Sese ayeke gue na ndo wa?

DUTINGO beoko ti sese kue akpa mbeni ye so apika bê ti zo. Zo wa si aye ti lo ni pëpe? Tâ tënë, a mû adiskur mingi na ndo tënë ti dutingo beoko. Na peko ti tele, abungbi ti amokonzi-poroso ti dunia aluti na ndo tënë ni. Na nze ti août 2000, amokonzi-nzapa ahon 1 000 abungbi lani na yâ da ti Bendo ti Gigi na New York teti mbeni Kota lingo ti siriri na ndo sese kue. Ala pika lani patara na ndo alege ti kaï abira so ayeke na ndo sese. Ye oko, kota lingo ni so ayeke lani mbeni gbungo li na ndo abira nde nde so angbâ ti kporo atambela na yâ ti siriri pëpe. Mbeni wasenda-ndia ti aMusulman ake lani ti gue na bungbi ni ngbanga ti so mbeni rabbin ti aJuif ayeke dä. Ti ambeni, bê ti ala aso ngbanga ti so a tisa pëpe dalaï-lama (mokonzi-nzapa ti Bouddhisme) na akozo lango use ti bungbi ni ndali ti tënë so ayeke na popo ti lo na ngorogbia ti Chine.

Na octobre ngu 2003, kota bungbi ti gala-mosoro ti akodoro ti Asie na Pacifique (wala APEC) atambela lani na Thaïlande. Akodoro 21 so abungbi lani adeba yanga ti kaï kusala ti agroupe ti aterroriste na ala yeda ti maï nzoni duti ti azo na ndo sese kue. Me, na ngoi ti kota bungbi ni, mingi ti azo so ague na iri ti kodoro ti ala akasa atënë ti mbeni kozo gbenyongbia, so ala tene bê ti lo ake tâ aJuif ngangu.

Nda ni so sese kue aduti beoko pëpe

Atâa so adiskur asi singo na ndo bungbingo sese oko, e bâ atâ ye ti pekoni mingi pëpe. Me ngbanga ti nyen si dutingo beoko ti sese kue angbâ ti kara azo ngbele ye na ngu 2000 juska laso atâa angangu so azo mingi asala na bê ti ala kue?

Mbage ti kiringo tënë ni asigigi na yâ atënë ti mbeni oko ti akozo gbenyongbia so aduti lani na yâ kota bungbi ti akodoro ti APEC. Lo tene: “Mbeni ye ayeke dä so azo ahiri ni yengo kodoro.” A yeke tâ tënë. Tënë ti mungo iri ti kodoro na nduzu alï bê ti azo ngangu. Amara na akete mara kue ayeke na kota nzara ti fa lege na tele ti ala mveni. Dutingo lipanda ti kodoro abungbi na bibe ti salango mandako nga na baba adü mbeni ye so fade fadeso ayeke sungba. Mingi ni, tongana âdu ti soro na popo ti tënë ti kodoro na aye so agbu bê ti azo ti sese mobimba, a yeke tënë ti kodoro si ahon kozo.

Tënë ti yengo kodoro asigigi nzoni na yâ tënë ti wasungo psaume so: “Sio kobela so afuti kodoro.” (Psaume 91:3). A yeke tongana mbeni kobela na ndo azo ti sese kue, so azo ni ayeke bâ pasi mingi ndali ni. Tënë ti yengo kodoro na tënë ti kengo ambeni mara nde so lo dü ni asala angu ngbangbo mingi awe. Laso, tënë ti yengo kodoro angbâ ti hulu wâ na gbe ti atënë ti kangbi, na azo ti komande alingbi ti kanga lege na ni oko pëpe.

Mingi ti azo so amû li ni ahinga so tënë ti yengo kodoro na bê ti kion ayeke na gunda ti akpale ti sese. Na tapande, ngbele Kota wakuasu ti Bendo ti Gigi U Thant atene lani: “Mingi ti akpale ti laso abâ gigi ndali ti asioni kode ti salango ye . . . Na popo ni tënë ti bango ndo gi ndulu na ndo yengo kodoro: ‘Wala lo yeke na raison wala na faute, a yeke gi kodoro ti mbi awe.’ ” Ye oko, akodoro ti laso so kion ahon ndo ti ala angbâ ti dekongo ngangu na ndo dutingo lipanda ti ala. Ala so akpengba aye oko pëpe ti tene mbeni zo abuba ala. Na tapande, mbeni mbeti-sango (International Herald Tribune) asala lani tënë so na ndo Bungbi ti akodoro ti Poto: “Mbanda na ziango bê na mba pëpe ayeke akota gere ti kamba ti poroso ti Bungbi ti akodoro ti Poto. Ti mingi ti akodoro ti yâ ti Bungbi so, ala ye oko pëpe ti tene mbeni oko na popo ti ala asala ngangu na amû li ni na ndo ti ala.”

Bible so ayeke Tënë ti Nzapa afa ye kue so komandema ti zo aga na ni: “Zo akomande mbeni zo, na a sala sioni na lo.” (Zo-ti-fa-tene 8:9). Na fango yâ ti sese na akodoro nde nde so ala yeke na ndo ni, abungbi ti azo nga na azo oko oko abâ tâ tënë ti kpengba-ndia ti Bible so: “Zo so akangbi tele ti lo na mbeni zo, lo gi ye so bê ti lo aye, na lo yeke na ngonzo na tele ti ye kue so ayeke na lege ti tâ ndara.”​—aProverbe 18:1.

Wasalango e, so ahinga ye so ayeke nzoni teti e, aleke lâ oko pëpe ti tene azo azia na sese angorogbia ti ala na ti fa lege na tele ti ala mveni. Na salango tongaso, azo agirisa ye so bê ti Nzapa aye nga so ye kue ti gigi ayeke ti lo. Psaume 95:3-5 atene: “L’Eternel ayeke kota Nzapa, Lo yeke kota Gbia ahon anzapa kue. Ndo ti sese so alï mingi ayeke na tïtî Lo, li ti akota hoto ayeke ti Lo nga. Kota ngu ti ingo ayeke ti Lo, teti Lo mveni asala ngu ni, na tïtî Lo asala sese ni.” Nzapa ayeke mbilimbili Kota Gbia so a lingbi azo kue abâ tongana Zo ti komande ala. Na bango gi yanga-ti-komande ti ala mveni, amara ague nde na ye so bê ti Nzapa aye.​—Psaume 2:2.

A hunda ti sala nyen?

Gi oko lege so alingbi ti sala ande si sese kue aduti beoko ayeke ti wara mbeni yanga-ti-komande oko so asala ye teti nzoni ti azo kue. Azo mingi so tënë ni agbu bê ti ala abâ ye ni tongaso. Ye oko, mingi ni ala bi lê ti ala na mbage ti mbeni bungbi so alingbi pëpe. Na tapande, awasalango tënë mingi nga na amokonzi-nzapa awa azo ti bâ ndo na mbage ti Bendo ti Gigi ti sala si sese aduti beoko. Me, abungbi ti azo, atâa akamba ti kusala ti ala ni ayeke nzoni tongana nyen, awara lege lâ oko pëpe ti leke akpale ti sese. Nde na so, mingi ti abungbi so afa na gigi kangbi so ayeke na popo ti amara nde nde nde.

Mbeti ti Nzapa agboto mê ti e na ndo bango ndo na mbage ti abungbi ti azo ti leke akpale ti e tongana lo tene: “Zia bê ti mo na amokonzi pëpe, wala na mbeni molenge ti zo pëpe, ala so alingbi sö mo pëpe.” (Psaume 146:3). So aye ti tene so beku oko ayeke dä pëpe ti tene sese kue aduti mbeni lâ beoko? Oko pëpe. Mbeni lege nde ayeke dä.

Azo mingi ade ti hinga pëpe so Nzapa aleke awe mbeni ngorogbia so ayeke na ngangu ti bungbi azo ti sese. Bible atene na ndo Jéhovah Nzapa: “Mbi mveni, Mbi zia Gbia ti Mbi na Sion, Hoto ti Mbi ti nzoni-kue. Mo hunda Mbi, na fade Mbi mû na Mo amara ti ga ye ti héritier ti Mo, na nda ti sese kue ti ga ye ti Mo.” (Psaume 2:6, 8). Bâ so versê ni atene so Jéhovah Nzapa ‘azia Gbia ti lo,’ lo so Lo sala tënë ti lo na versê 7 tongana “Molenge ti Mbi”. Zo so ayeke mbeni zo nde pëpe na kota Molenge ti Nzapa ti yingo so ayeke Jésus Christ, so a mû na lo awe komandema na ndo amara kue.

Fade sese kue aduti beoko tongana nyen?

Mingi ti azo ade ti hinga pëpe ngangu ti komande so Nzapa azia na yayu. Amara aye ti zia pëpe yanga-ti-komande ti ala so ala bâ atene a yeke na lege ni. Me, fade Nzapa angbâ ti bâ gi na lê pëpe ala so ake ti yeda na yanga-ti-komande ti lo nga na ngorogbia so lo zia awe. Na ndo ala so ake ti yeda na ni, Psaume 2:9 atene: “Fade Mo [Molenge ni, Jésus Christ, Mo] fâ ala na barre ti wen; fade Mo fâ ala si ala kala tongana ta ti wasongota.” Wala ala hinga ye dä wala pëpe, amara ayeke na ndo ti mbeni lege so ayeke gue na ala na yâ mbeni bira na Nzapa. Ndangba buku ti Mbeti ti Nzapa asala tënë ti “agbia ti sese kue” so a yeke bungbi ala fadeso “teti bira ti kota lâ ti Nzapa, Lo Ti Ngangu Ahon Kue.” (Apocalypse 16:14). Fade a yeke futi amara na atënë ti kangbi ti ala biaku biaku. Ye so ayeke zi ande lege na ngorogbia ti Nzapa ti sala kusala ti lo sân ti tene mbeni ye akanga lege na lo.

Teti lo yeke Kota Gbia ti dunia kue, na ndara fade Jéhovah na Molenge ti lo ayeke mû ngangu ti ala ti gbian aye kue so ahunda ti tene sese kue aduti beoko. Fade ngorogbia ti Nzapa aga na tâ dutingo beoko nga lo yeke hiri deba nzoni na ndo azo kue so andoye mbilimbili. Ngbanga ti nyen ti mû mbeni kete penze-ngbonga tongaso ti diko Psaume 72 na yâ Bible ti mo pëpe? Na yâ ni, a fa na lege ti mbeni prophétie ye so komandema ti Molenge ti Nzapa ayeke sala ande teti sese mobimba. Fade azo ti sese kue ayeke bâ tâ dutingo beoko, na akpale ti ala kue tongana sioni komandema, sioye ti ngangu, nzinga na ambeni ye nga ayeke hunzi teti lakue lakue.

Na yâ ti sese so akangbi mingi, azo mingi abâ ti ala so mara ti beku tongaso ayeke bango li. Me tënë tongaso alingbi ti handa mo zo. Ade azendo ti Nzapa atï na ngu lâ oko pëpe, na fade ala yeke tï na ngu lâ oko pëpe (Esaïe 55:10, 11). Mo ye ti bâ gbiango ye so? Mo lingbi ti bâ ni. Ti tâ tënë ni, ambeni zo ayeke dä so ayeke leke tele ti ala ti ku na ngoi so. Ala londo na popo ti amara kue, me ahon ti sala bira, laso ala yeke duti beoko na gbe ti yanga-ti-komande ti Nzapa (Esaïe 2:2-4). A yeke azo wa? A hinga ala tongana aTémoin ti Jéhovah. Ngbanga ti nyen mo yeda pëpe ti gue na mbeni ndo ti bungbi ti ala? Peut-être, mo yeke wara ande ngia ti sala songo na mbeni mara ti azo so alingbi ti mû maboko na mo ti duti na gbe ti yanga-ti-komande ti Nzapa na ti wara mbeni beoko so ayeke hunzi ande lâ oko pëpe.

[Afoto na lembeti 7]

Azo na popo ti amara kue ayeke leke tele ti ala ti duti na ndo mbeni sese so aduti beoko

[Lingu ti foto na lembeti 4]

Saeed Khan/AFP/Getty Images

[Lingu ti foto na lembeti 5]

Wali so atoto: Igor Dutina/AFP/Getty Images; azo so adekongo: Said Khatib/AFP/Getty Images; achar ti bira: Joseph Barrak/AFP/Getty Images