MBAÏ TI FINI
Ngu bale-oku na yâ ti kua ti ngoi kue nduru na cercle arctique
E tene lani na mbeni kamarade ti e so ayeke pionnier, e tene: “A yeke ngangu na mo ape ti sara kua ti pionnier. Babâ na mama ti mo ayeke na yâ ti tâ tënë, na ala yeke mû maboko na mo.” Lo tene na e, lo tene: “Ala mä si! E kue Babâ ti e ayeke oko.” Mbeni kpengba tënë ayeke na yâ ti kiringo tënë ti lo so: Babâ ti e ti yayu ayeke bâ lege ti awakua ti lo nga lo yeke kpengba ala. Aye so asi na e na yâ ti fini ti e afa biani so tënë so ayeke tâ tënë.
NA YÂ ti sewa ti e, e yeke amolenge bale-oko na babâ na mama ti e ayeke awafango yaka. E yeke na Ostrobothnia ti Banga, na Finlande. E ngbâ lani molenge na ngoi ti Use Bira so Amû Sese Kue. Atâa so mingi ti ando so bira ni ayeke lani dä ayo na da ti e, e hinga so azo abâ pasi mingi. Na mbeni bï, a bi abombe na ndo ti gbata ti Oulu nga na ti Kalajoki so ayeke nduru na e, na awâ so aza asara si lê ti nduzu abe bengo. Bâba na mama ti e atene na e ti honde tere ti e hio tongana e bâ a-avion ti bira ayeke hon na lê ti nduzu. Na ngoi so Tauno, yaya ti e kue, asara na e tënë ti mbeni paradis na ndo ti sese so ye ti kirikiri ayeke dä ape, tënë ni andu bê ti e mingi.
Tauno ahinga tâ tënë na ngoi so lo yeke na ngu 14 na lege ti dikongo ambeti so aWamandango Bible asigigi na ni. Na ngoi so Use Bira so Amû Sese Kue ato nda ni, lo ke ti sara kua ti turugu ndali ti aye so lo manda na yâ ti Bible. A bi lo na da ti kanga na a sara na lo aye ti sioni mingi. Me ye so amû ngangu na lo ti leke na bê ti lo kue ti ngbâ ti sara na Jéhovah. Na ngoi so lo sigigi na da ti kanga, lo mû ngoi mingi ti fa tënë. Nzoni tapande ti yaya ti e ti koli so amû ngangu na e ti gue na abungbi ti aTémoin so ayeke na yâ ti mbeni kete kodoro so ayeke nduru na e. E sara kua ngangu ti bata nginza ti voyagé ti gue na akota bungbi. E fü bongo na azo ti wara nginza, e lu a-oignon nga e ko alê ti keke. Tongana e yeke na kua mingi na yaka, mingi ni e lingbi pëpe ti bungbi kue ti gue na akota bungbi, ambeni ayeke gue na ambeni ayeke ku tour ti peko.
Atâ tënë so e hinga na ndo ti Jéhovah nga na aye so lo leke ti sara, a sara si e kiri e ye lo mingi na e mû desizion ti mû fini ti e na lo. Na ngu 1947, e use kue e wara batême: Annikki ayeke na ngu 15, nga Aili ayeke na ngu 17. Saimi, yaya ti e ti wali awara batême na oko ngu ni so. E manda nga Bible na Linnea, yaya ti e ti wali, so asara mariage awe. Lo na azo ti sewa ti lo nga kue aga aTémoin ti Jéhovah. Na peko ti batême ti e, e zia na gbele e ti mû kua ti pionnier de vacances (wala pionnier auxiliaire) ngoi na ngoi.
E KOMANSE KUA TI NGOI KUE
Na ngu 1955, e gue na Kemi, mbeni gbata so ayo na so ayeke na mbage ti banga. Atâa so e use kue e yeke sara lani mbeni kua so amû ngoi ti e kue, e ye ti ga pionnier. Me e sara mbeto so tongana e sara kua mingi ape, e yeke wara lege pëpe ti bâ lege ti abezoin ti e. E pensé so a lingbi e bata nginza kozoni awe si. A yeke na ngoi so la e sara lisoro na ita wali pionnier so e sara tënë ti lo fade. Lisoro so amû maboko na e ti bâ so, tongana e ye ti sara na Jéhovah na ngoi kue, a lingbi e zia bê ti e pëpe na ndo ti e wani wala na ndo ti sewa ti e. Kota ye ni ayeke ti zia bê ti e kue na Babâ ti e ti yayu.
Na ngoi ni so, nginza so e yeke na ni alingbi ti mû maboko na e ti sara kua ti pionnier teti nze use. Na nze ti mai ti ngu 1957, e mû kua ti pionnier nze use na Pello, Lapland, na banga ti cercle arctique. E gi bê ti e lani mingi. Me nze use na pekoni nginza ti e ni kue angbâ, tongaso e kiri e mû kua ti pionnier teti ambeni nze use. Na peko ti anze use so, nginza ti e ni angbâ lakue. Fadeso e hinga na bê ti e kue so Jéhovah ayeke bâ lege ti e. Na peko ti angu 50 so e sara na yâ ti kua ti pionnier, nginza ti e ni angbâ lakue. E bâ tere ti e mo bâ mo tene Jéhovah agbu maboko ti e na lo tene na e: “Zia mbeto; fade Mbi sara na mo.”—És. 41:13.
Na peko ti angu 50 so e sara na yâ ti kua ti pionnier, nginza ti e ni angbâ lakue
Na ngu 1958, surveillant ti circonscription ti e ahunda na e ti gue ti sara kua ti pionnier spécial na Sodankylä, Lapland. Na ngoi ni so, gi mbeni ita-wali oko la ayeke kâ. Lo hinga tâ tënë na mbeni lege so adö bê mingi. Molenge ti lo ti koli na amba ti lo ti klase avoyagé ague ti bâ Helsinki, li-kodoro ti Finlande. Na ngoi so lo na amba ti lo ayeke tambela na yâ ti gbata ni, mbeni ita-wali so ayeke mbakoro amû na lo mbeni Tour ti Ba Ndo na ita-wali ni atene na lo ti gue na ni na mama ti lo. Tongana mama ti lo adiko ni, hio lo hinga so tâ tënë la.
E loué mbeni chambre so ayeke na étage na nduzu na ndo ti mbeni ndokua ti fango yâ ti akeke. E yeke sara lani abungbi na yâ ti chambre ni. Na tongo nda ni, gi e use na ita-wali so ayeke na ndo ni so nga na molenge ti lo ti koli la e yeke sara bungbi. E yeke diko dikongo ambage so a leke ndali ti yenga oko oko. Na pekoni, mbeni koli so amanda lani Bible na aTémoin aga ti sara kua na ndokua ti fango yâ ti akeke ni. Lo na azo ti sewa ti lo akomanse ti bungbi legeoko na e na yâ ti groupe ti e. A si na mbeni ngoi, lo na wali ti lo kue awara batême. Ita-koli so amû li ni na ngoi ti abungbi ti e. Na ndo ni, ambeni koli so ayeke sara lani kua na ndokua ti fango yâ ti akeke so ato nda ti ga na abungbi nga ala wara batême. Ngu use na pekoni, groupe ti e aga mbeni congrégation.
AKPALE SO E WARA
E sara ayongoro voyage ti gue ti fa tënë. Na ngoi ti buru, ti wara azo ti territoire ti e ti fa tënë na ala, e yeke gue na gere, na vélo wala même na bateau. Avélo ti e amû maboko na e mingi. Ni la e yeke mû ni ti gue na ni na akota bungbi nga ti gue ti bâ babâ na mama ti e so alango ayo akilomètre ngbangbo mingi na ndo so e yeke dä. Na ngoi ti dê, e yeke mû bus hio na ndapre ti gue na mbeni kete kodoro na pekoni e yeke tambela na gere ti fa tënë da na da. Tongana e hunzi ti fa tënë na yâ ti kete kodoro ni awe, e yeke gue na mbeni. Na ambeni ngoi gbâ ti neige atuku na ndo ti alege. Tongana mbeni zo ahon na ambarata na ndo ti alege ni, a yeke ngangu na e pëpe ti mû peko ti gere ti ala ti hon. Me tongana neige ni akiri atuku, place ti gere ti ala ni ayeke kanga. Na nze ti mars, neige akomanse ti woko ti ga ngu na a yeke ngangu ti tambela dä.
E manda ti yü bongo ti dê na ngoi ti dê wala na ngoi so neige ayeke tuku. E yeke yü achaussette ti laine, asenge chaussette use wala ota nga na ayongoro botte. Me mingi ni neige ayeke linda na yâ ti abotte ni na ngoi so e yeke tambela. Tongana e si na devant ti escalier ti mbeni da, e yeke zi abotte ni e tuku neige so ayeke na yâ ni. Nga, na ngoi so e yeke tambela na yâ ti neige, ayanga ti ayongoro bongo ti dê ti e ayeke mouillé nga akpengba tongana glace. Mbeni wali atene: “Ala yeke na tâ mabe ti tambela na yâ ti mara ti dê tongaso.” E tambela akilomètre 11 ti si na da so.
Teti so lege ti akete kodoro ni ayo mingi, mingi ni e yeke lango na da ti azo ti akete kodoro ni. Na lakui, e yeke komanse ti hunda mbeni ndo ti lango dä. Ada ni akono ape me azo ni ayeke sara ye nzoni nga ala hinga ti yamba azo. Ala mû na e ndo ti lango nga na kobe. Fani mingi, e lango na ndo ti poro ti nyama. Mbeni lâ e lango na yâ ti mbeni pendere da. Na tapande, mbeni wali so ayeke na kota da azia e ti lango na yâ ti chambre ti agene so ayeke na étage na nduzu, na yâ ni a yeke wara mbeni pendere gbogbo na mbeni pendere vuru drap. Fani mingi e yeke sara lisoro na ndo ti atâ tënë so ayeke na yâ ti Bible na azo ti da ni juska l’heure ahon na bï. Na yâ ti mbeni da ni, koli na wali ni alango na yâ ti chambre ni na mbage kâ na e lango ti e na yâ ti oko chambre ni na mbage ge. Koli ni na wali ni ahunda ngbâ ti atënë, na e na ala e sara lisoro na ndo ti Bible juska na yanga ti ndapre.
E WARA AYE TI NZONI NA YÂ TI KUA TI FANGO TËNË
Lapland ayeke mbeni pendere ndo. Me na lê ti e, azo so ahinga Jéhovah ayeke pendere mingi. Ambeni zo so e fa tënë na ala ayeke akoli so ague na Lapland ti fâ akeke. Ngoi na ngoi tongana e aita-wali use e li na yâ ti mbeni kete da, e yeke wara gbâ ti akoli na yâ ni. Akoli so aye mingi ti mä tënë ti Bible so e fa na ala nga ti diko ambeti ti e.
E wara apendere ye mingi. Mbeni lâ montre ti ndo so abus ayeke luti dä ayeke na avance ti penze ngbonga oku, ye so asara si na ngoi so e si na ndo ni, bus ni ahon awe. E mû mbeni bus nde e gue na mbeni kete kodoro nde. Ade e fa tënë na ndo ni so lâ oko ape. Na kozo da so e si dä, e wara mbeni wali so atene na e atene: “Amaseka-wali, ala la mbi yeke ku ala so.” E manda Bible lani na yaya ti lo ti wali, na lo tene na yaya ti lo ni ti tene na e ti ga ti bâ lo na lango ni so. Me e mä tënë ni ape. E komanse ti manda Bible na lo nga na afami ti lo so alango ayo na lo pëpe. Kete na pekoni, e bungbi a-étude ni kue aga oko na wungo ti azo ni asi 12. Ngbene ye na ngoi ni so, azo mingi na yâ ti sewa so aga aTémoin ti Jéhovah.
Na ngu 1965, a tokua e na yâ ti congrégation ti Kuusamo, na mbongo ti cercle arctique. Na ngoi ni so awafango tënë ayeke mingi na yâ ti congrégation ni pëpe. Na tongo nda ni, fango tënë ayeke ngangu na yâ ti territoire ni. Azo ni aye tënë ti bungbi ti nzapa ti ala mingi na ala ye ti mä e ape. Atâa so kue, ambeni mingi abâ Bible na nene ni, ye so amû lege na e ti sara lisoro na ala. Yeke na yeke e gi ti hinga azo ni, nga ngu use tongaso na pekoni, a yeke ngangu pëpe ti komanse a-étude.
E NGBÂ LAKUE TI FA TËNË
Atâa so laso e yeke na ngangu pëpe ti fa tënë angbonga mingi na yâ ti lango oko oko, e yeke fa kamême tënë lakue. Fadeso a yeke ngangu na e pëpe ti fa tënë na yâ ti kota territoire ti e ngbanga ti so Aili amanda ti kpe na oto. Molenge ti yaya ti e awa Aili ti manda ti kpe na oto, na lo wara permis ti lo na ngu 1987 na ngoi so lo yeke na ngu 56. Fadeso e yeke lango na yâ ti mbeni da so ayeke na tere ti fini Da ti Royaume ti e.
E yeke na ngia ti bâ so azo mingi na banga ti Finlande ayeda na tâ tënë. Na ngoi so lani e to nda ti kua ti ngoi kue ge, awafango tënë ayeke mingi ape. Fadeso a yeke wara gbâ ti acongrégation so abungbi aga mbeni circonscription. Mingi ni na ngoi ti akota bungbi, e yeke wara mbeni zo so aga afa tere ti lo na e na lo tene so lani e manda Bible na azo ti sewa ti lo na ngoi so lo dë kete. Nzapa airi tënë nzoni biani na ndo ti kua ti e.—1 aCor. 3:6.
Na ngu 2008, e sara ngu 50 na yâ ti kua ti pionnier spécial. E kiri singila na Jéhovah so e wara lege ti kpengba mba ti ngbâ ti sara na lo. E yeke lani na aye mingi ape na yâ ti fini ti e, me lakue e yeke na ye so e yeke na bezoin ni (Ps. 23:1). Gingo bê so e yeke lani na ni na tongo nda ni ayeke gi senge senge. Na yâ ti angu so kue, Jéhovah akpengba e ti gue oko na zendo ti lo so ayeke na Ésaïe 41:10 so atene: “Fade Mbi sara si mo kpengba; biani, fade Mbi sara na mo; biani, fade Mbi bata mo na tïtî Mbi ti koti ti mbilimbili.”