Mbeni lege ti salango ye so a hinga zo na ni
Jodie ayeke bâ lege ti kango kungba ti azo na peko ti kuâ ti ala. Lo yeke mû maboko na mbeni wali ti bungbi akungba ti da so angbâ na peko ti kuâ ti yaya ti lo, na so lo ye ti kä ni. Na ngoi so lo yeke gi akungba ni ti ro, lo gue ndulu na tele ti mbeni ndo so a yeke tingo lani wâ dä, lo wara ambeni ngbele sakpa use. Na bingo lê na yâ mbeni sakpa ni oko, li ti lo akpe. Na yâ ti sakpa ni so, lo wara mbeni nginza so a kanga ni na yâ ti kugbe, wungo ni alingbi na 44 200 000 ti nginza ti F CFA! Lo yeke gi lo oko na yâ ti kubu ni. A lingbi lo sala nyen? Lo honde nginza ni ti ga ti lo? Wala lo tene na wali ni so lo wara nginza?
KOTA desizion so Jodie ayeke na gbele ni agboto lê ti e na ndo mbeni oko ti asalango ye so azia kangbi na popo ti e azo na anyama. Kota bakari The World Book Encyclopedia atene: “Mbeni salango ye so ayeke nde na so gi zo si ayeke na ni ayeke kode ti hundango atënë so ayeke mû lege na zo ti hinga wala ti sala mbeni ye wala ti sala ni pëpe.” Mbeni mbo so nzara asala lo mingi na so awara mbeni nyama so atï na gbe ti table, ayeke gbu li ti lo lâ oko pëpe ti bâ wala a lingbi lo te ni. Ye oko, Jodie ayeke na ngangu ti hinga ye so ayeke sioni na nzoni kozoni si lo mû desizion ti lo. Tongana lo bata nginza ni, so aga nzi me mbeni zo oko alingbi nga ti gbu lo na ni ande pëpe. Tâ tënë, nginza ni ayeke ti lo pëpe, me wali ni ahinga nga pëpe so mbeni nginza tongaso ayeke dä. Na ndo ni, mingi ti azo ti kodoro ti Jodie ayeke bâ ti ala so lo yeke buba zo tongana lo kiri na nginza ni.
Mo yeke sala fade nyen tongana mo yeke na place ti Jodie? Kiringo tënë ti mo ayeke luti mbilimbili na ndo ti lege ti salango ye so mo soro ti mû pekoni na yâ fini ti mo.
Andia na ndo aye ti nzoni na ti sioni
A fa peko ti tënë ti lege ti salango ye tongana, “gingo ti hinga nzoni na sioni na yâ tambela ti mbeni zo.” (Collins Cobuild English Dictionary). Eric J. Easton atene: “Nda ti atënë lege ti salango ye nga lege ti tambela ayeke gi oko. Lege ti salango ye alondo ti lo na yanga ti Grec na lege ti tambela alondo ti lo na yanga ti Latin, na ala use kue aye ti sala tënë ti angobo ti salango ye ti ambeni bungbi ti azo.”
A sala angu mingi awe so a yeke Église si ayeke fa na azo lege ti salango ye so alingbi azo kue amû pekoni. Tënë ti Nzapa, Bible, ayeke sala ngangu na ndo tambela ti azo mingi. Ye oko, na ndo sese mobimba, wungo ti azo mingi so ake andia nde nde ti salango ye so a-église ayeke fa angbâ ti gue na li ni nga ala bâ anzoni ndia ti tambela so Bible ayeke fa tongana ngbele ye so alingbi ti mû maboko na zo mbeni pëpe. Na a zia nyen na place ni? Mbeni buku Andia na ndo lege ti dengo buze (Angl.) atene so “ndara so alondo na azo ti sese ahon ndo ti ngangu so a-église ayeke sala ni giriri na ndo azo.” Ahon ti tene azo abi lê ti ala na mbage ti andia ti salango ye so a-église ayeke fa, mingi ti azo ague na mbage ti awakode so ayeke manda ye na ndo lege ti salango ye. Paul McNeill, mbeni zo so ayeke manda lege so a lingbi azo asala na ye, atene: “Fadeso, a yeke azo so ayeke fa ye na ndo ndia ti nzoni na sioni si amû place ti aprêtre. . . . Azo ayeke zia lege na kode ti salango ye ti sala ngangu na ndo ti ala ahon ti zia lege na a-église ti fa lege na ala tongana ti so a yeke sala giriri.”
Tongana mo yeke na gbele mbeni ngangu desizion, mo lingbi ti hinga nzoni na sioni tongana nyen? A yeke Nzapa si ayeke fa na mo anzoni ndia ti salango ye wala a yeke mo mveni?