Bingo bê na lege ni alingbi ti bata mo tongana nyen?

A NZERE mingi ti bâ tongana nyen amapo ti kota ngu asua na ngangu na mbage ti nduzu na akiri na mbage ti gbe ni; me ti awakua ti mangboko, aye so ayeke aye ti gango na kpale. Ndali ti amapo so alondo tongaso, ala lingbi ti girisa fini ti ala.

Legeoko nga, awakua ti Nzapa alingbi ti tingbi na aye ti ngangu so ayeke gue guengo na nduzu na so ayeke tara ti hon ndo ti ala. Peut-être mo hinga so ambeni molongo ti atara na ti aye ti ngangu mingi ayeke si na aChrétien tongana amapo so aga oko oko na peko ti tele. Mo yeke na nzara ti luti na gbele ala biaku, teti mo ye pëpe si na lege ti yingo mo lï ngu (1 Timothée 1:19). Ti hon na ngangu, a yeke kota ye mingi ti duti na ngangu ti bingo bê na lege ni. Ngangu ti bingo bê na lege ni ayeke nyen, na a lingbi ti wara ni tongana nyen?

Tënë ti Hébreu so a sû pekoni na “ngangu ti bingo bê na lege ni” ayeke mezim·mahʹ, na a londo na mbeni gunda ti tënë so nda ni aye ti tene “ti leke ti sala mbeni ye kozoni wala ti gbe lingo.” (aProverbe 1:4). Tongaso, ambeni Bible asû peko ti mezim·mahʹ na “salango ye na ndara” wala “hingango ye kozoni si ye ni asi.” Apakara Jamieson, Fausset na Brown so ala kue ayeke awagingo nda ti ye na yâ Bible afa peko ti mezim·mahʹ tongana mbeni “lege ti hinga na ndara tongana nyen ti kpe ye ti sioni na ti wara ye ti nzoni.” Ye so ahunda ti tene e bâ aye so alingbi ti si fade fade na peko ti aye so e sala, nga na aye so alingbi ti ga na pekoni ande. Tongana e yeke na ngangu ti bi bê na lege ni, fade e yeke gbu li nzoni kozoni ti sala ye, mbilimbili tongana e ye ti mû akota desizion.

Tongana mbeni koli so ayeke na ngangu ti bi bê na lege ni amû adesizion na ndo kekereke ti lo wala na ndo aye so asi na lo fadeso, lo yeke gi kozoni kue ti bâ akpale so alingbi ti si na pekoni. Tongana lo hinga akpale so awe, lo yeke gi ti bâ na pekoni tongana nyen ti kpe ala, na bingo bê na aye so angoro lo nga na akamarade ti lo. Na lege so, lo lingbi ti leke ti sala mbeni ye so ayeke ga na ye ti nzoni na pekoni, peut-être mbeni ye so aga na lo adeba nzoni ti Nzapa. Zia e bâ ambeni tapande so alingbi, so afa na gigi ye so.

Kpe son ti pitan

Tongana pupu apusu na ngangu amapo ti kota ngu-ingo na mbage ti yanga ti mbeni mangboko, a yeke tene so ngu-ingo ayeke ga lê na lê ti tingbi na mangboko ni. Tongana awakua ti mangboko ni aye ti tene ala tuku pëpe na ngu, a lingbi ala sala kue ti tene yanga ti bateau ni angbâ lakue lê na lê na amapo ni so ayeke ga.

Mara ti ye tongaso ayeke si nga na e, teti so e yeke na yâ mbeni sese so ye ti pitan aga tongana ye so azo ayeke voro. Lango oko oko, amapo ti abibe na ndo bungbingo koli na wali ayeke sua ngangu ti tingbi na e. E lingbi pëpe ti bele so aye so ayeke sala ngangu na ndo nzara so a dü e na ni ti wara mbeni koli wala wali. A lingbi e sala kusala na ngangu ti bingo bê na lege ni ti hon ndo ti tara ni biaku, ahon ti gue yeke yeke na yâ aye so alingbi ti sala sioni na e.

Na tapande, akoli so ayeke Chrétien ayeke sala kusala fani mingi na tele ti ambeni zo so ayeke bâ awali na nene ni pëpe; na lê ti ala, awali ayeke gi asenge ye ti sala na kusala na ngoi ti bungbingo koli na wali. Afon ala na place ti kua alingbi ti yôro asioni tënë ti ngia na ndo tënë ti koli na wali na yâ lisoro ti ala. Mara ti alisoro tongaso alingbi, na nda ni, ti yôro abibe ti pitan na yâ li ti mbeni Chrétien.

A lingbi nga ti si so a hunda na mbeni wali Chrétien ti sala kua ti nginza, na tongaso lo lingbi ti wara akpale. Peut-être lo yeke sala kusala na tele ti akoli na awali so asala ye pëpe alingbi na akpengba-ndia ti tambela so lo yeke bata. Peut-être na place ti kua ti lo mbeni koli ayeke sala nzara ti lo. Na tongo nda ni, lo lingbi ti sala ye na nzobe mingi na mbage ti ita-wali ni, na même ti fa yekiango ndo teti aye so andu lege ti vorongo ti lo. Teti koli so angbâ lakue ti bi bê na ndo ita-wali so, na lo yeke lakue ndulu na lo, ye so alingbi ti sala si ita-wali ni ayeke na nzara ti duti ndulu na lo mingi ahon.

Teti so e yeke aChrétien, tongana nyen ngangu ti bingo bê na lege ni alingbi ti mû maboko na e na yâ aye tongaso? Kozoni, bingo bê na lege ni alingbi ti gboto lê ti e na ndo akpale ti yingo so alingbi ti si; na use ni, a lingbi ti pusu e ti bâ ye so e yeke sala ande kozoni si kpale asi (aProverbe 3:21-23). Na yâ mara ti aye tongaso, a lingbi e fa polele na azo ti place ti kua ti e, so asalango ye ti e ayeke nde na ti ala ngbanga ti atënë ti Mbeti ti Nzapa so e mä na bê dä (1 aCorinthien 6:18). Tënë ti e nga na tambela ti e alingbi ti mû ngangu na tënë so e fa. Na ndo ni, a lingbi ti duti nzoni ti zia katikati na asongo so e yeke na ni na ambeni fon e ti place ti kua.

Ye oko, a yeke gi pëpe na place ti kua si zo alingbi ti wara atara so andu ye ti pitan. Mara ti ye tongaso alingbi même ti si tongana mbeni koli na wali ti lo azia si akpale abuba songo ti ala. Mbeni surveillant Chrétien so ague na akongregation nde nde atene: “Mariage ayeke buba gi fade fade tongaso pëpe. Yeke yeke, koli ni na wali ni alingbi ti zia lege ti fa na popo ti mba atënë ti bibe ti ala; ala yeke sala tënë hio pëpe na popo ti ala wala ala yeke mû ngoi mingi pëpe ti duti na ndo oko. Peut-être ti gi ti kanga dû ni, ala lingbi ti to nda ti tomba peko ti aye ti mitele. Nga, teti so ala yeke pëpe ndulu ti gonda tele na popo ti ala, ala lingbi ti to nda ti sala nzara ti mbeni koli wala wali nde.”

Oko surveillant so atene nga: “A yeke nzoni ti tene, ngoi na ngoi, koli na wali ti lo amû ngoi ti gbu li na ti bâ wala mbeni ye ayeke tara ti buba songo ti ala. A lingbi ala leke ngoi ti ala nzoni ti bâ tongana nyen ala lingbi ti manda ye, ti sambela, na ti fa tënë legeoko. Ala yeke wara nzoni dä mingi tongana ala sala tënë na popo ti ala ‘na ngoi so ala yeke duti na da ti ala, ala yeke tambela na lege, ala yeke gue ti lango, na ala yeke londo’, legeoko tongana ti so ababâ na mama nga na amolenge ayeke sala.”​—Deutéronome 6:7-9.

Zia e hon ndo ti asalango ye so ague nde na ti aChrétien

Bingo bê na lege ni alingbi ti mû maboko na e ti hon ndo ti atara so nda ni ayeke ti buba tambela ti e; a lingbi nga ti mû maboko na e ti hon ndo ti akpale so asi na popo ti e na ambeni fon e Chrétien. Tongana pupu ague na amapo ti ngu na mbage ti ngbonda ti mangboko ni, ye so ayeke pusu ambeni mapo ni ti gue na oko lege so mangboko ni ayeke mû. Amapo ti ngu so alingbi ti yö ngbonda ti mangboko ni, na ti turne ni. Ye so alingbi ti ga na kpale na ni.

E kue e lingbi ti tingbi na mbeni ye ti sioni so alondo na ndo so e ku tele ti e na ni pëpe. E yeke sala na Jéhovah “na beoko” na tele ti aita ti e ti koli na ti wali Chrétien mingi (Sophonie 3:9). Tongana mbeni oko na popo ti ala asala ye so ague nde na salango ye ti atâ Chrétien, a yeke tongana ti so lo buba ziango bê ti e na mbage ti lo, na a lingbi ti futi bê ti e. Tongana nyen bingo bê na lege ni alingbi ti sala si e gue kirikiri pëpe na e wara vundu ahon ndo ni pëpe?

Dabe mo so “zo oko ayeke pëpe so asala siokpari pëpe”. (1 aGbia 8:46). Tongaso, a lingbi bê ti e adö pëpe tongana ngoi na ngoi a si so mbeni ita Chrétien asala ye ti songo bê na e. Tongana e hinga ye so, e lingbi ti bâ ye so e lingbi ti sala tongana ye tongaso asi; nga ti gbu li ti bâ tongana nyen ti sala ye na gbele ni. Bazengele Paul asala ye tongana nyen na ngoi so ambeni ita ti lo Chrétien atene asioni tënë ti mbana na ndo lo? Ahon ti sala ye kirikiri na lege ti yingo, lo bâ so ti nzere na lê ti Jéhovah ayeke kota ye mingi ahon ti nzere na lê ti azo (2 aCorinthien 10:10-18). Mara ti bango ndo tongaso ayeke mû ande maboko na e ti sala ye na loro pëpe tongana a sala ye ti songo bê na e.

A yeke tongana ti so e pika li ti gere ti e ngangu na mbeni ye. Tongana ye tongaso asi na e, a yeke duti ngangu na e ti gbu li nzoni teti ambeni kete penze-ngbonga. Me tongana songo ni akaï kete, e lingbi ti sala tënë nzoni na ti sala ye na lege ni. Legeoko nga, a lingbi e sala ye na loro pëpe na gbele mbeni tënë wala salango ye so a mû na lege ni pëpe. Nde na so, a lingbi e luti kpö kete na e bâ aye so ayeke si ka na pekoni tongana e gi ti kiri sioni teti sioni.

Malcolm, so asala kusala tongana missionnaire teti angu mingi, afa ye so lo yeke sala tongana mbeni zo abi vundu na bê ti lo. “Kozo ye so mbi sala ayeke ti gbu li na ndo ambeni hundango tënë: Mbi sala ngonzo na mbage ti ita so ngbanga ti mango tele pëpe? Ye so lo tene ayeke tâ kota ye biani? Kobela ti palu so mbi yeke na ni ayeke sala si ngonzo ti mbi ayeke londo hio? Fade bango ndo ti mbi ayeke duti nde na yâ angoi kete?” Fani mingi, tongana ti so Malcolm abâ, kpale ni ayeke gi kete ye, na lo lingbi ti hon ndo ni.a

Malcolm atene: “Na ambeni ngoi, atâa mbi sala ye kue ti leke kpale ni, salango ye ti ita ni angbâ lakue ti dë dengo na mbage ti mbi. Mbi yeke tara ti zia pëpe si ye so aga na mbi agingo bê mingi. Tongana mbi sala ye kue so mbi lingbi awe, mbi tara ti duti na mbeni bango ndo nde na ndo ye ni. Na yâ li ti mbi, mbi yeke zia tënë ni na mbage yamba, mbi bâ ni tongana mbeni ye so fade ngoi aleke ni ahon ti bâ ni tongana mbeni kpale so ayeke na mbi ti leke ni. Fade mbi yeke zia lege na ni pëpe ti sala sioni na mbi na lege ti yingo wala ti buba songo ti mbi na Jéhovah nga na aita ti mbi.”

Legeoko na Malcolm, a lingbi e zia pëpe si sioni tambela ti mbeni zo oko asala ngangu na ndo e ahon ndo ni. Na yâ kongregation oko oko, a lingbi ti wara aita ti koli na ti wali mingi so amû ngia na bê ti e, na so ayeke be-ta-zo. A nzere mingi ti tambela “na beoko” na ala na ndo lege so a zi teti aChrétien (aPhilippien 1:27). Tongana e dabe e na maboko so Babâ ti e ti yayu ayeke mû na e na ndoye, fade a yeke mû maboko na e ti bâ aye na nzoni lê.​—Psaume 23:1-3; aProverbe 5:1, 2; 8:12.

E ndoye aye ti sese so pëpe

Bingo bê na lege ni alingbi ti mû maboko na e ti hon ndo ti mbeni ngangu tara ti mayele nde. A lingbi ti si so pupu ague na amapo ti ngu, ti pika tele ti mangboko ni. Tongana ndo ayeke nzoni, amara ti mapo tongaso alingbi ti sala si yeke yeke mangboko ni amû mbeni lege nde. Ye oko, na ngoi ti kota pupu, amapo ti ngu so alingbi ti sala si mangboko ni alï ngu.

Legeoko nga, aye mingi aye ti pusu e ti wara aye kue so sese ti sioni ayeke mû; tongana e tï na gbele tara ti tombango peko ti aye ti mosoro so, na lege ti yingo e lingbi yeke yeke ti mû mbeni lege nde (2 Timothée 4:10). Tongana e bâ ndo dä pëpe, ndoye ti e teti sese alingbi ti sala si na nda ni e zia biani lege ti tâ tënë (1 Jean 2:15). Tongana nyen bingo bê na lege ni alingbi ti mû maboko na e?

Kozoni kue, a lingbi ti mû maboko na e ti hinga mara ti akpale so e lingbi ti tingbi na ni. Sese ayeke sala kusala na akode nde nde ti kango ye ti handa e. Lo yeke fa lakue lakue gbâ ti aye ti kango ni, na lo tene so a lingbi zo kue awara ni; lo yeke fa aye tongana nzoni duti ti ala so ayeke na mosoro mingi, ala so ayeke na fini so ayeke pendere mingi, na ala so “ague na li ni na yâ sese so” (1 Jean 2:16). A tene so tongana e sala tongaso fade zo kue ayeke sala nzara ti e na ayeke gonda e, mbilimbili amba ti e na ala so angoro e. Fade bingo bê na lege ni ayeke mû maboko na e ti luti na gbele mara ti atënë ti sabango tongaso; a yeke dabe e na nene ti ‘zia ndoye ti nginza asala e pëpe’, teti Jéhovah amû zendo so fade ‘lo zia e lâ oko pëpe.’​—aHébreu 13:5.

Use ni, bingo bê na lege ni ayeke kanga lege na e ande ti gue na peko ti ala so ‘azia lege ti tâ tënë’. (2 Timothée 2:18). A yeke ngangu mingi ti ke tënë ti ala so kozoni e ndoye na e zia bê na ndo ala (1 aCorinthien 15:12, 32-34). Même tongana ala so azia tâ tënë asala gi kete ngangu na ndo ti e, a lingbi ti sala si guengo na li ni ti e na lege ti yingo aga ngangu, na ti sala si e wara kpale ti sioni na nda ni. E lingbi ti duti tongana mbeni mangboko so achangé mbilimbili lege ti lo gi kete. Tongana lo yeke gue na yongoro tambela, lo lingbi ti hon a yo na tele ti ndo so lo ye ti si dä.​—aHébreu 3:12.

Bingo bê na lege ni alingbi ti mû maboko na e ti bâ ndo so e si dä awe na lege ti yingo, nga ndo wa e yeke gue dä. Peut-être e bâ so a lingbi e mû mbage ti e mingi ahon na akusala ti Chrétien (aHébreu 6:11, 12). Bâ tongana nyen mbeni maseka Témoin asala kusala na ngangu ti lo ti bingo bê na lege ni ti mû maboko na lo ti tomba peko ti aye ti yingo; lo tene: “Mbi wara lege lani ti gue ti manda ye na ti ga wagosinga. A nzere lani na mbi mingi ti sala ni; ye oko, mbi dabe mbi na versê ti Bible so atene ‘sese ayeke hon’, me ‘zo so asala ye so Nzapa aye, fade lo duti lakue lakue.’ (1 Jean 2:17). Mbi tene na bê ti mbi so a lingbi fini ti mbi afa na gigi atënë ti mabe ti mbi. Ababâ na mama ti mbi azia lani tâ tënë, na mbi ye pëpe ti mû tapande ti ala. Ni la, mbi leke na bê ti mbi ti duti na mbeni fini so nda ni ayeke dä, na mbi mû kusala ti pionnier permanent. Na peko ti ngu osio ti kusala so amû ngia na mbi, mbi bâ so mbi soro lani ye tâ na lege ni.”

Luti na gbele angangu pupu na lege ti yingo

Ngbanga ti nyen a yeke kota ye mingi teti e laso ti leke ngangu ti e ti bingo bê na lege ni? A lingbi awakua ti mangboko atara ti bâ kozoni akpale so alingbi ti si na ala, mbilimbili tongana apupu ti ngangu ayeke londo. Tongana fade fade dê asala na pupu aya, awakua so ayeke kanga ye kue nzoni na ayeke leke tele teti ye ti ngangu so ayeke ga na pekoni. Legeoko nga, a lingbi e leke tele ti e ti tingbi na apupu ti ngangu mingi na ngoi so sese ti sioni so ayeke ndulu ti hunzi. Tâ gunda ti nzoni salango ye ti azo ayeke buba gi bubango, na ‘azo ti handa azo ayeke ga sioni ahon’. (2 Timothée 3:13). Legeoko tongana ti so awakua ti mangboko ayeke mä lakue atokua so ayeke mû na ndo tambela ti apupu na angu-nduzu, legeoko nga a lingbi e dengi mê na aprophétie ti gbotongo mê ti Tënë ti Nzapa.​—Psaume 19:8-12.

Tongana e bi bê na lege ni, e yeke sala ye alingbi na hingango ye so ague na fini ti lakue lakue (Jean 17:3). E lingbi ti bâ akpale kozoni si ala si, na ti bâ tongana nyen ti hon ndo ti ala. Na lege so, e yeke leke ti gue yongoro pëpe na lege ti tâ tënë, na e lingbi ti zia “nzo gere teti lâ ni so ayeke ga” na ziango nga na tombango peko ti aye ti yingo.​—1 Timothée 6:19.

Tongana e bata nzoni ndara nga na ngangu ti bi bê ti e na lege ni, mbito ayeke gbu e pëpe “tongana ye ti mû mbito aga fade fade”. (aProverbe 3:21, 25, 26). Nde na so, e lingbi ti wara ye ti dengo bê na lege ti zendo ti Nzapa so: “Fade ndara alï na yâ bê ti mo, na fade hingango ye anzere na âme ti mo; fade bingo bê na lege ni asala sinziri ti mo”.​—aProverbe 2:10, 11.

[Kete Tene na Gbe Ni]

[Foto na lembeti 23]

Salango lisoro lakue ayeke kpengba mariage