Ye wa afa lege na gigi ti mo ti kekereke?

JOHN GRAY mbeni wandara so atene zo aga na lege ti nyama atene: “Azo legeoko na tanga ti anyama kue alingbi pëpe ti fa lege na gigi ti ala ti kekereke.” Wasungo mbeti Shmuley Boteach ayeke ti lo na mbeni bango ndo so ayeke nde mingi. Na yâ buku ti lo Ye so afa lege na zo ti ndara ti gbu nda ti Judaïsme (Angl.), lo tene: “Zo ayeke nyama pëpe, tongaso lo yeke fa lege lakue na gigi ti lo ti kekereke.”

Azo mingi ayeda na tënë ti Gray na ala mä na bê so angangu ti aye ti dunia so zo alingbi ti hon ndo ni pëpe ayeke fa lege na gigi ti kekereke ti azo. Ambeni abâ so zo ayeke mbeni création ti Nzapa, na Nzapa amû na zo ngangu ti fa lege lo mveni na gigi ti lo ti kekereke.

Ambeni zo abi bê ti ala so a yeke azo so ayeke na ngangu mingi si ayeke fa lege na gigi ti ala ti kekereke. Wasungo mbeti Roy Weatherford atene so “ndali ti sioni komandema ti azo wala ngbanga ti ambeni zo so ayeke sala kirikiri na ala ti wara ye na lege ti ala, mingi ti azo na ndo lê sese, mbilimbili mingi ti awali na yâ mbaï, ayeke . . . na ngangu pëpe wala alingbi pëpe ti fa lege na fini ti ala.” (Tâ nda ti tënë so atene: A diko ye kue kozoni awe [Angl.]) Mingi ti azo abâ so gigi ti ala ti kekereke abuba ndali ti salango mandako na popo ti azo ti poroso na aturugu so ayeke na ngangu mingi.

Na yâ mbaï kue, ambeni zo abâ ti ala so zo ti mungo maboko na ala ayeke pëpe ngbanga ti so ala bi bê ti ala so a yeke akota ngangu ti ndagigi si ayeke fa lege na gigi ti ala ti kekereke. Boteach atene: “A-Grec ti giriri aluti ngangu mingi na ndo ti bibe so atene beku ti zo kue ayeke gi ye senge ndali ti so zo alingbi pëpe ti fa lege na gigi ti lo ti kekereke, teti so a diko ni kozo awe.” Ala bâ ti ala so a yeke anzapa-wali so ayeke gbian lakue salango ye ti ala si ayeke na ngangu na ndo gigi ti kekereke ti azo oko oko kue. Ala mä na bê so anzapa-wali so ayeke soro lango so mbeni zo alingbi ti kui na ni nga na lege wa zo ni alingbi ti wara vundu na pasi so lo yeke gbu ngangu na gbele ni na yâ fini ti lo kue.

Tënë so atene mbeni ngangu so ahon ti zo ti mitele si ayeke fa lege na gigi ti kekereke ti azo amû ndo kue laso. Na tapande, azo mingi amä na bê na Kismet, tënë ti Islam so afa atene a diko gigi ti kekereke ti azo kue awe. Ala tene so Nzapa adiko kozoni awe aye kue so zo ayeke sala na yâ gigi ti lo nga lango ti kuâ ti lo. Nga, kota tënë na ndo ye so Nzapa adiko kozoni ti si ayeke maï bango ndo so atene Nzapa ti Ngangu Ahon Kue “a diko kozoni kue awe azo oko oko kue so ayeke wara salut wala so ayeke wara fango ngbanga ti nda ni.” Mingi ti azo so atene ala yeke aChrétien ayeda na fango ye so.

Mo tene ti mo nyen na ndo ni? Angangu so ahon ti mo biani adiko kozoni awe ye so ayeke si na gigi ti mo ti kekereke? Wala mbeni tâ tënë ayeke na yâ ti atënë ti William Shakespeare wasalango théâtre ti kodoro ti Angleterre so? Lo sû na mbeti: “Ngoi na ngoi azo ayeke fa lege na gigi ti ala ti kekereke.” Bâ ye so Bible afa na ndo tënë so.