Mbaï ti fini

Angoi ti ngia so ahon atanga ni kue!

TËNË TI REGINALD WALLWORK

“Mbeni ye ti haka na angoi ti ngia so e wara na yâ kusala ti missionnaire so e sala teti Jéhovah ayeke dä pëpe!” So ayeke ambeni kete tënë so a kpaka ni na ndo mbeni mbeti na so mbi wara na popo ti ambeti ti wali ti mbi ngoi kete na peko ti kuâ ti lo so asi na nze ti mai ngu 1994.

TONGANA mbi yeke gbu li ti mbi na ndo atënë ti Irène so, mbi dabe mbi na angu 37 so e sala na yâ kusala ti missionnaire na Pérou, na so aga na ngia nga na nzerengo tele mingi na e. Songo ti Chrétien so abungbi mbi na wali ti mbi ngbele ye na ngoi so e sala mariage na nze ti décembre ngu 1942 ayeke lani ye ti ngele ngangu mingi; nga a yeke nzoni mbi to nda ti lisoro ti mbi ni na ndo so.

Irène akono na yâ mbeni sewa ti aTémoin ti Jéhovah na Liverpool na Angleterre. A dü ala amolenge-wali ota, me lo girisa babâ ti lo na ngoi ti Kozo Bira so Amû Sese Kue. Na pekoni, mama ti lo akiri amû mbeni koli, Winton Fraser, na ala dü mbeni molenge ti koli so iri ti lo ayeke Sidney. Ngoi kete kozoni si Use Bira so Amû Sese Kue ato nda ni, sewa ni azia Liverpool na ague alango na Bangor, na Galles ti Banga; a yeke na ndo so si Irène awara batême na ngu 1939. Sidney awara ti lo lani batême ngu oko kozoni, na tongaso lo na Irène ala sala kusala legeoko tongana apionnier wala awafango tënë ti ngoi kue. Ala sala kusala na mbage ti banga ti Galles ndulu na yanga ti ngu, alondo na Bangor ti si na Caernarvon, so andu nga zoa ti Anglesey.

Lani na ngoi ni so, mbi yeke na yâ kongregation ti Runcorn, so ayo akilomètre 20 na Liverpool na mbage ti mbongo-to, na mbi yeke yô kungba ti lo so a hiri lo laso surveillant-président. Irène aga ndulu na mbi na ngoi ti mbeni kota bungbi ti circonscription na lo hunda mbi wala lo lingbi ti wara mbeni territoire ti fa tënë dä, teti so lo yeke gue ti lango na ndo ti Vera yaya ti lo ti wali so a mû koli na Runcorn. Mbi na Irène e lë nzoni songo mingi na yâ ayenga use so lo sala na tele ti e; na pekoni mbi sala vizite fani mingi na lo na Bangor. So ngia si mbi wara lani tongana na mbeni nda-yenga, Irène ayeda na mbi tongana mbi hunda ti sala mariage na lo.

Tongana mbi kiri na kodoro na dimanche, mbi to nda ni hio ti leke aye teti mariage ti e; ye oko, a si na mardi, mbi wara mbeni mbeti so alondo yongoro na so ayeke ku mbi. Mbeti ni atene: “Mbi gbu gere ti mo mingi tongana mbeti so amû vundu na mo. Mbi yeke sala ande mariage ni pëpe. Fade mbi yeke fa nda ni na yâ mbeni mbeti so mbi yeke tokua na mo na peko.” Li ti mbi akpe. Kpale ni ayeke nyen?

Mbeti so Irène atokua ni na peko asi lango oko na pekoni. Lo tene na mbi so lo yeke leke tele ti lo ti gue na gbata ti Horsforth na Yorkshire ti sala kua ti pionnier, lo na Hilda Padgett.a Lo tene so anze 12 kozoni, lo yeda lani ti sala kusala na ndo so a hunda awakua dä mingi tongana a hunda lo ti sala ni. Lo tene na yâ mbeti ni: “A yeke lani tongana mbeni yanga so mbi mû na Jéhovah, na mbi bâ so teti so mbi mû zendo na lo awe kozoni si mbi hinga mo, a lingbi mbi sala ye alingbi na zendo so.” Atâa so vundu agbu mbi, be-biani so lo fa agbu bê ti mbi ngangu, na tongaso mbi tokua mbeti hio na lo mbi tene: “Gue. Fade mbi yeke ku mo senge.”

Na ngoi so lo yeke na Yorkshire, a bi Irène na kanga teti anze ota ngbanga ti so lo ke ti mû maboko na bira so azo ni ayeke sala. Ye oko, anze 18 na pekoni, na décembre ti ngu 1942, e sala mariage.

Akozo lâ ti fini ti mbi

Na ngu 1919, mama ti mbi avo molongo ti abuku ti Études des Écritures.b Tongana ti so babâ ti mbi atene ni tâ na lege ni na ngoi ni so, mama ti mbi adiko lâ oko pëpe mbeni buku kozoni; me atâa so kue, lo leke na bê ti lo ti manda abuku so nzoni na Bible ti lo na tele ti lo. Lo sala tongaso, na lo wara batême na ngu 1920.

Ti babâ ti mbi, tënë ayeke dä pëpe, na lo kanga lege pëpe na mama ti mbi ti sala ye so lo ye lani ti sala, na so andu nga ti bata amolenge ti ala kue osio na yâ lege ti tâ tënë; amolenge ni ayeke lani mbi, aita ti mbi ti wali use Gwen na Ivy, na ita ti mbi ti koli Alec. Stanley Rogers nga na ambeni Témoin be-ta-zo nde ti Liverpool ayeke gue juska na Runcorn ti mû adiskur na ndo ti Bible, na ngoi kete na pekoni, mbeni fini kongregation abâ gigi na ndo so. Sewa ti e akono na lege ti yingo na tele ti kongregation so.

Gwen amanda ye lani ti ga oko ti azo ti Église ti Angleterre; ye oko, tongana lo to nda ti manda Bible na tele ti mama, lo zia lege ti mandango ye na Église so. Tongana pasteur ni aga ti bâ e na ti hunda e ngbanga ti nyen a ninga Gwen aga ti manda mbeti na ti Église ni pëpe, lo tingbi na gbâ ti ahundango tënë so a bi ni na lo na peko ti tele na so lo lingbi pëpe ti kiri tënë na ni. Gwen ahunda na lo ti fa nda ti Sambela ti Seigneur; na Gwen ahunzi tënë ti lo na fango nda ti sambela ni na lo! Gwen ako nda ti tënë ti lo na fango 1 aCorinthien 10:21, na lo fa polele so lo lingbi mbeni pëpe ti ngbâ lakue ti ‘te ye na atable use’. Tongana pasteur ni ayeke zia e ti hon, lo tene so fade lo yeke sambela teti Gwen na lo yeke kiri ti ga ti peko ti kiri tënë na ahundango tënë ti lo; me lo kiri lâ oko pëpe! Tongana Gwen awara batême awe, ngoi kete na pekoni, lo to nda ti fa tënë tongana wakua ti ngoi kue.

Lege so a yeke bi bê lani na amaseka na yâ kongregation ni apika bê mingi. Mbi dabe mbi na mbeni ngoi so mbi yeke mä mbeni diskur ti mbeni ancien so alondo na mbeni ndo nde si aga; mbi yeke lani na ngu mbasambala. Na peko ti diskur ni, lo ga na lo sala lisoro na mbi. Mbi tene na lo so mbi yeke diko lani mbaï na ndo Abraham nga lege so lo tara ti mû Isaac molenge ti lo na sandaga. Lo tene: “Gue kâ na ndo estrade ni na fa na mbi ye kue so mo hinga na ndo ni.” Tele ti mbi adö ngangu ti gue kâ na ti mû kozo “diskur” ti mbi na gbele azo!

Mbi wara batême lani na ngu 1931, na ngoi so mbi yeke na ngu 15. A yeke na yâ ngu ni so si mama ti mbi akui, na mbi zia ekole ti manda kua ti lekengo wâ. Na ngu 1936, a to nda ti sala kusala na masini ti asembe ti bia ti fa adiskur na ndo Bible si azo amä; tongaso mbeni ita-wali mbakoro awa mbi na ita ti mbi ti koli ti bi tele ti e kue na yâ kusala so. Ni la, mbi na Alec e gue na Liverpool ti vo mbeni vélo na ti tene a leke na e mbeni ye tongana puse-puse so na devant ni a yeke zia vélo ti e dä ti gboto ni, me so a leke pekoni ti zia akungba dä tongaso si e yô na masini ti e ni. A zia mbeni haut-parleur na peko ti ye ti e ni na li ti mbeni tuyau so ayo na nduzu amètre use. Walekengo ni atene na e so ni leke mara ti ye tongaso lâ oko pëpe kozoni, me a tambela nzoni! A yeke tâ na wâ si e fa tënë na yâ territoire ti e ni, na e kiri singila mingi na ita wali-mbakoro so teti wango so lo mû na e, nga amatabisi so e wara.

Use Bira so Amû Sese Kue aga na e tara

Na ngoi so aye kue ayeke fa polele so bira ayeke ndulu ti sungba, mbi na Stanley Rogers e mû ngoi ti e kue ti tene na azo so fade a yeke mû mbeni diskur so li ti tënë ni ayeke: “Face aux réalités”, so a yeke mû ni ande na yâ kota da ti Royal Albert Hall ti Londres na lango 11 ti septembre ngu 1938. Na pekoni, mbi mû mbage ti mbi na kangbingo mbeni brochure so a zia na yâ ni diskur so, nga na mbeti Fascisme ou Liberté?, so a sigigi na ni na ngu ti peko. Abrochure ni use kue afa polele asioni ye so Zamani ti Hitler aleke ti sala. Na ngoi ni so, azo mingi ahinga mbi na Runcorn teti kusala ti mbi ti fango tënë, na a yekia mbi mingi ndali ni. Biani, teti so mbi yeke lakue na li ni na yâ kusala ti fango tënë so, ye so amû maboko na mbi mingi na pekoni.

A leke ti tene ndokua so mbi sala kusala dä aga na wâ na yâ mbeni fini da ti salango kua na yâ vaka ti gbata ni. Tongana mbi mä so fini da ti kua ni ayeke sala kusala ti leke aye ti bira, mbi fa polele so mbi lingbi pëpe ti sala kusala na ndo so. Atâa so a nzere pëpe na apatron ti mbi, koli so mbi yeke sala kua na gbe ti lo asala tënë ti mû mbage ti mbi, na tongaso a mû na mbi mbeni kua nde. Na pekoni, mbi mä so lo yeke na mbeni fami ti lo so ayeke nga Témoin ti Jéhovah.

Mbeni kamarade ti place ti kua ti mbi akpengba mbi mingi na lege ti atënë ti lo tongana lo tene: “E yeke ku ande na mbage ti mo mbeni ye nde pëpe, Reg, teti mo bi tele ti mo na yâ kusala ti fango Bible so, a sala fadeso angu mingi awe.” Ye oko, a yeke ti mbi ti zi lê ti mbi lakue, teti mingi ti azo ti place ti kua ti mbi aye ti ga na tënë na mbi.

A si na nze ti juin, ngu 1940, da-ngbanga ti Liverpool ayeda ti sû iri ti mbi na popo ti azo so yingo-ti-hinga ti ala amû lege na ala pëpe ti sala bira; me a yeke sala na mbi tongaso gi tongana mbi ngbâ ti sala kusala ti mbi ti lekengo wâ. Biani, ye so amû lege na mbi ti ngbâ lakue ti sala kusala ti mbi ti Chrétien.

Mbi to nda ti kusala ti ngoi kue

Na ngoi so bira ni aga ndulu ti hunzi, mbi hunda ti zia kua ti mbi na ti mû kusala ti ngoi kue na tele ti Irène. Na ngu 1946, mbi leke mbeni caravane (mbeni da so kutukutu agboto ni), so a yo mètre oku, na a ga tongana da ti e. Ngu oko na pekoni, a hunda na e ti gue na Alveston, mbeni kete kodoro na Gloucestershire. Na pekoni, e sala kusala ti e ti pionnier na yâ ngbele gbata ti Cirencester nga na yâ gbata ti Bath. Na ngu 1951, a tisa mbi ti gue na yâ akongregation so ayeke na mbage ti mbongo ti Galles ti sala kusala kâ tongana surveillant so ague na ndo nde nde. Ye oko, kozoni si e hunzi ti sala angu use kâ, a tisa e ti gue na Ekole ti Guiléad ti Société Watchtower ti tene a leke e si e ga amissionnaire.

A sala klase 21 ti ekole so na South Lansing, na mbage ti banga ti Etat ti New York, na e wara kota mbeti ti e na ngu 1953 na ngoi ti kota bungbi La Société du monde nouveau so a sala na New York City. Mbi na Irène e hinga lani pëpe ndo so a yeke tokua e ande dä juska na lango ni so e yeke gue ti wara kota mbeti ti e. So tâ ye ti dongo bê teti e ti mä so fade a yeke tokua e na Pérou. Ngbanga ti nyen bê ti e adö? Ngbanga ti so Sidney Fraser, ita ti Irène mama oko me babâ nde nde, nga wali ti lo Margaret asala kusala na filiale ti Lima teti ngu oko na ndo ni na pekoni so ala wara kota mbeti ti ala na klase 19 ti Guiléad!

Na ngoi so e yeke ku ambeti ti e ti voyage, e wara ngoi kete ti sala kua na Béthel ti Brooklyn, me kete na pekoni, e yeke na lege ti gue na Lima. Kozo ti ando bale-oko so a tokua e dä ti sala kusala tongana missionnaire ayeke Callao, kota gbata ti Pérou so amangboko mingi si ayeke ga ti luti dä, tâ gi na mbage ti do ti Lima. Atâa so e manda kozo yanga ti espagnole kete, na ngoi ni so, mbi na Irène e lingbi oko pëpe ti sala lisoro na mbeni zo na yanga ti kodoro ni so. Fade e yeke sala tongana nyen?

Akpale na aye ti nzoni so e wara na yâ fango tënë

Na Ekole ti Guiléad, a tene na e so mama ayeke fa ka na molenge pëpe mbeni yanga-ti-kodoro. Nde na so, a yeke molenge ni si ayeke manda yanga-ti-kodoro ni na ngoi so mama ti lo ayeke sala tënë. Ni la, a mû na e wango so: “I gue hio i fa tënë tongana e si, na i manda yanga-ti-kodoro na tele ti azo. Fade ala yeke mû maboko na i.” Na ngoi so mbi yeke tiri ti tene fini yanga-ti-kodoro so, gi na yâ ayenga use na peko ti singo ti e, a hiri mbi ti sala kusala tongana surveillant président ti kongregation ti Callao. Bê ti mbi adö mingi! Mbi gue mbi bâ Sidney Fraser, me wango so lo mû ni ague gi oko na ti so a mû ni na e na Guiléad: a lingbi e mû tele ti e na aita ti kongregation ni nga na ti azo ti territoire ni. Mbi leke na bê ti mbi kue ti sala tongana ti so wango ni atene.

Na mbeni samedi na ndapelele, mbi tingbi na mbeni zo ti kpakango keke na ndo so lo yeke sala kusala ti lo dä. Lo tene: “Mbi yeke tâ na kua mingi ti sala, me kamême mbi hunda mo ti duti na ti sala tënë na mbi.” Mbi tene na lo so fade mbi yeke sala tongana ti so lo tene me gi tongana lo sala ye so mbi hunda na lo: “Tongana mbi tene mbeni tënë na yanga-ti-kodoro ni nzoni pëpe, mbi wa mo ti tene mo fa na mbi nzoni lege ti tenengo ni. Fade bê ti mbi ayeke so pëpe.” Lo tï na ngia na lo yeda ti sala tongana ti so mbi hunda. Mbi yeke sala vizite na lo fani use na yâ yenga, na mbi bâ so a yeke tâ nzoni lege ni la ti tene mbi hinga fini yanga-ti-kodoro ti mbi so nzoni, tongana ti so a tene kozo na mbi.

Tongana mbi yeke na Ica na yâ use territoire so a to e dä ti sala kusala tongana missionnaire, nga gi tongaso mbi kiri mbi tingbi na mbeni zo ti kpakango keke ni nde, na mbi tene na lo ye so mbi ye ti tene lo sala na mbage ti mbi, tongana ti so mbi sala kozo na Callao. Lo yeda nga ti mû maboko na mbi tongaso; ni la, mbi to nda ti gue na li ni na yâ tenengo yanga ti Espagnole, me a hunda lani na mbi angu ota kozoni ti tene mbi hinga tâ yanga ni so nzoni. Koli so ayeke lani lakue na akua mingi ti sala, me mbi sala kue ti manda Bible na lo na dikongo ambeni versê na lo; na pekoni, mbi yeke fa nda ti aversê ni. Na mbeni yenga, tongana mbi yeke gue ti bâ lo, patron ti lo atene na mbi so lo zia kua ni awe na lo gue teti mbeni fini kua na Lima. A si na ambeni ngoi na pekoni, tongana mbi na Irène e gue na Lima teti mbeni kota bungbi ti district, mbi kiri mbi tingbi na koli so. So tâ ngia si a si bê ti mbi tongana mbi mä so na singo ti lo na Lima, koli so agi aTémoin ti ndo ni ti tene a manda tanga ti ye ni na lo, na so lo nga na azo ti sewa ti lo kue ayeke awakua so amû tele ti ala na Jéhovah awe!

Na yâ mbeni kongregation, e bâ so mbeni koli na wali ti lo so ala use kue angbâ maseka ade ti sala mariage pëpe, me ala wara batême awe. Na ngoi so e yeke sala lisoro na ala na ndo akpengba-ndia ti Mbeti ti Nzapa so a hunda ti sala mariage, ala leke na bê ti ala ti sala mariage na gbele ndia, na a yeke na salango tongaso si ala lingbi ande ti wara batême tongana aTémoin. Tongaso mbi leke ti gue na ala na mairie ni ti tene a sû iri ti ala na popo ti ala so asala mariage awe. Me na ndo so, mbeni kpale akiri alondo: ala yeke na amolenge osio so ade nga ti sû iri ti ala pëpe na mbeti ti ndia, na a yeke mbeni ye so ndia ahunda ti tene a sala ni. Biani, e hunda ye wa fade maire ni ayeke sala. Maire ni atene: “Teti so anzoni zo so, akamarade ti ala aTémoin ti Jéhovah, aleke kue ti tene ala sala mariage tongana ti so ndia ti kodoro ahunda, fade mbi yeke hunda na ala pëpe ti futa amende teti molenge oko oko so ala zia iri ti ala na mbeti ti ndia pëpe, na fade a yeke zia iri ti ala na mbeti ti ndia me a yeke hunda ala pëpe ti futa mbeni pata ndali ni.” So tâ ngia si e wara, teti so sewa ni ayeke lani na mosoro mingi pëpe, na a lingbi fade ti duti ngangu mingi na ala ti futa nene amende so!

Albert D. Schroeder so alondo lani na kota ndokua ti aTémoin ti Jéhovah ti Brooklyn aga na pekoni ti sala vizite na e. Lo hunda ti tene a zi mbeni fini da ti missionnaire na mbeni mbage nde ti Lima. Tongaso, mbi na Irène nga na ambeni ita-wali use, Frances na Elizabeth Good so alondo na Amerika, nga na mbeni ita-koli na wali ti lo so alondo na Canada e gue na yâ mbeni fini da na San Borja. Gi na yâ angu use wala ota tongaso, e wara deba nzoni ti wara mbeni fini kongregation so amaï nzoni.

Tongana e yeke sala kusala na Huancayo, so ayo na nduzu amètre 3 000 na yâ ando ti hoto, e bungbi oko na kongregation ni so a yeke wara dä aTémoin 80. Na ndo so, mbi mû mbage ti mbi na lekengo use Da ti Royaume so a leke na yâ kodoro ni. A soro mbi ti duti zo so ayeke sala tënë na place ti aTémoin ti Jéhovah ti kodoro ni na gbele ndia, teti a hunda e ti gue na da-ngbanga fani ota ti fa so ambeti ti ndo ni so e vo ayeke na lege ni na gbele ndia. Mara ti akusala so, nga kota kusala so gbâ ti amissionnaire be-ta-zo asala na yâ akozo ngu so ti leke adisciple, azia kpengba gunda ti nzoni guengo na li ni so e yeke bâ fadeso na Pérou, teti wungo ti aTémoin alondo na 283 na ngu 1953, ahon 83 000 laso.

Kiringo ti e na mawa

E wara lege ti sala nzoni songo mingi na aita ti e amissionnaire na yâ ada ti missionnaire kue so e yeke dä na so fani mingi mbi wara matabisi ti sala kusala tongana surveillant ti da ni. Na andapelele oko oko ti lundi, e yeke bungbi ti sala tënë ti kusala ti e ti yenga ni, na ti kangbi yâ ti akusala so e yeke sala na yâ da ti e. Kota ye ni, so e kue e hinga, ayeke fango tënë; tongaso, e kue e sala kusala maboko na maboko na lege so. Mbi yeke na ngia ti dabe mbi so e wara kota papa lâ oko pëpe na yâ ada ti missionnaire kue so e hon dä.

Ndangba ndo so a tokua e dä ayeke na Breña, mbeni vaka ni nde ti Lima. Pendere kongregation ni so a wara dä aTémoin 70 ague na li ni hio ti hon wungo ti aTémoin 100; tongaso, a zia na sese mbeni kongregation nde na Palominia. A yeke lani na ngoi ni so si Irène atï kobela. Kozoni kue, mbi to nda ti bâ so lo yeke na kpale ngoi na ngoi ti dabe na ye so lo tene, na ngoi na ngoi lo yeke na kpale ti hinga lege ti kiringo ni na kodoro. Atâa so adocteur abâ lege ti lo nzoni ti tene lo wara sava, seni ti lo ayeke kiri gi na peko kiringo yeke yeke.

Ye ti mawa ni ayeke so, na ngu 1990, mbi bâ so a lingbi mbi leke aye ti tene e kiri na Angleterre. Kâ, ita ti mbi ti wali Ivy ayamba e na ngia na da ti lo. Angu osio na pekoni, tongana lo yeke gue ti wara ngu 81, Irène akui. Mbi ngbâ lakue na yâ kusala ti ngoi kue, na mbi sala kusala tongana ancien na yâ mbeni oko ti akongregation ota ti gbata so mbi kono dä. Ngoi na ngoi, mbi yeke gue juska na Manchester ti kpengba groupe ti yanga ti Espagnole so ayeke kâ.

A de ti ninga pëpe, mbeni ye asi so amû ngia na bê ti mbi mingi na so ato nda ni angu mingi kozoni tongana mbi yeke pika lani na mê ti azo na ndo masini ti bia ti mbi adiskur so ayeke ti apenze-ngbonga oku. Mbi dabe mbi nzoni mingi na mbeni kete molenge-wali so aluti na peko ti mama ti lo na yanga-da ni, ti mä tokua ni.

Na pekoni, molenge-wali so ague na Canada. Lo na mbeni kamarade ti lo ti wali so angbâ lakue na Runcorn na so fadeso ayeke mbeni Témoin ayeke sala mbeti lakue na popo ti ala. Molenge-wali so, a de ti ninga mingi pëpe, asû mbeti lo tene so aTémoin use aga lani na da ti lo ti fa tënë na lo; ala sala kusala na ambeni tënë so asala si, gi tongaso, lo dabe ti lo na aye so lo mä na yâ adiskur so a pika ni giriri na mê ti lo na ndo amasini ti bia. Teti so lo hinga so atënë so ayeke tâ tënë, laso lo yeke mbeni wakua so amû tele ti lo na Jéhovah awe, na lo hunda ti tene a mû singila ti lo na maseka-koli so asala giriri vizite na da ti mama ti lo a sala fadeso angu 60 tongaso awe! Ti tâ tënë ni, e hinga lâ oko pëpe tongana nyen alê ti tâ tënë ayeke maï ande.​—Zo-ti-fa-tene 11:6.

Biani, tongana mbi bi lê ti mbi na peko ti bâ fini ti mbi, mbi kiri singila mingi teti so mbi mû ni ti sala na kusala ti Jéhovah so ayeke na ngele ngangu. Ti londo na ngoi so mbi mû tele ti mbi na Jéhovah na ngu 1931 ti si juska fadeso, mbi manke mbeni kota bungbi ti azo ti Jéhovah lâ oko pëpe. Atâa so mbi na Irène e dü molenge pëpe, mbi yeke na ngia ti duti fadeso na amolenge ti koli na ti wali na lege ti yingo so wungo ti ala ahon 150, na ala kue ayeke sala na Babâ ti e ti yayu Jéhovah. Tongana ti so wali ti mbi so mbi ye lo mingi asû ni na mbeti, amatabisi so e wara ayeke biani mbeni ngoi ti ngia so ahon atanga ni kue.

[Akete tënë na gbe ni]

[Foto na lembeti 24]

Mama ti mbi ge na tongo nda ti angu 1900

[Foto na lembeti 24, 25]

Ti londo na mbage ti gati: Hilda Padgett, mbi, Irène, na Joyce Rowley na ngoi so e yeke na Leeds, na ngu 1940

[Foto na lembeti 25]

Na nduzu ge: Mbi na Irène na tele ti da ti e so kutukutu agboto ni

[Foto na lembeti 27]

Mbi yeke fa tënë ti mbeni diskur so ayeke mû ni ande; a yeke na Cardiff, na Galles, na ngu 1952