Mbaï ti fini

Mbi duti lani mingi na tere ti ambakoro so ayeke na ndara

TËNË TI ELVA GJERDE

A sara ngu 70 tongaso awe, mbeni zo aga na yanga-da ti e lo tene na babâ ti mbi mbeni tënë so achangé ye kue na yâ ti fini ti mbi. Ngbene ye na lango ni so, so mbi lingbi ti girisa ni ape, gbâ ti azo asara ye mingi na ndo ti mbi. Na ye so asara si mbi sara kamarade na mbeni zo so ayeke kota mingi na lê ti mbi ahon tanga ti azo kue. Zia mbi fa na ala mbaï ti mbi.

A DÜ mbi na ngu 1932 na Sydney, kodoro ti Australie. Babâ na mama ti mbi amä na bê na Nzapa me ala gue na eglize ape. Mama ti mbi ayeke tene lani na mbi so Nzapa ayeke bâ mbi na ngoi kue, tongana mbi sara mbeni ye na lege ni ape lo yeke gi nduru ti punir mbi. A sara si mbi yeke na mbeto ti Nzapa. Me, mbi ngbâ ti ye lani Bible mingi. Tongana ita ti mama ti mbi aga ti bâ e na anda-yenga, lo yeke sara lani tënë ti apendere mbaï ti Bible. Lakue mbi yeke ku gango ti lo kungo.

Na ngoi so mbi yeke lani na ngu 13 tongaso, babâ ti mbi ayeke diko lani ambeti so mbeni mbakoro-wali Témoin ti Jéhovah amû lani na mama ti mbi. Atënë ti yâ ti ambeti ni anzere na lo mingi na tongaso lo yeda ti manda Bible na aTémoin. Mbeni lâ na bï na ngoi so a yeke sara étude na babâ ti mbi, mbi hunzi tere ti mbi mbi yeke mä ala na lo gbu mbi dä. Lo ye ti tomba mbi ti gue ti lango, me zo ni atene na babâ ti mbi: “Mo zia Elva aga aduti senge!” Ndali ti ye so, fini ti mbi ato nda ti changé, na mbi komanse ti lë songo ti kamarade na tâ Nzapa, Jéhovah.

Kete na pekoni, mbi na babâ ti mbi e komanse ti gue na abungbi. Aye so lo manda apusu lo ti changé aye na yâ ti fini ti lo. Lo komanse ti hon ndo ti ngonzo. Ye so asara si mama ti mbi nga na yaya ti mbi ti koli, Frank, akomanse ti gue na abungbi.a E osio kue e gue na li ni na e wara batême, e ga aTémoin ti Jéhovah. Ngbene ye na ngoi ni so, ambakoro mingi asara ye ti nzoni na ndo ti mbi na angoi nde nde na yâ ti fini ti mbi.

YE SO MBI SORO TI SARA NA YÂ TI GIGI TI MBI

Na ngoi so mbi yeke lani na ngu 13 tongaso, mbi ye mingi ti duti na tere ti ambakoro ti congrégation ti e. Mbeni ayeke lani Alice Place, mbeni ita-wali mbakoro, kozo zo so afa tënë na fami ti e. Lo ga tongana âta ti mbi ti wali. Lo fa na mbi tongana nyen ti fa tënë na azo nga lo wa mbi ti mû batême. Tongaso mbi wara batême na ngu 15.

Mbi sara nga kamarade na Percy na Madge [Margaret] Dunham, mbeni koli na wali ti lo so ala ga mbakoro awe. Songo so mbi na ala e sara asara ye mingi na ndo ti gigi ti mbi. Mbi ye lani mathématique mingi, na mbi ye lani mingi ti ga professeur ti math. Percy na Madge ayeke lani missionnaire na Lettonie kozoni si Use Bira so Amû Sese Kue akomanse. Na ngoi so bira ni ato nda ni na Poto, a tisa ala ti sara kua na Béthel ti Australie, na Sydney. Percy na Madge aye tënë ti mbi mingi. Ala sara tënë ti gbâ ti anzoni ye so asi na ala na yâ ti kua ti missionnaire. Mbi ga ti bâ polele so fango ye na azo na ndo ti Bible ayeke ga na ngia mingi na zo ahon fango mathématique. Tongaso, mbi mû desizion ti ga missionnaire.

Percy na Madge awa mbi ti mû kua ti pionnier tongaso si mbi lingbi ti leke tere ti mbi ti sara kua ti missionnaire. Na ngu 1948, na ngoi so mbi yeke na ngu 16, mbi ga pionnier na yâ ti congrégation ti mbi na Hurstville, na Sydney, na tere ti amaseka bale-oko so ayeke na ngia na yâ ti kua ti pionnier.

Na yâ ti ngu osio na pekoni, mbi sara kua ti pionnier na yâ ti agbata osio na yâ ti Nouvelle-Galles du Sud nga na Queensland. Kozo zo so mbi manda Bible na lo ayeke Betty Law (so iri ti lo aga fadeso Betty Remnant). Betty ahon mbi na ngu use, lo yeke nzoni mingi. Na pekoni mbi na lo e sara kua ti pionnier ndo oko na Cowra so ayo kilomètre 230 na Do ti Sydney. Atâa so mbi na lo e sara kua ti pionnier ndo oko gi teti kete ngoi, e ngbâ akamarade juska laso.

Mbi ga pionnier spécial, a tokua mbi na Narrandera, so ayo kilomètre 220 na Mbongo-do ti Cowra. Fini zo so mbi na lo e sara kua ti pionnier ndo oko ayeke Joy Lennox (so iri ti lo aga Joy Hunter), mbeni pionnier so ayapu, lo hon mbi na ngu use. Gi e la e yeke aTémoin na yâ ti kodoro ni. Mbi na Joy e lango na ndo ti Ray na Esther Irons, mbeni koli na wali ti lo so ala hinga ti yamba azo. Ala yeke na amolenge osio, koli oko wali ota, sewa ni kue asara nzara ti tâ tënë. Na yâ ti yenga, Roy na molenge ti lo ti koli ayeke sara lani kua na yâ ti ferme. Ala yeke fâ yaka ti blé nga ala yeke bata ataba. Esther na amolenge ti lo ti wali ayeke bâ lege ti mbeni da so azo ayeke lango dä na ayeke te ye dä. Lakue na adimanche, mbi na Joy e yeke tö gbâ ti kobe ndali ti sewa ti Irons nga na azo bale-oko na use tongaso, so ayeke leke lege ti train na so ala lango na hôtel ni. Azo ti lekengo lege ni so ayeke te ye mingi. Kua so mbi na Joy e sara akanga dû ti mbage ti nginza so e yeke futa lani na da ni. Na peko ti kobe ni, e yeke balai ndo ni na e na sewa ti Irons e manda Tour ti Ba Ndo. Ray, Esther na amolenge ti ala osio aga na yâ ti tâ tënë na ala yeke akozo membre ti congrégation ti Narrandera.

Na ngu 1951, mbi gue na kota bungbi ti aTémoin ti Jéhovah na Sydney. Kâ mbi gue na mbeni bungbi so a sara ni gi ndali ti apionnier so kua ti missionnaire anzere na ala. Azo ahon 300 ague na bungbi ni na gbe ti mbeni kota tente. Nathan Knorr so alondo na Béthel ti Brooklyn asara tënë na e, na aye kue so lo tene anzere na e mingi. Lo fa polele so a lingbi a fa nzoni tënë na ambage kue ti sese. Na pekoni, mingi ti apionnier so ayeke dä na ngoi ti bungbi ni so azi li ti fango tënë na Pacifique Sud nga na ambeni ndo. Mbi yeke lani na ngia ti duti na popo ti azo 17 ti Australie so a tisa ala na ngu 1952 ti gue na Ekole ti Guiléad so ayeke ti fani 19 ni. Mbi yeke lani na ngu 20, bango li ti mbi aga tâ tënë!

A LINGBI MBI CHANGÉ LANI ASARANGO YE TI MBI

Ekole ti Guiléad asara si mbi gbu nda ti Bible nzoni ahon ti kozo nga akpengba mabe ti mbi. A sara nga ye mingi na ndo ti asarango ye ti tere ti mbi. Mbi yeke lani maseka na mbi yeke na mbeni bango ndo so ayeke na lege ni ape. Mbi ye lani ti tene mbi sara aye kue mbilimbili-kue, na mbi ku ti tene amba ti mbi nga kue asara nga tongaso. Na ambeni ngoi mbi sara ye ahon ndo ni. Na tapande, bê ti mbi ason na ngoi so mbi bâ Ita Knorr na ambeni groupe ti aBéthelite so ade maseka ayeke sara mbeni ngia ti awanguru.

Awafango ye ti ekole ni so asara ye na ndara abâ so mbi yeke na mbeni kpale. Ala sara ye na nzoni bê na mbi na ala mû maboko na mbi ti changé bango ndo ti mbi. Yeke na yeke mbi ga ti hinga so Jéhovah ayeke Nzapa so asara ye na nzoni bê nga so ayeke bâ na nene ni ye so e sara. Lo sara ye ahon ndo ni ape nga lo ku ye na mbage ti e ahon ndo ni ape. Ambeni mba ti mbi élève ni amû nga maboko na mbi. Mbi dabe ti mbi so mbeni oko atene na mbi so Jéhovah ayeke gi na zaza na peko ti e ape tongaso a yeke nzoni mbi sara ye ahon ndo ni na tere ti mbi ape. Tënë so lo tene na mbi polele so andu bê ti mbi ngangu.

Na peko ti ekole ni a tokua e oku na Namibie, na Afrika. A ninga ape e sara a-étude 80. Mbi ye Namibie na mbi ye kua ti missionnaire mingi, me mbi na mbeni mba ti mbi élève ni so a tokua lo na Suisse e tï mba. Mbi sara ngu oko na Namibie na pekoni mbi gue na peko ti fiancé ti mbi na Suisse. Na peko ti mariage ti e, mbi voyagé legeoko na koli ti mbi na yâ ti kua ti lo ti circonscription.

MBI WARA MBENI YE TI NGANGU

Angu oku so e sara na yâ ti kua ti circonscription anzere na mbi mingi. Na pekoni a tisa e ti sara kua na Béthel ti Suisse. A nzere na mbi mingi ti lï na yâ ti sewa ti Béthel na ti duti oko na gbâ ti ambakoro so ayeke akoli na awali so akpengba na lege ti yingo.

Kete na peko ti so e si na Béthel, mbeni ye ti ngangu asi na mbi. Mbi ga ti hinga so koli ti mbi ayeke be-ta-zo pëpe na mbi nga na Jéhovah. Na pekoni lo ke mbi. Li ti mbi aga kirikiri. Akamarade ti mbi ambakoro so ayeke na yâ ti sewa ti Béthel andoye mbi nga ala mû maboko na mbi. Tongana ala yeke fade dä ape, ka mbi hinga ye so mbi yeke sara ape. Ala mä mbi na ngoi so mbi ye ti sara tënë nga ala zia mbi wu tere ti mbi na ngoi so mbi ye ti wu tere ti mbi. Atënë ti dengo bê so ala tene nga na aye ti nzoni so ala sara akpengba mbi na a mû maboko na mbi ti ga nduru mingi na Jéhovah.

Mbi dabe ti mbi nga na atënë so ambakoro so asara ye na ndara atene na mbi a sara ngu mingi awe. Ala zia si atara so ala wara lani aleke ala. Madge Dunham atene na mbi so mbi yeke wara ande atara mingi na yâ ti kusala so mbi yeke sara na Jéhovah. Me angangu tara, mbi yeke wara ni na mbage ti azo so mbi yeke nduru mingi na ala. Na ngoi ti atara so, a yeke nzoni mbi zia bê ti mbi na Jéhovah na mbi girisa pëpe so a yeke lo la mbi yeke sara na lo me pëpe na azo so ayeke na siokpari na yâ ti tere ti ala. Aye so Madge atene lani amû maboko na mbi ti gbu ngangu na yâ ti angangu kpale mingi. Mbi leke na bê ti mbi ti zia lâ oko ape si afaute ti koli ti mbi akangbi mbi na Jéhovah.

kete na pekoni, mbi soro ti kiri na Australie ti sara kua ti pionnier nduru na afami ti mbi. Na ngoi ti yongoro voyage ni mbi wara lege ti sara pendere lisoro na mbeni groupe ti azo so mbi na ala e yeke na yâ ti bateau ni. Na yâ ti groupe ni mbeni koli ayeke dä so lo yeke kpô iri ti lo ayeke Arne Gjerde, lo yeke zo ti Norvège. Ye so lo mä anzere na lo. Na pekoni Arne ague abâ mbi na fami ti mbi na Sydney. Lo gue na li ni hio na lege ti yingo na lo wara batême. Na ngu 1963, mbi na Arne e sara mariage, na ngu use na pekoni mbi dü molenge ti koli, Gary.

MBENI YE TI NGANGU NI

Mbi na Arne nga na Gary e yeke na ngia mingi na yâ ti sewa ti e. Arne akono yâ ti da ti e ti tene babâ na mama ti mbi so aga mbakoro awe alango na ndo ti e. Ye oko, ngu omene na peko ti mariage ti e, a tene na Arne so lo yeke na cancer ti cerveau. Tënë ni so asara e nzoni ape na ayeke lani mbeni ye ti ngangu mingi. Arne asara ngoi mingi na hôpital ti tene a mû na lo angangu yorö. Mbi gue lakue mbi bâ lo. A tene na mbi so angbâ na lo gi ambeni yenga ti tene lo kui. Ye oko, Arne angbâ na fini aninga. Lo sigigi na hôpital, mbi bâ lege ti lo yeke yeke na seni ti lo aga nzoni kamême. A si na mbeni ngoi, lo wara lege ti tambela nga ti sara kua tongana ancien na yâ ti congrégation. Lo yeke na ngia mingi nga lo ye atënë ti ngia mingi. Ye so asara si lo wara ngangu nga a sara si a yeke ngangu na mbi pëpe ti bâ lege ti lo.

Angu mingi na pekoni, na ngu 1986, tere ti Arne akiri ason ngangu. Na ngoi ni so babâ na mama ti mbi akui awe, na e zia Sydney e gue na Blue Mountains, nduru na akamarade ti e. Ndo ni ayeke pendere mingi. Na pekoni Gary asara mariage na Karin, mbeni nzoni ita-wali so akpengba na lege ti yingo. Na ala ye ti tene e osio kue e lango da oko. Tongaso e kue e gue na yâ ti mbeni da so ayo mingi ape na ndo so mbi na Arne e lango dä.

Na yâ ti andangba nze 18 ti fini ti Arne, lo londo na gbogbo ape na a hunda ti bâ lege ti lo na ngoi kue. Teti so angoi mingi mbi yeke gi na yanga-da, mbi mû ngbonga use lâ na lâ ti manda na Bible nga na ambeti ti e. Mbi manda aye mingi so amû maboko na mbi ti gbu ngangu na ya ti ye ti ngangu so. Mbi ye mingi vizite so ndoye apusu ambakoro ti congrégation ti e ti sara na mbi. Ambeni na popo ti ala ayeke na yâ ti mara kpale ti mbi so, na vizite ti ala amû biani ngangu na mbi. Arne akui na nze ti avril ngu 2003, na lo yeke na kite oko pëpe so a yeke zingo ande lo na kuâ.

LO SO AMÛ MABOKO NA MBI AHON AZO KUE

Na ngoi so lani mbi de maseka, mbi yeke na mbeni bango ndo so ayeke na lege ni pëpe na mbi ye ti tene ye kue aduti mbilimbili-kue. Ye oko, mbi ga ti bâ so mbeni ye so e ku tere ti e na ni pëpe alingbi ti si na yâ ti fini ti e. Mbi wara aye ti nzoni mingi me nga mbi wara angangu tara use. Mbi perdre kozo koli ti mbi ndali so lo yeke be-ta-zo pëpe. Nga mbi perdre use ni ndali ti so kobela afâ lo. Na ngoi ti atara so mbi wara fango lege nga na dengo bê na alege nde nde. Lo so amû maboko na mbi ahon tanga ti azo kue ayeke “Lo Ti Giriri”, Jéhovah Nzapa (Dan. 7:9). Awango ti lo amû lege na mbi ti changé sarango ye ti mbi na amû nga lege na mbi ti wara gbâ ti aye ti nzoni na yâ ti kua ti missionnaire. Na ngoi so mbi wara akpale, ‘nzobe ti Jéhovah, agbu mbi na nduzu, tënë ti lo alungula vundu na amû ngia na âme ti mbi.’ (Ps. 94:18, 19). Afami ti mbi nga na akamarade ti mbi andoye mbi nga ala mû maboko na mbi. Ala sara nzoni na mbi mingi na ngoi ti aye ti ngangu so (aProv. 17:17). Mingi na popo ti ala ayeke ambakoro so asara ye na ndara.

Job atene: “Ndara ayeke na ambakoro zo, na hingango nda ti ye ayeke na azo ti lâ mingi.” (Job 12:12). Tongana mbi pensé na ndo ti fini ti mbi, mbi lingbi ti tene so tënë so ayeke tâ tënë. Awango ti ambakoro so asara ye na ndara amû maboko na mbi, atënë ti dengo bê ti ala amû ngangu na mbi, nga sarango kamarade na ala asara si fini ti mbi aduti nzoni. Merci so mbi ga lani nduru na ala so.

Fadeso mbi yeke na ngu 80, mbi ga mbakoro awe. Aye so asi na mbi asara si mbi bi bê ti mbi mingi na bezoin ti ambakoro. Mbi ye mingi ti sara vizite na ala na ti mû maboko na ala. Me a nzere nga na mbi ti duti na amaseka. Ngangu so ala yeke na ni nga so ala yeke sara ye na ngia amû ngangu na mbi. Tongana amaseka ahunda wango na mbi wala mungo maboko, a nzere biani na mbi ti mû maboko na ala.

[Kete tënë na gbe ni]

[Foto na lembeti 14]

Mbi na Joy Lennox na yâ ti kua ti pionnier na Narrandera

[Foto na lembeti 15]

Elva na amembre ti sewa ti Béthel na Suisse na ngu 1960

[Foto na lembeti 16]

Mbi yeke bâ lege ti Arne na ngoi so lo yeke na kobela