SUMANA 29 YA JUNHO–5 YA JULHO YA 2026
NYIMBO 131 ‘Pidamanga Mulungu’
Pitirizani Kuwangisa Uxamwali Wanu na Mamunanu Peno Nkazanu
“Pana xamwali wakukhulupirika kakamwe kupiringana mʼbale.”—MIS. 18:24.
PINAFUNA IFE KUPFUNDZA
Tinapfundza kuti toera banja ikhale yakutsandzaya, mamuna na nkazi asafunika kukhala na uxamwali wakuwanga, pontho asafunika kufuna kakamwe Yahova.
1. Thangwi yanji axamwali adidi ndi muoni udatipasa Yahova?
AXAMWALI adidi ndi muoni udatipasa Yahova. (Tiya. 1:17) Iwo asatifuna, pontho asafuna Mulungu. Kusiyapo pyenepi, tingatsandzaya iwo asatsandzayambo, pontho asatibalangaza tingatsukwala; na thangwi ineyi tisafunika kuanyindira. Mwandimomwene axamwali ninga anewa ‘asatsandzayisa ntima!’—Mis. 27:9.
2. Thangwi yanji mamuna na nkazi asafunika kupitiriza kuwangisa uxamwali wawo? (Mateu 19:6)
2 Ndi pyakufunika kakamwe kuti mamuna na nkazi akhale axamwali a ponda ndipondembo. Iwo asafunika kuwangisira toera akhale na uxamwali wakuwanga. Angakhonda kuwangisira, mamuna peno nkazi panango anaona kuti ali ekhene, anakhala wakutsukwala, peno wakuipirwa. Mbwenye mamuna na nkazi angawangisa uxamwali wawo, iwo anafunana kakamwe. (Lerini Mateu 19:6.) Mu nsolo uno, tinapfundza kuti mamuna na nkazi anapitiriza tani kuwangisa uxamwali wawo. Mbwenye pakutoma tinaona kuti ale akuti adzati kumanga banja anakwanisa tani kusankhula munthu wadidi toera kumanga naye banja, mbapitiriza pabodzi mu umaso wawo onsene.
SANKHULANI MUNTHU WAKUTHEMA TOERA KUMANGA NAYE BANJA
3-4. Ninji cinafuna kuphedza Nkristu kugumana munthu wadidi toera kumanga naye banja? (Misangani 18:22)
3 Mbatidzati kucita cisankhulo cakufunika, pakutoma tisafunika kunyerezera pinthu pinafuna kucitika thangwi ya cisankhulo cathu. Cisankhulo cinacita ife, cinacitisa kuti pinthu pitifambire mwadidi peno nkhabe. Na thangwi ineyi, pakutoma tisafunika kunyerezera mwadidi, mbatidzati kucita cisankhulo cakufunika.
4 Tingasankhula munthu toera kumanga naye banja, tiri kusankhula munthu toera akhale xamwali wathu mu umaso wathu onsene. Natenepa, ceneci ndi cibodzi mwa pisankhulo pyakufunika kakamwe pinafuna ife kucita. Nakuti ndi Yahova adatomesa banja, mphyadidi kusaka pitsogolero pyace tingafuna kumanga banja. Yahova asafuna kuti mamuna agumane nkazi wadidi, pontho nkazi agumane mamuna wadidi. Iye asadziwa kuti ndi pinthu pipi pyadidi kuna ife. (Lerini Misangani 18:22; Iza. 48:17, 18) Bhibhlya inakwanisa kuphedza Nkristu kugumana munthu wadidi toera kumanga naye banja.
5. Tingafuna kumanga banja, thangwi yanji mphyadidi kusankhula munthu adabatizwa?
5 Pidabatizwa ife, takhala axamwali a Mulungu. (Mas. 25:14) Natenepa, mungafuna kumanga banja, sankhulani munthu wakuti ndi xamwali wa Yahova. (1 Akor. 7:39) Mungacita pyenepi, munapangiza kuti musalemedza mitemo ya Yahova, pontho munaona munthu adasankhula imwe ninga muoni udakupasani Yahova. (Mis. 19:14) Imwe munacalirambo nyatwa zinabwera thangwi ‘yakumangirirwa pa goli ibodzi ene na anyakukhonda kukhulupira,’ peno kumanga banja na munthu wakuti nee asafuna Yahova. (2 Akor. 6:14) Nee ndi pyadidi kusankhula munthu wakuti nee asatumikira Yahova toera kumanga naye banja, maseze mu mpingo mwanu mukhonde kugumana munthu anafuna imwe. Pontho nee ndi pyandzeru kumanga banja na munthu unoyu, mbatinyerezera kuti ntsogolo panango anapfundza undimomwene.
6-7. Mu ndzidzi unabanyirana imwe musafunika kucitika mibvundzo ipi?
6 Nee ndi Nkristu onsene wakubatizwa anakhala mamuna wadidi peno nkazi wadidi kuna imwe. Khala imwe musafuna munthu toera kumanga naye banja, bvundzikani: ‘Iye asatsalakana tani anthu a panyumba pawo? Kodi iye ndi wakukoma ntima na wacilemedzo? Ndi api axamwali ace? Angatsukwaliswa asacitanji? Kodi ndzidzi onsene iye asafuna kucita pinthu ninga munafunira iye peno asaphedzerambo maonero a anthu anango khala nee asaphonyana na pinalonga Bhibhlya? Asafuna kakamwe kobiri?’a
7 Imwe musafunikambo kubvundzika: ‘Kodi munthu unoyu asafuna kakamwe Yahova? Asawangisira toera kubvala “uunthu upswa”? Anandiphedza toera ndipitirize kucita pizinji m’basa ya Yahova? Pifuno pyathu pyauzimu ndi pibodzi pyene? Kodi tinakhala axamwali adidi mbatibverana mwadidi?’ (Akol. 3:9, 10) Khala ndimwe nkazi, m’bale anabanyirana na imwe kusiyapo kukhala xamwali wadidi anakhala nsolo wadidi wa banja? (1 Akor. 11:3) Khala ndimwe mamuna, kodi mulongo anabanyirana na imwe anaphedzera mbalemedza pisankhulo pyanu maseze mudodome? Musafunika kukhala na ndzidzi toera kutawira mibvundzo ineyi. Natenepa, mu ndzidzi unabanyirana imwe, sakani kudziwa mwadidi munthu anafuna kumanga banja na imwe.
8-9. Ninji cinafuna kuphedza munthu anabanyirana toera kucita cisankhulo cadidi? (Onanimbo foto.)
8 Cinthu cinafuna kukuphedzani toera kucita cisankhulo cadidi mu ndzidzi unabanyirana imwe ndi kusaka kudziwa mwadidi makhaliro a munthu anafuna imwe. Sakani kudziwa na anango pya makhaliro anadziwika na iye, ninga awa: Kodi iye ndi wakucepeseka, wakukoma ntima na wa maonero akulinganira? Mulongo Sarah wa ku Guiana Franseza adamanga banja na m’bale anacemerwa Daniel, alonga: “Ine ndasaka kudziwa thangwi ya Daniel na m’bale wakuti akhali mpainiya pabodzi na iye, nkulu wa mpingo ukhasonkhana iye, axamwali ace akuti akhalimbo axamwalianga na alongo a mu mpingo wace.” Kusiyapo pyenepi, bvundzani munthu anabanyirana na imwe khala pali na pinthu pidacitika peno piri kucitika mu umaso wace pyakuti imwe musafunika kupidziwa. Pyenepi ndi pyakufunika thangwi panango pali na pinthu pinango pidacita iye peno pinacita iye pyakuti pinabweresa nyatwa mungamala kumanga banja.
9 Lekani kupwaza pinadziwa imwe peno pinalonga anthu anango thangwi ya munthu anabanyirana na imwe. Thangwi pyenepi pinakuphedzani toera kuona khala pinathema peno nkhabe kupitiriza kubanyirana na munthu unoyu.b Cincino tendeni tione uphungu wakuti unaphedza ale adamanga banja.
Mu ndzidzi unabanyirana imwe, dziwani mwadidi munthu anabanyirana na imwe (Onani ndima 8-9)
MALANI NDZIDZI UZINJI PABODZI TOERA MUWANGISE UXAMWALI WANU
10. Thangwi yanji ndi pyakufunika kuti mamuna na nkazi amale ndzidzi uzinji pabodzi?
10 Mamuna na nkazi anakwanisa kuwangisa uxamwali wawo na banja yawo angacita pinthu pinango pabodzi, maseze akhale na mabasa anango mazinji toera kucita. Midzidzi ineyi iwo anakwanisa kulonga kuna unango na ndzace pinthu pidacitika pa ntsiku, pinthu pinanyerezera iwo, pinaadzudzumisa, kupangiza citsalakano kuna unango na ndzace na kusendzeka.
11. Ninji pinabweresa nyatwa zizinji pabanja?
11 Mamuna na nkazi angakhala axamwali adidi, iwo nee asakomerwa angakhala kutali unango na ndzace. Ndimomwene kuti panango iwo nee anakwanisa kukhala pabodzi ndzidzi onsene. Mbwenye kukhala kutali ndzidzi uzinji nee ndi pyadidi. Anthu anango atawira kuphata basa ku dziko inango mbakhala kutali na mabanja awo mu ndzidzi uzinji. Pyenepi panango pinaacitisa kukhala na kobiri, mbwenye kukhala kutali na banja kusabweresa nyatwa zizinji.
12-13. (a) Mabanja anango asacitanji toera amale ndzidzi pabodzi? (Onanimbo foto.) (b) Musafunika kuona tani ndzanu wa m’banja? (Onani bokosi yakuti “Kodi Mamunanga Peno Nkazanga Ndi Wakufunika Kuna Ine?”)
12 Onani pinacita mabanja anango toera akhale na ndzidzi wakucedza. Leah anakhala ku Guam, alonga: “Ine na mamunanga, tisakomerwa kucita pinthu pizinji pabodzi. Kazinji kene tisabuluka pabodzi toera kucita ubalangazi.” Roxanne wa ku Estados Unidos alonga: “Nakuti tisakhala na pinthu pizinji toera kucita, ife tisacita masasanyiro toera timale ndzidzi ungasi pabodzi.” (Onanimbo Amosi 3:3.) Damien wa ku Fransa alonga: “Ife tapfundza kukomerwa na pinthu pinacita unango mbatitoma kupifuna kakamwe.” (Mat. 7:12) Katie wa ku Estados Unidos, alongambo: “Midzidzi inango ife tisasiya matelefoni athu toera titsalakanane unango na ndzace.”
13 Mbwenye cinthu cakufunika kakamwe ndi kucita mabasa a Mulungu pabodzi. Myriam wa ku Fransa alonga: “Namacibese tisaleri Bhibhlya pabodzi, buluka penepo tisalonga pinthu pidakomerwa na ife, pontho kuti tinapiphatisira tani mu umaso wathu. Ine ndisakomerwa kakamwe na midzidzi ineyi. Ndisakomerwambo kakamwe mamunanga angacita phembero thangwi ya ife. Midzidzi ineyi ine ndisaona kuti iye asafuna kakamwe Yahova.” Pontho Katie adalongwa mu ndima idamala, alonga: “Cinthu cinakomerwa na ife kakamwe kucita pabodzi ndi kumwaza mphangwa. Pisakhala pyakutsandzayisa kakamwe kubvesera unango na ndzace mbakalonga thangwi ya Yahova. Ndzidzi onsene tisapfundza pinthu pipswa thangwi ya unango na ndzace.”—Mis. 27:17.
Malani ndzidzi uzinji pabodzi toera muwangise banja yanu (Onani ndima 12-13)
PITIRIZANI PABODZI M’BANJA MUNGAONEKA PINENTSO
14-15. Thangwi yanji mamuna na nkazi asafunika kuwangisira toera kumalisa pinentso m’banja? Fokotozani.
14 Thangwi ya madawo, ale adamanga banja asakhala na pinentso m’banja. Bhibhlya isalonga kuti ale adamanga banja “anadzaona nyatwa mu umaso wawo.” (1 Akor. 7:28) Mafala anewa asabveka pinentso peno nyatwa zakuti kazinji kene zisatambwa na ale adamanga banja. Nyatwa zenezi zingaoneka, thangwi yanji mabanja asafunika kucita pyonsene pinakwanisa iwo toera kumalisa pinentso mbapitiriza kukhala pabodzi?
15 Nyerezerani basi: Munthu ali na nyumba yakubalika kakamwe, mbwenye iri na nyandza. Panango iye anamala ndzidzi uzinji na kobiri izinji, pontho anawangisira toera kuisasanyira maseze amale ndzidzi uzinji. Thangwi yanji? Thangwi nyumba ineyi ndi yakufunika kakamwe kuna iye. Munjira ibodzi ene, mabanja onsene ndi akufunika. Ndimomwene kuti pinentso pisaoneka, ngakhale kuna mabanja akuti asaoneka kuti asabverana kakamwe. Mbwenye ninga nyumba yakuti iri na nyandza inakwanisa kusasanyirwa, ndi pyakukwanisikambo kumalisa pinentso m’banja. Kucita pyenepi panango kunaphemba ndzidzi na kuwangisira, mbwenye Yahova asakomerwa kakamwe angaona kuti mamuna na nkazi akucita pyonsene pinakwanisa iwo toera kuwangisa banja yawo kuti apitirize pabodzi. (Mal. 2:16) Angacita pyenepi, anapangiza kuti asafunana, pontho asalemedzana. Kusiyapo pyenepi anapangizambo kuti asalemedza Yahova, thangwi ndiye Adatomesa banja.
16. Mwakubverana na 1 Akorinto 13:4-8a, ninji pinafuna kuphedza banja yakuti iri na pinentso? (Onanimbo foto na bokosi yakuti “Pinafuna Kuphedza Banja Toera Kubverana.”)
16 M’banja mwanu mungaoneka pinentso, lekani kucimbiza kumwalana. (1 Akor. 7:10, 11) Mbwenye pakutoma bvundzikani: ‘Ndinacitanji toera ine na nkazanga peno mamunanga tibverane?’ Pfundzani pinalonga Bhibhlya thangwi yakupangiza ufuni, pontho nyerezerani pinthu pyakuti musafunika kuwangisira toera kupicita pinagumanika pa 1 Akorinto 13:4-8a (Lerini.) M’mbuto mwakumalisa banja yanu, wangisirani toera mufunane pontho. Nyerezerani pinafunika imwe kucita toera banja yanu ikhonde fudzika. Phembani Yahova toera akutsogolereni. Sakani mphangwa m’mabukhu athu na m’mavidhyu, pontho sakani ciphedzo ca akulu a mpingo na ca Akristu akuti ali na uxamwali wakuwanga na Yahova. Munthu angacita pinafuna Yahova, banja yace inakhala yakuwanga kakamwe, thangwi Yahova ndi usalu wakuwanga na wakufunika kakamwe m’banja, yakuti ndi ninga “nkhambala idalukwa na usalu utatu.”—Ekle. 4:12.
Mungaoneka pinentso m’banja mwanu, citani pyonsene pinakwanisa imwe toera mupitirize kubverana (Onani ndima 16)
17. Ale anafuna kumanga banja na ale adamanga kale banja anakwanisa tani kukhala akutsandzaya?
17 Yahova asafuna kuti atumiki ace onsene akhale akutsandzaya. Pyenepi pisaphataniza ale anafuna kumanga banja na ale adamala kumanga banja. Khala imwe musafuna kumanga banja, sankhulani mwadidi munthu anafuna kumanga banja na imwe, thangwi iye anakhala xamwali wanu mu umaso wanu onsene. Khala ndimwe wakumanga banja, pitirizani kuwangisa uxamwali wanu na ndzanu wa m’banja. Sakani ciphedzo ca Yahova, pontho citani pyonsene pinakwanisa imwe toera kumalisa pinentso pyakuti panango pinaoneka m’banja mwanu. Mungacita pyenepi, imwe “munatsandzaya na umaso” pabodzi na munthu anafuna imwe kakamwe!—Ekle. 9:9.
NYIMBO 132 Cincino Ndife Manungo Mabodzi
a Mibvundzo ineyi inakwanisa kuphatisirwa na mamuna peno nkazi.
b Toera kuona mphangwa zinango zakuti mamuna na nkazi anadziwana tani mwadidi, onani nsolo ung’ono wakuti “Kudziwana Mwadidi” mu nsolo wakuti “Munabanyirana Tani Munjira Inapasa Mbiri Yahova?” mu Ncenjezi wa Maio wa 2024.