E wara ‘perle so ngere ni ayeke kota mingi’

Winston, tene na e tongana nyen la mo gi lani Nzapa.

Mbi kono lani na yâ ti mbeni sewa so azo ni ayeke na yâ ti mbeni bungbi ti nzapa ape na yâ ti mbeni yaka na Queensland, na Australie. Ndali ti so e yeke na mbeni ndo so ayo mingi, mbi wara terê mingi ape na ambeni zo nde me gï na azo ti sewa ti mbi. Na ngoi so mbi yeke na ngu 12 tongaso, mbi komanse ti gi Nzapa. Mbi sambela lo, mbi hunda lo ti sara si mbi hinga tâ tënë na ndö ti lo. Na nda ni, mbi quitté yaka ni na mbi wara kua na Adélaïde, na Australie du Sud. Na ngu 21, mbi wara terê na Pam na ngoi so mbi yeke na congé na Sydney, na lo sara na mbi tënë na ndö ti bungbi ti nzapa so atene so azo ti Grande-Bretagne ayeke ahale ti amara ti Israël so a tene ala girisa awe. Bungbi ni so atene so amara so ayeke amara bale-oko ti royaume ti nord so a gue lani na ala na kodro-wande na yâ ti angu 700 kozo na ngoi ti e. Tongaso, na ngoi so mbi kiri na Adélaïde, mbi sara lisoro na ndö ti tënë so na mbeni mba ti mbi ti place ti kua so aTémoin ti Jéhovah akomanse ti manda Bible na lo. Na peko ti so mbi sara lisoro na lo teti ambeni l’heure, mbilimbili na ndö ti aye so aTémoin amä na bê na ni, mbi hinga so Nzapa akiri tënë na asambela ti mbi so mbi sara na ngoi so mbi de kete. Na ngoi ti lisoro ni mbi manda tâ tënë na ndö ti Lo so asara aye kue nga na ndö ti Royaume ti lo. Mbi bâ lani so mbi wara ‘perle so ngere ni ayeke kota mingi’.​—Mat. 13:45, 46.

Pam, mo kue lani mo komanse ti gi perle so na ngoi so mo de kete. Mo wara ni tongana nyen?

Mbi kono na yâ ti mbeni sewa so ayeke na yâ ti mbeni bungbi ti nzapa na kete gbata ti Coffs Harbour, na Nouvelle-Galles du Sud. Babâ na mama ti mbi nga na babâ na mama ti mama ti mbi ayeda lani na afango ye ti bungbi so atene azo ti Grande-Bretagne ayeke ahale ti azo ti Israël. Na ngoi so e yeke kono, a fa na mbi, ngambe ti mbi ti koli, yaya ti mbi ti wali nga na gbâ ti amolenge ti aita ti mama ti mbi so Nzapa abâ na nzoni lê azo so akotara ti ala ayeke azo ti Grande-Bretagne. Ye oko, mbi yeda na atënë ni so ape, nga mbi bâ so mbi yeke nduru na Nzapa ape. Na ngoi so mbi yeke lani na ngu 14, mbi gue na a-eglize nde nde ti ndo so e yeke dä, mbi gue na Eglize Anglicane, Eglize Baptiste nga na Eglize Adventiste du septième jour. Me a-eglize so amû maboko na mbi pëpe ti hinga Nzapa.

Na pekoni, sewa ti mbi ague na Sydney, kâ mbi wara terê na Winston, so ague lani na congé kâ. Tongana ti so lo tene fade, lisoro so mbi na lo e sara na ndö ti tënë ti Nzapa asara si na nda ni aTémoin akomanse ti manda Bible na lo. Na pekoni, alettre so lo tokua na mbi asi singo na aversê. Ti tâ tënë ni, mbi gi bê ti mbi lani, ngonzo asara même mbi. Me yeke yeke mbi ga ti bâ so atënë so lo tene na yâ ti alettre ni adoit ti duti tâ tënë na ndö ti Nzapa.

Na ngu 1962, mbi gue na Adelaide ti duti nduru na Winston. Lo leke ti tene mbi vivre na ndö ti mbeni couple so ayeke aTémoin, Thomas na Janice Sloman, so ayeke lani amissionnaire na Papouasie-Nouvelle-Guinée. Ala sara ye na nzoni bê na mbi na mbeni lege so ayeke tâ nde mingi; mbi yeke lani gï na ngu 18 na ala mû maboko na mbi ti hinga ye mingi na ndö ti Jéhovah. Tongaso, mbi kue mbi komanse ti manda Bible, nga kete na pekoni mbi ga ti bâ so mbi wara tâ tënë awe. Na pekoni, mbi na Winston e sara mariage, hio e komanse mbeni gigi so na yâ ni e sara kua ti Jéhovah so asara si e wara anzoni ye mingi. Atâa so na yâ ti gigi ti e e wara atara, e bâ na nene ni mingi ahon ti kozo pendere perle so e wara.

Winston, sara na e tënë na ndö ti akozo ngu ti mo na yâ ti kua ti Jéhovah.

A ninga ape na peko ti mariage ti mbi na Pam, Jéhovah akomanse ti zi na e kozo “kota yanga-da” ti gbâ ti akota yanga-da ti tene e sara kua ti lo mingi (1 aCor. 16:9). Ita Jack Porter, so asara lani kua ti surveillant ti circonscription na yâ ti kete congrégation ti e la afa na e kozo kota yanga-da ni. (Fadeso mbi na lo e yeke amembre ti Komite ti filiale ti Australasie.) Jack na wali ti lo, Roslyn, awa e ti sara kua ti pionnier permanent, mbeni kua so e sara ni ngu oku. Na ngoi so mbi yeke lani na ngu 29, a hunda na mbi na Pam ti sara kua ti circonscription na azoa ti Pacifique Sud, so na ngoi ni so filiale ti Fidji la ayeke bâ ndo na ndö ni. Azoa ni so ayeke Samoa américaines, Samoa, Kiribati, Nauru, Niue, Tokelau, Tonga, Tuvalu nga na Vanuatu.

Na angoi ni so, azo ti ambeni zoa so ayo mingi ayeke sara lani hange mingi na aTémoin ti Jéhovah, tongaso e doit lani ti sara ye na hange nga na ndara (Mat. 10:16). Acongrégation ayeke lani kete, na ambeni congrégation alingbi ti mû na e ndo ti lango ape. Tongaso, e gi ndo ti lango na ndo ti azo ti akete kodro ni, na ala sara lani ye na e lakue na nzoni bê.

Kua ti traduction agbu bê ti mo mingi. Nyen la asara si agbu bê ti mo mingi?

Na ngoi so e komanse kua ti fango tënë na zoa ti Tonga, aita ti kâ ayeke lani na atract nga na abrochure mingi ape na yanga ti Tonga, mbeni yanga ti Polynésien. Na fango tënë ala yeke sara kua na buku Ta Tene so aga na Zo Fini ti La Koue La Koue na Anglais. Tongaso, na ngoi ti mbeni ekole ti a-ancien so aninga yenga osio, a-ancien ti ndo ni ota so ahinga Anglais mingi ape ayeda ti kiri na peko ti buku so na yanga ti Tonga. Pam apika ni na masini, na e tokua ni na filiale ti États-Unis ti tene a imprimé ni. Kua ni kue asara yenga miombe. Atâa so ala kiri na peko ti buku ni tâ nzoni kue ape, buku ni amû maboko na azo so ayeke tene yanga ti Tonga ti manda tâ tënë. Mbi na Pam e yeke atraducteur ape, me kua ni so agbu bê ti e mingi.

Pam, gigi na ndö ti azoa so ayeke nde na ti Australie tongana nyen?

A yeke tâ nde mingi! Na ambeni ndo angungu ayeke mingi, ndowa ayeke mingi na ambeni ndo lê ti nduzu ane mingi, adeku ayeke mingi, kobela ayeke mingi nga na ambeni ngoi e yeke na kobe mingi ape. Me na mbage, lakue na lakui a dë bê ti e mingi ti duti na yâ ti da ti e, so ayeke mara ti da ti azo ti Polynésie so a iri ni fale na yanga ti Samoa, ti bâ lê ti kota ngu-ingo. A leke li ti da ni na pere nga mur ayeke dä ape. Na ambeni bï, nze asu ngangu tongaso e lingbi ti bâ akeke ti coco nga nze ni ayeke su na lê ti kota ngu-ingo. Apendere ngoi tongaso apusu e ti gbu li ti e nga ti sambela, ye so amû maboko na e ti pensé na anzoni ye ahon ti pensé na aye so ayeke nzoni ape.

E ye amolenge mingi, a nzere na e ti duti na terê ti ala nga ala ye ti hinga ye mingi tongana ala bâ awande so ayeke amunzu. Na ngoi so e sara vizite na Niue, mbeni kete molenge-koli andu kuä ti maboko ti Winston, na lo tene: “Mbi ye kuä ti terê ti mo mingi”. Âmanke lo bâ mara ti kuä ti maboko tongaso lâ oko ape.

A sara e mawa ti bâ azo mingi so ayeke na yâ ti yere nga dutingo ti ala ayeke ngangu. Kodro ti ala ayeke pendere me nzoni hôpital ayeke dä ape nga nzoni ngu ti nyongo ayeke dä mingi ape. Me na bango ni aita agi bê ti ala ape. Na ala gigi ti ala ayeke nzoni. Ala yeke na ngia ndali ti so sewa ti ala ayeke na terê ti ala, ala yeke na ndo so ala lingbi ti bungbi dä ti voro Nzapa nga ala yeke na pasa ti sepela Jéhovah. Tapande ti ala amû maboko na e ti zia li ti e na ndö ti aye so ayeke kota mingi nga ti duti na aye mingi ape na yâ ti fini ti e.

Pam, na ambeni ngoi mo doit ti gue ti gi ngu nga ti tö kobe mo wani na ando nga na afason so ayeke tâ nde mingi. Mo sara lani tongana nyen?

Mbi kiri singila mingi na babâ ti mbi. Lo fa lani na mbi gbâ ti anzoni ye, na tapande tongana nyen ti tingo wâ nga ti tö kobe nga tongana nyen ti vivre na aye mingi ape. Na ngoi ti mbeni vizite so e sara na Kiribati, e lango na yâ ti mbeni kete da so a sara ni na pere, so a leke sese ti yâ ti da ni na acorail nga mur ni ayeke na ngala. Ti tö senge kobe, mbi yeke zi dû na yâ ti sese na yâ ti da si mbi tingo wâ dä na mbi yeke tingo wâ ni na aporo ti terê ti coco. Ti tö ngu, mbi na awali ti ndo ni e yeke sara rang na yanga ti dû ti ngu. Ti gboto ngu ni awali ni ayeke kanga kamba na terê ti mbeni keke so ayo mètre use, akpa keke ti bingo na yango. Ala yeke kanga yango na terê ti kamba ni ape me ala yeke kanga boîte na terê ni. Ala yeke tö ngu ni tour na tour, wali oko oko ayeke bi boîte ni na yâ ti ngu ni lo yeke dë ni tongana yango na mbilimbili ngoi ni. Boîte ni ayeke tourné na ngu asi yâ ni. Mbi pensé lani so sarango ni ayeke ngangu ape juska na ngoi so tour ti mbi alingbi. Mbi dë keke ni tongana yango fani mingi, me boîte ni apika gï lê ti ngu ni na angbâ gï na lê ti ngu ni. Na peko ti so awali ni kue azia ti he mbi, mbeni wali ni atene lo ye ti mû maboko na mbi. Azo ti ndo ni amû maboko na mbi mingi nga ala sara ye na mbi na nzoni bê.

Ala use kue aye lani kua so ala sara na ndö ti azoa mingi. Ala lingbi ti fa na e ambeni mbilimbili ye so ala dabe ti ala na ni?

Winston: Ti mä yâ ti ambeni ngobo ti ndo ni ahunda lani ngoi. Na tapande, tongana aita amû na e kobe, mingi ni ala yeke mû lani na e kobe kue so ala yeke na ni. Na tongo nda ni, e hinga lani ape so e doit ti zia na ala mbeni mbage ti kobe ni. Tongaso, e te ye kue so a zia na devant ti e. Me na ngoi so e hinga ye so e doit ti sara, e zia tanga ti kobe na azo so amû ni na e. Atâa so e sara afaute, aita acomprendre e. Aita ayeke lani na ngia mingi ti bâ e lakue na yâ ti nze omene tongaso na ngoi so e sara vizite ti circonscription na ala. Gï e la e yeke ambeni Témoin nde so aita abâ ala na ngoi ni so.

Avizite so e sara ayeke nga lani mbeni nzoni tënë ti témoin na ando so e gue dä. Azo mingi ti akete kodro apensé lani so bungbi ti vorongo Nzapa ti aita ayeke mbeni fini ye so aita asigi na ni. Tongaso, tongana ala bâ azo use ti kodro-wande so ayeke ti oko bungbi ti vorongo Nzapa aga ti sara vizite na aita, a zi lê ti ala nga a pika bê ti ala.

Pam: Mbeni ye so mbi ye ni mingi asi lani na Kiribati, ndo so mbeni kete congrégation ayeke dä so aita ayeke dä mingi ape. Itinikai Matera ayeke gï oko ancien ti congrégation ni, lo sara lani kue ti bâ lege ti e. Mbeni lâ lo ga na e sakpa so gï para oko la ayeke na yâ ni. Lo tene: “Ti ala la.” A yeke lani ngangu na e ti wara para ti kondo na ngoi ni so. Kete ye so lo sara na nzoni bê so andu bê ti e mingi.

Pam, ambeni ngu na pekoni mo perdre molenge ti mo ndali ti so yâ ti mo abuba. Nyen la amû lani maboko na mo ti gbu ngangu na yâ ti tara so?

Mbi mû lani ngo na ngu 1973 na ngoi so mbi na Winston e yeke lani na Pacifique Sud. E mû lani desizion ti kiri na Australie, kâ nze osio na pekoni e perdre bébé ti e. Vundu asara lani e use kue mingi. Tongana ngoi ayeke hon vundu ti bê ti mbi akomanse ti hon, me a hon kue ape juska na ngoi so e wara Tour ti Ba Ndo ti lango 1 ti avril, ngu 2009. “Atënë so azo ahunda” ti yâ ti Tour ti Ba Ndo ni ayeke: “Tongana yâ ti mbeni wali abuba wala mbeni foroto akui kozo ti tene a dü lo, a lingbi ande ti zingo foroto ni?” Article ni adë bê ti e so Jéhovah ayeke mû ande desizion na ndö ti ye so lo ye ti sara nga lo sara lakue ye so ayeke na lege ni. Lo yeke zi ande asongo ti ye kue so ayeke son e na yâ ti sioni dunia so na ngoi so na ndoye lo mû yanga na Molenge ti lo ‘ti futi akusala ti Satan.’ (1 Jean 3:8). Article ni amû nga maboko na e ti kiri ti bâ na nene ni mingi “perle” ti ngangu ngere so e awakua ti Jéhovah e yeke na ni. Biani, beku ti Royaume adë bê ti e mingi.

Na peko ti so e perdre bébé ti e, e kiri e mû kua ti ngoi kue. E sara kua teti ambeni nze na Béthel ti Australie na nda ni e kiri na kua ti circonscription. Na ngu 1981, na peko ti so e sara kua ngu osio na yâ ti akete kodro na Nouvelle-Galles du Sud nga na Sydney, a iri e ti sara kua na filiale so a iri ni lani filiale ti Australie na e ngbâ kâ juska laso.

Winston, eskê akua so mo sara na azoa ti Pacifique Sud amû maboko na mo na yâ ti kua ti mo ti membre ti Komite ti filiale ti Australasie?

En, a mû maboko na mbi na alege mingi. Kozoni, a hunda lani na filiale ti Australie ti bâ ndo na ndö ti Samoa américaines nga na Samoa. Na pekoni, filiale ti Nouvelle-Zélande na ti Australie abungbi aga oko. Fadeso, na yâ ti territoire ti filiale ti Australasie a yeke wara Australie, azoa ti Cook, Niue, Nouvelle-Zélande, Samoa américaines nga na Samoa, Timor-Leste, Tokelau nga na Tonga. Mbi wara pasa ti sara vizite tongana ita so aga na iri ti filiale na yâ ti gbâ ti aterritoire so. So mbi na aita be-ta-zo ti azoa so e sara kua lani legeoko amû maboko na mbi mingi so mbi yeke sara kua fadeso ndali ti ala na bureau ti filiale.

Ti hunzi na ni, mbi ye ti tene so teti angu mingi mbi na Pam e hinga so a yeke gï akota zo la ayeke gi Nzapa ape. Aye so asi na e la asara si e hinga ni. Amaseka nga kue aye ti wara ‘perle so ngere ni ayeke kota mingi,’ même tongana tënë ni agbu bê ti ambeni zo ti sewa ti ala ape (2 aGbia 5:2, 3; 2 Chron. 34:1-3). Biani, Jéhovah ayeke Nzapa ti ndoye so aye ti tene azo kue awara fini, amaseka na ambakoro kue.

Na ngoi so mbi na Pam e komanse ti gi Nzapa ahon ngu 50 awe, e hinga lani pëpe ye so gingo Nzapa ayeke gue na e ti wara ni. Kite ayeke dä ape so tâ tënë na ndö ti Royaume ayeke mbeni perle so ngere ni ayeke kota mingi. E leke na bê ti e ti ngbâ ti gbu perle so ngere ni ayeke kota mingi so na ngangu ti e kue.