Mo Lingbi ti Zia Bê Kue na Alege ti Zo Wa?

Mbeni zo so a yeke kozo ngoi teti lo ti ga na Afrika agi bê tongana lo ba mbeni koli so aluti tongana keke na mbage ti lege. Lo ba so, lakue na peko ti ambeni kete penze-ngbonga, koli ni apusu gere ti lo kete na lo pusu yeke mingi ti hon na mbage ti lo, na ngoi so lo ngbâ ti luti droit. A yeke gi na pekoni si gene ni aga ti hinga ngbanga ti nyen koli ni apusu gere ti lo la ni tongaso. Biani, lo tara la ni ti ngbâ na gbede ti mbeni keke ti kamba ti singa. Gbede ni ayeke hon yeke yeke tongana lâ ti peko ti midi ayeke gue ti linda.

LEGEOKO tongana gbede ti mbeni ye so ayeke hon ngbanga ti lâ, akusala na alege ti azo ayeke gbian lakue. Nde na so, Jéhovah Nzapa, “Babâ ti lumière,” ayeke gbian oko pepe. Disciple Jacques asû na mbeti: “Gbede ti Lo agbian pepe.” (Jacques 1:17) Malaki, mbeni prophète Hébreu, afa peko ti tene ti Nzapa mveni: “Mbi, L’Eternel [“Jéhovah,” NW], Mbi gbian pepe.” (Malachie 3:6) Na mara ti Israël na ngoi ti Isaïe, Nzapa atene: “Même juska i ga mbakoro, Mbi yeke Lo, na fade Mbi yö i juska kua-li ti i avulu; Mbi sala i, na fade Mbi yö i; biani, fade Mbi yö i na Mbi sö i.” (Esaïe 46:4) Tongaso, gbiango ti ngoi asala ye oko pepe na ndo ziango bê so e lingbi ti duti na ni na mbage ti azendo ti Lo Ti Ngangu Ahon Kue.

Ye so A Lingbi ti Manda na Lege ti Ndia

Legeoko tongana ti so a lingbi ti zia bê na azendo ti Jéhovah, azendo so ayeke gbian oko pepe, alege ti Nzapa na ndo nzoni na sioni ayeke nga tongaso. Fade mo zia bê ti mo na mbeni zo ti kango ye so asala kusala na mara ti akilo use, so gi oko si ayeke na lege ni? Biani pepe. Legeoko nga, “kilo ti mbilimbili pepe ayeke ye ti sioni mingi na lê ti L’Eternel, me lo wara ngia na lege ti kilo ti mbilimbili.” (aProverbe 11:1; 20:10) Na yâ Ndia so lo mu giriri na azo ti Israël, Jéhovah azia komandema so dä: “I sala kirikiri na lege ti fango ngbanga pepe, na i sala kirikiri na lege ti ha ye, na kamba, na kilo, wala na kopo, nga pepe. Fade i sala na kilo so alingbi, talent so alingbi, épha so alingbi, na hin so alingbi. Mbi yeke L’Eternel Nzapa ti i so asala si i sigigi na sese ti Egypte!”​—Lévitique 19:35, 36.

Batango komandema so asala si azo ti Israël awara yengo dä ti Nzapa nga na aye ti nzoni mingi na lege ti mitele. Legeoko nga, batango alege ti Jéhovah so agbian oko pepe, pepe gi na ndo tene ti kango ye na kilo me na yâ ambage kue ti fini ti e, a yeke ga na adeba nzoni na wavorongo Nzapa so azia bê kue na Lo. Nzapa atene: “Mbi, Jéhovah, mbi yeke Nzapa ti mo, Lo so afa ye na mo ti wara ye ti nzoni teti mo mveni, Lo so asala si mo tambela na lege so a lingbi mo tambela dä.”​—Isaïe 48:17, NW.

Ngbanga ti Nyen Asalango Ye ti Laso Akiri na Peko?

Bible afa na gigi nda ti kiringo na peko ti asalango ye ti laso. Apocalypse, ndangba buku ti Bible, asala tene ti mbeni bira so atambela na yayu, so ye ti pekoni andu azo kue juska laso. Bazengele Jean asû na mbeti: “Na bira alondo na yayu: Mikaël na a-ange ti lo atiri na kota ngbo, na kota ngbo nga na a-ange ti lo atiri me lo hon na ngangu pepe, nga a wara ndo teti ala mbeni pepe na yayu. Tongaso a bi tâ kota ngbo ni na sese, ngbo ti giriri, lo so adi iri ti lo Diable na Satan, lo so ayeke handa sese kue so zo ayeke dä; a bi lo na sese, nga a bi a-ange ti lo na sese legeoko na lo.”​—Apocalypse 12:7-9, NW.

Kozo ye so asi na peko ti bira so ayeke nyen? Jean angbâ ti tene: “Teti tene so i duti na ngia, i ayayu nga i so i duti na yâ ni! Vundu teti sese nga na teti ngu-ingo, ngbanga ti so Diable azu na mbage ti i, na kota ngonzo, na hingango so lo yeke na ngoi mingi pepe.”​—Apocalypse 12:12, NW.

“Vundu teti sese” asi na ngoi so Kozo Bira so Amu Sese Kue asungba na ngu 1914 na ahunzi mbeni ngoi ti salango ye so ayeke nde mingi na ti ngoi ti e. Barbara Tuchman, mbeni wasungo mbaï, asala tene so: “Kota Bira ti angu 1914-18, tongana mbeni gbingo mbage ti sese, akangbi popo ti ngoi ti kâ na ti e. Na fango azo mingi mingi so alingbi fade ti sala ye ti nzoni na yâ angu so aga na peko, na futingo atene ti mabe, na gbiango abibe nde nde, nga na ziango na peko ti lo akä ti suingo bê so a lingbi ti kaï ni pepe, lo zi mbeni kota dû na popo ti angoi use so na lege ti mitele nga na lege ti bibe.” Eric Hobsbawm, fon lo wasungo-mbaï, ayeda nga: “Ngbele ye na ngu 1914, a ba polele so asalango ye, so a ba giriri tongana ye ti nzoni na yâ ti akodoro so ague na li ni mingi, ayeke buba . . . A yeke ngangu ti hinga ngbanga ti nyen ye so akotara ti e ti siècle 19 ahiri la ni salango ye ti abasenzi so akiri amu ndo laso mingi.”

Na yâ buku ti Jonathan Glover (Humanity​—A Moral History of the Twentieth Century), lo tene: “Mbeni kota ye so andu ngoi ti e ayeke glisango ti ndia so andu nzoni salango ye.” Atä so lo dë kite na ndia so andu nzoni salango ye so alondo na mbeni lingu nde ndali ti kiringo na peko ti salango ye ti lege ti vorongo na mbage ti Poto, lo mu gbotongo mê so: “Azo na popo ti e so amä na bê pepe na mbeni ndia so andu nzoni salango ye ti lege ti vorongo angbâ ti gi bê ti ala ndali ti kiringo na peko ti salango ye ni.”

Laso, handango zo so azia bê kue na ndo mba ti lo, atä na yâ dengo buze, poroso, lege ti vorongo, même na yâ songo ti zo mveni wala ti sewa, nga na asioni ye so aga na peko ayeke na popo ti sioni pialo so Diable aleke ti ga na vundu na azo ti sese. Satan aleke na bê ti lo ti tiri bira ti lo juska na nda ni na ti kui legeoko na azo kue so ayeke sala ngangu ti duti na fini alingbi na alege ti Nzapa.​—Apocalypse 12:17.

Mbeni lege ayeke dä, mbeni yorö ti kaï handango azo so azia bê kue na amba ti ala, so amu ndo kue laso? Bazengele Pierre akiri tene: “Na lege ti zendo ti [Nzapa], e yeke ku ayayu ti fini na sese ti fini so mbilimbili aduti na yâ ni.” (2 Pierre 3:13) E lingbi ti zia bê kue na zendo so pepe gi ngbanga ti so Nzapa ayeke na ngangu ti sala si ye so lo leke ti sala aga tâ tene me lo mu nga zendo lo tene a yeke ga tâ tene biani. Na ndo ‘tene kue so asigigi na yanga ti lo,’ Jéhovah atene: “Fade tene ti Mbi akiri na Mbi senge pepe, me a sala ye so Mbi ye, na fade tene ni awu na kusala so Mbi to lo dä.” So ayeke biani mbeni zendo so a lingbi ti zia bê kue na ndo ni!​—Esaïe 55:11; Apocalypse 21:4, 5.

Dutingo na Fini Alingbi na Alege ti Nzapa

Na yâ sese so asalango ye ayeke gbian na ayeke buba, aTémoin ti Jéhovah ayeke sala ngangu ti duti na fini alingbi na anzoni lege ti tambela so Bible amu. Tongana ye ti pekoni, ala yeke nde na azo mingi, na salango tongaso ayeke gboto ka lê ti azo mingi, na a he ala na sioni yanga.

Na ngoi ti mbeni kota bungbi ti aTémoin ti Jéhovah na Londres, wagosinga ti mbeni Dasinga-le ahunda na mbeni watokua ti aTémoin ti Jéhovah ti hinga wala aTémoin ti Jéhovah ayeke biani aChrétien. Ita ni akiri tene: “Tâ tene, a yeke biani tongaso, teti Jésus ayeke tapande ti e. Bibe ti kion ayeke mingi na yâ sese so, na e zia lê ti e na mbage ti Jésus Christ tongana lege ni, tâ tene, na fini. E mä na bê so lo yeke Molenge ti Nzapa, pepe mbage ti mbeni Nzapa ti li ota, tongaso gbungo nda ti Bible ti e ayeke nde na ti lege ti vorongo so a hinga ni mingi.”

Na ngoi so a vunga hundango tene ni na ndo singa-le ti BBC, wagosinga ni ahunzi kua-singa ni na tenengo: “Mbi manda ye mingi awe na ndo nda ni so aTémoin ti Jéhovah ayeke ga ka ti pika yanga-da ti e. Na mbi bi bê so ade mbi ba pepe azo 25 000 so ayü bongo nzoni na ala kue asala ye na lege ni, aduti na ndo oko na ngoi oko.” So tâ pendere tene ti témoin si mbeni zo ti gigi atene na ndo ndara ti salango ye alingbi na alege ti Nzapa so agbian oko pepe!

Atä so ambeni zo alingbi peut-être ti yeda pepe ti duti na fini alingbi na alege so ala mveni azia pepe na sese, e wa mo ti bi lê na yâ ti Bible ti mo na ti manda ye so alege ti Nzapa aye ti tene. Me tongana mo yeke gi nda ni, luti pepe gi na ndo akozo ye so mo ba. Sala ye alingbi na wango ti bazengele Paul: “Na i tambela na lege ti sese so pepe, me i gbian lege ti i na lege ti bibe ti fini, si i lingbi hinga ye so Nzapa aye, ye so ayeke nzoni, ye so alingbi na lê ti Lo, na ye so alingbi kue.” (aRomain 12:2) Gue na Da ti Royaume so ayeke na ndo so mo yeke dä, na gi ti hinga aTémoin so ayeke na ndo ni so. Fade mo yeke ba so ala yeke tongana tanga ti azo kue, so azia bê ti ala na ndo azendo ti Bible na so afa na gigi ziango bê ti ala kue na Nzapa na salango kue ti duti na fini alingbi na alege ti lo.

Mungo peko ti alege ti Nzapa so agbian oko pepe na so a lingbi ti zia bê dä na yâ fini ti mo mveni ayeke ga ande biani na adeba nzoni na mo. Bata tisango ndo ti Nzapa mveni: “Ah! tongana mo dengi mê biani ti mä akomandema ti mbi! Ka siriri ti mo ayeke ga tongana mbeni bale, na mbilimbili ti mo tongana amapo ti kota ngu ti ingo.”​—Esaïe 48:18, NW.

[Afoto na lembeti 5]

Laso, azo ayeke handa azo so azia bê kue na ndo ala na yâ dengo buze, poroso, lege ti vorongo, nga na yâ ti sewa