BHIBHLIYOTEKA MU INTERNETI ya Torre de Vigia
Ncenjezi
ya Torre de Vigia
Cisena
  • BHIBHLYA
  • MABUKHU
  • MISONKHANO
  • w14 1/4 matsa. 12-16
  • Kodi Musaona ‘Ule Anakhonda Kuoneka’?

Nkhabe kugumanika vidhyu pa khundu ino.

Munatilekerera, paoneka madodo pakupangiza vidhyu.

  • Kodi Musaona ‘Ule Anakhonda Kuoneka’?
  • Ncenjezi Wakudziwisa Umambo Wa Yahova—2014
  • Misolo Ming'ono
  • Mphangwa Zakulandana
  • IYE NEE AGOPA “UKALI WA MAMBO”
  • IYE AKHULUPIRA MAPIKIRO A MULUNGU
  • ‘AWAMBUKA NA PA BARA YAKUFUWIRA’
  • Towezerani Cikhulupiro Ca Mose
    Ncenjezi Wakudziwisa Umambo Wa Yahova—2014
  • Thangwi Yanji Mozese Athawa
    Bukhu Yanga Ya Mbiri Za Bibilya
Ncenjezi Wakudziwisa Umambo Wa Yahova—2014
w14 1/4 matsa. 12-16

Kodi Musaona ‘Ule Anakhonda Kuoneka’?

‘Iye apirira na phinga yakuona ule anakhonda kuoneka.’​—AHEB. 11:27.

KODI ‘KUONA ULE ANAKHONDA KUONEKA’ . . .

kunadzakuphedzani tani toera kukhonda gopa anthu?

kunadzakukulumizani tani toera kucita khundu mwakukwana mu utumiki?

kunadzakuphedzani tani toera kupitiriza kukhala na cinyindiro mu ndzidzi wa nyatwa ikulu?

1, 2. (a) Fokotozani thangwi yanji Mose akhaoneka ninga akhali pangozwi. (Onani cithundzithundzi cakutoma.) (b) Thangwi yanji Mose nee agopa ukali wa mambo?

FARAO akhali ntongi wakugopswa, pontho ninga mulungu wamaso kwa Aejito. M’maonero awo, mwakubverana na bukhu ya When Egypt Ruled the East, Farao “akhali na cidziwiso na mphambvu kupiringana pyakucitwa pyonsene. Toera kugopiwa na anthu ace, Farao akhabvala nthimba ya cithundzithundzi ca nyoka yakuti iri dzololo toera kuluma​—ninga cipangizo cakuti anyamalwa a mambo mbadaphiwa mwakucimbiza. Nyerezerani pyenepi, Mose apibva tani mudapangwa iye na Yahova: ‘Ndiri kukutuma kuna Farao, toera ukabuluse mu Ejito anthu anga, ana a Israele.’​—Eks. 3:10.

2 Mose aenda ku Ejito, alonga mphangwa za Mulungu, athimbana na ukali wa Farao. Pakumala kwa miliri mipfemba idaoneka mu Ejito, Farao acenjeza Mose: “Ungaoneka pontho kuno, unadzafa.” (Eks. 10:28) Mbadzati kubuluka pamaso pa Farao, alongeratu kuti mwana wacimuna wautombo wa mambo mbadafa. (Eks. 11:4-8) Pakumalisa, Mose aphemba kuti mabanja onsene a Israele aphe mbuzi peno bira imuna​—cinyama cakupambulika kwa mulungu Thesi wa Aejito—​na kukhwaza ciropa nkhundu mwa misuwo yawo. (Eks. 12:5-7) Kodi Farao mbadacitanji? Mose nee agopa. Thangwi yanji? Mwacikhulupiro, iye abvera Yahova, mbakhonda ‘kugopa ukali wa mambo, thangwi iye apirira na phinga yakuona Ule anakhonda kuoneka.’—Lerini Ahebere 11:27, 28.

3. Tinadzadinganji thangwi ya cikhulupiro ca Mose kwa ‘Ule anakhonda kuoneka’?

3 Kodi cikhulupiro canu ndi cakuwanga cakuti cinakucitisani ‘kuona Mulungu’? (Mat. 5:8) Toera kutiphedza kuthimizira maonero athu auzimu kuti tikwanise kuona ‘Ule anakhonda kuoneka,’ tendeni tidinge Mose. Kodi cikhulupiro cace camphedza tani toera kukhonda gopa anthu? Ndi mu njira ipi iye apangiza cikhulupiro ku mapikiro a Mulungu? Kodi luso yace yakuona ‘Ule anakhonda kuoneka,’ yamuwangisa tani pa ndzidzi wakuti iye na mbumba yace akhali pa nyatwa ikulu?

IYE NEE AGOPA “UKALI WA MAMBO”

4. M’maonero aunyama, kodi Mose akhali ninga ani pamaso pa Farao?

4 M’maonero aunyama, Mose akhali wakusiyana na Farao. Umaso wa Mose, udidi wace, na tsogolo yace pikhaoneka ninga pikhali m’manja mwa Farao. Mose abvundza Yahova: ‘Ndine ani ine, toera ndiende kalonga na Farao, mbandibulusa ana a Israele mu Ejito?’ (Eks. 3:11) Mu pyaka 40 nduli, Mose akhadathawa mu Ejito. Panango iye mbadabvundzika: ‘Kodi mphyandzeru kubwerera ku Ejito toera kuthimbana na ukali wa mambo?’

5, 6. Ninji pidaphedza Mose toera kugopa Yahova, tayu Farao?

5 Mbadzati kubwerera ku Ejito, Mose apfundziswa na Mulungu n’dida wakufunika kakamwe, ndi n’dida ubodzi ene wakuti mukupita kwa ndzidzi aulemba m’bukhu ya Yobe: “Udziwisi nkhugopa [Yahova] Mulungu.” (Yobe 28:28) Toera kuphedza Mose kupangiza udziwisi unoyu, Yahova apangiza kusiyana kwa anthu na Mulungu Wamphambvu Zonsene. Iye abvundza: ‘Mbani adapasa mulomo munthu? Mbani adacita bewewe, nkhutwe, munthu wa kuona na boliboli? Sine tayu, Yahova?’​—Eks. 4:11.

6 Pyenepi pikhabvekanji? Mose nee akhafunika kugopa. Iye akhadatumwa na Yahova, wakuti mbadapasa Mose pyonsene pikhafuna iye toera kulonga mphangwa za Mulungu kuna Farao. Kusiyapo pyenepi, Yahova akhali wamphambvu kakamwe kupiringana Farao. Pontho, unoyu nee ukhali ulendo wakutoma wakuti atumiki a Mulungu akhali pangozwi pantsi pa utongi wa Ejito. Panango Mose anyerezera mwacidikhodikho kuti Yahova atsidzikiza tani Abrahamu, Zuze, na iye ene Mose mu ndzidzi wa mautongi a Afarao a nduli. (Gen. 12:17-19; 41:14, 39-41; Eks. 1:22–2:10) Na cikhulupiro kwa Yahova, ‘Ule anakhonda kuoneka,’ mwacipapo, Mose aenda kuna Farao mbalonga mafala onsene adapangwa iye na Yahova.

7. Kodi cikhulupiro kwa Yahova caphedza tani mulongo unango?

7 Munjira ibodzi ene, cikhulupiro caphedza mulongo unango anacemerwa Ella toera kukhonda gopa anthu. Mu caka 1949, Ella amangwa ku Estoniya na (KGB), aduliswa nguwo, buluka penepo aikhwa patsogolo pa apolixa aciphale. Iye alonga: “Ndakhala na manyadzo kakamwe. Mbwenye pidamala ine kucita phembero kuna Yahova, ndakhala na ntendere na ntima wakupfulika.” Buluka penepo, Ella afungirwa nkaidi mbakhala ekha ntsiku zitatu. Iye alonga: “Apolixa alonga mwakugaluza: ‘Ife tinacita pyonsene toera dzina ya Yahova ikhonde kubveka pontho mu Estoniya. Imwe munaenda kathabuswa ku mazunde, anango anatumizwa ku Siberiya. Mwakuthusa iwo athimiza: ‘Ali kupi Yahova wanu?’” Kodi Ella mbadagopa anthu peno kunyindira Yahova? Pidabvundzwa iye na apolixa, mwakukhonda gopa, Ella apanga ale akhanthusa: “Ndanyerezera kakamwe pya nkhani ineyi, mphyadidi kukhala nkaidi mbandipitiriza uxamwali wanga na Mulungu, mbuto mwakubuluswa mbandifudza uxamwali wanga na iye.” Kwa Ella, Yahova akhali wandimomwene ninga amuna akhadalimira patsogolo pace. Na cikhulupiro, Ella akwanisa kukoya umumphu wace.

8, 9. (a) Ndi upi ntombwe toera kukunda kugopa anthu? (b) Mungayeserwa toera kugopa anthu, musafunika kunyindira ani?

8 Cikhulupiro kwa Yahova cinadzakuphedzani toera kukunda kugopa kwanu. Mautongi amphambvu angayesera kupingiza ufulu wanu wakulambira Mulungu, panango munaona kuti umaso wanu, udidi wanu, na tsogolo yanu piri m’manja mwa anthu. Panango munabvundzika khala mphyandzeru kupitiriza kutumikira Yahova na kuthimbana na ukali wa mautongi. Kumbukani: Ntombwe toera kumalisa kugopa ndi kukhulupira Yahova. (Lerini Misangani 29:25.) Yahova asabvundza: “Unagoperanji munthu anafa mbakhonda khalikhira kupita tsanga?”​—Iza. 51:12, 13.

9 Ikhani cinyindiro canu kuna Baba wanu wamphambvu zonsene. Iye asaona, asabvera ntsisi, na asacita pinthu toera kuphedza ale anathabuka thangwi ya atongi akuipa. (Eks. 3:7-10) Ngakhale kuti musafunika kutsidzikiza cikhulupiro canu pamaso pa mautongi a mphambvu, ‘lekani kudzudzumika kuti: tinalonganji peno tilonge tani? Thangwi pa ndzidzi unoyu munadzapaswa pinafunika imwe kulonga.’ (Mat. 10:18-20) Atongi a anthu na anyankhondo a mautongi nkhabe mphambvu zakupiringana Yahova. Mungawangisa cikhulupiro canu lero, munakwanisa kuona Yahova ninga Munthu wandimomwene wakuti ali dzololo toera kukuphedzani.

IYE AKHULUPIRA MAPIKIRO A MULUNGU

10. (a) Ndi pitsogolero pipi pidapereka Yahova kwa Aisraele pa Nisane ya caka 1513 M.N.W.? (b) Thangwi yanji Mose abvera pitsogolero pya Mulungu?

10 Pa Nisane ya caka 1513 M.N.W., Yahova apanga Mose na Aroni toera kupereka pitsogolero pyenepi pyakupambulika kwa Aisraele: Kusankhula mbuzi peno bira imuna, kuipha, na kukhwaza ciropa nkhundu mwa misuwo yawo. (Eks. 12:3-7) Kodi Mose acitanji? Mukupita kwa ndzidzi, mpostolo Paulu alemba: ‘Pakukhala wakubvera [wacikhulupiro], acita Paskwa mbakhwaza ciropa ca mwanabira, toera anju nyakupha ana autombo a ku Ejito aleke kukhuya ana autombo a Israele.’ (Aheb. 11:28) Mose akhadziwa kuti Yahova ndi wakunyindirika, na akhulupira mapikiro a Yahova akuti mbadapha ana autombo acimuna mu Ejito.

11. Thangwi yanji Mose acenjeza anango?

11 Ana a Mose panango akhali ku Midiani, kutali kakamwe na anju akhafuna kupha ana autombo.a (Eks. 18:1-6) Mbwenye iye abvera mbacenjeza mabanja a Aisraele anango akuti anawo autombo acimuna akhali pangozwi. Umaso ukhali pangozwi, Mose akhafuna andzace. Bhibhlya isalonga: ‘Penepo peno mwakucimbiza Mose acemera atsogoleri onsene a Israele, mbaapanga: ‘Munthu munthu mwa imwe . . . mbaphe cinyama ca phwando ya Paskwa.”​—Eks. 12:21

12. Ndi mphangwa zanji zakufunika kakamwe zidatiphemba Yahova toera kumwaza?

12 Mu kutsogolerwa na aanju, atumiki a Yahova asamwaza mphangwa zakufunika kakamwe: ‘Gopani Mulungu, mbamumpasa mbiri thangwi wafika ndzidzi wa kutonga kwace. Mulambire Uyu adacita thambo na pantsi pano, bara na mphuno zinabuluka madzi pantsi.’ (Apok. 14:7) Uno ndi ndzidzi toera kumwaza mphangwa zenezi. Tisafunika kucenjeza anyakuendekana athu toera kubuluka mu Babilonya Wankulu, toera akhonde kutambira ‘miliri peno madzedze ace.’ (Apok. 18:4) “Mabira anango” asaphata basa pabodzi na Akristu akudzodzwa mu kudembetera ale adathaukirana na Mulungu toera “kusekeraniswa na Mulungu.”​—Jwau 10:16; 2 Akor. 5:20.

13. Ninji cinafuna kudzathimizira cifuno cathu ca kumwaza mphangwa zadidi?

13 Ife tisatawira kuti “ndzidzi wa kutonga” wafikadi. Ifembo tisakhulupira kuti basa yakumwaza mphangwa isafunika kucitwa mwakucimbiza ninga mudalongera Yahova. M’masomphenya, mpostolo Jwau aona “aanju anai, akhakhala pa nkhomo zinai za pantsi pano, [mbaphatirira] mphepo zinai” za dziko yapantsi. (Apok. 7:1) Kodi cikhulupiro canu cisakuphedzani kuona aanju anewa akuti ali dzololo toera kutomesa mphepo yakufudza ya nyatwa ikulu pa dziko ino? Mungaona aanju anewa na maso anu acikhulupiro, munakwanisa kumwaza mphangwa zadidi na cinyindiro.

14. Ninji pinatikulumiza toera ‘kucenjeza nyakuipa kuti asiye njira yace yakuipa’?

14 Akristu andimomwene ali na uxamwali na Yahova, pontho ali na cidikhiro cakutambira umaso wakukhonda mala. Mbwenye tisadziwa kuti ndi basa yathu ‘kucenjeza nyakuipa kuti asiye njira yace yakuipa toera apitirize kukhala na umaso.’ (Lerini Ezekyele 3:17-19.) Mwandimomwene, ife nee tisamwaza mphangwa basi ene toera kucalira mulando wa ciropa. Tisacita pyenepi thangwi tisafuna Yahova na andzathu. Mu citsandzo cace ca Nsamaritano, Yezu apangiza kuti pisabvekanji kupangiza ufuni na kubvera ntsisi. Tisafunika kubvundzika: ‘Ndine ninga Nsamaritano mbandikulumizika toera kubvera ntsisi’ na kupereka umboni?’ Nee tisafunika kukhala ninga nyantsembe na Mulevi a mu nsangani, mbatisaka mathangwi peno ‘kucalira na kukhundu inango.’ (Luka 10:25-37) Cikhulupiro ku mapikiro a Mulungu na ufuni kwa andzathu pisafunika kutikulumiza toera kucita khundu mwakukwana m’basa yakumwaza mphangwa ndzidzi mbuciripo.

‘AWAMBUKA NA PA BARA YAKUFUWIRA’

15. Thangwi yanji Aisraele akhaona ninga afungirika?

15 Cikhulupiro ca Mose kwa ‘Ule anakhonda kuoneka’ camphedza pa ndzidzi wakuti Aisraele akhali pangozwi pidamala iwo kubuluka mu Ejito. Bhibhlya isalonga: Aisraele “na kuona kuti Farao na Aejito ali duzi, agopa pikulu pyene, mbakhuwa kuna” Yahova. (Eks. 14:10-12) Kodi makhaliro anewa akunentsa akhali akututumusa? Nkhabe. Yahova akhadalonga: ‘Ine ndinadzaumisa ntima wa Farao, toera akutowerereni. Mbwenye ndinadzapangiza mbiri yanga, na kutapata iye na anyankhondo ace onsene. Buluka penepo Aejito anadzadziwa kuti ine ndine Mbuya [Yahova.]’ (Eks. 14:4) Mbwenye Aisraele, basi ene akhaona pire pikhaona iwo na maso awo—Bara Yakufuwira ikhaapingiza kutsogolo kwawo, Farao na magareta ace ankhondo akhafendedzera cifupi kakamwe nduli mwawo, na nkumbizi wawo akhaatsogolera wa pyaka 80 pyakubalwa! Iwo akhaona ninga afungirika.

16. Kodi cikhulupiro cawangisa tani Mose pa Bara Yakufuwira?

16 Mbwenye Mose nee agopa. Thangwi yanji? Thangwi maso ace acikhulupiro akhaona cinthu camphambvu kakamwe kupiringana bara na anyankhondo. Iye akhaona ‘cipulumuso ca Yahova,’ pontho akhadziwa kuti Yahova mbadamenya nkhondo toera kupulumusa Aisraele. (Lerini Eksodo 14:13, 14.) Cikhulupiro ca Mose cawangisa mbumba ya Mulungu. Bhibhlya isalonga: ‘Pakukhala acikhulupiro, awambuka na pa Bara Yakufuwira ninga akupita na pa ntunda wakuuma,’ mbwenye anthu a ku Ejito, adayesera kupitambo adyiwa na madzi.’ (Aheb. 11:29) Natenepa, ‘Aisraele agopa Yahova, mbankhulupira. Iwo akhulupirambo Mose, ntumiki wa Yahova.’​—Eks. 14:31.

17. Ndi cakucitika canji ca ntsogolo cakuti cinadzayesera cikhulupiro cathu?

17 Mwakukhonda dembuka, umaso wathu unadzaoneka ninga uli pangozwi. Mpaka kunkhomo kwa nyatwa ikulu, mautongi a dziko ino anadzafudza misoka ya mauphemberi yakuti ndi mikulu kakamwe, pontho iri na anthu azinji kupiringana ife. (Apok. 17:16) Mu profesiya, Yahova alonga makhaliro athu akusowa citsidzikizo ninga ‘dziko inakhala anthu mwakupfulika na mu ntendere nee kutsidzikizwa na munthu, nee na malinga, nee na mipiringanyo ya utale.’ (Ezek. 38:10-12, 14-16) Na maso athu aunyama, pinadzaoneka ninga nkhabe njira toera kupulumuka. Munadzacita tani?

18. Fokotozani thangwi yanji tinakwanisa kukhala na cinyindiro cakuwanga mu ndzidzi wa nyatwa ikulu.

18 Nee tisafunika kugopa. Thangwi yanji? Thangwi Yahova apikira kuti atumiki ace anadzapomokerwa. Iye alongambo kuti ninji pinafuna kudzacitika: ‘Ntsiku ineyi ingafika, alonga Mbuya Yahova, Ntongi Wankulu, ndinadzaipirwa kakamwe na Goge. Mu kuipirwa kwanga, mu ukali wanga, ndinadzalonga.’ (Ezek. 38:18-23, Tradução do Novo Mundo) Mulungu anadzafudza anthu onsene anafuna kudzacita pyakuipa mbumba ya Yahova. Cikhulupiro canu cinadzakuphedzani pa pinthu pinafuna kudzaoneka pa ‘ntsiku ikulu yakugopswa’ ya Yahova toera kuona cipulumuso ca Yahova na kukoya umumphu wanu.​—Yoele 2:31, 32.

19. (a) Kodi Mose akhali na uxamwali wapaduzi tani na Yahova? (b) Mungabvera Yahova mu njira zonsene za umaso wanu, ndi nkhombo zipi zinafuna kudzatambira imwe?

19 Khunganyikani cincino ku pyakucitika pyenepi pyakudzumisa mu kupitiriza kukhala wakuwanga ‘ninga mukuona Ule anakhonda kuoneka’! Wangisani uxamwali wanu na Yahova Mulungu kubulukira mu kupfundza na kucita phembero mwakukhonda phonya. Mose akhali na uxamwali unoyu wakuwanga na Yahova na aphatisirwa mwamphambvu na iye mu njira yakuti Bhibhlya isalonga kuti Yahova akhadziwa Mose “nkhope na nkhope.” (Deut. 34:10) Mose akhali mprofeta wamphambvu. Na cikhulupiro, imwe munakwanisambo kukhala na uxamwali wa ponda ndipondembo na Yahova sawasawa ninga khala mbamudamuona na maso. Mungambvera mu ‘njira zonsene za umaso wanu,’ ninga munakuwangisani Mafala a Mulungu, ‘iye anadzazereza njira zanu.’​—Mis. 3:6.

[Cidzindikiro capantsi]

a Pisaoneka kuti Yahova atuma aanju toera kupha ana autombo acimuna mu Ejito.​—Masalmo 78:49-51.

    Mabukhu Acisena (1982-2026)
    Bulukani
    Fungulani
    • Cisena
    • Tumizirani Anango
    • Sankhulani Pinafuna Imwe
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Pinafunika Imwe Kutowezera
    • Cibisobiso
    • Configurações de Privacidade
    • JW.ORG
    • Fungulani
    Tumizirani Anango