MBAÏ TI FINI
Mango yanga ti Jéhovah aga na aye ti nzoni mingi na mbi
Babâ ti mbi atene: “Noé amä lani yanga ti Jéhovah na lo ndoye azo ti sewa ti lo, nga ala kue asö kua na yâ ti kota ngu so apika ndali ti so azo ti sewa ni kue alï na yâ ti arche. So pendere ye si e manda na lege ti Noé!”
TËNË so ayeke mbeni oko ti atënë ti babâ ti mbi so lo tene aninga so mbi ngbâ ti dabe ti mbi na ni. Lo yeke mbeni senge zo nga lo yeke sara kua ngangu. Lo ye ye ti mbilimbili ngangu, ni la na ngoi so a fa na lo tënë so ayeke na yâ ti Bible na ngu 1953, hio lo yeda na ni. Ti londo na ngoi ni so, lo sara kue ti fa ye so lo manda na e amolenge ti lo. Na tongo nda ni mama ti mbi aye pëpe ti zia lege ti angobo ti lo ti Catholique. Me asi na mbeni ngoi, lo nga kue lo komanse ti yeda na aye so Bible afa.
A yeke lani kete ye ape na babâ na mama ti e ti manda Bible na e. Mama ahinga mbeti nzoni ape nga Babâ ayeke sara kua ngangu na yaka teti angbonga mingi. Na ambeni ngoi lo fatigué ngangu a sara si lo yeke lango na ngoi ti étude ni. Me angangu so lo sara aga na aye ti nzoni. Teti so mbi la mbi yeke lani kozo molenge, mbi yeke fa nga ye na ita ti mbi ti wali nga na ala ti koli use. E yeke sara lakue tënë na ndo ti lege so Noé andoye na azo ti sewa ti lo nga tongana nyen lo mä yanga ti Nzapa lani. Mbi ye mbaï ti Bible so mingi! Kete na pekoni, e kue e gue na abungbi na Da ti Royaume na Roseto degli Abruzzi, mbeni gbata so ayeke na yanga ti ngu ti Adria na Italie.
Na ngu 1955, mbi na mama ti mbi e hon na yâ ti ahoto na mbage ti dö ti gue na kozo kota bungbi ti e, na Rome. Mbi yeke lani gi na ngu 11 na ngoi ni so. Ngbene ye na ngoi ni so, mbi bâ akota bungbi tongana mbeni kpengba ye na yâ ti fini ti e aChrétien.
Na ngu so aga na pekoni, mbi wara batême nga kete na pekoni mbi mû kua ti ngoi kue. Na ngoi so mbi yeke na ngu 17, mbi ga pionnier spécial na Latina so ayo kilomètre 56 na mbongo ti Rome me ayo kilomètre 300 tongaso na ndo ti e. Latina ayeke mbeni pendere fini gbata, a sara si zo ayeke gi bê ti lo mingi pëpe na ndo ti ye so amba ti lo alingbi ti pensé dä. Tere ti mbi na ita-wali so ayeke mba ti mbi pionnier spécial anzere mingi ti kangbi gbâ ti ambeti ti e, me teti so mbi dë maseka, nzara ti yanga-da ti e ahon ndo ti mbi. Me, mbi ye ti sara ye alingbi na yanga so a mû na mbi.
Na pekoni a tokua mbi na Milan ti mû maboko na akua ti lekengo aye ndali ti assemblée internationale ti ngu 1963 “Nzoni tënë ti lakue lakue” na Anglais. Na ngoi ti assemblée ni, mbi na aita mingi e sara kua tongana avolontaire. Na popo ti ala a yeke wara Paolo Piccioli, mbeni ita-koli so alondo na gbata ti Florence. Na use lango ti assemblée ni, lo mû mbeni pendere diskur na ndo ti dutingo kumbamba. Mbi pensé lani mbi tene: ‘Ita-koli so ayeke sara ande mariage pëpe.’ Ye oko, e komanse ti tokua lettre na mba na e ga ti bâ so mingi ti aye so e ye ague oko: aye so e zia na gbele e ti si dä, ndoye ti e na mbage ti Jéhovah nga na kota nzara so e yeke na ni ti mä yanga ti lo. Na ngu 1965, mbi na Paolo e sara mariage.
AWARANGO TERE TI E NA AKOTA ZO TI EGLIZE
Mbi sara kua ti pionnier permanent ngu bale-oko na gbata ti Florence. Tere ti mbi anzere mingi ti bâ so aye ayeke maï na yâ ti acongrégation, mbilimbili ti bâ tongana nyen amaseka ayeke gue na li ni. Mbi na Paolo e ye mingi ti mû ngoi ti duti ti sara lisoro na ala na ndo ti aye ti yingo nga ti sara ngia na ala. Mingi ni Paolo na ala ayeke pika ndembo ti gere. Mbi ye mingi ti mû ngoi ti duti na tere ti koli ti mbi, me mbi bâ so amaseka nga na asewa so ayeke na yâ ti congrégation ayeke na bezoin ti tene lo bi bê ti lo na ala nga a sara nzoni na ala.
Mbi yeke lakue na ngia tongana mbi dabe ti mbi na gbâ ti a-étude so e sara lani. Mbeni étude ni ayeke Adriana, lo sara tënë ti aye so lo manda na ambeni sewa use. Ala leke ti sara mbeni bungbi na mbeni prêtre ti sara lisoro na ndo ti afango ye ti eglize tongana tënë ti Nzapa Babâ, Nzapa Molenge, na Nzapa Yingo vulu nga na tënë ti âme so ayeke kui pëpe. Aprêtre ota la aga na bungbi ni. Tongana azo so e manda Bible na ala ahaka aye so aprêtre ni afa na afango ye ti Bible so ayeke polele, ala bâ so aye so ala fa ayeke ngangu ti mä yâ ni nga amä tere ape. Biani, bungbi so asara si aye achangé. A si na mbeni ngoi, azo 15 tongaso ti yâ ti asewa so aga aTémoin ti Jéhovah.
Akode ti fango tënë ti e laso ayeke nde. Me lani, Paolo amanke pëpe ti wara tere na aprêtre ti sara lisoro na ndo ti afango ye ti Bible, nga lo hinga ti sara lisoro nzoni mingi na ndo ti aye so e mä na bê na ni. Mbeni la, lo yeke na gbele groupe ti ambeni zo so ayeke aTémoin pëpe. E ga ti bâ polele so awato amä tere kozoni awe ti tene ambeni zo na popo ti azo so ayeke dä ahunda ambeni tënë so ala pensé atene a yeke ambeni ngangu hundango ndo. Me e kiri tënë nzoni na hundango ndo ni. Mbeni zo ahunda wala a yeke na lege ni ti tene eglize ayôro tere ti lo na yâ ti aye ti poroso, tongana ti so a sara na yâ ti angu ngbangbo mingi so ahon. Hundango ndo so asara si aprêtre ni ahinga tënë so ala lingbi ti tene pëpe. Gi hio tongaso, wâ amingo na bungbi ni ahunzi. Angu mingi na pekoni e ga ti hinga so aprêtre ni la aleke lani ti tene a mingo wâ ni tongana lisoro ni ague pëpe tâ gi tongana ti so ala ye.
LEGE AZI NA E TI SARA AMBENI KUA TI NGOI KUE
Na peko ti ngu bale-oko so mbi na Paolo e sara na yâ ti mariage ti e, a tisa e ti sara kua ti circonscription. Paolo ayeke lani na mbeni nzoni kua ti nginza, a sara si ti mû desizion ti gue ayeke kete ye pëpe. Me na pekoni so e sambela na e gbu li ti e, e yeda ti sara kua so. E ye lani mingi ti duti na asewa so ayamba e. Na lakui, mingi ni e yeke manda ye na groupe na pekoni Paolo ayeke mû maboko na amolenge ti sara adevoir ti ala ti yanga-da, mbilimbili tongana a yeke mathématique. Na ndo ni, Paolo aye dikongo mbeti mingi nga lo yeke na ngia ti fa peko ti aye so lo diko, anzoni ye nga na ati so akpengba zo. Na lundi, mingi ni e yeke gue e fa tënë na yâ ti agbata so aTémoin ayeke dä pëpe, e tisa azo ti ga ti mä diskur so a leke ti mû na lakui.
E sara gi ngu use na yâ ti kua ti circonscription na a tisa e ti gue ti sara kua na Béthel na Rome. Paolo ayeke bâ lani lege ti atënë so andu ndia ti kodoro, na mbi yeke sara ti mbi kua na ndokua ti apériodique. Ti sara changement so na yâ ti fini ti e ayeke kete ye pëpe, me e leke na bê ti e ti ngbâ ti mä yanga. Tere ti e anzere lani mingi ti bâ so filiale ayeke maï yeke yeke nga wungo ti aita na Italie ague na li ni ngangu. Na ngoi ni so, ndia ti kodoro ti Italie ayeda na kusala ti aTémoin ti Jéhovah. Kua ti e ti Béthel amû lani ngia na e mingi.
Na ngoi so e yeke sara kua na Béthel, bango ndo ti e na ndo ti mênë so aluti na ndo ti Bible aga mbeni kota tënë na Italie. Na yâ ti angu so aga kete na peko ti ngu 1980, a gue na tënë so na gbele ngbanga na a sara si azo asara tënë na ndo ni mingi. A bi tënë ti mvene na ndo ti mbeni ita-koli na wali ti lo a tene ala la asara si molenge ti ala ti wali akui, atâa so lo kui na peko ti mbeni kobela so ayeke na yâ ti mênë so azo mingi so ayeke na tere ti Ngu-ingo ti Méditerranée ayeke na ni. Aita ti sewa ti Béthel amû maboko na a-avocat so asara tënë na iri ti babâ na mama so ayeke aChrétien so. Mbeni tract na Réveillez-vous! so ayeke nde so a sigigi na ni lani amû maboko na azo ti hinga atâ ye so asi nga ti hinga nzoni tënë so Mbeti ti Nzapa atene na ndo ti mênë. Na yâ ti anze ni so, fani mingi Paolo ayeke sara kua angbonga 16 na yâ ti lango oko oko sân ti wu tere. Mbi sara kue ti mû maboko na lo na yâ ti angangu so lo yeke sara.
MBENI YE SO ASI NA YÂ TI FINI TI E
E sara ngu 20 na yâ ti mariage ti e awe la e tingbi na mbeni ye so e ku tere ti e na ni pëpe. Na ngoi so mbi yeke na ngu 41 na Paolo ayeke na ngu 49, mbi tene na lo so mbi bâ so mbi yeke na ngo. Mbi wara na yâ ti agenda ti lo atënë so, so lo sû na lango ni so mbi tene na lo tënë ni: “Mbi sambela mbi tene: Tongana a yeke tâ tënë, mû maboko na e ti ngbâ na yâ ti kua ti ngoi kue, si e woko pëpe na lege ti yingo, nga mû maboko na e ti tene na lege ti tapande ti e e duti nzoni babâ na mama. Mû maboko na mbi mingi ti sara kamême ye kete alingbi na aye kue so mbi luti na ndo ti estrade mbi fa na azo na yâ ti angu 30 so ahon.” Aye so asi na pekoni afa so Jéhovah akiri tënë na sambela ti lo nga na ti mbi.
Dungo molenge ti e ti wali Ilaria aga na akota changement na yâ ti fini ti e. Ti tâ tënë ni, na ambeni ngoi bê ti e anze, tongana ti so aProverbe 24:10 atene: “Tongana tere ti mo awoko na lâ ti ye ti ngangu, ngangu ti mo ayeke kete.” Me e mû maboko na mba, e dabe ti e so a yeke kota ye ti kpengba mba.
Ilaria ayeke nduru ti tene so lo yeke na ngia mingi so aTémoin use so adü lo asara aye mingi na yâ ti kua ti ngoi kue. Lâ oko lo bâ tere ti lo pëpe so e sara sanka ti lo; lo kono na yâ ti mbeni nzoni sewa. Na kota lâ, mbi yeke na tere ti lo ti bâ lege ti lo. Na lakui tongana Paolo akiri na yanga-da, mingi ni lo yeke na kua so a lingbi lo hunzi ni; me lo yeke mû ngoi ti duti na tere ti Ilaria, ti sara ngia na lo nga ti mû maboko na lo ti sara adevoir ti lo ti ekole. Lo yeke sara ni atâa so lo hinga so lo lingbi ti ngbâ ti sara kua ni juska na ngbonga use wala ngbonga ota ti ndapre si ahunzi. Ilaria ayeke tene ka: “Papa ayeke kamarade ti mbi so mbi ye lo mingi.”
Tongana ti so ala hinga, ti mû maboko na Ilaria ti ngbâ ti sara ye tongana aChrétien, a lingbi e fa na lo nzoni lege lakue nga e luti nganganga na ambeni ngoi. Mbi dabe ti mbi, mbeni lâ Ilaria asara ngia na mbeni kamarade ti lo me Ilaria asara ye na lo na lege ni pëpe. E fa na lo na lege ti Bible ngbanga ti nyen a lingbi lo sara ye tongaso pëpe. E hunda nga na lo ti hunda pardon na kamarade ti lo ni na lê ti e.
Ilaria ayeke nduru ti tene so yengo so babâ na mama ti lo aye na kua ti fango tënë anzere na lo mingi. Ti fadeso, so Ilaria asara mariage awe, lo hinga nzoni mingi so a yeke kota ye ti mä yanga ti Jéhovah nga ti sara ye alingbi na fango lege ti lo.
MBI MÄ YANGA MÊME NA ANGOI TI VUNDU
Na ngu 2008, a tene na Paolo so lo yeke na kobela ti cancer. Na tongo nda ni e bâ e tene kobela ti Paolo ayeke hunzi, na lo kpengba mbi mingi. Mbi na Ilaria e gi nzoni kode ti kaï na kobela ni nga e tene ayongoro sambela na Jéhovah, e hunda lo ti mû maboko na e ti gbu ngangu na yâ ti angoi so ayeke ga. Me na lê ti mbi mbi bâ tongana nyen koli so ândö ayeke ngangu so ato nda ti woko yeke na yeke na kobela. Lo kui na ngu 2010 na ye so ayengi mbi ngangu mingi. Me tongana mbi gbu li na ndo ti aye so mbi na lo e sara na yâ ti angu 45, mbi wara kota dengo bê. E sara na Jéhovah na ngangu ti e kue. Mbi hinga so aye so e sara so ayeke ngbâ ande aninga. Nga mbi yeke ku kungo zingongo ti Paolo na kuâ, ti gue oko na atënë ti Jésus so ayeke na Jean 5:28, 29.
“Na yâ ti bê ti mbi, mbi ngbâ ti bâ tere ti mbi tongana mbeni kete molenge-wali so aye mbaï ti Noé mingi. Mbi changé pëpe ye so mbi ye lani”
Na yâ ti bê ti mbi, mbi ngbâ ti bâ tere ti mbi tongana mbeni kete molenge-wali so aye mbaï ti Noé mingi. Mbi changé pëpe ye so mbi ye lani. Mbi ye ti mä yanga ti Jéhovah, atâa na yâ ti ye wa. Mbi hinga biani so akpale, asacrifice so mbi sara wala aye ti mbi so agirisa ayeke ye oko pëpe tongana a haka ni na apendere ye ti nzoni so Nzapa so ayeke sara ye na ndoye amû na e. A yeke ye so mbi wani mbi bâ, tâ tënë mbi tene na ala, a yeke kota ye ti mä yanga ti Jéhovah.