E yeke gï e oko lâ oko ape

1-2. (a) Ngbanga ti nyen la e peut ti tene so na ngoi so e wara akpale, e yeke gï e oko lâ oko ape? (b) Nyen la e yeke bâ na yâ ti article so?

NA NGOI so e wara akota kpale, e peut ti bâ so a yeke mo bâ mo tene e yeke na yâ ti mbeni kota gbako na e hinga lege so e peut ti mû ape. Me e yeke gï e oko ape. Babâ ti e ti yayu so aye e mingi abâ akpale ti e nga lo mû zendo ti aidé e. Na nzoni bê, Jéhovah amû zendo so na e lo tene: “Mbi yeke mû maboko na mo.”—És. 41:10.

² Article so ayeke fa aye so Jéhovah ayeke sara ti aidé e: (1) lo yeke fa lege na e, (2) lo yeke bâ lege ti e, (3) lo yeke bata e nga (4) lo yeke dë bê ti e. Jéhovah atene na e so atâa akpale wa la e wara, lo yeke girisa e lâ oko ape. Lo yeke dö e lâ oko ti zia ape. Tongaso, e yeke gï oko lâ oko ape.

JÉHOVAH AYEKE FA LEGE NA E

3-4. Jéhovah ayeke fa lege na e tongana nyen? (Psaume 48:14).

³ Diko Psaume 48:14. Jéhovah ahunda na e ape ti tene e wani la e fa lege na terê ti e. Lo yeke fa lege na awakua be-ta-zo ti lo laso tongana nyen? Mbeni ye so lo yeke fa lege na e na lege ni ayeke Bible (Ps. 119:105). Na lege ti Bible, Jéhovah ayeke aidé e ti mû anzoni desizion nga ti gi ti duti na apendere sarango ye so ayeke sara si e duti na ngia mingi laso nga teti lakue lakue na yâ ti angoi so ayeke ga.a Na tapande, lo fa na e ti bata zo na bê ape, ti sara ye na lege ni na yâ ti aye kue nga ti ye amba ti e ngangu mingi na ndoye so alondo na bê (Ps. 37:8; aHéb. 13:18; 1 Pi. 1:22). Tongana e sara tongaso, e yeke ga nzoni babâ wala nzoni mama, nzoni koli ti wali wala nzoni wali ti koli nga nzoni kamarade.

⁴ Na ndö ni, na yâ ti Bible, Jéhovah asara na e tënë ti azo so awara mara ti akpale so e wara nga so atënë ti bê ti ala yeke tongana ti e (1 aCor. 10:13; Jacq. 5:17). Tongana e diko mbaï ti azo so nga e sara ye alingbi na aye so e manda na mbage ti ala, a yeke aidé e na alege use. Kozo ni, e yeke comprendre so e yeke gï e oko ape, ambeni zo awara mara ti akpale so e wara nga ala gbu ngangu (1 Pi. 5:9). Use ni, e yeke hinga tongana nyen ti hon ndö ti akpale so e wara.—aRom. 15:4.

5. Azo wa la Jéhovah ayeke sara kua na ala ti fa lege na e?

⁵ Jéhovah ayeke sara nga kua na aita ti fa lege na e.b Na tapande, asurveillant ti circonscription ayeke sara vizite lakue na acongrégation ti kpengba e. Adiskur ti ala akpengba mabe ti e nga a-aidé e ti ngbâ ti duti beoko (Kus. 15:40–16:5). A-ancien nga kue ayeke sara ngangu ti aidé e oko oko kue ti ngbâ nduru na Jéhovah (1 Pi. 5:​2, 3). Ababâ na amama ayeke fa na amolenge ti ala ti ye Jéhovah, ti mû adesizion na ndara nga ti duti na anzoni sarango ye (aProv. 22:6). Aita-wali so akpengba ayeke mû maboko na ala so angbâ maseka na lege so ala yeke zia na ala nzoni tapande, ala yeke mû na ala anzoni wango nga ala yeke kpengba ala.—Tite 2:​3-5.

6. Nyen la e doit ti sara ti wara nzoni na lege ti fango lege ti Jéhovah?

⁶ Jéhovah amû na e aye kue so e bezoin ni ti aidé e ti mû anzoni desizion. Tongana nyen la e peut ti fa so e bâ na nene ni aye so lo sara ndali ti e? A-Proverbe 3:​5, 6 atene: “Zia bê ti mo kue na ndö ti Jéhovah; zia bê ti mo pëpe na ndö ti hingango ndo ti mo wani.” Tongana e sara ni, “lo yeke sara si alege ti [e] aga nzoni”, so ti tene, lo yeke aidé e ti kpe gbâ ti akpale nga ti duti na ngia mingi. E kiri singila na Jéhovah so ahinga e nzoni mingi nga lo ye e mingi ni la lo yeke mû na e oko oko kue wango so e bezoin ni.—Ps. 32:8.

JÉHOVAH AYEKE BÂ LEGE TI E

7. Na ambeni lege wa la Jéhovah ayeke bâ lege ti e? (aPhilippien 4:19).

⁷ Diko aPhilippien 4:19. Na ndö ti so Jéhovah ayeke fa ye na e na lege ti yingo, lo yeke sara tufa na ndö ti a-effort so e sara ti wara kobe, bongo nga na ndo ti lango (Mat. 6:33; 2 aThes. 3:12). A yeke na lege ni ti tene e gi bê ti e na ndö ti ye so e peut ti sara ti wara aye so e bezoin ni. Me Jéhovah aye ti tene e gi bê ti e ahon ndö ni ape. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so Babâ ti e ayeke zia lâ oko ape awakua ti lo so ayeke be-ta-zo na ngoi so ye amanke ala (Mat. 6:8; aHéb. 13:5). So lo tene lo yeke bâ lege ti e, e peut ti sara confiance kue na lo.

8. Nyen la Jéhovah asara lani ndali ti David?

⁸ Bâ tongana nyen la Jéhovah a-aidé lani David. Na yâ ti angu so ayeke lani ngangu na David, na ngoi so lo yeke kpe gï na nduzu nduzu ti bata terê ti lo, Jéhovah amû na lo nga na azo ti lo aye so ala bezoin ni ti ngbâ na fini. David agbu li ti lo na ndö ti aye so Jéhovah asara ti aidé lo na yâ ti angu ni so, lo tene: “Mbi yeke ândö maseka, na fadeso mbi yeke mbakoro, me mbi bâ pëpe mbeni zo ti mbilimbili so Nzapa adö lo azia, wala amolenge ti lo airi mapa.” (Ps. 37:25). Tongana ti David, peut-être mo bâ tongana nyen la na ndoye Jéhovah abâ lege ti mo wala ti aita ti mo na angoi ti ngangu.

9. Tongana nyen la Jéhovah ayeke bâ lege ti awakua ti lo laso na ngoi ti akota kpale? (Bâ nga afoto.)

⁹ Jéhovah ayeke bâ nga lege ti awakua ti lo na angoi ti kota kpale. Na tapande, na ngoi so mbeni kota nzara atï lani na Jérusalem na ngoi ti akozo Chrétien, aChrétien so ayeke na ando nde nde atokua ye na aita ti ala so ye amanke ala (Kus. 11:​27-30; aRom. 15:​25, 26). Laso, awakua ti Nzapa ayeke sara nga tongaso. Na ngoi so mbeni kota kpale asi, na ndoye Jéhovah ayeke pusu azo ti lo ti tokua aye tongana kobe, ngu, bongo nga na yorö na azo so kpale ni asi na ala. Aita ti construction ayeke leke ada nga aDa ti Royaume so abuba. Awakua ti Jéhovah ayeke nga nduru ti dë bê ti azo so aperdre da ti ala nga na azo so ala ye ala nga ti kpengba ala.c

10-11. Nyen la mo manda na lege ti ye so asi na Borys?

¹⁰ Jéhovah ayeke bâ nga lege ti azo so ade ti voro lo ape. Legeoko nga, e yeke gi alege ti sara ye na nzoni bê na azo so ade ti voro Jéhovah ape (aGal. 6:10). Tongana e sara ni, e peut ti aidé ala ti hinga ye mingi na ndö ti e nga na ndö ti Jéhovah. Bâ ye so asi na Borys, so ayeke mbeni directeur ti ekole na Ukraine. Atâa so Borys ayeke Témoin ti Jéhovah ape, lo yeke sara ye lakue na a-élève ti lo so ayeke aTémoin na nzoni bê nga lo ne aye so ala mä na bê na ni. Na ngoi so Borys akpe ndo so bira ayeke da na yâ ti kodro ni ti gue na ndo so bira ayeke dä ape, aita a-aidé lo. Ambeni ngoi na pekoni, Borys ague na Mémorial. Tongana Borys agbu li na ndö ti aye kue so aita asara ndali ti lo, lo tene: “A-Témoin asara ye na mbi na nzoni bê nga ala bâ lege ti mbi. Mbi kiri singila na aTémoin ti Jéhovah.”

¹¹ E nga kue e peut ti mû tapande ti Babâ ti e ti yayu so asara nzoni na azo tongana e fa ndoye na azo so ye amanke ala atâa ala yeke aTémoin wala pëpe (Luc 6:​31, 36). E yeke na beku so a-effort so e sara ti ye azo ayeke pusu ala ti ga adisciple ti Christ (1 Pi. 2:12). Me atâa ala soro ti voro Jéhovah wala pëpe, e yeke wara ngia so zo ayeke wara tongana lo mû ye na zo.—Kus. 20:35.

JÉHOVAH AYEKE BATA E

12. Jéhovah amû zendo ti bata azo ti lo tongana mbeni groupe na lege wa? (Psaume 91:​1, 2, 14).

¹² Diko Psaume 91:​1, 2, 14. Laso, Jéhovah amû zendo ti bata azo ti lo si mbeni ye abuba songo ti kamarade ti lo na ala ape. Lo yeke zia lâ oko ape si Satan abuba tâ vorongo Nzapa (Jean 17:15). Nga na ngoi ti “kota ye ti vundu”, e peut ti duti na confiance kue so Jéhovah ayeke sara ye alingbi na zendo ti lo ti bata azo ti lo na lege ti yingo nga na lege ti mitele.—Apoc. 7:​9, 14.

13. Na alege wa la Jéhovah ayeke bata e oko oko?

¹³ Tongana nyen la Jéhovah ayeke bata e oko oko? Jéhovah amû na e Bible so ayeke aidé e ti hinga ye so ayeke na lege ni nga na ye so ayeke na lege ni ape (aHéb. 5:14). Tongana e sara ye alingbi na aye so Bible afa na e, e yeke bata songo ti kamarade ti e na lo nga e yeke mû adesizion so ayeke aidé e ti duti na ngia nga na nzoni seni (Ps. 91:4). Jéhovah ayeke bata nga e na lege ti congrégation (És. 32:​1, 2). Aita ti e aye Jéhovah nga ala yeke mä yanga ti lo. Tongana e mû ngoi ti duti na terê ti ala na ngoi ti abungbi, na fango tënë nga na ngoi ti angia, ala yeke kpengba e nga ala yeke aidé e ti sara asioni ye ape.—aProv. 13:20.

14. (a) Ngbanga ti nyen la Nzapa akanga lege ape na akpale ti si na e? (b) Tënë wa la ayeke na Psaume 9:10 so adë bê ti e? (Bâ nga kete tënë na gbe ni.)

¹⁴ Ândö, na mbeni ngoi Jéhovah abata awakua ti lo si sioni asi na ala ape wala a fâ ala ape. Me lakue la lo yeke sara tongaso ape. Na ambeni ngoi “ye so e ku terê ti e na ni pëpe” apeut ti si na e kue (Zo-ti. 9:11). Jéhovah azia nga si a sara aye ti ngangu na ambeni wakua ti lo nga a fâ même ambeni ti fa so Satan ayeke zo ti mvene (Job 2:​4-6; Mat. 23:34). Mara ti ye tongaso ayeke si nga laso. Atâa so Jéhovah apeut ti zi akpale ti e ape, e peut ti duti sûr so lo yeke zia lâ oko ape azo so aye lo.d—Ps. 9:10.

JÉHOVAH AYEKE DË BÊ TI E

15. Tongana nyen la e yeke wara dengo bê na lege ti sambela, Bible nga na amba ti e aChrétien? (2 aCorinthien 1:​3, 4).

¹⁵ Diko 2 aCorinthien 1:​3, 4. Na ambeni ngoi, vundu ayeke sara e nga e yeke gi bê ti e. Peut-être na ndembe so mo yeke na yâ ti mbeni ngangu kpale so asara si mo bâ so mo yeke gï mo oko. Eskê mbeni zo acomprendre mo? En, Jéhovah acomprendre mo? Lo hinga vundu so asara e nga lo yeke ‘dë bê ti e na yâ ti atara kue so e wara’. Lo yeke sara ni tongana nyen? Tongana e voro yanga na Jéhovah na yâ ti sambela, lo yeke mû na e “siriri ti Nzapa so ahon ndö ti bibe kue”. (aPhil. 4:​6, 7). Bê ti e ayeke dë nga tongana e diko atënë ti Jéhovah so ayeke na yâ ti Bible. Na yâ ni, Jéhovah afa so lo ye e mingi, lo fa na e ti sara ye na ndara nga lo mû na e beku. Na ngoi ti abungbi e yeke wara nga dengo bê na lege ti aita ti e so aye e nga na lege ti awango ti Bible so ayeke kpengba e.

16. Nyen la mo manda na lege ti ye so asi na Nathan na Priscilla?

¹⁶ Ti hinga tongana nyen la Jéhovah ayeke dë bê ti e nga lo yeke kpengba e na lege ti Bible, bâ ye so asi na Nathan na Priscilla so ayeke na États-Unis. A sara ambeni ngu awe, ala mû lani desizion ti gue na ndo so a bezoin awafango tënë ti Royaume mingi dä. Nathan atene: “E yeke lani na confiance so Jéhovah ayeke sara tufa na ndö ti a-effort ti e.” Me na peko ti so ala si na fini ndo ni, ala wara akpale ti seni nga na kpale ti nginza so ala ku terê ti ala na ni ape. Na nda ni, ala kiri na ndo ti ala me ala ngbâ ti wara kpale ti nginza. Nathan atene: “Mbi hunda lani terê ti mbi ngbanga ti nyen la Nzapa asara tufa na ndö ti e ape tongana ti so e pensé fade.” Me ambeni ngoi na pekoni, Nathan na Priscilla aga ti bâ so Nzapa agirisa ala ape na ngoi so ye amanke ala. Nathan atene: “Na angoi ti ngangu so, Bible aga tongana mbeni kamarade so ayeke sara ye na ndara so akpengba e nga afa lege na e. So e zia li ti e na ndö ti fason so Jéhovah a-aidé e ti gbu ngangu na yâ ti kpale ni me pëpe na ndö ti kpale ni wani, a aidé e ti hinga biani so Jéhovah ayeke ngbâ ti aidé e na yâ ti akpale so e yeke wara ande.”

17. Ita-wali Helga awara lani dengo bê tongana nyen? (Bâ nga foto.)

¹⁷ Aita ti e apeut nga ti dë bê ti e. Ala yeke sara ni tongana nyen? Bâ tapande ti Helga so ayeke na Hongrie. Teti angu mingi, lo wara angangu kpale so asara si lo yeke na beku ape nga lo bâ so lo yeke ye oko ape. Me tongana lo pensé na angu ni so, lo bâ tongana nyen la Jéhovah asara kua na aita ti congrégation ti dë bê ti lo. Lo tene: “Lakue, Jéhovah ayeke aidé lani mbi na ngoi so lo bâ so kua ti nginza, bango lege ti molenge ti mbi so terê ti lo ayeke son nga na ambeni kpale nde asara si ngangu ahunzi na mbi. Na yâ ti angu 30 so ahon, lango oko ahon ape sân ti tene lo sara ye alingbi na zendo so lo mû ti dë bê ti mbi. Fani mingi, lo kpengba mbi na lege ti atënë so aita atene ti kpengba mbi. Fani mingi mbi yeke wara lani mbeni message, mbeni carte wala mbeni ita ayeke gonda mbi tâ na ngoi so mbi bezoin ni.”

18. Tongana nyen la e peut ti dë bê ti amba ti e?

¹⁸ E yeke na pasa ti sara ye tongana Nzapa ti dë bê ti amba ti e. E peut ti sara ni tongana nyen? E peut ti kanga bê e mä ala, e tene atënë so adë bê ti ala nga e sara ambeni ye ti aidé ala (aProv. 3:27). E yeke sara ngangu ti dë bê ti azo kue so ayeke bâ pasi, même azo so ayeke voro Nzapa ape. Tongana amba ti e ayeke na yâ ti vundu, terê ti ala ason, wala ala yeke gi bê ti ala, e yeke sara vizite na ala, e yeke mä ala nga e yeke fa na ala aversê ti Bible so ayeke kpengba ala. Tongana e mû tapande ti Jéhovah, “Nzapa ti dengo bê kue,” e peut ti aidé amba ti e aChrétien ti gbu ngangu na yâ ti akpale me peut-être e yeke aidé nga azo so ayeke aTémoin ape ti gi ti manda ye na ndö ti Jéhovah.—Mat. 5:16.

JÉHOVAH AYEKE AIDÉ E LAKUE

19. Nyen la Jéhovah asara ndali ti e? Tongana nyen la e peut ti mû tapande ti lo?

¹⁹ Jéhovah ayeke pensé mingi na azo kue so aye lo. Lo yeke dö e ti zia ape na ngoi so e wara akpale. Gï tongana ti so mbeni babâ ti ndoye ayeke bâ lege ti molenge ti lo, Jéhovah ayeke bâ lege ti awakua ti lo so ayeke be-ta-zo. Lo yeke fa lege na e, lo yeke bâ lege ti e, lo yeke bata e nga lo yeke dë bê ti e. E yeke mû tapande ti Babâ ti e ti yayu tongana e mû maboko na amba ti e nga e kpengba ala na ngoi so ala wara akpale. Na yâ ti dunia so, e peut ti wara akpale nga vundu apeut ti sara e, me e peut ti duti sûr so Jéhovah ayeke aidé e. Lo mû na e zendo so, lo tene: “Sara mbeto pëpe, ndali ti so mbi yeke na mo.” (És. 41:10). Zendo so asara si e hinga biani so Jéhovah ayeke na e. E yeke gï e oko lâ oko ape.