Dunia so ye ti kirikiri ayeke dä

TI MO, ye ti kirikiri ahon ndo ni na yâ ti dunia so? A hon ndo ni biani. Tënë ni ayeke so, atâa kode wa e yeke na ni, wala e leke aye ti e ni tongana nyen, a ye ti tene pëpe so e yeke wara lakue mosoro na pekoni, wala ye ti e kue ayeke ga nzoni nga e yeke te gi ye lakue. Ye ni ayeke si ka mingi tongana ti so Gbia Salomon atene: “A yeke awalombe pëpe so ahon zo na bira, na a yeke awandara pëpe so awara kobe, na a yeke azo ti mayele pëpe so awara mosoro.” Teti nyen tongaso? Ti Salomon, a yeke ngbanga ti so “lâ na pasa asi na [azo] kue.”—Zo-ti-fa-tene 9:11.

“Lâ ti sioni so atï fade fade na ndo ala”

Mingi ni tënë “lâ na pasa” aye ti tene ye so asi gbagburu tongaso na ndo ti mbeni zo. A yeke buba ka mingi yâ ti aye so e leke ni nzoni mingi nga aye so e ku ni na bê ti e kue. Salomon atene so e yeke ‘tongana asusu so a kamata ala na yâ sio gbanda, nga tongana andeke so a kamata ala na son, na lâ ti sioni so atï fade fade na ndo ala.’ (Zo-ti-fa-tene 9:12). Na tapande, azo gbâ ni gbâ ni ayeke sala kua ti yaka ngangu ti wara kobe ndali ti sewa ti ala. Me ala bâ so “lâ ti sioni” atï na ndo ti ala sân ti tene ala ku tele ti ala na ni. Ngu-nzapa atï mingi mingi pëpe, nga kota buru aga ahule kobe ti yaka ti ala ni kue.

Ambeni zo ti akodoro nde nde abungbi ti mû maboko na azo so “lâ ti sioni” atï na ndo ti ala. Me tongana a bâ ni nzoni, mingi ti ala ayeke sala ye na lege ni pëpe. Bâ na tapande ye so a sala ti tomba na nzara na yâ ti mbeni ngu so ahon ade ti ninga pëpe. Mbeni kota bungbi so ayeke mû ka maboko na azo atene: “Nginza so a mû ti sala na bira ti Golf ahon fani oku nginza so a mû ti mû maboko na azo ti Afrika so nzara ahon ndo ti ala.” Ti tene zo amû gbâ ti nginza ti sala na bira na yâ ti mbeni kodoro oko, me lo mû nginza gi kete ti kaï na nzara na yâ ti Afrika kue, a yeke tâ na lege ni la? Nga, laso e yeke na mbeni ngoi so akodoro mingi ayeke na mosoro. Me tongana a mû azo osio, oko na popo ti ala ayeke na yâ ti kota yere, nga amolenge kutu mingi ayeke kui ngu oko oko ndali ti akobela so a lingbi ti kaï ni. Aye so kue ayeke na lege ni la? Oko pëpe!

Tâ tënë, tongana ‘lâ ti sioni atï fade fade’ na ndo ti azo, a yeke lakue pëpe gi tënë ti “lâ na pasa”. Ambeni ye ti sioni ayeke dä so ahon ngangu ti e. Ala yeke sala ngangu na ndo ti fini ti e nga ala yeke na gunda ti ye so ayeke si na e. A yeke ye so asi lani na ngu so ahon na Beslan, mbeni kodoro ti Ossétie. Aterroriste na aturugu ti kodoro ni atiri na popo ti ala. Ala fâ azo mingi mingi, so na popo ni a wara akete molenge so ague na ekole. A yeke lani kozo lango ti ala na ekole la. Tâ tënë, ambeni zo akui na ambeni asö kuâ, na mingi ni a yeke gi tënë ti pasa. Me tâ ye so ayeke na gunda ni ayeke bira ti azo.

A yeke duti ande lakue gi tongaso?

Na ndo tënë ti aye ti kirikiri so asi, ambeni zo atene, “So gigi la. Ye ni ayeke ândö tongaso, na a yeke ngbâ gi tongaso.” Ti ala, azo so ayeke na ngangu ayeke pete lakue azo so ayeke na ngangu pëpe; na azo ti nginza ayeke doroko lakue azo ti mawa. Ala tene so tongana a tingbi ye so na tënë ti “lâ na pasa”, ye ni ayeke duti ande lakue tongaso teti azo ti sese.

Ye ni alingbi ti duti nde na so pëpe? wala a yeke ngbâ gi tongaso? Ala so ayeke na akode na ala sala ye na ni na lege ti ndara, fade lege ayeke dä ti tene ala wara futa so alingbi na ngangu kua ti ala ni? Mbeni zo alingbi ti changé biaku biaku dunia so ye ti kirikiri ayeke dä so? Bâ tënë so article ti peko ayeke tënë na ndo ni.

[Lingu ti foto na lembeti 2]

KOZO LEMBETI: Koli na molenge: UN PHOTO 148426/McCurry/Stockbower

[Lingu ti foto na lembeti 3]

MAXIM MARMUR/AFP/Getty Images