GIGI TI AMBENI ZO
Jéhovah a-aidé e ti ‘maï pendere na ndo so a lu e dä’
TËNË “maï pendere na ndo so a lu mo dä” akpa mbeni wango so asara si zo ahunda terê ti lo. Me “a lu” Mats na Ann-Catrin, mbeni couple ti Suède, na ando nde nde. Na lege wa? Tongana nyen la wango so a-aidé ala?
Couple Kassholm asara Ekole ti Galaad na ngu 1979. Tongana angu ayeke hon, “a lu” ala, wala a tokua ala na île Maurice, Iran, Myanmar, Tanzanie nga na Zaïre. A yeke na ngoi so ala sara Ekole ti Galaad la ala mä Jack Redford, mbeni wafango ye na ekole ni, so a mû wango so, so a-aidé ala na ngoi so fani mingi “a lu” ala, “a gboto” ala nga “a kiri a lu” ala na ando nde nde. Zia ala fa ndani.
Pardon, ala fa na e tongana nyen la ala wara tâ tënë.
Mats: Babâ ti mbi alango na Pologne na ngoi ti Use bira so amû sese kue, na lo bâ gbâ ti aye so Eglize Catholique asara ti handa lê ti azo. Me fani mingi lo tene: “Mbi hinga so mbeni tâ bungbi ti vorongo Nzapa ayeke dä.” A si na mbeni ngoi, mbi ga ti bâ so tënë so ayeke tâ tënë. Mbi vo gbâ ti ambeti so a kä peko ni. Mbeni ayeke buku Ta Tene so aga na Zo Fini ti La Koue La Koue. Gï bango titre ni agbu bê ti mbi, na mbi diko ni kue na bï ni so. Na ndapre ni, mbi hinga so mbi wara tâ tënë awe.
Ti londo na avril 1972 ti ga na ni, mbi diko gbâ ti ambeti ti aTémoin ti Jéhovah na mbi wara kiringo tënë na ahunda ti mbi na ndö ti Bible. Mbi bâ so mbi sara ye tongana wadengo buze ti yâ ti toli ti Jésus so na peko ti so lo wara mbeni perle oko so ngere ni ayeke kota mingi, lo gue lo kä aye ti lo kue lo vo perle ni. Mbi “kä” ye so mbi leke ti sara, so ti tene mbi ke ti gue na université ti ga docteur, tongaso si mbi sara na Jéhovah (Mat. 13:45, 46). Mbi wara batême na lango 10 ti décembre 1972.
Na yâ ti ngu oko, babâ na mama ti mbi nga na ngambe ti mbi ti koli ayeda nga na tâ tënë na ala wara batême. Na juillet 1973, mbi ga pionnier permanent. Na popo ti apionnier ti congrégation ti e a yeke wara Ann-Catrin, mbeni pendere ita-wali so aye Jéhovah mingi. E tï mba na e sara mariage na ngu 1975, na pekoni e sara ngu osio na kete gbata ti Strömsund, mbeni pendere ndo na Suède so gbâ ti azo ni aye ti hinga tâ tënë.
Ann-Catrin: Babâ ti mbi awara lani tâ tënë na ngoi so lo yeke hunzi mandango ye ti lo na université na Stockholm. Na ngoi ni so, mbi yeke gï na nze ota, me lo gue na mbi na abungbi nga na fango tënë. A nzere lani na Mama ape na lo gi ti fa so aTémoin ayeke fa tâ tënë ape. Me lo sara gbä, tongaso ambeni ngoi na pekoni, lo kue lo wara batême. Na ngu 13, mbi wara batême; na ngu 16, mbi komanse kua ti pionnier. Na peko ti so mbi fa tënë na Umeå, mbeni ndo so a bezoin awafango tënë mingi dä, mbi ga pionnier spécial.
Na peko ti so mbi na Mats e sara mariage, e yeke na pasa ti aidé azo mingi ti hinga tâ tënë. Na popo ti ala, a yeke wara Maivor, mbeni maseka-wali so ake ti ga kota wanguru. Na pekoni, lo na ngambe ti mbi ti wali aga acompagnon na yâ ti kua ti pionnier. Ala sara Ekole ti Galaad na ngu 1984 na ala yeke sara kua ti missionnaire na Équateur.
Na ngoi so ala yeke sara kua ti missionnaire na ando nde nde, tongana nyen la ala mû peko ti wango so a tene ala “maï pendere na ndo so a lu ala dä”?
Mats: Fani mingi, “a kiri a lu” e na afini ndo so a tokua e dä. Me e gi lani ti tene ‘gunda ti e angbâ ti lï sese’ na lege so e gi ti mû tapande ti Jésus, mbilimbili na sarango terê kete (aCol. 2:6, 7). Na tapande, ahon ti ku ti tene aita ti ndo ni asara ye tongana e, e gi ti hinga ndani so ala sara ye tongana ti so ala yeke sara so. E ye lani ti hinga apensé ti ala nga na ngobo ti ala. Na ngoi so e yeke sara lani ye tongana Jésus, a yeke ngangu na e ape ti bâ so ‘a lu e na terê ti angu so asua’ na e maï pendere na ndo kue so a tokua e dä.—Ps. 1:2, 3.
Na ngoi so e yeke na Zaïre, e voyagé mingi ti sara vizite na acongrégation
Ann-Catrin: Ti tene mbeni keke amaï na peko ti so a lu ni encore na mbeni fini ndo abezoin lâ. Jéhovah afa lakue so lo yeke “lâ” ndali ti e (Ps. 84:11). Jéhovah asara tufa na ndö ti e na lege so lo mû na e gbâ ti aita so aye e mingi. Na tapande, na yâ ti kete congrégation ti e na Téhéran, na Iran, aita ni ayamba e nzoni tongana ti azo so e diko ye na ndö ti ala na yâ ti Bible. E ye lani ti ngbâ na Iran, me na juillet 1980, gouvernement ni akanga lege na kua ti aTémoin ti Jéhovah na a mû na e l’heure 48 ti quitté kodro ni. A tokua e na Zaïre (so laso ayeke Congo) na Afrique.
E dabe ti e na apendere ye so e vivre na Zaïre, na ngu 1982
Na ngoi so mbi mä ti kozoni so a tokua e na Afrique, mbi toto. Tënë so mbi mä na ndö ti angbo nga na akobela na Afrique asara mbi mbeto. Me mbeni couple so ayeke akota kamarade ti e so asara kua aninga na Afrique atene na e, atene: “Ade ala si kâ ape. Ala gue ala bâ, ala yeke ye ande Afrique mingi.” Na ala yeke na raison. Aita ti kâ aye e mingi. Ti vrai ni, na ngoi so e doit ti quitté Afrique ngu omene na pekoni ndali ti so a kanga lege na kua ti e, mbi he ngia ndali ti so mbi yeke sambela Jéhovah lani, mbi tene: “Pardon, zia e ngbâ na Afrique.”
Anzoni ye wa la ala vivre ni na yâ ti kua ti Jéhovah?
Oto ti e so e lango na yâ ni na Tanzanie, na ngu 1988
Mats: So a tokua e na ando nde nde, e sara kamarade na amissionnaire so alondo na ando nde nde. Na ambeni ndo, e use kue, zo oko oko, ayeke manda Bible na azo 20 tongaso na a nzere na e mingi ti sara ni. Mbi yeke girisa lâ oko ape ndoye ti aita ti Afrique nga na fason so ala yamba na e. Na ngoi so e gue na avizite na acongrégation ti Zaïre, ye so aita mingi asara ti yamba e “ahon ndö ti” ye so ala yeke na ni ndali ti so ala yeke awayere. E bâ ni na ngoi so e garé oto ti e, so e lango na yâ ni, na terê ti da ti ala (2 aCor. 8:3). Mbeni ngoi so ayeke lani pendere mingi na e ayeke ngoi so, lakue na lakui, mbi na Ann-Catrin e yeke sara lisoro na ndö ti aye so apassé na yâ ti lango ni na e kiri singila na Jéhovah so lo yeke na terê ti e.
Ann-Catrin: Mbeni ye so amû na mbi ngia mingi ayeke so e hinga aita na ando nde nde na yâ ti dunia. E manda ayanga ti kodro tongana Farsi, Français, Luganda nga na Swahili. Na ndö ni, e hinga angobo ti akodro nde nde. E aidé ti fa akua na aita, e wara anzoni kamarade nga e na ala e sara kua ti Jéhovah “maboko na maboko.”—Soph. 3:9.
E bâ nga apendere ye nde nde so Jéhovah acréé so apika bê mingi. Lakue tongana e yeda na mbeni fini kua so a mû na e, a yeke mo bâ mo tene e na Jéhovah e yeke voyagé, na lo yeke Zo ti fango lege na e. Lo fa na e ambeni ye so e wani e peut lâ oko ape ti hinga ni.
E fa tënë na yâ ti aterritoire nde nde na Tanzanie
Akpale wa la ala wara? Ala hon ndö ni tongana nyen?
Mats: Na ambeni ngoi, e wara akobela nde nde, na tapande palu. Ann-Catrin awara lani akpale so ahunda ti sara a-opération na lo hio. E gi nga bê ti e ndali ti ababâ na amama ti e so aga mbakoro awe. Tongaso, e kiri singila na aita ti e so abâ lege ti ala tongaso si e ngbâ ti sara kua ti e. Na bê ti ala kue, ala bâ lege ti ala na ngia nga na ndoye, na ala kanga bê ti ala, ala sara ni (1 Tim. 5:4). Atâa so e sara ye kue so e peut ti sara ti bâ lege ti ala, vundu asara e ndali ti so e yo na ala.
Ann-Catrin: Na ngu 1983, na ngoi so e yeke na Zaïre, choléra asara mbi ngangu. Docteur ni atene na Mats, atene: “Ala quitté kodro ni laso!” Na lango ti peko, e mû avion so ayeke yô akungba, gï oko avion so e wara, e gue na Suède.
Mats: E pensé so kua ti e ti missionnaire ahunzi awe, tongaso e toto ngangu. Atâa so docteur ni abâ so Ann-Catrin ayeke wara sava ape, lo sava. Ngu oko na pekoni, e kiri na Zaïre, ti so ni so, e gue na mbeni kete congrégation ti Swahili na Lubumbashi.
Ann-Catrin: Na ngoi so e yeke na Lubumbashi, mbi mû ngo me a tï. Atâa so e leke lani ti dü ape, vundu asara e mingi na ngoi so bébé ti e akui. Me na yâ ti ngoi ti ngangu so, Jéhovah amû na e mbeni cadeau so e ku terê ti e na ni ape. E komanse a-étude mingi ahon ti kozo. Gï na yâ ti ngu oko, wungo ti awafango tënë alondo na 35 asi na 70, nga wungo ti azo so aga na bungbi alondo na 40 asi na 220. E bi terê ti e mingi na yâ ti kua ti fango tënë, na so Jéhovah asara tufa na ndö ti a-effort so e sara, bê ti mbi adë mingi. Me fani mingi, e yeke pensé na bébé ti e nga e yeke sara tënë na ndö ti lo. E yeke ku kungo ngoi so Jéhovah ayeke sara si kä so ayeke na bê ti e amü kue.
Mats: Na mbeni ngoi, Ann-Catrin afatigué kue. Na oko ngoi ni so, a wara cancer na terê ti mbi na a doit ti opéré mbi. Me laso, mbi na Ann-Catrin, e use kue e yeke nzoni.
E hinga so gï e oko la e yeke tingbi na akpale ape. Na peko ti so a fâ gbâ ti azo na Rwanda na ngu 1994, e gue na yâ ti acamp ti aréfugié ti bâ aita mingi so ayeke akamarade ti e. Na ngoi so e bâ so ala sara ye na mabe, ala gbu ngangu nga ala yamba e nzoni, atâa so gigi akpengba mingi na ala, e bâ so Jéhovah ayeke na ngangu ti mû maboko na awakua ti lo ti hon na yâ ti akpale kue.—Ps. 55:22.
Ann-Catrin: E wara nga mbeni kpale na ngoi so e gue na Ouganda ti tene a mû filiale ni na Jéhovah na ngu 2007. Na peko ti bungbi ni, e na mbeni groupe ti amissionnaire nga na aBéthelite, so wungo ti ala ayeke 25 tongaso, e gue na Nairobi, na Kenya. Kozo ti tene e si na frontière ti Kenya, gï hio tongaso, mbeni oto aga na devant ti e na akpo oto ti e. Chauffeur ti e nga ambeni kamarade ti e oku akui gï na lê ni lê ni; mbeni ita-wali oko akui ti lo na hôpital. E yeke ku kungo ti kiri ti bâ akamarade ti e so.—Job 14:13-15.
Yeke yeke, mbi wara sava na peko ti akä so mbi wara. Me mbi na Mats nga na ambeni ita so ayeke na yâ ti oto ni e ngbâ ti gi bê ti e ngangu ndali ti ye so asi lani. Ti mbi, mbi yeke gi bê ti mbi mingi na bï, mbi yeke zingo na mbi yeke wu gbä. Mbeto ahon ndö ti mbi. Me so e sambela Jéhovah mingi nga e diko aversê so e ye ni mingi ti wara dengo bê, a aidé e ti duti kpô. E gue nga e bâ adocteur so ahinga tongana nyen ti aidé azo so mara ti aye so asi na ala. Laso, e yeke gi bê ti e tongana ti kozo ape, nga e hunda Jéhovah ti aidé e ti dë bê ti azo so awara mara ti kpale so.
Na ngoi so mo fa ye so a-aidé ala ti gbu ngangu na yâ ti akpale, mo tene so Jéhovah ayô ala “tongana para ti kondo.” Mo ye ti tene nyen la?
Mats: Tënë so ayeke mbeni tënë ti Swahili: “Tumebebwa kama mayai mabichi,” wala “A yô e tongana para ti kondo.” Tongana ti so zo ayeke sara hange na ngoi so lo yeke yô para si a fâ ape, na nzoni bê, Jéhovah amû maboko na e na ando kue so e sara kua dä. E wara lakue aye so e bezoin ni, même ahon ti so e bezoin ni. Mbeni ye so afa na e so Jéhovah aye e nga lo mû maboko na e ayeke na lege ti aita ti Bebungbi so azia terê ti ala na place ti e.
Ann-Catrin: Mbi ye ti fa mbeni ye so Jéhovah asara na nzoni bê ti mû maboko na e. Mbeni lâ, a iri mbi na téléphone a tene na mbi so terê ti babâ ti mbi, so ayeke na Suède, ason ngangu na a gbanzi lo na hôpital. Palu asara lani Mats na ade lo wara ngangu kue ape. E yeke na nginza ape ti payé avion ti gue na kodro, tongaso e mû desizion ti kä oto ti e. Na pekoni, azo use airi e na téléphone: mbeni couple amä tënë ti kpale ti e ni na ala ye ti payé na e billet oko. Mbeni zo so airi e ayeke mbeni ita-wali so ayeke mbakoro so abata nginza na yâ ti mbeni boîte so lo zia na terê ni “Ndali ti mbeni zo so ayeke na yâ ti bezoin.” Gï na yâ ti akete penze-ngbonga, Jéhovah a-aidé e ti payé avion ni.—aHéb. 13:6.
Tongana ala gbu li na ndö ti angu 50 so ala sara na yâ ti kua ti ngoi kue, nyen la ala manda?
Fini ndo so a tokua e dä na Myanmar
Ann-Catrin: Mbi manda so ‘tongana e duti kpô nga e zia bê ti e’ na Jéhovah, e yeke wara ngangu. Tongana e zia bê ti e na Jéhovah, lo la lo yeke tiri ndali ti e (És. 30:15; 2 Chron. 20:15, 17). So na ando kue so a tokua e dä e sara na Jéhovah na ngangu ti e kue, e wara anzoni ye mingi ahon ti so e peut ti wara tongana e sara fade mbeni ye nde.
Mats: Kota ye so mbi manda ayeke ti zia bê ti mbi na Jéhovah na yâ ti aye kue nga ti bâ tongana nyen la lo aidé mbi (Ps. 37:5). Lo aidé mbi lakue tongana ti so lo mû zendo ni. Jéhovah angbâ ti aidé e laso na yâ ti kua ti e na Béthel na Myanmar.
E yeke na beku so Jéhovah ayeke fâ tâ ndoye ti lo na mbage ti gbâ ti amaseka so aye ti sara kua ti lo mingi tongana ti so lo sara na e. E hinga so a yeke si tongaso tongana ala zia lege na Jéhovah ti aidé ala ti maï na ndo so lo lu ala dä.