So ayeke ye ti héritier ti e ti yingo
“So ayeke ye ti héritier ti aboi ti [Jéhovah, FD].”—ÉS. 54:17.
1. Nyen la na ndoye Jéhovah asara si angbâ ndali ti nzoni ti azo?
JÉHOVAH, Nzapa “so ayeke na fini si lo yeke ngbâ kpu na kpu” asara si tënë ti lo so amû fini angbâ ndali ti azo. Tënë ti lo ayeke changé ape ndali ti so Bible atene: “Tënë ti yanga ti Jéhovah ayeke ngbâ kpu na kpu.” (1 Pi. 1:23-25). A nzere na e mingi so na ndoye Jéhovah abata kpengba tënë ti lo so ayeke na yâ ti Bible.
2. Nyen la Nzapa aye ti tene e hinga?
2 Jéhovah aye si e kue e hinga iri ti lo. Kozo sarango tënë ti iri ti Jéhovaha so Bible asara tënë ni, a yeke na ngoi so Bible afa tongana nyen la lo sara yayu na sese (Gen. 2:4). Na lege ti miracle, Nzapa asara iri ti lo fani mingi na ndo ti atableau ti tênë so aCommandement Bale-oko ayeke na ndo ni. Na tapande, kozo commandement ni ato nda ni na tënë so: ‘Mbi yeke Jéhovah Nzapa ti mo.’ (Ex. 20:1-17). Iri ti Nzapa angbâ ndali ti so Jéhovah Gbia ti Dunia Kue abata Mbeti ti lo, Bible, nga na iri ti lo atâa so Satan asara kue ti tënë angbâ ape.
3. Atâa so afango ye ti wataka amû ndo, nyen la Nzapa asara si angbâ?
3 Jéhovah asara nga si tâ tënë so ayeke na yâ ti Mbeti ti lo angbâ. Atâa so afango ye ti wataka amû ndo na yâ ti dunia, e kiri singila so Nzapa amû na e lumière ti yingo nga lo fa na e tâ tënë. (Diko Psaume 43:3, 4.) Atâa so azo mingi ayeke tambela na yâ ti bingo, e yeke na ngia ti ngbâ ti tambela na yâ ti lumière ti yingo so Nzapa amû.—1 Jean 1:6, 7.
YE TI HÉRITIER TI E SO A YEKE NZONI E YE NI
4, 5. Kota pasa wa e wara ngbene ye na ngu 1931?
4 E aChrétien e yeke na mbeni ye ti héritier so ayeke nzoni mingi. Ye ti héritier ayeke mbeni ye so ababâ ayeke mû ka na amolenge ti ala nga amolenge ayeke mû ni na amolenge ti ala ti gue na ni. Ye ti héritier ti e andu aye so e hinga na yâ ti Bible, tâ tënë so e hinga na ndo ti Nzapa nga na aye so lo leke ti sara. A ndu nga pasa so e yeke na ni ti tene iri ti Nzapa ayeke na ndo ti e.
5 Na ngu 1931 la e wara iri so na ngoi ti mbeni kota bungbi na Columbus, Ohio, na Amerika. Na ndo ti mbeti-kapa ni a yeke wara agere-mbeti “JW.” Mbeni ita-wali atene: “Azo ayeke tene atënë nde nde ti gi ti hinga nda ti JW.” Lani a yeke iri e aWamandango Bible, me na lege ti yanga so e mû na dimanche lango 26 ti juillet, ngu 1931, iri ti e aga aTémoin ti Jéhovah (Jehovah’s Witnesses na Anglais). A nzere lani na e mingi ti wara iri so so ayeke na yâ ti Bible. (Diko Ésaïe 43:12.) Mbeni ita-koli atene: “Azo adekongo nga ala pika maboko ngangu asara si ndo ni ayengi. Mbi yeke girisa ye so lâ oko ape.” Abungbi ti vorongo ti dunia aye iri so ape, me Nzapa amû lege na e ti mû iri so ahon ngu 80 awe. So kota pasa si e yeke na ni ti duti aTémoin ti Jéhovah!
6. Ye ti héritier ti e ti yingo andu nga atâ ye wa?
6 Ye ti héritier ti e ti yingo andu nga gbâ ti atâ ye so e hinga so andu awakua ti Nzapa ti giriri. Na tapande, gbu li na ndo ti Abraham, Isaac na Jacob. Âmanke akoli so nga na azo ti sewa ti ala ayeke sara lani alisoro na ndo ti ye so ala lingbi ti sara ti nzere na Jéhovah. Ni la bê ti e adö pëpe so Joseph, zo ti mbilimbili, ake ti sara lango-sioni tongaso si lo sara pëpe “siokpari ti ke Nzapa”. (Gen. 39:7-9). Akozo Chrétien nga ayeke fa na amba ti ala tënë ti Nzapa. Paul afa lani na acongrégation ye so Jésus afa na lo na ndo ti Kobe ti Seigneur (1 aCor. 11:2, 23). Laso, e yeke wara na yâ ti Bible anzene nzene ye so amû lege na e ti voro Nzapa “na yingo nga na tâ tënë.” (Diko Jean 4:23, 24.) Bible alingbi ti mû maboko na azo kue, me a yeke nzoni e awakua ti Jéhovah e bâ ni na nene ni mingi.
7. Mbeni mbage ti ye ti héritier ti e so amû ngangu na e ayeke zendo wa?
7 Ye ti héritier ti e ti yingo andu nga gbâ ti aye so a sara tënë ni na yâ ti ambeti ti e ade ti ninga pëpe so afa so ‘Jéhovah ayeke na tere ti e’. (Ps. 118:7). Ye so asara si e yeke na siriri, même na ngoi so azo asara ye ti ngangu na e. Mbeni mbage ti ye ti héritier ti e so amû ngangu na e ayeke zendo so: ‘Ye ti bira so azo asara ti ke mo na ni alingbi sara ye na mo pëpe; na fade mo fâ ngbanga na ndo menga ti azo kue so alondo na ngbanga ti ke mo. So ayeke ye ti héritier ti aboi ti Jéhovah, na so ayeke mbilimbili ti ala so Mbi mû na ala.’ (És. 54:17). Mbeni ye ti bira ti Satan ti sara sioni na e teti lakue lakue ayeke dä ape.
8. Nyen la e yeke bâ na yâ ti article so nga na ti peko?
8 Satan agi ti futi Mbeti ti Nzapa, ti kanga lege na azo ti hinga iri ti Jéhovah nga ti honde tâ tënë. Me lo sara gbä. Na yâ ti article so nga na ti peko, e yeke bâ (1) tongana nyen la Nzapa abata Bible nga na atënë ti yâ ni; (2) tongana nyen la Jéhovah asara kue ti tene azo ahinga iri ti lo; nga (3) tongana nyen la lo sara si e wara lege ti hinga tâ tënë laso.
JÉHOVAH ABATA BIBLE NGA NA ATËNË TI YÂ NI
9-11. Jéhovah abata Bible na lege wa?
9 Azo asara aye mingi ti futi Bible, me Jéhovah abata ni. Mbeni bakari (Catholic Encyclopedia) atene: “Na ngu 1229, na ngoi ti bungbi so a sara na Toulouse akota zo ti Eglize ahunda ti tene azo asara kusala pëpe na aBible [so a kiri pekoni na yanga ti kodoro so azo ni ayeke tene] ti kanga lege na a-Albigeois na aVaudois. . . . Na ngoi ti kota bungbi so a sara na Tarragone, na Espagne, na gbe ti komandema ti Jacques I na ngu 1234, a mû nga yanga ti tene azo asara kusala pëpe na Bible. . . . Akota zo ti Vatican ayôro tere ti ala ti kozoni na yâ ti tënë so na ngu 1559 na ngoi so Paul Osio amû yanga atene tongana mbeni zo aye ti sigigi na aBible so a kiri pekoni na yanga ti kodoro so azo ayeke tene wala tongana mbeni zo aye ti wara ni, a lingbi zo ni ahunda akota zo ti Eglize ala yeda awe si.”
10 Atâa so azo agi ti futi Bible, Jéhovah abata ni. Na ngu 1382, John Wycliffe na amba ti lo asigigi na kozo Bible na yanga ti Anglais. Mbeni zo so akiri na peko ti Bible na Anglais ayeke William Tyndale, so a fâ lo na ngu 1536. Na ngoi so a kanga lo na ndo ti keke, a tene so lo dekongo, lo tene: “Seigneur, zi lê ti gbia ti Angleterre.” Na pekoni a fâ lo na a gbi kuâ ti lo.
11 Atâa angangu so awato asara, Bible angbâ. Na ngu 1535, Miles Coverdale akiri nga na peko ti Bible na Anglais. Coverdale asara kua na Bible so Tyndale akiri na pekoni na yâ ti mbage ti Bible ti lo, “Fini Testament” ni nga na “Testament ti Giriri” ti londo na Genèse ti si na Chronique. Na yâ ti mbeni mbage ti Bible ti lo ni, lo mû Bible so ayeke na Latin nga na ti Martin Luther so ayeke na yanga ti Allemand la lo kiri na pekoni na Anglais. Laso, e yeke na Mbeti ti Nzapa ti fini dunia. E yeke na ngia ti wara ni ndali ti so atënë ti yâ ni ayeke polele, a kiri pekoni na lege ni nga a yeke ngangu pëpe ti sara kua na ni na fango tënë. Satan wala azo alingbi pëpe ti futi Bible.
JÉHOVAH ASARA SI E LINGBI TI HINGA IRI TI LO
12. Na lege wa Fini dunia amû maboko na azo ti hinga iri ti Jéhovah?
12 Jéhovah asara kue ti tene iri ti lo angbâ na yâ ti Bible. Na ngoi so aita akiri na peko ti Bible ti Fini dunia, ala sara kue ti tene iri ti Nzapa, Jéhovah, aduti na ando kue so iri ni so ayeke lani dä na ngoi so a sû ambeti ti yâ ti Bible. A yeke wara iri Jéhovah 6 973 na yâ ti mbage ti Mbeti ti Nzapa so a sû ândö na Hébreu nga 237 na yâ ti mbage ni so aChrétien asû ândö na Grec. Laso a yeke wara Fini dunia kue wala gi mbage ni na ayanga ti kodoro ahon 116. Wungo ni so a sigigi na ni ahon 178 545 862.
13. E hinga tongana nyen so azo ahinga iri ti Nzapa ngbene ye so Nzapa acréé azo?
13 Azo ahinga iri ti Nzapa ngbene ye so Nzapa acréé azo. Adam na Ève ahinga ni, nga ala hinga tongana nyen ti di ni nzoni. Na ngoi so Cham ane babâ ti lo Noé pëpe na peko ti kota ngu so apika lani, Noé atene: ‘Sara tënë nzoni na Jéhovah, Nzapa ti Sem.’ (Gen. 4:1; 9:26). Nzapa wani atene: ‘Mbi yeke Jéhovah, so ayeke iri ti Mbi; fade Mbi mû gloire ti Mbi na mbeni zo pëpe.’ Lo kiri lo tene: ‘Mbi yeke Jéhovah, na mbeni ayeke pëpe; mbeni Nzapa ayeke pëpe, gi Mbi oko.’ (És. 42:8; 45:5). Jéhovah asara kue si azo na ndo ti sese kue ahinga iri ti lo. E yeke na pasa ti sara kusala na iri ti Jéhovah nga ti duti aTémoin ti lo! A yeke ye so Bible aye ti tene tongana lo tene: “E yä drapeau ti e na iri ti Nzapa ti e.”—Ps. 20:6.
14. Nde na Bible, a wara nga iri ti Nzapa na ndo wa?
14 Iri ti Nzapa ayeke gi pëpe na yâ ti Bible. Na tapande, a wara ni na ndo ti Tênë ti Moabite so a wara ni nduru na Dhibân (Dibôn), so ayo akilomètre 21 na tö ti Ngu-ingo Mingi. A sû na ndo ti tênë so mbaï so asara tënë ti Omri gbia ti Israël nga na tënë so Mésa gbia ti Moab atene na ndo ti bira so lo sara na azo ti Israël (1 aGbia 16:28; 2 aGbia 1:1; 3:4, 5). Na ndo ti tênë ti Moabite so a yeke wara nga iri ti Nzapa so a sû na agere-mbeti ti Hébreu osio, YHWHb. Agere-mbeti so asigigi nga fani mingi na yâ ti alettre ti Lakish, so a wara na tere ti ambeni morceau ti ta ti sese na Israël.
15. Septante ayeke nyen? Ngbanga ti nyen a yeke lani na bezoin ni?
15 Ahon ngu 2000 awe la a kiri na peko ti Mbeti ti Nzapa so a sû ândö na Hébreu na yanga ti Grec na a iri ni Septante. Ngbanga ti nyen a yeke kota ye lani ti wara Mbeti ti Nzapa na yanga ti Grec? A kanga aJuif na Babylone teti ngu 70. Na ngoi so a zi ala na ngu 537 kozo ti Christ, ambeni asoro ti ngbâ na Babylone. Me a si na mbeni ngoi, gbâ ti aJuif ague na Alexandrie, na Égypte, kâ azo ni ayeke tene Grec. A-Juif so ayeke na bezoin ti tene a kiri na peko ti Mbeti ti Nzapa na yanga ti Grec na ala. Na yâ ti ambeni copie ti Septante, a yeke wara iri ti Nzapa na yanga ti Hébreu.
16. Tongana nyen la a sara kusala na iri ti Nzapa na yâ ti mbeni buku so a sigigi na ni na ngu 1640?
16 A yeke wara iri ti Nzapa na yâ ti mbeni mbeti (Bay Psalm Book) so ayeke kozo mbeti so a sigigi na ni na yâ ti akodoro ti Amerika so ayeke lani na gbe ti Angleterre. A sigigi na mbeti so kpâ na ngu 1640. Na yâ ti mbeti so a yeke wara mbeti ti Psaume, so a mû ni na Hébreu si a kiri pekoni na Anglais ti ngoi ni so. Na yâ ni, mo yeke wara iri ti Nzapa na yâ ti aversê tongana Psaume 1:1, 2 so atene “zo so tënë nzoni ayeke na ndo ti lo” atambela pëpe na yâ ti wango ti azo ti sioni, “me lo ye mingi ti diko ndia ti Iehovah.” Ti wara asango mingi na ndo ti iri ti Nzapa, bâ brochure Iri ti Nzapa so angbâ kpunakpu.
JÉHOVAH ASARA KUE SI E HINGA TÂ TËNË
17, 18. (a) Tâ tënë ayeke nyen? (b) “Tâ tënë so ayeke na yâ ti nzoni tënë” andu aye wa?
17 E yeke na ngia ti sara na Jéhovah “Nzapa ti tene-biani”, wala ti tâ tënë (Ps. 31:6). Tâ tënë ayeke nyen? Na yanga ti Hébreu so a sû na Bible giriri, “tâ tënë” aye ti sara tënë ti mbeni ye so ayeke tâ ye, so ayeke na lege ni nga so e lingbi ti zia bê ti e dä.
18 Jéhovah asara kue si e hinga tâ tënë laso. Nga lo ngbâ ti mû maboko na e ti hinga tâ tënë nzoni mingi ahon ti kozo (2 Jean 1, 2). A yeke ye so aProverbe 4:18 afa. Versê ni atene: “Lege ti azo ti mbilimbili ayeke tongana lâ ti ndapre so asu, a su mingi, juska a ga kota lâ.” Biani, e yeda na bê ti e kue na tënë so Jésus atene na Nzapa na yâ ti sambela, lo tene: “Tënë ti mo ayeke tâ tënë.” (Jean 17:17). “Tâ tënë so ayeke na yâ ti nzoni tënë,” so ti tene atâ ye kue so e aChrétien e mä na bê na ni, ayeke na yâ ti Bible (aGal. 2:14). Ambeni ye ni so andu tâ tënë na ndo ti iri ti Jéhovah, droit ti lo ti komande dunia kue, sandaga ti Jésus, zingongo ti azo na kuâ nga na Royaume. Zia e bâ fadeso tongana nyen la Nzapa asara si tâ tënë angbâ atâa so Satan agi ti honde ni.
JÉHOVAH AKANGA LEGE NA SATAN TI HONDE TÂ TËNË
19, 20. Nimrod ayeke zo wa? Nyen la azo atara ti sara na ngoi so lo komande lani?
19 Na peko ti kota ngu so apika na ngoi ti Noé, azo atene: “A lingbi na Nimrod, walombe ti gingo ye na gbele L’Éternel.” (Gen. 10:9). Teti so Nimrod ake yanga ti Jéhovah, lo yeke voro lani Satan nga lo yeke tongana awato so Jésus atene na ala, lo tene: “Ala yeke ti babâ ti ala Zabolo, na ala ye ti sara aye so bê ti babâ ti ala aye . . . Lo ngbâ na yâ ti tâ tënë pëpe.”—Jean 8:44.
20 Nimrod akomande lani na ndo ti Babel nga na ambeni gbata so ayeke na popo ti ngu ti Tigre nga na ti Euphrate (Gen. 10:10). A yeke peut-être lo la lo komanse ti leke gbata ti Babel nga na tour so ayeke na ndo ni na ngu 2269 kozo ti Christ. Jéhovah aye lani si azo akangbi amû ndo ti sese kue, me azo ti lekengo tour so atene: “Ga! zia e sara kota kodoro teti e mveni, na tour oko, so li ni asi na yayu; zia e yä iri ti e mveni kota, si e kangbi na ndo kue na ndo lê ti sese kue pëpe.” Me ala zia ye so ala ye ti sara so na ngoi so Nzapa “agbian yanga ti azo ti sese kue” nga lo kangbi yâ ti azo ti lekengo tour so (Gen. 11:1-4, 8, 9). Satan aye lani ti futi tâ vorongo na ti sara si azo kue avoro lo. Me Jéhovah abata tâ vorongo nga laso wungo ti azo so ayeke voro lo ayeke gue gi guengo na li ni lâ na lâ.
21, 22. (a) Ngbanga ti nyen bungbi ti nzapa ti wataka alingbi ti futi tâ vorongo pëpe? (b) Nyen la e yeke bâ na yâ ti article ti peko?
21 Bungbi ti nzapa ti wataka alingbi ti futi tâ vorongo pëpe. Ngbanga ti so Maître ti e asara kue si e wara Bible, e hinga iri ti lo nga e hinga tâ tënë (És. 30:20, 21). Ti voro Nzapa na lege ti tâ tënë ayeke ga na e ngia. Me ti sara ni, a lingbi lê ti e akpengba na lege ti yingo, e zia bê ti e kue na Jéhovah nga e mû peko ti fango lege ti yingo vulu ti lo.
22 Na yâ ti article ti peko, e yeke bâ tongana nyen la ambeni fango ye ti wataka amaï. E yeke bâ so afango ye ti wataka so ayeke ti ala na yâ ti Bible pëpe. E yeke bâ nga so Jéhovah asara nzoni na e na fango na e tâ tënë na ndo ti lo. Aye so kue ayeke mbeni mbage ti ye ti héritier ti e so e ye ni mingi.
[Akete tënë na gbe ni]
a La Sainte Bible en sango asara kusala na iri Jéhovah pëpe ti sara tënë ti Nzapa. A sara kusala gi na airi so ayeke atâ iri ti lo ape. Me, na ngoi so a sû Bible lani, a yeke wara iri ti Nzapa dä saki mingi.
b Ti hinga ambeni tënë na ndo ti iri ti Jéhovah na yanga ti Hébreu, bâ Mbeti ti Nzapa ti fini dunia: Matthieu—Apocalypse, Ambeni tënë 1, lembeti 459.