Mû tapande ti kota zo ti sarango adisciple
“I bata nzoni na lege so i mä ye.”—LUC 8:18.
1, 2. Ngbanga ti nyen a yeke nzoni mo bâ lege so Jésus ayeke sara ye na mbage ti azo na ngoi ti kusala ti lo na sese?
JÉSUS CHRIST ayeke sara lani kusala ti lo ti Kota Wafango ye nga na ti Kota zo ti sarango adisciple tongana lo tene na adisciple ti lo, lo tene: “I bata nzoni na lege so i mä ye.” (Luc 8:16-18). Kpengba-ndia so andu kusala ti mo ti Chrétien. Tongana mo dengi mê na ye so a yeke fa na ndo Nzapa nga na aye so lo leke ti sara, a yeke mû lege na mo ti sara ye so, nga a yeke sara si mo ga nzoni wafango tënë ti Royaume. Ti tâ tënë ni, mo lingbi pëpe ti mä go ti Jésus laso, me na yâ ti Bible mo lingbi ti diko ye na ndo ti aye so lo tene nga na aye so lo sara. Bible afa nyen na ndo ti lege so Jésus asara ye na mbage ti azo na ngoi ti kusala ti lo na sese?
2 Jésus afa lani nzo tënë nga na atâ tënë ti yâ ti Mbeti ti Nzapa nzoni ahon atanga ti azo kue (Luc 8:1; Jean 8:28). Kusala ti sarango adisciple andu fango tënë nga na fango ye. Ye oko, ambeni Chrétien so ayeke anzoni wafango tënë abâ so a yeke ngangu na ala ti fa ye nzoni na azo. Atâa so fango tënë andu fango mbeni tokua, mingi ni, fango ye na azo na ndo ti Jéhovah nga na aye so lo leke ti sara ahunda ti tene mbeni zo ti sarango adisciple alë nzoni songo na azo so lo yeke fa ye na ala (Matthieu 28:19, 20). Zo alingbi ti sara ni na mungo tapande ti Jésus Christ, Kota Wafango ye nga na Kota zo ti sarango adisciple.—Jean 13:13.
3. Ti mû tapande ti Jésus ayeke sara nyen na ndo ti angangu so mo yeke sara ti sara adisciple?
3 Tongana mo mû tapande ti kode ti fango ye ti Jésus, mo yeke sara ye alingbi na wango ti bazengele Paul so atene: “I tambela na ndara na lê ti ala so ayeke na gigi, i zia l’heure ti i ahon senge pëpe. I sara si tënë ti yanga ti i ayeke nzoni lakue, i leke na ingo, si i lingbi hinga lege ti kiri tënë na azo oko oko kue.” (aColossien 4:5, 6). Ti mû tapande ti Jésus na yâ ti kusala ti sarango adisciple ahunda ti sara ngangu, me a yeke sara si mo fa ye nzoni ndali ti so a yeke mû ande maboko na mo “ti kiri tënë na azo oko oko kue” alingbi na bezoin ti ala oko oko kue.
Jésus asara si azo afa tënë ti bê ti ala na gigi
4. Ngbanga ti nyen a lingbi ti tene so Jésus ayeke mä lani tënë ti azo nzoni?
4 Ngbene ye na ngoi so Jésus ade kete, a yeke na yâ ti sarango ye ti lo ti mä ye so azo ayeke tene nga ti sara si ala fa tënë ti bê ti ala na gigi. Na tapande, na ngoi so lo yeke na ngu 12, babâ na mama ti lo awara lo lani na popo ti awafango ye na yâ ti temple, “Lo yeke mä ala, na Lo yeke hunda ala na nda ti tënë.” (Luc 2:46). Jésus ague lani na temple pëpe ti sara si awafango ye ni abâ so lo la lo hinga ye mingi. Lo gue kâ ti mä tënë, atâa so lo hunda nga atënë. Dutingo nduru lakue ti mä tënë ayeke peut-être mbeni oko ti apendere sarango ye so asara si lo ga nzoni na lê ti Nzapa nga na ti azo.—Luc 2:52.
5, 6. E hinga tongana nyen so Jésus ayeke mä lani tënë ti bê ti azo so lo yeke fa ye na ala?
5 Na pekoni so Jésus awara batême na a sa yingo na ndo ti lo ti ga Messie, lo ngbâ lakue ti dengi mê ti mä ye so azo ayeke tene. Lo zia pëpe si bibe ti lo kue ayeke gi na ndo ti aye so lo fa, na ye so asara si lo yeke bi bê na azo so aga ti mä ye so lo yeke tene. Fani mingi, lo yeke luti kete ti hunda ti hinga bibe ti ala na ndo ti ye so lo tene, nga lo mä kiringo tënë ti ala (Matthieu 16:13-15). Na tapande, na peko ti kuâ ti Lazare, ita ti Marthe ti koli, Jésus atene na Marthe lo tene: “Zo so ayeke na fini na lo mä na bê na Mbi, fade lo kui lâ oko pëpe.” Na pekoni, Jésus ahunda Marthe, lo tene: “Mo mä [“na bê na,” MN ] tënë so?” Nga, Jésus amä biani kiringo tënë ti Marthe so atene: “Biani, Seigneur, mbi mä na bê so Mo yeke Christ, Molenge Ti Nzapa.” (Jean 11:26, 27). Kite ayeke dä pëpe so a nzere na Jésus ti mä atënë ti Marthe so, so afa so lo yeke na mabe!
6 Na ngoi so adisciple ti Jésus mingi azia ti tambela na peko ti lo, lo ye ti hinga tënë ti bê ti abazengele ti lo. Tongaso, Jésus ahunda tënë, lo tene: “I nga, i ye ti zia Mbi? Simon Pierre akiri tënë na Lo, Seigneur, fade e gue na zo nyen? Mo yeke na tënë so amû fini ti lakue lakue. E mä na bê awe, na e hinga Mo yeke Lo Ti Nzoni-kue ti Nzapa.” (Jean 6:66-69). Kite ayeke dä pëpe so a nzere na Jésus ti mä atënë so! Tongana mbeni zo so mo yeke manda Bible na lo akiri na mara ti tënë tongaso ti fa so lo yeke na mabe, a yeke nzere biani na mo mingi.
Jésus amä lani azo na yekiango ndo
7. Ngbanga ti nyen azo ti Samarie mingi amä na bê na Jésus?
7 Mbeni ye so asara si Jésus ayeke lani mbeni kota wasarango adisciple ayeke so lo bi bê ti lo na ndo ti azo nga lo mä ala na yekiango ndo. Na tapande, mbeni lâ, Jésus afa tënë na mbeni wali ti Samarie nduru na tere ti dû ti ngu ti Jacob na kodoro ti Sychar. Na ngoi ti lisoro so, a yeke gi Jésus oko pëpe si asara tënë; lo mä ye so wali ni atene. Na ngoi so Jésus ayeke mä wali ni, lo bâ so lo yeke na nzara ti voro Nzapa, na Jésus atene na lo so Nzapa ayeke gi azo so ayeke voro lo na yingo nga na tâ tënë. Jésus ane wali ni nga lo bi bê na lo, na pekoni, wali ni asara tënë ti Jésus na azo. Na “azo ti Samarie mingi so ayeke ti kodoro so amä na bê na Lo teti tënë ti témoin ti wali so”.—Jean 4:5-29, 39-42.
8. Azo aye ka mingi ti fa tënë ti bê ti ala. Ye so alingbi ti mû maboko na e tongana nyen ti to nda ti lisoro na fango tënë?
8 Azo aye ka mingi ti fa atënë ti bê ti ala. Na tapande, azo ti ngbene gbata ti Athènes aye mingi ti fa atënë ti bê ti ala nga ti mä afini ye. Ye so amû lege na bazengele Paul ti fa tënë na yâ ti Aréopage ti gbata so (Kusala 17:18-34). Na ngoi so mo yeke to nda ti sarango lisoro na mbeni zo na fango tënë ti mo laso, mo lingbi ti tene: “Mbi ga ti bâ ala ti hinga tënë ti bê ti ala na ndo ti tënë so.” [Fa tënë ni]. Mä ye so zo ni ayeke tene, nga sara tënë wala hunda tënë na ndo ti ye so lo tene. Na pekoni, na nzobe, fa na lo ye so Bible atene na ndo ti tënë ni.
Jésus ahinga lege ti to nda ti lisoro
9. Ye wa Jésus asara lani kozo ti ‘fa tënë ti Mbeti ti Nzapa’ na Cléopas na kamarade ti lo?
9 Jésus ahinga lakue tënë so a yeke nzoni lo tene ni. Jésus ayeke mä azo nzoni nga fani mingi lo hinga ye so azo ayeke bi bê ti ala na ndo ni na lo hinga mbilimbili ye so a lingbi lo tene (Matthieu 9:4; 12:22-30; Luc 9:46, 47). Zia e mû mbeni tapande: Kete na pekoni so a zingo Jésus na kuâ, adisciple ti lo use alondo na Jérusalem ti gue na Emmaüs. Na yâ ti Évangile ti Luc, Luc atene so “tongana ala yeke sara tënë na popo ti ala, na ala hunda tere ti ala, Jésus mveni aga nduru na ala, na Lo gue na ala. Me lê ti ala a kanga, si ala hinga Lo pëpe. Lo tene na ala, I sara tënë nyen na popo ti i tongana i yeke tambela? Ala luti, na lê ti ala ayeke na vundu. Mbeni oko ti ala, so iri ti lo ayeke Cléopas, akiri tënë na Lo, A yeke gi Mo oko na Jérusalem so ahinga pëpe ye so asi kâ fadeso? Lo tene na ala, Ye nyen?” Kota Wafango ye amä ala na ngoi so ala yeke tene Jésus ti Nazareth afa ye na azo, lo sara amiracle nga a fâ lo. Ala tene so ti fadeso ambeni zo ayeke tene so a zingo lo na kuâ awe. Jésus azia si Cléopas na kamarade ti lo afa tënë ti bê ti ala. Na pekoni, lo fa na ala ye so ala yeke na bezoin ti hinga ni, ‘Lo fa na ala tënë ti Mbeti ti Nzapa’.—Luc 24:13-27, 32.
10. Tongana mo tingbi na mbeni zo na fango tënë, mo yeke sara nyen ti hinga tënë ti bê ti lo na ndo tënë ti Nzapa?
10 Mo lingbi peut-être ti hinga ye kete pëpe na ndo ti tënë ti bê ti mbeni zo na ndo tënë ti Nzapa. Ti hinga ni, mo lingbi ti tene so a nzere na mo mingi ti hinga tënë ti bê ti azo na ndo sambela. Na pekoni, mo lingbi ti hunda tënë, mo tene: “Mo pensé so mbeni zo ayeke dä so ayeke mä asambela?” Kiringo tënë ti zo ni alingbi ti fa ye mingi na mo na ndo ti bango ndo ti lo nga ayeke fa na mo wala lo mä na bê na Nzapa wala lo mä na bê pëpe. Tongana lo yeke zo so aye tënë ti Nzapa, mo lingbi peut-être ti hunda na lo mbeni tënë, mo tene: “Mo pensé so Nzapa ayeke mä asambela kue, wala ambeni sambela ayeke dä so lo yeda na ni pëpe?” Mara ti hundango tënë tongaso alingbi ti sara si ala sara pendere lisoro. Tongana mo bâ so a yeke na lege ni ti diko mbeni versê na zo ni, a yeke nzoni ti sara ni na kode, pëpe ti kasa aye so lo mä na bê dä. Tongana lisoro ni anzere na lo, lo yeke yeda peut-être ti tene mo kiri mo ga. Ka tongana lo hunda mbeni tënë so mo hinga kiringo tënë ni pëpe? Mo lingbi ti gue ti gi nda ti ambeni tënë na ndo ni nga ti kiri ti fa na lo ‘nda ti tënë ti beku so ayeke na yâ mo, me mo kiri tënë na tâ be-ti-molenge’ nga na yekiango ndo.—1 Pierre 3:15.
Jésus afa ye na azo so alingbi na ni
11. Ye wa ayeke mû ande maboko na mo ti hinga azo so alingbi ti tene a fa ye na ala?
11 Ngangu ti bango popo ti aye amû lege na Jésus so ayeke mbilimbili-kue ti hinga azo so alingbi ti tene a fa ye na ala. Me ti e, a yeke ngangu mingi ti hinga azo so “ayeke na yâ mbilimbili dutingo so a hunda teti fini ti lakue lakue”. (Kusala 13:48, MN ). A yeke nga ye so asi na abazengele ti Jésus, so lo tene na ala, lo tene: “Na kota kodoro wala kete kodoro kue so i lï dä, i gi mbeni zo ti kodoro ni so alingbi.” (Matthieu 10:11). Legeoko tongana ti abazengele ti Jésus, a lingbi mo gi azo so ayeke yeda ti mä tënë nga ayeke yeda ti tene a fa tâ tënë ti Bible na ala. Tongana mo dengi mê ti mä ye so zo oko oko so mo yeke fa tënë na lo ayeke tene nga mo gi ti hinga bibe ti zo oko oko, mo lingbi ti hinga azo so alingbi.
12. Na lege wa mo lingbi ti ngbâ ti mû maboko na mbeni zo so asara nzara ti tënë ni?
12 Tongana mo hunzi ti fa tënë na mbeni zo so asara nzara ti tënë ti Royaume, na pekoni, a yeke nzoni mo ngbâ lakue ti bi bê na ndo ti ye so zo ni ayeke na bezoin ti hinga ni. Tongana mo sû na mbeti ye so mo hinga na ndo ti zo ni na pekoni so mo na lo asara lisoro na ndo ti nzo tënë, ye so ayeke sara si mo ngbâ ti mû maboko na lo. Na ngoi ti avizite ti peko, a yeke nzoni mo dengi mê nzoni tongana mo ye ti hinga ye mingi na ndo ti aye so zo ni amä na bê dä, bango ndo ti lo wala dutingo ti lo.
13. Ye wa alingbi ti mû maboko na mo ti hinga lege so mbeni zo abâ na Bible?
13 Tongana nyen mo lingbi ti wa azo ti fa na mo lege so ala bâ na Bible? Na yâ ti ambeni ndo, aita ayeke wara aye ti nzoni mingi na hundango tënë so: “Mo bâ so a yeke ngangu ti gbu nda ti Bible?” Fani mingi, kiringo tënë ti zo ni na hundango tënë so ayeke fa bibe ti lo na ndo ti aye ti yingo. Mbeni lege ni ayeke ti diko mbeni versê na zo ni na ti hunda tënë so: “Mo tene ti mo nyen na ndo ti versê so?” Legeoko tongana ti Jésus, na sarango kusala na ahundango tënë, mo lingbi ti wara aye ti nzoni mingi na yâ ti fango tënë. Ye oko, a hunda ti sara hange na mbeni ye.
Jésus asara kua nzoni na ahundango tënë
14. Tongana nyen mo lingbi ti fa so mo ye ti hinga bibe ti azo sân ti hunda gbâ ti atënë na ala?
14 Fa so mo ye ti hinga bibe ti azo sân ti bi kamene na lê ti ala. Mû peko ti kode ti Jésus. Lo hunda gi gbâ ti atënë pëpe, me lo hunda atënë so apusu zo ti gbu li. Nga na nzoni bê, Jésus ayeke mä azo so asara nzara ti mä tënë ti lo, lo sara si ala wara ngangu nga lo sara si ala yapu (Matthieu 11:28). Mara ti azo nde nde kue ayeke na mbeto pëpe ti ga nduru na tere ti lo ti fa na lo ye so agbu bê ti ala (Marc 1:40; 5:35, 36; 10:13, 17, 46, 47). Tongana mo ye si azo aduti na mbeto pëpe ti fa na mo lege so ala bâ na Bible nga na aye so Bible afa, a lingbi mo kpe ti hunda gbâ ti atënë na ala.
15, 16. Na lege wa mo lingbi ti pusu azo ti sara lisoro na ndo tënë ti vorongo Nzapa?
15 Na ndo ti sarango kusala nzoni na ahundango tënë, mo lingbi ti sara si mbeni zo asara lisoro tongana mo sara tënë ti mbeni ye so ayeke gbu bê ti lo nga mo mä kiringo tënë ti lo. Na tapande, Jésus atene na Nicodème, lo tene: “Tongana A kiri A dü zo mbeni pëpe, lo lingbi bâ royaume ti Nzapa pëpe.” (Jean 3:3). Atënë so agbu bê ti Nicodème mingi na asara si lo ngbâ ti hunda tënë nga ti mä Jésus (Jean 3:4-20). Tongana mo yeke sara tongaso, mo lingbi ti pusu azo ti sara lisoro.
16 Laso, afini bungbi ti nzapa ayeke sigigi mingi mingi, na azo ayeke sara tënë na ndo ni mingi na yâ ti kodoro tongana akodoro ti Afrika, ti Poto ti Tö nga na ti Amerika ti Mbongo. Na yâ ti mara ti akodoro so, fani mingi, mo lingbi ti to nda ti lisoro na tenengo: “Mbi yeke gi bê ti mbi ngbanga ti so abungbi ti nzapa ayeke mingi. Me, mbi yeke na beku so na yâ ti kete ngoi, azo ti amara nde nde ayeke bungbi oko na yâ ti tâ vorongo. Mo ye ti tene ye so asi?” Tongana mo fa mbeni tënë na ndo beku ti mo so alingbi ti dö bê ti azo, mo lingbi ti sara si ala fa bibe ti ala. Nga, a yeke ngangu pëpe na zo ti kiri tënë tongana lo lingbi ti soro kiringo tënë na popo ti akiringo tënë use (Matthieu 17:25). Na pekoni so zo ni akiri tënë awe, diko mbeni versê oko wala use ti kiri tënë na hundango tënë ni (Esaïe 11:9; Sophonie 3:9). Ti dengi mê nzoni na kiringo tënë ti mbeni zo nga ti hinga ye so zo ni aye ti tene alingbi ti sara si mo hinga ye so mo yeke sara ande lisoro na lo na ndo ni na vizite ti peko.
Jésus amä ye so amolenge ayeke tene
17. Ye wa afa so Jésus abi bê ti lo na amolenge?
17 Jésus abi bê ti lo gi na akota zo pëpe; lo bi bê ti lo nga na amolenge. Lo hinga ye na ndo ti angia so amolenge ayeke sara nga na ye so ala yeke tene. Ngoi na ngoi, lo yeke hunda lani na amolenge ti ga na tere ti lo (Luc 7:31, 32; 18:15-17). Amolenge ayeke lani mingi na popo ti gbâ ti azo so ayeke mä Jésus. Na ngoi so amolenge-koli ayeke dekongo ti gonda Jésus so ayeke Messie, lo bâ ye so ala sara na lo tene so Bible afa ni kozoni awe (Matthieu 14:21; 15:38; 21:15, 16). Laso nga, amolenge mingi ayeke ga adisciple ti Jésus. Tongaso, mo lingbi ti mû maboko na ala tongana nyen?
18, 19. Na lege wa mo lingbi ti mû maboko na molenge ti mo na lege ti yingo?
18 Ti mû maboko na molenge ti mo na lege ti yingo, a lingbi mo mä ye so lo yeke tene. A yeke nzoni mo hinga abibe ti lo so ague nde na ti Jéhovah. Atâa ye wa mbeni molenge atene, a yeke na lege ti ndara ti gi kozoni kue ti gonda lo. Na pekoni, mo lingbi ti sara kusala na aversê so alingbi ti mû maboko na molenge ti mo ti hinga bango ndo ti Jéhovah na ndo ti atënë ni.
19 Ahundango tënë alingbi ti mû maboko na mo ti hinga ambeni ye. Me, a nzere na amolenge pëpe ti tene a hunda gbâ ti atënë na ala legeoko tongana ti akota zo. Ahon ti hunda na molenge ti mo ti kiri tënë na gbâ ti ahundango tënë so akpengba, gi ti sara mbeni nduru tënë na ndo ti mo wani. Ti gue oko na tënë so ala yeke sara lisoro na ndo ni, mo lingbi ti fa bibe so mo yeke lani na ni na ndo ti tënë ni nga ti fa nda ni so mo bâ ni lani tongaso. Na pekoni, mo lingbi ti hunda lo, mo tene: “Mo yeke na oko bibe so?” Kiringo tënë ti molenge ti mo alingbi ti sara si ala sara lisoro na ndo ti Bible so ayeke mû maboko na lo na ayeke kpengba lo.
Ngbâ ti mû tapande ti Kota zo ti sarango adisciple
20, 21. Ngbanga ti nyen a yeke nzoni mo mä azo nzoni na ngoi so mo yeke sara adisciple?
20 Atâa mo yeke sara lisoro na ndo ti mbeni tënë na molenge ti mo wala na mbeni zo nde, a yeke kota ye ti mä zo nzoni. Biani, ti mä zo afa so mo yeke na ndoye. Na mango zo, mo yeke sara ye na tâ be-ti-molenge nga a fa so mo ne zo so ayeke sara tënë na mo. A fa nga so mo yeke na nzoni bê na mbage ti lo. Ti tâ tënë ni, ti mä zo ahunda ti tene mo dengi mê na ye so lo yeke tene.
21 Na ngoi so mo yeke fa tënë, ngbâ ti dengi mê nzoni na ye so azo ayeke tene. Tongana mo dengi mê nzoni na ye so ala yeke tene, mo lingbi peut-être ti hinga atënë ti yâ ti Bible so alingbi ti ndu bê ti ala. Na pekoni, gi ti mû maboko na ala na sarango kusala na akode nde nde so Jésus asara lani kusala na ni ti fa ye. Tongana mo sara tongaso, mo yeke wara ngia na pekoni ndali ti so mo yeke mû tapande ti Kota zo ti sarango adisciple.
Mo yeke kiri tënë tongana nyen?
• Na lege wa Jésus asara si azo afa atënë ti bê ti ala?
• Ngbanga ti nyen Jésus adengi mê na azo so lo yeke fa ye na ala?
• Na lege wa mo lingbi ti sara kusala na ahundango tënë na fango tënë?
• Ye wa mo lingbi ti sara ti mû maboko na amolenge na lege ti yingo?
[Foto na lembeti 26]
Na ngoi ti fango tënë, dengi mê nzoni ti mä azo