Kubvungaza Pikhulupiro Mulungu Asaona Tani Pyenepi?
“Kodi uphemberi usacitisa anthu kuphatana peno kugawana?” Mbvundzo unoyu wacitwa kwa anyakuleri tsamba ya mphangwa ya The Sydney Morning Herald. Mwa ale adatawira mbvundzo unoyu, mapurusento akukwana 89 asaona kuti uphemberi usacitisa anthu kugawana.
ANYAKUPHEDZERA kubvungazwa kwa pikhulupiro ali na maonero akusiyana. Eboo Patel, adakhazikisa nsoka wa Interfaith Youth Core abvundza: “Ndipangizeni uphemberi wakuti nkhabe tsalakana pya kubvera ntsisi . . . , wakuti nkhabe tsalakana makhaliro akudambo . . . , wakuti nkhabe tsalakana kutambira alendo.”
Mwandimomwene, Abudista, Akatolika, Apentekosta, Aindu, Mamusulumano na mauphemberi anango asagumanyikana midzidzi inango toera kumalisa utcerengi, kukhazikisa misoka yakutsalakana udidi wa anthu onsene, kubulusa pida pya nkhondo pidafikirwa pantsi, peno kulonga pya makhaliro akudambo. Mauphemberi mazinji asagumanyikana toera kudinga kuti anakwanisa tani kubverana mwadidi na kuwangisana. Iwo asacita maphwando a kusiyana kwawo mu kuphatisira ceza ca vela, nyimbo, maphembero, na pinango.
Kodi kubvungazikana kwa mauphemberi ndi njira toera anthu akhale akuphatana? Kodi Mulungu asaphatisira kubvungazwa kwa pikhulupiro toera kubweresa makhaliro adidi pa dziko?
KUPHATANA—NDI KWAKUNENTSA TANI?
Nsoka ukulu kakamwe wa pikhulupiro pyakubvungazikana usadzikuza thangwi uli na anthu a mauphemberi akupiringana 200 a madziko akukwana 76. Iwo alonga kuti cifuno cawo ndi “kukhazikisa cibverano ca mauphemberi akubvungazikana.” Mbwenye pyenepi pidzati kwanisika. Mwacitsandzo, mwakubverana na anyakusasanyira misonkhano ineyi, ndandanda wa mitemo usafunika kucitwa mwacidikhodikho toera kucalira mafala akuphekesa mauphemberi anango a nsoka unoyu. Thangwi yanji? Thangwi ibodzi, ndi yakuti anango nee asatawira kuti mitemo yawo ilonge pya Mulungu. Natenepa, mafala onsene analonga pya Mulungu nee aphatisirwa.
Mphapo, khala Mulungu asaikhwa pakhundu, cikhulupiro ciri na basa yanji? Mwakuthimizira, kodi kubvungazikana kweneku kwa mauphemberi ndi kwakusiyana tani na misoka inango yakuphedza atcerengi peno atenda? Na thangwi ineyi, nsoka wa mauphemberi udalongwa padzulu apa walonga okhene undimomwene wawo, tayu ninga nsoka wa mauphemberi, mbwenye ninga “nsoka wakukhazikisa cibverano.”
UPHEMBERI USAFUNIKA KUKHAZIKISA MAKHALIRO ADIDI BASI?
Dalai Lama, m’bodzi wa anyakuphedzera kubvungaza pikhulupiro alonga: “Mauphemberi mazinji ali na mphangwa zibodzi zene: ninga ufuni, kubvera ntsisi na kulekerera.” Iye athimiza: “Cinthu cakufunika kakamwe, ndi cakuti makhaliro anewa asafunika acite khundu ya umaso wathu wa ntsiku zonsene.”
Mbwenye makhaliro ninga a ufuni, kubvera ntsisi na kulekerera nee asafunika kugomezerwa kakamwe. Pa mafala anaona anthu ninga Regra de Ouro, Yezu alonga: “Pyonsene pinafuna imwe kuti anthu akucitireni, muacitirembo andzanu.” (Mateo 7:12) Kodi cikhulupiro candimomwene ndi kucita pinthu pyadidi basi?
Mpostolo Paulu alonga pya anthu azinji akhalonga kuti asatumikira Mulungu mu ntsiku zace: “Ine ndine mboni wawo kuti iwo asagopa Mulungu, mbwenye nkhabe cidziwiso candimomwene.” Thangwi yanji? Paulu alonga: “Thangwi yakukhonda dziwa cilungamo ca Mulungu, iwo asasaka kukhazikisa cilungamo cawo cene.” (Aroma 10:2, 3, NM) Nakuti nee akhali na cidziwiso ca Mulungu toera kudziwa pikhafunika iwo kucita, phinga yawo na cikhulupiro cawo pikhali pyapezi.—Mateo 7:21-23.
BHIBHLYA ISALONGANJI THANGWI YA KUBVUNGAZA PIKHULUPIRO
Yezu alonga: “Anyakutsandzaya ndi ale anakhazikisa ntendere.” (Mateo 5:9) Yezu acita pikhapfundzisa iye, mu kukhazikisa makhaliro adidi na kupereka mphangwa za ntendere kwa anthu a mauphemberi akusiyana-siyana. (Mateo 26:52) Ale adatawira mphangwa zenezi asakhala na ufuni wakukhonda fudzika. (Akolose 3:14) Kodi cifuno ca Yezu cikhali ca kubveranisa anthu a makhaliro akusiyana-siyana toera akhale mu ntendere? Kodi iye akhatowezera macitiro a mauphemberi anango?
Atsogoleri a mauphemberi a Afarisi na Asaduki akhatcinga kakamwe Yezu—ngakhale kufuna kumupha. Kodi iye acitanji? Yezu apanga anyakupfundzace: ‘Alekeni pyawo, ndiwo aboliboli.’ (Mateo 15:14) Yezu nee abvungazikana na anthu a mauphemberi anango.
Mukupita kwa ndzidzi, mpingo Wacikristu wakhazikiswa ku Korinto mu dziko ya Gresya. Ukhali nzinda wakubvekera thangwi yakunjipa kwa mauphemberi. Kodi Akristu akhafunika kucitanji m’makhaliro anewa? Mpostolo Paulu aalembera: ‘Lekani kumangirwa na anyakukhonda khulupira pa gole ibodzi ene.’ Thangwi yanji? Paulu afokotoza: ‘Kristu anabverana tani na Beliale? Peno munthu wakukhulupira anabverana tani na munthu wakukhonda kukhulupira?’ Buluka penepo iye apereka uphungu uyu: ‘Mphapo bulukani pa nsoka wawo, mbamupambulika nawo.’—2 Akorinto 6:14, 15, 17.
Mwandimomwene, Bhibhlya isakhondesa kubvungaza pikhulupiro. Mbwenye panango munasaka kudziwa: ‘Kuphatana kwandimomwene kunakwanisika tani?’
KUKULISA KUPHATANA KWANDIMOMWENE
A Estação Espacial Internacional—ndi tekinolojiya ikulu yakudzumisa kakamwe idacitwa kubulukira mu kuphatana kwa madziko 15. Musanyerezera kuti madziko anewa mbadakwanisa kucita basa ineyi khala iwo nee abverana mwadidi pinthu pikhafunika iwo kuphatisira pa basa ineyi?
Pyenepi ndi sawasawa na misoka ya kuphatana kwa mauphemberi lero. Maseze asagomezera kubverana na kulemedzana, iwo nee ali na maonero mabodzi ene toera kukulisa cikhulupiro. Pyenepi pisacitisa kuti makhaliro na pipfundziso pipitirize kugawa anthu.
Bhibhlya iri na midida ya Mulungu, yakuti ndi ninga pitsogolero. Ife tinakwanisa kusasanyira umaso wathu mwakubverana na pinalonga Bhibhlya. Ale anabvera pipfundziso pyayo, asakunda kusankhulana kwa madzindza na mauphemberi, pontho asapfundza kuti anakwanisa tani kuphata basa pabodzi mu ntendere na mwakuphatana. Mulungu apikira pyenepi, mbalonga: “Natenepa ndinadzapasa anthu cilongero cakucena, toera onsene alambire dzina ya Yahova, toera kuntumikira phewa na phewa.” Kuphatana kusabulukira mu “cilongero cakucena,” midida ya ulambiri wa Mulungu.—Sofoniya 3:9, NM; Izaiya 2:2-4.
Mboni za Yahova zisakuphembani na ntima onsene toera kuenda kaona Nyumba ya Umambo cifupi na imwe toera muone mwekhene ntendere na kuphatana kuli pakati pawo.—Masalmo 133:1.
[Bokosi pa tsamba 30]
Kodi undimomwene ulipodi?
Ale anaphedzera pya kubvungaza pikhulupiro asaona kuti nkhabe uphemberi udathema kulonga kuti uli na undimomwene. Natenepa, iwo asakwanisa kulonga kuti kusankhulana kwa mauphemberi ndiko kunabweresa nyatwa zizinji zinaona ife lero.
Mwakusiyana na maonero anewa, Yahova asalongwa ninga “Mulungu wa undimomwene,” pontho iye alonga: “Ine nkhabe cinja.” (Masalmo 31:5; Malakiya 3:6, NM) Thangwi ya Mulungu, Yezu alonga: “Mafala anu ndi Undimomwene.” (Jwau 17:17, NM) Undimomwene unoyu usapangizwa m’Malemba akupumirwa na Mulungu, Bhibhlya. Iyo isatipfundzisa na kutikhunganya toera ‘kucita pinthu pyadidi pyonsene.’—2 Timoti 3:16, 17