Mo lingbi ti duti na fini lakue lakue

MINGI ti azo so asara anzapa nde nde ayeke na beku ti duti na fini lakue lakue. Anzene nzene tënë na ndo ni na yâ ti anzapa so alingbi ti duti nde nde, me beku ni ayeke gi oko: ti duti na ngia na yâ ti aye so ayeke pendere mingi sân ti tene kuâ aduti dä. A yeke ye so mo kue mo ye pëpe? Tongana nyen a lingbi ti fa nda ni so azo mingi mingi ayeke na beku so? Fade azo aduti biani na fini lakue lakue?

Mbeti ti Nzapa atene so Wasarango ye azia na yâ ti zo nzara ti fini ti lakue lakue na tongo nda ni, na lâ ni so lo créé kozo koli na kozo wali. Bible atene: ‘Nzapa azia ye ti lakue lakue na bê ti azo.’​—Zo-ti-fa-tene 3:11.

Ye oko, ti wara fini ti lakue lakue so ala ye, a lingbi kozo koli na kozo wali ayeda na droit ti Nzapa ti fa na ala ye so ayeke nzoni na sioni. Tongana ala sara tongaso, Jéhovah ayeke bâ so ala lingbi ti duti na fini “lakue lakue” na ndo so lo leke teti ala, yaka ti Eden.​—Genèse 2:8; 3:22.

Fini ti lakue lakue agirisa

Bible afa so Nzapa alu na yâ yaka ni “keke ti hinga nzoni na ti hinga sioni” so lo gbanzi lë ni na Adam na Eve ti te; tongana ala te ni ala yeke kui (Genèse 2:9, 17). Tongana ala ke ti te le-keke so a yeke fa so ala yeda na yanga-ti-komande ti Nzapa. Me tongana ala te ni a fa so ala ke yanga-ti-komande ti lo. Adam na Eve ake yanga ti Jéhovah na ala mû mbage ti Satan, mbeni créature ti yingo so ake yanga-ti-komande ti Nzapa. Tongaso, na lege ni Nzapa abâ so Adam na Eve alingbi na fini ti lakue lakue pëpe.​—Genèse 3:1-6.

Ye so Nzapa azia lani na gbele ala ayeke fini wala kui. Futa ti kengo yanga ayeke lani kui na tongaso fini ti ala ahunzi biaku. Lege ayeke lani dä pëpe na Adam na Eve wala na amolenge ti ala ti ngbâ na fini na lege ti mbeni yorö wala mbeni âme so alingbi kui pëpe.a

Amolenge ti Adam kue abâ pasi ndali ti kengo yanga ti lo. Bazengele Paul afa sioni so aga na pekoni. Lo tene: “Legeoko tongana siokpari aga na sese so na lege ti zo oko, na kui aga na lege ti siokpari, tongaso kui asi na azo kue, teti azo kue asara siokpari.”​—aRomain 5:12.

A kiri a wara fini ti lakue lakue

Bazengele Paul ahaka dutingo ti ahale ti Adam na dutingo ti mbeni ngbâa na ngoi ti akozo Chrétien. Teti amolenge ti Adam na Eve awara siokpari ti ala, a dü ala gi “angbâa ti siokpari”, so ague gi na kuâ (aRomain 5:12; 6:16, 17). Ala yeke wara fade lege pëpe ti sigigi na gbe ti dutingo ngbâa so tongana Jéhovah aleke fade mbeni ye ti zi ala pëpe. Paul afa nda ni: “Legeoko tongana ngbanga ti azo kue aga na lege ti kengo-ndia oko [ti Adam], tongaso nga, mbilimbili so amû fini na azo kue aga na lege ti kusala oko ti mbilimbili.” “Kusala oko ti mbilimbili” so ague na Jésus ti mû fini ti lo so ayeke mbilimbili-kue tongana “wen teti azo kue” wala ti zi azo. Jéhovah abâ sandaga ti Jésus tongana ye so ayeke na ngangu ti zi azo ti sese na gbe ti “fango ngbanga” so ayeke na ndo ti ala.​—aRomain 5:16, 18, 19; 1 Timothée 2:5, 6.

Ndani la awasenda-ye ayeke wara ande lâ oko pëpe na yâ mênë ti zo mbeni ye ti bata zo na fini lakue lakue. A wara tâ ye ni na mbeni ndo nde. Ti Bible, gunda ti kui ti azo andu tënë ti sarango ye na lege ni nga andu ndia, me pëpe ye so ayeke na yâ mênë ti zo. Legeoko nga, ye so a mû ti tene azo akiri awara fini ti lakue lakue, so ti tene sandaga ti Jésus, alingbi na lê ti ndia. Ye so Nzapa amû ti zi zo afa mbilimbili ti lo nga na nzobe ti lo. Tongaso, zo wa ayeke wara nzoni ti peko ti ye so na ayeke wara fini ti lakue lakue?

Matabisi ti kui pëpe

Jéhovah Nzapa ayeke “giriri kozoni, na lakue lakue.” Lo lingbi ti kui pëpe (Psaume 90:2). Kozo zo so Jéhovah amû na lo matabisi ti kui pëpe ayeke Jésus Christ. Bazengele Paul afa nda ni, lo tene: “Teti A yä Christ na popo ti awakinda, Lo kui mbeni pëpe; kui akomande Lo mbeni pëpe.” (aRomain 6:9). Biani, ti fa kangbi so ayeke na popo ti Jésus so a zingo lo na agbia ti sese so, Paul afa Jésus tongana oko zo so ayeke kui pëpe. Fade Jésus “angbâ lakue lakue”. Lo yeke na “fini so alingbi ti futi pëpe.”​—aHébreu 7:15-17, 23-25; 1 Timothée 6:15, 16.

Gi Jésus oko si ayeke na matabisi so pëpe. A-Chrétien so a soro ala si a sa yingo na ndo ti ala ti lë gbia na yayu na yâ gloire, legeoko tongana Jésus, a zingo ala na kuâ na ala lingbi kui pëpe (aRomain 6:5). Bazengele Jean afa so a mû matabisi so na azo 144 000 (Apocalypse 14:1). Ala nga alingbi kui pëpe. Na ndo tënë ti zingongo ala, Paul atene: “Mitele na mênë alingbi ga héritier ti royaume ti Nzapa pëpe; . . . Teti fade trompette atoto, na fade A yä awakinda na tere so alingbi futi pëpe, na A gbian tere ti e. Teti a lingbi tere ti futi so ayü tere so alingbi futi pëpe, na a lingbi tere ti kui so ayü tere ti lakue lakue.” Kui ayeke na ngangu oko pëpe na ndo ala so a zingo ala tongaso.​—1 aCorinthien 15:50-53; Apocalypse 20:6.

Ye so Nzapa afa so apika bê mingi. Atâa so a-ange ayeke azo ti yingo, ala lingbi ti kui. E hinga a yeke tâ tënë ngbanga ti so a-ange so abungbi na Satan ti ke Nzapa, fade a yeke futi ala (Matthieu 25:41). Me, azo so akomande na Jésus awara matabisi ti kui pëpe, na ye so afa so Jéhovah azia bê ti lo na ala teti ala yeke be-ta-zo.

Azo ngbundangbu mingi mingi aduti na fini na ndo sese ti londo na Adam juska laso. A ye ti tene gi azo 144 000, so ayeke gi kete wungo ti azo so si fade aduti na fini lakue lakue? Ên-ën. Zia e bâ nda ni.

Fini ti lakue lakue na yâ Paradis na ndo sese

Mbeti ti Apocalypse asara tënë ti azo mingi mingi so a mû na ala ti duti na fini lakue lakue na yâ paradis na ndo sese. Na tere ti ala, a bâ ala so a zingo ala na kuâ na a kiri na ala ngangu ti lâ ti pendere ti ala (Apocalypse 7:9; 20:12, 13; 21:3, 4). A gue na ala na “ngu so amû fini, ngelengele tongana cristal; ngu so asigigi na trône ti Nzapa”. Na tere ti ngu ni “keke so amû fini ayeke, . . . na kugbe ti keke so ayeke ye ti lungula kobela ti amara.” Iringo ndo so Jéhovah Nzapa airi na nzobe ayeke so: “Zo so ayeke na nzara ti ngu, zia lo ga; zo so aye, zia lo nyon ngu so amû fini, zia lo nyon senge senge.”​—Apocalypse 22:1, 2, 17.

Akeke na ngu so ayeke pëpe mbeni yorö so amû fini wala pëpe ngu so zo anyon ni si lo ngbâ maseka, mara ti ngu so awasenda-ye agi a ninga awe. Nde na so, ala yeke aye so Nzapa aleke na lege ti Jésus Christ ti kiri azo na yâ dutingo so ayeke mbilimbili-kue tongana ti so aduti lani na tongo nda ni.

Nzapa aleke awe ti mû fini ti lakue lakue na azo so amä yanga, na ye so achangé pëpe. Fade ye so aga tâ tënë teti Jéhovah ayeke be-ta-zo. Psaume 37:29 atene: “Sese ni aga ye ti héritier ti azo ti mbilimbili, na fade ala duti dä lakue.” Zendo so apusu e na ala so a mû na ala fini ti lakue lakue na yayu ti tene: “Kusala ti Mo ayeke kota na ayeke ye ti sara si bê ti azo adö, O Seigneur Nzapa, Mo Ti Ngangu Ahon Kue; lege ti Mo ayeke mbilimbili na biani, Mo Gbia ti amara. O Seigneur, fade zo nyen akpe mbeto ti iri ti Mo pëpe? fade zo nyen amû gloire na iri ti Mo pëpe? teti gi Mo oko ayeke nzoni-kue.”​—Apocalypse 15:3, 4.

Mo yeke na nzara ti pendere matabisi ti fini ti lakue lakue? Tongana mo ye ni, a lingbi mo duti be-ta-zo na mo mä yanga ti “Gbia ti amara” wala gbia ti lakue lakue. A lingbi mo hinga Jéhovah na lo so na lege ti lo fini ti lakue lakue ayeke tâ ye, Jésus Christ. A yeke mû ande matabisi ti “fini ti lakue lakue” na ala so ayeda na ye so Nzapa atene ayeke nzoni na sioni.​—Jean 17:3.

[Kete tënë na gbe ni]

[Encadré/Afoto na lembeti 5]

Mbeni ye so zo ayeke na nzara ni a ninga awe

Mbaï ti Gilgamesh ayeke mbeni mbaï ti sese ti Mésopotamie so a tene so ye ni atambela nduru na ngu 2000 kozo ti Christ. Mbaï ni asara tënë ti mbeni koli so agi ti ngbâ lakue lakue maseka. Azo ti Egypte giriri ayeke zia ayorö na tere ti akuâ ti bata ni, teti ala pensé so a-âme ti akuâ ayeke kui pëpe, na a-âme so alingbi ti mû tere ni ti sara kusala na ni. Ni la a zia na yâ ti ambeni dû ti kuâ ti azo ti Egypte akungba kue so kuâ ni ayeke duti ande na bezoin ni.

Ngbene ye ngu 700 kozo ti Christ, awasenda-ye ti Chine amä na bê so tere ti zo alingbi ti ngbâ lakue lakue; na ngbene ye ngu 300 kozo ti Christ, ala bâ so zo alingbi ti wara ni na lege ti ayorö. Na popo ti ngu 476 ti si na 1453, awasenda-ye ti Poto na a-Arabu agi ti sara ayorö ti mungo fini na zo. Na yâ ti ayorö so ala sara, ala zia ingo ti asioni yorö dä. Zo oko ahinga pëpe wungo ti azo so akui na peko ti nyongo ayorö so.

Na mbeni ngoi, apande ti ngu so zo anyon na lo ngbâ lakue maseka amû ndo.

[Encadré/Afoto na lembeti 7]

Fini ti lakue lakue ayeke nze ande zo?

Ambeni zo atene so ti ngbâ na fini lakue lakue ayeke mbeni ye so ayeke nze ande zo, ayeke mungo ngoi kue “na sarango asenge senge ye” so mo yeke kiri na ndo ni fani mingi. Peut-être ala bâ ti ala so dutingo na fini lakue lakue andu dutingo so e yeke na yâ ni laso, so azo mingi abâ ni tongana ye so anze zo na ayeke senge senge. Ye oko, na yâ Paradis so fade Nzapa akiri aleke ni, Nzapa atene fade azo awara “ngia na yâ siriri so awu mingi.” (Psaume 37:11). Mara ti fini so ayeke mû ande lege na azo ti wara hingango ye na ndo aye so Jéhovah asara na ti mû ngoi ti maï akode nde nde, ti manda aye na ti sara aye so laso lege ayeke dä ti sara ni pëpe.

Wanganga Aubrey de Grey, ti Senda-gi ti Cambridge (na Amerika) so agi ye na ndo lege ti gbotongo yâ ti fini ti zo, atene: “Azo so ahinga ndo nga so ayeke na ngoi ti sara aye na hingango ye ti ala ayeke nze laso pëpe na ala lingbi pëpe ti si na mbeni ngoi so fade fini ye ti sarango ni ayeke pëpe.” Atâa a yeke tongaso, Mbeti ti Nzapa atene so “zo alingbi [ande ti] hinga pëpe nda ti kusala so Nzapa asara, a komanse na lâ ti kozoni juska na lâ ti nda ni.”​—Zo-ti-fa-tene 3:11.