojnë të parashtrojnë çështjen e tyre para sundimtarit,*

por vetëm Jehovai i siguron drejtësi njeriut.+

27 I padrejti është i pështirë për të drejtin,+

dhe i ndershmi është i pështirë për të ligun.+

 2 Unë jam më i paditur se kushdo tjetër+

e nuk kam aftësi për të kuptuar, siç duhet të ketë njeriu.

 3 Nuk kam fituar mençuri

dhe nuk kam njohurinë e Më të Shenjtit.

 6 Mos u shto asgjë fjalëve të tij,+

përndryshe do të të korrigjojë, e ti do të dalësh gënjeshtar.

 7 O Perëndi, dy gjëra kam kërkuar nga ti;

mos m’i moho para se të vdes.

Mos më jep as varfëri, as pasuri;

më lër të ha aq sa më nevojitet,+

 9 që të mos ngopem e pastaj të të mohoj e të them: «Kush është Jehovai?»+

10 Mos shpif për një shërbëtor tek i zoti,

përndryshe ai do të të mallkojë, e ti do të dalësh fajtor.+

11 Ka nga ata* që mallkojnë babanë

e që nuk bekojnë nënën.+

12 Ka nga ata që u duket vetja të kulluar,+

por që nuk janë pastruar as nga fëlliqësia* e vet.

13 Ka nga ata që i kanë sytë tepër fodullë,

që i kanë sytë plot arrogancë.+

14 Ka nga ata që i kanë dhëmbët si shpata,

që i kanë nofullat si thika;

ata i përpijnë të përvuajturit e tokës

dhe të varfrit e njerëzimit.+

Tri gjëra s’kanë të ngopur,

madje katër nuk thonë kurrë: «Mjaft!»

16 —Varri*+ dhe barku shterp,

toka e zhuritur dhe zjarri që s’thotë kurrë: «Mjaft!»

17 Syrin e atij që tallet me babanë dhe që ka zët t’i bindet nënës,+

do ta nxjerrin korbat e luginës*

dhe do ta hanë zogjtë e shqiponjave.+

18 Tri gjëra janë të pakapshme* për mua,

madje katër nuk i kuptoj:

19 si fluturon shqiponja në qiej,

si rrëshqet gjarpri në shkëmb,

si lundron anija në det të hapur

dhe si sillet një burrë kur është me një vajzë.

21 Tri gjëra e shkundin tokën,

madje katër gjëra ajo s’i duron dot:

22 kur skllavi sundon si mbret,+

kur i marri dendet me ushqim,

23 kur një grua të urryer* e marrin për nuse

dhe kur një shërbëtore i zë* vendin zonjës së saj.+

24 Katër krijesa janë më të voglat e tokës,

por janë instinktivisht të mençura:*+

25 milingonat nuk janë krijesa të forta,*

e megjithatë e bëjnë gati ushqimin në verë.+

26 Lepujt e shkëmbinjve*+ nuk janë krijesa të fuqishme,*

e megjithatë e ngrenë shtëpinë në shkrepa.+

27 Karkalecat+ nuk kanë mbret,

e megjithatë të gjithë dalin në formacion luftimi.*+

28 Gekoja*+ ngjitet pas murit

dhe hyn në pallatin e mbretit.

29 Tre janë ata që ecin me madhështi,

madje katër që lëvizin gjithë madhështi:

30 luani, më i fuqishmi ndër kafshët,

që nuk zmbrapset para askujt,+

31 langoi, cjapi,

dhe mbreti në krye të ushtrisë së vet.

32 Po ta kesh lartësuar veten nga budallallëku,+

ose po të të ketë shkuar në mendje kjo,

mbylle gojën e mos fol më,*+

33 sepse kur rrihet qumështi, del gjalpë,

kur shtypet hunda, del gjak,

dhe kush i fryn zemërimit, ndez sherr.+

 2 Çfarë të të them, o biri im,

o fryt i barkut tim,

o bir i zotimeve të mia?+

 3 Mos ua jep fuqinë tënde grave+

e mos ndiq udhët që i rrënojnë mbretërit.+

 4 Nuk u ka hije mbretërve, o Lemuel,

nuk u ka hije të pinë verë,

as sundimtarëve të thonë: «Ku e kam gotën?»,+

 5 që të mos pinë e të harrojnë ç’është dekretuar

dhe t’ua cenojnë të drejtat të përvuajturve.

 6 Jepuni alkool atyre që janë në prag të vdekjes+

dhe verë atyre që janë shpirtvrerosur.*+

 7 Le të pinë e ta harrojnë varfërinë;

le të mos i kujtojnë më hallet.

 8 Ngrije zërin për të pagojët,

mbroji të drejtat e atyre që janë në prag të vdekjes.+

 9 Ngrije zërin dhe gjyko me drejtësi;

mbroji të drejtat* e të përvuajturve dhe të të varfërve.+

11 I shoqi i beson me gjithë shpirt,

dhe atij nuk i mungon asgjë.

12 Gjithë ditët e jetës së saj

ia shpërblen me të mira, e jo me të këqija.

13 Ajo gjen li dhe lesh,

e kënaqet kur punon me duart e veta.+

14 Si anijet e tregtarëve,+

ajo e sjell ushqimin nga larg.

15 Ngrihet që me natë,

që të sigurojë ushqim për shtëpinë

dhe racione për shërbëtoret.*+

16 Ia vë syrin një are dhe e blen;

mbjell një vresht me frytin e duarve të saj.*

17 Bëhet gati për të punuar fort,*+

i përvesh krahët dhe i futet punës.

18 E dallon që tregtia po i shkon mbarë,

prandaj nuk e shuan llambën as natën.

19 Me njërën dorë mban furkën

dhe me tjetrën kap boshtin.*+

20 U bëhet krah të përvuajturve,

dhe është dorëhapur me të varfrit.+

21 Nuk merakoset për njerëzit e shtëpisë kur bie borë,

sepse të gjithë janë veshur me rroba të ngrohta.*

22 I bën kuvertat me duart e veta;

rrobat i ka prej linoje dhe leshi në ngjyrë të purpurt.*

23 I shoqi është njeri me emër te portat e qytetit,+

ku ulet mes pleqve të vendit.

24 Ajo bën dhe shet veshje linoje*

dhe i furnizon tregtarët me breza.

25 Ajo është e veshur me fuqi dhe shkëlqim,

dhe e pret të ardhmen pa frikë.*

26 E hap gojën e flet me mençuri;+

në gjuhën e saj është ligji i mirësisë.*

27 I mban sytë hapur, që të shohë ç’ndodh në shtëpinë e saj,

dhe nuk ha bukën e përtacisë.+

28 Fëmijët e saj ngrihen e me respekt e lëvdojnë;

i shoqi çohet dhe e lavdëron me këto fjalë:

29 «Ka shumë gra të zonja,*

por ti ua kalon të gjithave!»

30 Hijeshia mund të jetë mashtruese dhe bukuria kalimtare,*+

por gruaja që ka nderim të thellë për Jehovain,* do të lëvdohet.+

31 Shpërblejeni për atë që bën,*+

dhe veprat e saj e lëvdofshin te portat e qytetit!+