Mbeni Ye Alingbi Biani ti Bungbi Azo Oko?
ATÄ atene ti mabe ti mo ayeke tongana nyen, peut-être mo yeda so ndulu na yâ alege ti vorongo kue azo so andoye tâ tene ayeke dä. A lingbi ti wara na popo ti aHindou, aCatholique, aJuif, na ambeni lege ti vorongo nde azo so ane mingi ye so ayeke biani na ala yeke ndulu ti sala ngangu ti gi ni. Ye oko, a ba a tene lege ti vorongo akangbi popo ti azo. Ambeni zo ayeke mu même lege ti vorongo ti sala na ambeni ye ti sioni. Fade mbeni lâ lege ayeke duti dä ti bungbi oko azo ti be-ti-mbilimbili ti alege ti vorongo kue so andoye ye so ayeke nzoni nga tâ tene? Fade a lingbi ti bungbi ala kue ti sala mbeni kusala oko?
Ba tongana nyen a yeke ye ti gingo bê ti ba so mingi ahon ti kozoni lege ti vorongo ayeke na gunda ti akangbi! Ba ambeni ti abira so. A-Hindou ayeke tiri na aBouddhiste na Sri Lanka. A-Protestant, aCatholique, na aJuif atuku mênë ti azo na yâ abira nde nde. “A-Chrétien” atiri na aMusulman na Bosnie, Tchétchénie, Indonésie, nga na Kosovo. Nga na mars ngu 2000, atiri so aninga teti lango use so lege ti vorongo ayeke na gunda ni afâ azo ti Nigéria 300. Biani, akengo tele ti alege ti vorongo ahuru wâ ngangu na gbe ti sioni ti abira so.
Asioni salango ye so a sala na iri ti lege ti vorongo amu fani mingi vundu na bê ti azo ti be-ti-mbilimbili. Na tapande, bê ti azo mingi so ague na église aso tongana ambeni église akanga lê na ndo ti amokonzi ti alege ti vorongo so asala sioni na tele ti koli wala ti wali ti amolenge. Ambeni wamabe ayeke gi bê ti ala mingi ndali ti akangbi so ayeke na popo ti asecte mingi so a tene ala yeke Chrétien na ndo ti atene tongana bungbingo ti koli na koli wala ti wali na wali nga na tukungo ngo. A yeke polele so lege ti vorongo abungbi pepe azo oko. Ye oko, azo ayeke dä so andoye biani tâ tene na yâ alege ti vorongo mingi, tongana ti so atapande so ge afa.
Ala Yeke na Kota Nzala ti Tâ Tene
Fidelia ayeke la ni mbeni wavorongo so amu bê ti lo nga tele ti lo kue na Nzapa na yâ Église ti Catholique ti San Francisco na La Paz, Bolivie. Lo kuku na gbele yanda ti Marie na lo zia na gbele crucifix anzoni bougie ahon so lo lingbi ti vo. Yenga oko oko, lo mu gbâ ti kobe na prêtre ti kangbi ni na popo ti azo ti mawa. Ye oko, akete molenge ti Fidelia oku akui kozoni si ala wara batême. Tongana prêtre ni atene na lo so ala kue ayeke ba pasi na yâ bingo ti Limbo, Fidelia ahunda tele ti lo, ‘Tongana Nzapa ayeke nzoni, tongana nyen ye alingbi ti duti tongaso?’
Tara, mbeni zo ti kaïngo kobela, akono tongana mbeni Hindou na Katmandou, Népal. Na mungo peko ti angbele ngobo ti salango ye ti akotara ti lo so asala asiècle mingi, lo voro anzapa ti lo na yâ atemple ti aHindou na lo yeke na ayanda na yâ da ti lo. Me ahundango tene so ge agi la ni bê ti Tara mingi: Ngbanga ti nyen azo ayeke ba pasi mingi? Ngbanga ti nyen azo ayeke kui? Lo wara pepe anzoni kiringo tene na yâ lege ti vorongo ti lo.
Na mbeni mbage, Panya akono tongana mbeni Bouddhiste na yâ ti mbeni da so aduti na tele ti mbeni lege ti ngu na Bangkok, Thaïlande. A fa na lo so pasi ayeke ye so aga na peko ti akusala so mbeni zo asala tongana lo yeke na fini kozoni na so lo lingbi ti sigigi na gbe ni gi na lungulango anzala kue na tele ti lo. Tongana ambeni Bouddhiste so asala ye na bê kue, a fa na lo ti yekia mingi ndara ti a-moine so ayü ayongoro bongo ti jaune so aga lakue na kota ndapelele na da ti azo ti hunda aye. Lo sala ye so a hiri ni gbungo li na ndo anene tene na lo bungbi ayanda ti Bouddha mingi na mango na bê so ala yeke bata lo. Na peko ti so lo sala mbeni kota ndao so asala si mbage ti tele ti lo ato nda ni na ngbonda ti si na agere ti lo akui, Panya ague na a-monastère ti aBouddhiste, na dutingo biani na beku so fade a yeke sava lo na lege ti kpene. Lo wara pepe sava ti tele nga pepe lumière na ndo ti aye ti yingo. Nde na so, lo tingbi na salango ye ti ayingo sioni na lo to nda ti yôro tele ti lo na yâ ni.
A dü Virgil na États-Unis ti Amérika, nga na ekole lo lï na yâ mbeni bungbi ti azo vuko so ayeke aMusulman. Lo kangbi na wâ ambeti ti ala, so atene amunzu ayeke Zabolo. Ala bi bê ti ala so a yeke ndali ti so amunzu ayeke Zabolo si ala yeke sala aye ti sioni mingi na azo vuko. Atä so lo mä tâ na bê kue na atene ti mabe ti lo, ambeni hundango tene agi bê ti Virgil: Tongana nyen amunzu kue alingbi ti duti sioni? Na ngbanga ti nyen mingi ti afango tene ni angoro gi na tele ti nginza?
Atä so Charo, mbeni wali, akono na Amérika ti Mbongo, na ndo so mingi ti azo ni ayeke aCatholique, lo yeke mbeni Protestant na tâ bê ti lo kue. Tele ti lo anzere so lo mu mbage ti lo oko pepe na yâ sambelango ayanda so angoro lo. Charo ayeke na ngia ti gue na église dimanche oko oko teti bungbi so agbu bê mingi, na ndo so lo dekongo “Alléluia!” na so lo bungbi na yâ hengo bia ti Nzapa nga na dodo so aga na pekoni. Charo amä biani na bê so a sö lo awe na so a dü lo mbeni. Lo futa mbage bale oko ti nginza ti lo na église, na tongana wafango tene ti Nzapa na Télé so lo ye tene ti lo mingi ahunda azo ti mu a-offrande, Charo atokua na lo nginza ndali ti amolenge na Afrika. Ye oko, tongana lo hunda na pasteur ti lo ngbanga ti nyen Nzapa ti ndoye asala pasi na a-âme na yâ enfer, lo ba so pasteur ni ayeke na mbeni tâ nzoni kiringo tene ti mu na lo pepe. Na pekoni, lo ba nga so a mu pepe a-offrande ti lo ti mu maboko na amolenge na Afrika.
Atä so ala londo na alege ti vorongo nde nde, azo oku so ayeke na mbeni ye oko so abungbi ala. Ala ndoye tâ tene nga na bê kue ala gi atâ kiringo tene na ahundango tene ti ala. Me a lingbi biani ti bungbi ala oko na yâ tâ vorongo? Fade article ti peko ayeke kiri tene na hundango tene so.
[Foto na lembeti 4]
Lege ayeke dä ti bungbi biani oko azo so alondo na ando nde nde?
[Lingu ti foto na lembeti 3]
G.P.O., Jérusalem