Lege ti fa ye na ndo ti Nzapa na amolenge: Akode ti fango ye wa la ayeke nzoni mingi?
“A lingbi commandement so mbi mû na mo laso aduti na bê ti mo; na fade mo fa tënë ni na amolenge ti mo biani, na mo sara tënë ti commandement so, tongana mo yeke duti na da ti mo, tongana mo yeke tambela na lege, tongana mo gue ti lango, na tongana mo londo.”—DEUTÉRONOME 6:6, 7.
NGOI na ngoi ababâ na amama alingbi ti bâ so kua ti fango ye na amolenge ti ala ahon ngangu ti ala. Ye oko, na ngoi so ala gi wango, agbâ ti wango so ala wara wala so ala diko na yâ ti mbeti alingbi ti sara si li ti ala aga kirikiri. Afami nga na akamarade ayeke ka nduru ti mû awango. Ababâ na amama ayeke wara nga lakue gbâ ti awango na lege ti abuku, ambeti-sango nga na Internet, mingi ni awango ni so amä tere pëpe.
Me wango so Bible amû na ababâ na amama na ndo ti ye so a lingbi ala fa na amolenge ti ala ayeke ye so zo alingbi ti zia bê ti lo dä. Bible afa nga nzoni lege ti fango ye na amolenge. Tongana ti so aversê so ayeke na nduzu ge afa, lâ oko oko, a lingbi ababâ na amama agi lege ti sara tënë na ndo ti Nzapa na amolenge ti ala. Na gbe ni ge e yeke bâ akode osio so aluti na ndo ti Bible na so amû maboko na ababâ na amama saki na saki ti fa ye na ndo ti Nzapa na amolenge ti ala.
1. Fa na amolenge ti mo ye so ala lingbi ti manda na lege ti création. Bazengele Paul atene: “Asarango ye ti tere ti Nzapa so lê abâ ni pëpe asigigi polele ngbene ye so a leke dunia ti ga na ni, ngbanga ti so a bâ ni na lege ti aye so lo sara, so ti tene ngangu ti lo so ayeke lakue lakue na dutingo ti lo tongana Nzapa.” (aRomain 1:20). Ababâ na amama alingbi ti sara aye mingi ti mû maboko na amolenge ti ala ti hinga so ala lingbi ti ga akamarade ti Nzapa. Ala yeke sara ni na mungo maboko na amolenge ni ti hinga aye so Nzapa asara nga ti bâ ni na nene ni nga na pekoni ti mû maboko na ala ti bâ asarango ye ti tere ti Nzapa so asigigi na yâ ti aye ni so.
Jésus asara lani kusala na kode so na ngoi so lo yeke fa ye na adisciple ti lo. Na tapande, lo tene: “Ala bâ andeke ti nduzu nzoni. Ala yeke lu ye wala ala yeke ko ye wala ala yeke bata ye na gogoro pëpe. Atâa so kue, Babâ ti ala so ayeke na yayu ayeke bata andeke so. Ngere ti ala ahon ngere ti andeke so pëpe?” (Matthieu 6:26). Ge Jésus aluti mingi na ndo ti asarango ye ti tere ti Jéhovah tongana ndoye nga na bango mawa ti zo. Me lo ngbâ gi ge pëpe. Lo mû maboko na adisciple ti lo ti gbu li na ndo ti lege so Jéhovah asara ye na mbage ti amolenge ti lo na lege ti ndoye nga na bango mawa ti zo.
Gbia Salomon asara tënë na ndo ti ndara so Nzapa amû na amini nga lo mû tapande ti amini ti fa mbeni kpengba ye. Lo tene: “Mo zo ti goigoi, mo gue mo bâ akange, [wala amini] bi bê ti mo na lege ti ala, mo ga zo ti ndara. Ala yeke na mokonzi pëpe, wala kapita, wala zo ti komande ala, me ala leke kobe ti ala na ngoi ti lâ, na ala bungbi kobe ti ala na ngoi ti fango le-kobe.” (aProverbe 6:6-8). So tâ pendere lege ti fa nene ti tene zo azia anzoni ye na gbele lo nga ti sara kusala na ngangu so Nzapa amû na lo ti gi ti wara na aye ni so!
Ababâ na amama alingbi ti mû tapande ti nzoni fango ye ti Jésus nga na ti Salomon na sarango aye so ge: (1) Ala hunda na amolenge ti ala ti fa akeke, afleur nga na anyama so ala ye ni mingi. (2) Ala gi ti hinga ye mingi na ndo ti akeke wala afleur nga na anyama ni so. (3) Ala gi ti bâ nyen la aye ni so afa na ndo ti Nzapa.
2. Mû tapande ti sarango ye ti Jésus na mbage ti azo so lo fa ye na ala. Na popo ti azo kue, Jésus la ayeke na aye so ayeke kota ahon atanga ni kue ti sara tënë ni. Ye oko, lo mû ngoi mingi ti hunda atënë. Lo bi bê ti lo mingi na bibe nga na atënë ti bê ti azo so lo fa ye na ala (Matthieu 17:24, 25; Marc 8:27-29). Legeoko nga, ababâ na amama ayeke na aye mingi ti fa na amolenge ti ala. Me ti tene ala fa ye nzoni, a lingbi ala mû tapande ti Jésus nga ala wa amolenge ti ala ti fa tënë ti bê ti ala.
Ka tongana sarango ye ti amolenge ni ayeke nzoni pëpe nga akpengba ye so a fa na ala, ala gbu ndani hio pëpe? Bâ tongana nyen la Jésus afa ye lani na abazengele ti lo. Na ambeni ngoi ala papa ngangu na popo ti ala nga na ngoi so Jésus afa na ala nzoni ti sarango tere kete, ala gbu nda ni hio pëpe. Ye oko, Jésus angbâ ti kanga bê nga fani mingi lo sara tënë na ala na ndo ti nene ti sarango tere kete (Marc 9:33, 34; Luc 9:46-48; 22:24, 25). Ababâ na amama so amû tapande ti Jésus ayeke kanga bê ti ala na ngoi so ala yeke gi ti kiri na amolenge ti ala na nzoni lege nga, tongana a hunda ti sara ni, ala yeke kiri na ndo ti oko ye ni fani mingi juska amolenge ni ahinga nene ti ye ni.a
3. Fa ye na ala na lege ti tapande ti mo. A yeke nzoni ababâ na amama asara ye alingbi na wango so bazengele Paul amû na aChrétien so ayeke na Rome. Lo tene na ala lo tene: “Mo so mo yeke fa ye na mbeni zo, mo fa ye na mo wani pëpe? Mo so mo yeke fa tënë, mo tene: ‘Mo nzi ye pëpe’, mo yeke nzi ye?”—aRomain 2:21.
Wango so ayeke nzoni mingi ndali ti so mingi ni aye so ababâ na amama ayeke sara la ayeke sara ngangu mingi na ndo ti amolenge ti ala ahon tënë so ababâ na amama ni ayeke tene. Ti tâ tënë ni, ababâ na amama so ayeke sara ye alingbi na ye so ala yeke fa, mingi ni amolenge ti ala ayeke sara ye alingbi na ye so ala fa.
4. To nda ti fa ye na molenge na ngoi so lo de kete. Timothée, so ayeke lani mba ti Paul na yâ ti kusala ti missionnaire, ayeke lani na nzoni iri na ndo so lo yeke dä (Kusala 16:1, 2). Mbeni raison ni ayeke so ‘ngbene ye so lo de foroto,’ a fa na lo “aMbeti so ayeke nzoni-kue”. Mama ti Timothée nga na âta ti lo ti wali ayeke diko lani Mbeti ti Nzapa na lo nga ala yeke mû maboko na lo ti gbu li ti lo na ndo ti atâ tënë so ayeke na yâ ni.—2 Timothée 1:5; 3:14, 15.
Mo lingbi ti wara mungo maboko na ndo wa?
A-Témoin ti Jéhovah asigigi na gbâ ti ambeti so a leke ni mbilimbili ti mû maboko na ababâ na amama ti fa tâ tënë na ndo ti Nzapa na amolenge ti ala. Ambeni ayeke dä so a leke ni gi ndali ti akete molenge. Ambeni alingbi ti mû maboko na ababâ na amama nga na amolenge ti ala so ngu ti ala ayeke na popo ti ngu 13-19 ti ngbâ ti sara lisoro lakue.b
Tâ tënë, kozoni ti tene ababâ na amama afa ye na ndo ti Nzapa na amolenge ti ala, a lingbi ala hinga akiringo tënë na ambeni ngangu hundango tënë so amolenge ni alingbi ti hunda. Na tapande, mo yeke kiri tënë tongana nyen na ahundango tënë so: Ngbanga ti nyen Nzapa azia lege na pasi? Nyen la Nzapa aleke ti sara ndali ti sese? Azo so akui awe ayeke na ndo wa? A yeke nzere mingi na aTémoin ti Jéhovah ti mû maboko na mo ti hinga akiringo tënë na ahundango tënë so nga na ambeni nde tongaso si mo na sewa ti mo alingbi ti ga nduru na Nzapa.—Jacques 4:8.
[Akete tënë na gbe ni]
a Mbupa ti Hébreu so akiri pekoni na “fa” na Deutéronome 6:7 aye ti tene ti kiri na ndo ti mbeni ye fani mingi.
b Ti akete molenge, ababâ na amama alingbi ti sara kusala na buku Mä kota wafango ye, so aluti mingi na ndo ti afango ye ti Jésus Christ, wala buku Mbeti ti ambaï ti yâ ti Bible, so afa na mbeni lege so akpengba pëpe akota ye so zo alingbi ti manda na yâ ti Bible. Ti amaseka, ababâ na amama alingbi ti sara kusala na buku Les jeunes s’interrogent—Réponses pratiques, Volume 1 na 2.