“Lo ga na tene-nzoni ti nzoye”
“Gere ti zo so aga na tene-nzoni ayeke pendere mingi na ndo ahoto! . . . Lo ga na tene-nzoni ti nzoye.”—ESAÏE 52:7.
LASO, a bâ so asioni sango ahon ndo ti azo ti sese mobimba. Na zingo radio, azo ayeke mä tënë ti aye so amû mbito so andu akobela ti futi kodoro so ayeke hara sese. Asango na televizion ayeke fa afoto, so zo alingbi ti girisa ni pëpe, ti amolenge so ayeke kui nzara na ayeke toto ti tene a mû maboko na ala. Na dikongo ambeti-sango, azo ayeke mä so anene lê ti ngombe asungba na akungbi akota da nga afâ azo mingi senge senge.
2 Tâ tënë, aye so amû mbito ayeke si fadeso lâ na lâ. Ye ti sese so ayeke gbian biaku biaku ti ga gi sioni ahon ti kozo (1 aCorinthien 7:31). Na mbage ti Poto ti Do, mbeni mbeti-sango atene so, ngoi na ngoi, mo bâ mo tene sese kue “aga ndulu ti buba.” A yeke ye ti dongo bê pëpe so wungo ti azo so bê ti ala aso mingi ndali ti asioni sango so ala mä ayeke gue gi na li ni. Mbeni zo na Amerika, so a hunda bango ndo ti lo na ndo asango na televizion, afa peko ti bibe ti azo kutu mingi tongana lo tene: ‘Tongana mbi bâ asango na televizion, na pekoni bê ti mbi awoko kue. Aye ni kue ayeke gi asioni sango; a sala si ngangu ahunzi kue na zo.’
Tënë so a lingbi azo kue amä ni
3 Na yâ mara ti sese ti kota vundu tongaso, a lingbi ti wara mbeni nzo tënë? Biani, a lingbi ti wara ni! A yeke ye ti dengo bê ti hinga so Mbeti ti Nzapa afa mbeni nzo tënë. A yeke nzo tënë ti hunzingo ti kobela, nzara, kpengo ndia pëpe, bira nga na mara ti sioni komandema kue so fade Royaume ti Nzapa ayeke ga ti hunzi ni (Psaume 46:10; 72:12). A yeke mara ti nzoni sango tongaso si zo kue ayeke na bezoin ti mä ni pëpe? Ti e aTémoin ti Jéhovah, a yeke tongaso. Ni la, a hinga ala na ndo kue ndali ti ngangu so ala yeke sala lakue ti kangbi nzo tënë ti Royaume ti Nzapa na azo ti amara kue.—Matthieu 24:14.
4 Fadeso, e lingbi ti sala nyen ti ngbâ ti wara kota ngia na mungo mbage ti e biani na fango nzo tënë, même na yâ ti aterritoire so gi mbeni kete wungo ti azo si ayeke mä e? (Luc 8:15). Ti mû maboko na e, a yeke nzoni e kiri e bâ akota mbage ota ti kusala ti e ti fango tënë. E yeke bâ (1) aye so ayeke pusu e ti sala ye, wala ngbanga ti nyen e yeke fa tënë; (2) tënë so e yeke fa, nga (3) akode, wala lege so e yeke fa na tënë ni. Na salango si aye so ayeke pusu e ti sala ye angbâ lakue nzoni, nga si tënë ti e aduti polele na akode ti e alë lengo, e lingbi ande ti mû lege na azo mingi ti mä tënë so ayeke tâ nzoni mingi laso: nzo tënë ti Royaume ti Nzapa.a
Ngbanga ti nyen e yeke fa nzo tënë?
5 Zia e bâ kozo mbage ni: aye so apusu e ti fa tënë. Ngbanga ti nyen e yeke fa nzo tënë? Ngbanga ti oko raison so apusu lani Jésus ti sala ni. Lo tene: “Mbi ndoye Babâ.” (Jean 14:31; Psaume 40:9). Kozoni kue, ndoye ti e teti Nzapa si apusu e ti fa tënë (Matthieu 22:37, 38). Bible atingbi ndoye teti Nzapa na kusala ti fango tënë. Mbeti ti Nzapa atene: “So ayeke ndoye ti Nzapa: e bata komandema ti Lo.” (1 Jean 5:3; Jean 14:21). Akomandema ti Nzapa andu nga mbeni so a hunda ti ‘gue na ti fa tënë na amara kue si ala ga adisciple’? (Matthieu 28:19). Biani, a ndu ni. Ti tâ tënë ni, atënë so asigigi na yanga ti Jésus, me ala londo na Jéhovah. Na lege wa? Jésus afa ni: “Mbi sala ye oko na bê ti Mbi pëpe, me Mbi tene gi ye so Babâ afa na Mbi.” (Jean 8:28; Matthieu 17:5). Tongaso, na batango komandema so a hunda ti fa tënë, e yeke fa na Jéhovah so e ye lo.
6 Nga, ndoye teti Jéhovah ayeke pusu e ti fa tënë ngbanga ti so e ye ti kanga lege na gbâ ti amvene so Satan ayeke tene na iri ti Jéhovah (2 aCorinthien 4:4). Satan adë kite lani na mbilimbili ti komandema ti Nzapa (Genèse 3:1-5). Ni la, e so e yeke aTémoin ti Jéhovah, e ye mingi ti mû mbage na fango nda ti amvene ti Satan na gigi nga ti sala si iri ti Nzapa aga nzoni-kue na gbele azo (Esaïe 43:10-12). Na ndo ni, e yeke fa tënë ndali ti so e hinga anzoni salango ye ti Jéhovah nga na lege ti lo. E bâ so e yeke ndulu mingi na lo na e yeke na kota nzara ti fa tënë na azo na ndo Nzapa ti e. Biani, e wara kota ngia mingi ndali ti nzobe ti Jéhovah nga na asalango ye ti lo so ayeke mbilimbili, na tongaso e lingbi pëpe ti zia ti sala tënë ti lo (Psaume 145:7-12). Bê ti e apusu e ti sepela lo na ti fa “nzoye” ti lo na azo so ayeke dengi mê ande ti mä ni.—1 Pierre 2:9; Esaïe 43:21.
7 Mbeni kota raison ayeke dä so asala si e ngbâ ti mû mbage ti e na fango tënë: a yeke so e ye na bê ti e kue ti dë bê ti azo so lakue lakue asioni sango ahon ndo ti ala nga na ala so ayeke hu pono na gbe ti aye nde nde. Na yâ kusala so, e yeke sala ngangu ti mû tapande ti Jésus. Na tapande, bâ ye so a fa pekoni na Marc chapitre 6.
8 Abazengele alondo na fango tënë ala kiri, na ala fa na Jésus peko ti aye kue so ala sala. Jésus abâ so abazengele awoko, na lo tene na ala ti gue legeoko na lo ti “hu tele ti [ala] kete.” Tongaso, ala ko na yâ ti mbeni mangboko ti gue na mbeni ndo so ayeke kpô. Tongana ala hon awe, gbâ ti azo amû loro na tele ti ngu ni ti tomba peko ti ala, na kete na pekoni azo ni awara ala. Nyen la Jésus asala? Mbaï ni atene: “Lo bâ azo mingi mingi so, na Lo ye ti sala be-nzoni na ala [“mawa ti ala agbu lo”, Fini Mbuki, 2001], teti ala yeke tongana angasangbaga so ayeke na berger pëpe; na Lo komanse ti fa ye mingi na ala.” (Marc 6:31-34). Atâa so lo woko, Jésus angbâ ti fa nzo tënë ngbanga ti so mawa ti azo asala lo. Biani, lo bâ tâ mawa ti ala, na lo ye ti sala be-nzoni na ala.
9 E manda nyen na ndo mbaï so? Teti so e yeke aChrétien, e yeke na kungba ti fa nzo tënë na ti sala adisciple. E hinga so kua so a mû na e ayeke ti fa nzo tënë, teti Nzapa aye si mara ti “azo kue awara salut”. (1 Timothée 2:4). Ye oko, e yeke sala kusala ti e pëpe gi ngbanga ti so a yeke kua so a mû na e ti sala, me nga ngbanga ti so e bâ mawa ti azo. Tongana e bâ tâ mawa ti azo tongana ti Jésus, fade bê ti e ayeke pusu e ti sala ye kue so e lingbi ti sala ti ngbâ lakue ti kangbi nzo tënë na ala (Matthieu 22:39). Dutingo na nzoni bibe so na ndo fango nzo tënë ayeke pusu e ti kiri na peko pëpe na yâ kusala ni.
Tënë ni ayeke nzo tënë ti Royaume ti Nzapa
10 Use mbage ti kusala ti e ayeke tënë so e yeke fa. A yeke nyen? Prophète Esaïe afa peko ti tënë ti e ni pendere mingi: “Gere ti zo so aga na tene-nzoni ayeke pendere mingi na ndo ahoto! lo so afa tënë ti siriri, na lo ga na tene-nzoni ti nzoye, lo so afa tënë ti salut, na lo tene na Sion, Nzapa ti mo akomande!”—Esaïe 52:7.
11 Kota tënë ti yâ ti versê ni, “Nzapa ti mo akomande”, adabe e na tënë so a lingbi e fa: nzo tënë ti Royaume ti Nzapa (Marc 13:10). Bâ nga so versê ni afa nzoni ti tënë ti e. Esaïe asala tënë ti aye tongana “salut”, “tene-nzoni”, “siriri” nga na “tene-nzoni ti nzoye”. Angu ngbangbo mingi na peko ti Esaïe, Jésus Christ asala ye pendere mingi alingbi na prophétie so na ziango tapande ti fango na wâ nzo tënë ti mbeni ye so ayeke nzoni mingi: gango ti Royaume ti Nzapa (Luc 4:43). Ti laso, mbilimbili ngbele ye na ngu 1919, aTémoin ti Jéhovah ayeke mû tapande ti Jésus na fango na wâ nzo tënë ti Royaume ti Nzapa so a leke gere ni awe nga na aye ti nzoni so Royaume ayeke ga na ni.
12 Ngangu wa nzo tënë ti Royaume ayeke sala na ndo ala so ayeda na ni? Legeoko tongana ti ngoi ti Jésus, laso nzo tënë amû beku nga na dengo bê (aRomain 12:12; 15:4). A mû beku na azo so bê ti ala ayeke mbilimbili teti ala ga ti mä so akpengba nda ti tënë ayeke dä ti duti na beku so mbeni pendere ye ayeke na gbele ala (Matthieu 6:9, 10; 2 Pierre 3:13). Beku so amû maboko mingi na ala so akpe mbito ti Nzapa ti duti lakue na mbeni nzoni bango ndo. Wasungo psaume atene so mara ti azo tongaso, fade ‘mbito asala ala pëpe tongana ala mä tënë ti sioye’.—Psaume 112:1, 7.
Mbeni tënë so ayeke sala si “bê ti zo so afâ awe aga nzoni”
13 Na ndo ni, nzo tënë so e yeke fa aga na dengo bê nga na aye ti nzoni fade fadeso na ala so ayeda na ni. Na lege wa? Prophète Esaïe afa ambeni ye ti nzoni so tongana lo tene: “Yingo ti Seigneur L’Eternel ayeke na ndo Mbi, teti L’Eternel asa mafuta na li ti Mbi ti fa tene-nzoni na awanzinga; Lo to Mbi ti sala si bê ti zo so afâ awe aga nzoni, ti fa tënë ti liberté na angbâa, ti lungula azo so a kanga ala; ti fa tënë ti ngu ti grâce ti L’Eternel, na lâ ti futango kula ti Nzapa ti e; ti lungula vundu ti azo kue so atoto na vundu.”—Esaïe 61:1, 2; Luc 4:16-21.
14 Ti gue oko na prophétie so, na fango nzo tënë, Jésus asala si “bê ti zo so afâ awe aga nzoni”. So pendere tapande si Esaïe amû! Ti mbeni bakari so ayeke fa nda ti Bible, tënë ti yanga ti Hébreu so a kiri pekoni na “ga nzoni”, “a yeke sala kusala na ni mingi ti fa ‘kangango’ bongo na lê ti kä, na tongaso a ndu ziango yorö dä ti tene kä ni amü.” Ti sava mbeni zo so awara kota kä, mbeni wanganga so ayeke bi bê na zo alingbi ti mû mbeni bongo ti kanga na kä ni si a mü ngangu na place so kä ni ayeke dä. Legeoko nga, tongana ala yeke fa tënë ti Royaume, awafango tënë so ayeke bi bê na zo ayeke mû ngangu na azo kue so ayeda na ni, me so ala yeke bâ pasi na alege nde nde. Na mungo ngangu na azo so ye atia ala, ala fa so ala bi bê tongana ti Jéhovah (Ezéchiel 34:15, 16). Wasungo psaume asala tënë so na ndo Nzapa: “Azo so bê ti ala afâ awe, Lo sala si ala ga nzoni, na Lo kanga kä ti ala.”—Psaume 147:3.
Lege so tënë ti Royaume amû maboko na azo biani
15 Atapande mingi ti atâ ye so asi afa tongana nyen tënë ti Royaume amû maboko nga amû ngangu biani na ala so bê ti ala afâ awe. Bâ tapande ti Oreanna, mbeni mbakoro-wali na Amerika ti Mbongo, so nzara ti gigi ahunzi na yâ ti lo lani. Mbeni Témoin ti Jéhovah ato nda ti gue ti bâ lo na ti diko na lo Bible nga na buku Mbeti ti atene ti Bible.b Kozoni, na ngoi so a yeke diko ye ni na lo, wali ni, so lo yeke na vundu, alango na ndo ti gbogbo, lo kanga lê ti lo si lo yeke mä na ye ni; nga ngoi na ngoi lo yeke dema. Ye oko, ngoi kete na pekoni, lo to nda ti sala ngangu ti duti dutingo na ndo ti gbogbo ni si lo mä na dikongo ye ni. Na ambeni ngoi, lo duti na ndo ti ngende na salon ti ku na gango ti zo so ayeke manda Bible na lo. Na pekoni, wali so ato nda ti gue na abungbi na Da ti Royaume. Teti aye so lo manda na ngoi ti abungbi ni amû wâ na lo, lo to nda ti zia ambeti ti Nzapa na maboko ti zo kue so ayeke hon na yanga-da ti lo. Na ngoi so lo yeke na ngu 93, Oreanna awara batême tongana Témoin ti Jéhovah. Tënë ti Royaume asala si nzara ti gigi akiri agbu lo.—aProverbe 15:30; 16:24.
16 Tënë ti Royaume ayeke mû maboko ngangu mingi même na azo so ahinga so ala yeke na mbeni kobela so ayeke fâ ala. Bâ tapande ti Maria, mbeni wali na Poto ti Do. Lo bâ pasi na mbeni kobela so a lingbi ti sava ni pëpe, na tongaso lo yeke nga na mbeni beku oko pëpe. Bê ti lo awoko kue tongana ambeni Témoin ti Jéhovah asi na ndo ti lo. Ye oko, na ngoi so lo manda ye na ndo aye so Nzapa aleke na bê ti lo ti sala, fini ti lo akiri aga nzoni. Lo wara batême nga na pekoni lo ga mbeni zo so ayeke na wâ mingi na yâ kusala ti fango tënë. Na yâ andangba ngu use ti fini ti lo, lê ti lo aza na beku nga na ngia. Maria akui lani na tâ ngangu beku ti londongo ti akuâ.—aRomain 8:38, 39.
17 Asango so afa so tënë ti Royaume alingbi ti sala ye biani na yâ fini ti ala so ayeke na kota nzara ti atâ tënë ti Bible. Azo so ayeke toto mbeni zo ti ala so akui ayeke wara mbeni fini ngangu tongana ala mä tënë ti beku ti londongo ti akuâ (1 aThessalonicien 4:13). Azo so ayeke azo ti mawa nga ayeke pika li ti bata sewa ti ala ayeke wara mbeni fini nengo tele nga na kpengba bê tongana ala ga ti manda so Jéhovah alingbi ti girisa ala lâ oko pëpe tongana ala yeke be-ta-zo na lo (Psaume 37:28). Na lege ti mungo maboko ti Jéhovah, mingi ti ala so vundu ahon ndo ti ala, yeke yeke ala wara ngangu so alingbi ti tene ala sigigi na yâ kpale so. Nga ti ambeni, a yeke mû même lege na ala ti hon ndo ti kobela ti ala (Psaume 40:2, 3). Biani, na ngangu so lo mû ni na lege ti Tënë ti lo, fadeso Jéhovah ayeke “yä na nduzu ala kue so tele ti ala aba.” (Psaume 145:14). Bango tongana nyen nzo tënë ti Royaume aga na dengo bê na ala so bê ti ala anze na yâ territoire ti e nga na yâ kongregation akiri adabe ti e so e yeke na sango so ayeke tâ nzoni mingi laso!—Psaume 51:19.
“Mbi voro Nzapa teti ala”
18 Atâa so tënë so e yeke fa ayeke tâ nzoni, azo mingi ake ni. Ye so alingbi ti sala nyen na ndo e? Gi mara ti ye so a sala na ndo bazengele Paul. Lo fa tënë na aJuif lege mingi, me mingi ti ala ake tënë ti salut so. Kengo ye ti ala so azia vundu mingi na bê ti Paul. Lo tene: “Mbi yeke na vundu mingi, na bê ti mbi ayeke na vundu lakue.” (aRomain 9:2). Mawa ti aJuif so Paul afa tënë na ala agbu lo. Lo yeke na vundu so ala ke nzo tënë ni.
19 E nga kue, mawa ti azo si ayeke pusu e ti fa nzo tënë. Tongaso, a yeke na lege ni so vundu alingbi ti sala e tongana mingi ti azo ake ti mä tënë ti Royaume ni. Vundu ti e afa so e yeke bi bê ti e biani na nzoni duti na lege ti yingo ti azo so e yeke fa tënë na ala. Ye oko, a lingbi e dabe ti e na tapande ti bazengele Paul. Ye wa amû lani maboko na lo ti ngbâ lakue na yâ kusala ti lo ti fango tënë? Atâa so vundu asala lo nga bê ti lo aso ngbanga ti so aJuif ake ti mä nzo tënë, bê ti lo anze na tele ti ala kue pëpe, nga lo tene pëpe na bê ti lo so a lingbi mbeni pëpe ti mû maboko na ala. Lo yeke lani na beku so ambeni ayeke dä so alingbi ti yeda na Christ. Ni la, ti fa tënë ti bê ti lo na ndo Juif oko oko, Paul asû na mbeti: “Bê ti mbi aye azo ti Israël awara salut, na mbi voro Nzapa teti ala.”—aRomain 10:1.
20 Bâ aye use so Paul aluti mingi na ndo ni. Ye so lo ye ayeke ti tene ambeni zo awara salut, na lo sambela mingi na Nzapa ndali ni. Laso, e yeke mû tapande ti Paul. E yeke lakue na kota nzara ti wara azo kue so alingbi ti yeda biani ti mä nzo tënë. E ngbâ ti sambela Jéhovah ti tene e wara lege ti tingbi na mara ti azo tongaso si e lingbi ti mû maboko na ala ti duti na salango ye so ayeke gue na ala ti wara fini.—aProverbe 11:30; Ezéchiel 33:11; Jean 6:44.
21 Ye oko, ti sala si tënë ti Royaume asi na azo mingi, e yeke na bezoin ti bi bê gi pëpe na ndo ngbanga ti nyen e yeke fa tënë nga ye so e yeke fa, me nga lege so e yeke fa na tënë. Article ti peko ayeke sala tënë na ndo ni.
[Akete tënë na gbe ni]
a Article so ayeke sala tënë na ndo kozo nga na use mbage ni. Article ti peko ayeke sala ande tënë na ndo ota mbage ni.
b So aTémoin ti Jéhovah asigigi na ni.
Mo manda nyen?
• Nyen la apusu e ti fa tënë?
• Kota tënë so e yeke fa ayeke so wa?
• Ala so ayeda na tënë ti Royaume ayeke wara aye ti nzoni wa?
• Ye nyen ayeke mû ande maboko na e ti ngbâ lakue na yâ kusala ti e?
[Ahundango tënë ti manda na ye]
1, 2. (a) Aye wa so ayeke mû mbito mingi na zo ayeke si lâ na lâ? (b) Bê ti azo mingi ayeke tongana nyen tongana ala yeke mä lakue asioni sango?
3. (a) Nzo tënë wa Bible afa ni? (b) Ngbanga ti nyen mo bâ nzo tënë ti Royaume na nene ni mingi?
4. Na yâ article so nga na ti peko, e yeke bâ ambage wa ti kusala ti e ti fango tënë?
5. (a) Kozo ye so apusu e ti fa tënë ayeke nyen? (b) Ngbanga ti nyen a lingbi ti tene so batango komandema ti Bible so a hunda ti fa tënë afa so e ye Nzapa?
6. Na alege wa ndoye teti Nzapa apusu e ti fa tënë?
7. Na tele ti ndoye teti Nzapa, ndali ti mbeni kota raison wa e yeke mû mbage ti e na kusala ti fango tënë?
8. Mbaï so ayeke na Marc chapitre 6 afa nyen na ndo bibe ti Jésus na mbage ti azo?
9. Na ndo mbilimbili ye so apusu e ti fa tënë, e manda nyen na lege ti mbaï so ayeke na Marc chapitre 6?
10, 11. (a) Tongana nyen Esaïe afa peko ti tënë so e yeke fa? (b) Tongana nyen Jésus aga na tënë ti mbeni nzoni ye? Awakua ti Nzapa ti laso amû tapande ti Jésus na lege wa?
12. Nzo tënë ti Royaume asala nyen na ndo ti ala so ayeda na ni?
13. Tongana nyen prophète Esaïe afa lani ambeni ye ti nzoni so ala so ayeda na nzo tënë ayeke wara ni hio?
14. (a) Tënë “sala si bê ti zo so afâ awe aga nzoni” afa nyen na ndo tënë ti Royaume? (b) Tongana nyen e yeke fa mara ti bingo bê ti Jéhovah na azo so bê ti ala afâ awe?
15, 16. Atapande wa afa lege so tënë ti Royaume ayeke mû maboko nga na ngangu na ala so ayeke na bezoin ni?
17. (a) Tongana nyen tënë ti Royaume ayeke sala ye biani na yâ fini ti ala so ayeda na ni? (b) Na alege wa mo mveni mo bâ so Jéhovah ayeke “yä na nduzu ala kue so tele ti ala aba”?
18. Kengo ye so aJuif ake na nzo tënë asala nyen na ndo Paul? Na ngbanga ti nyen?
19. (a) Ngbanga ti nyen a yeke na lege ni so vundu alingbi ti sala e ngoi na ngoi? (b) Ye nyen amû maboko na Paul ti ngbâ lakue ti fa tënë?
20, 21. (a) Na ndo kusala ti e ti fango tënë, tongana nyen e lingbi ti mû tapande ti Paul? (b) Mbage wa ti kusala ti e a yeke sala tënë na ndo ni na yâ article ti peko?
[Afoto na lembeti 18]
Tënë ti Royaume ayeke mû ngangu na azo so bê ti ala afâ awe
[Foto na lembeti 20]
Sambela ayeke mû maboko na e ti ngbâ lakue ti fa tënë