“Azo Atene Mbi Yeke Zo Nyen?”

A YEKE ngoi ti Noël mbeni. Azo na ndo sese kue asoro ti sala matanga ti dungo mbeni zo. Ti dungo zo wa? Ti Molenge ti Nzapa wala ti mbeni senge Juif so amu tele ti lo kue na Nzapa na so abi bê ti leke yâ ti lege ti vorongo so awu na kodoro ti lo na kozo siècle? A yeke matanga ti dungo mbeni wagbungo koko ti awanzinga, ti mbeni zo ti kengo yanga so azia kota mbito na Kodoro-togbia ti Rome na tongaso a fâ lo, wala peut-être ti mbeni wandara so agboto lê mingi na ndo hingango ye ti zo mveni nga na mbeni royaume so ndara akomande dä? A yeke tâ na lege ni ti tene mo hunda tele ti mo, ‘Biani, Jésus Christ ayeke giriri zo wa?’

Jésus mveni agi la ni ti hinga bibe ti azo na ndo tene so. Mbeni lâ lo hunda na adisciple ti lo: “Azo atene Mbi yeke Zo nyen?” (Marc 8:27) Ngbanga ti nyen lo hunda tene so? Azo mingi azia ti mu peko ti lo awe. A ba so ambeni ahinga pepe ye so a lingbi ala sala na vundu agbu bê ti ala na peko ti so Jésus ake ti yeda na angangu so ala sala ti zia lo gbia. Nga, tongana awato ti lo adë kite na lo, Jésus asala pepe mbeni ye ti kpene so alondo na yayu ti fa zo so lo yeke biani. Tongaso na kiringo tene na hundango tene so, ye nyen abazengele ti lo atene na ndo lo? Ala fa ambeni bibe so azo mingi ayeke na ni: “Ambeni zo atene, Jean-Baptiste; ambeni atene, Elie; na ambeni atene, Jérémie, wala mbeni oko ti aprophète.” (Matthieu 16:13, 14) Ala fa pepe asioni tene mingi ti kasango ndo so ayeke tambela na ngoi ni kâ na yâ Palestine na ndo Jésus, so atene lo yeke wamvene, wahanda, prophète ti wataka, même zo so ye asala li ti lo.

Atene Nde Nde na ndo Jésus

Tongana Jésus ahunda oko tene so laso, lo lingbi même ti leke ni tongaso: “Awandara atene mbi yeke zo wa?” Ge nga, akiringo tene ni alingbi ti duti tongaso: Bibe ti azo ayeke nde nde. David Tracy ti Da Senda-gi ti Chicago atene: “Ngbele ye Jésus ayeke mbeni mbarata so azo nde nde akpe na ni na ambage nde nde.” Na yâ siècle so ahon, tongana ala gi ti wara akiringo tene na ahundango tene ti hinga zo so Jésus ayeke biani, awandara asala kusala na gbâ ti akpengba kode ti senda-duti, ti senda-zo, na ti senda-mbeti. Na nda ni, ala tene Jésus ayeke zo wa biani?

Ambeni wandara angbâ lakue ti tene so tâ Jésus ti mbaï ayeke giriri mbeni prophète Juif so afa ye na ndo lâ ti nda ni na so awa azo na ngangu ti gbian bê ti ala. Ye oko, ala ke ti ba lo tongana Molenge ti Nzapa, Messie, na Watongo zo. Mingi ti ala adë kite na mbaï ti Bible so atene lo londo na yayu na so a yä lo na popo ti awakinda. Ti ambeni nde, Jésus ayeke giriri gi mbeni koli so na lege ti fini ti lo nga na fango ye ti lo so ayeke ti tapande asala si gbâ ti alege ti vorongo aba gigi so na nda ni a bungbi oko na yâ Lege ti vorongo ti aChrétien. Nga tongana ti so buku Senda-Nzapa Laso (Angl.) atene, ambeni zo angbâ ti ba Jésus tongana “mbeni zo so adë kite na ye kue, mbeni wandara so afono na ando nde nde, wala mbeni zo ti kodoro so a hinga nda ti lo nzoni pepe; mbeni zo so aye ti leke nzoni dutingo ti azo, mbeni wasungo suma-tene so salango ye ti lo ayeke nde mingi na so ayeke kasa yanga-ti-komande, wala mbeni wabingo wusuwusu ti mayele so atambela ti fa tene ti bê ti lo na yâ akete kodoro ti Palestine so ayeke na mosoro mingi pepe na so azo ni ayeke ndulu ti londo ti sala wuluwulu wala ngonzo.”

A yeke wara nga gbâ ti abango ndo so ayeke nde mingi. Tene ti mbeni Jésus so avuko ayeke ba gigi na yâ mozoko ti rap, akusala so a sala na kode so a wara na yâ ti agbata, na même na yâ adodo.a Ambeni zo atene so Jésus ayeke biani mbeni wali. Na été ti ngu 1993, agene so aga na Kota Foire ti Orange na Californie aba mbeni yanda ti “Christie,” mbeni “Christ” ti wali so tele ti lo ayeke senge na ndo ti croix. Ndulu na oko ngoi ni so na New York, a lingbi ti ba “Christa,” mbeni “Jésus” ti wali na ndo ti croix. Ayanda use so aga na atene ti kangbi mingi. Nga na tongo nda ti ngu 1999, awavongo ye alingbi ti wara mbeni buku “na ndo ndoye [so] Molenge Jésus nga na mbo ti lo, Ange, ayeke na ni na popo ti mba.” A fa peko ti songo ti ala tongana mbeni songo so “apusu zo ti bi bê na lege ti yingo na so afa tongana nyen molenge-koli ni na mbo ti lo aleke tele ti kui teti mba.”

A Yeke Biani Kota Ye?

Ngbanga ti nyen a lingbi mo gi ti hinga zo so Jésus ayeke giriri na so lo yeke laso? Mbeni ye ayeke ngbanga ti so, ti fa peko ti tene ti Napoléon, “Jésus Christ asala ngangu na akomande azo ti Lo sân ti tene ala ba lo na lê ti ala mveni.” Na lege ti angangu fango ye ti lo nga na lege so lo duti na fini, Jésus asala ngangu mingi na ndo fini ti azo ngbundangbu mingi teti ndulu na angu saki use. Mbeni wasungo-mbeti atene tâ na lege ni: “Aturugu kue so atambela, amangboko kue so a leke, angorogbia kue so a leke gere ni, agbia kue so akomande, tongana a bungbi ala kue, asala ngangu mingi na ndo fini ti azo na ndo sese alingbi na kusala ti Jésus oko pepe.”

Nga, a lingbi mo hinga zo so Jésus ayeke giriri na so lo yeke laso teti lo yeke sala biani ye na ndo gigi ti kekereke ti mo. Mo yeke na matabisi ti duti na gbe ti mbeni ngorogbia ti yayu so a leke gere ni awe, Royaume ti Nzapa na gbe ti komandema ti Jésus. Fade na gbe ti fango lege ti Jésus, a yeke kiri ti leke sese ti e so ayeke na yâ ti kpale si a ga mbeni pendere ndo so mara ti azo na ti anyama nde nde nga na nzoni tambelango ti aye so angoro ala aduti dä. Prophétie ti Bible azê na e so Royaume ti Jésus ayeke mu kobe na azo so ahu pono ti nzala, a yeke mu aye so atia awanzinga, a yeke sava azo ti kobela, na a yeke kiri akinda na fini.

Biani mo ye ti hinga mara ti zo wa si ayeke mu li ti mbeni ngorogbia tongaso, so azo atoto ni mingi. Fade article ti peko ayeke mu maboko na mo ti hinga nzoni ahon lo so Jésus ayeke biani.

[Kete Tene na Gbe Ni]