NSOLO 2
Tsamba Idabuluka Kuna Mulungu Waufuni
NDIPANGE, ndi bukhu ipi inakomerwa na iwe kakamwe?— Anapiana anango asakomerwa na mabukhu analonga thangwi ya pinyama. Anangombo asakomerwa na mabukhu akuti ali na mafoto mazinji. Mabukhu anewa ndi akutsandzayisa kakamwe.
Mbwenye mabukhu adidi kakamwe ndi ale analonga thangwi ya undimomwene wa Mulungu. Mbwenye pana bukhu ibodzi yakuti ndi yakufunika kakamwe kupiringana anango onsene. Ndi bukhu ipi ineyi?— Ndi Bhibhlya.
Thangwi yanji Bhibhlya ndi yakufunika kakamwe?— Thangwi iyo yabuluka kuna Mulungu. Iyo isalonga thangwi ya Mulungu na pinthu pinafuna kudzaticitira iye. Pontho isapangiza pinafunika ife kucita toera kunkomeresa. Bhibhlya ndi ninga tsamba idabuluka kuna Mulungu.
Ndimomwene kuti Mulungu mbadakwanisa kulemba Bhibhlya yonsene kudzulu, mbaipasa anthu. Mbwenye iye nee acita pyenepi. Maseze mphangwa zinagumanika m’Bhibhlya ndi zace, iye aphatisira atumiki ace pa dziko yapantsi toera kulemba mphangwa zizinji m’Bhibhlya.
Mulungu acita tani pyenepi?— Toera ubvesese kuti pyacitika tani, nyerezera basi: Tingabvesera radhyo, ife tisabva munthu mbakalonga wakuti panango ali kutali kakamwe. Tingaona televizau, tisakwanisa kuona anthu a madziko anango na kubva pinalonga iwo.
Anthu asakwanisa kuenda kudzulu mpaka kuna mwezi, pontho na kweneko iwo asakwanisa kutumiza mphangwa mpaka pa dziko yapantsi. Iwe ukhadziwa pyenepi?— Khala anthu asakwanisa kucita pyenepi, kodi Mulungu nee anakwanisambo kutumiza mphangwa buluka kudzulu mpaka pa dziko yapantsi?— Inde anakwanisa. Iye acita pyenepi kale kakamwe anthu mbadzati kukhala na maradhyo peno matelevizau.
Tisadziwa tani kuti Mulungu anakwanisa kulonga na ife maseze iye ali kutali kakamwe?
Mose akhali mamuna m’bodzi adabva fala ya Mulungu. Iye nee aona Mulungu, mbwenye basi ene abva fala yace. Mu ndzidzi udacitika pinthu pyenepi pakhali na anthu azinji. Pa ntsiku ineyi, Mulungu acitisa phiri kutekenyeka, kucetuma na kulira kwa njazi. Anthu adzindikira kuti piripo pidalonga Mulungu, natenepa iwo agopa kakamwe. Na thangwi ineyi, iwo apanga Mose: “Mulungu mbaleke kulonga na ife, gopa tinafa.” Buluka penepo, Mose alemba pidampanga Mulungu, pontho pidalemba iye piri m’Bhibhlya.—Eksodho 20:18-21.
Adalemba mabukhu maxanu akutoma a m’Bhibhlya ndi Mose. Mbwenye nee ndiye basi adalemba Bhibhlya. Mulungu aphatisira amuna cifupi na 40 toera kulemba Bhibhlya. Iwo akhala m’maso kale kakamwe, pontho papita pyaka pizinji toera Bhibhlya imale kulembwa. Mwandimomwene, papita pyaka cifupi na 1.600. Pyakudzumisa kakamwe ndi pyakuti anango mwa amuna anewa nee adziwana, mbwenye pyonsene pidalonga iwo pisabverana.
Ndi api madzina a anthu awa adalemba Bhibhlya?
Amuna anango adaphatisirwa na Mulungu toera kulemba Bhibhlya akhali akudziwika kakamwe. Mose akhali nkumbizi, mbwenye mukupita kwa ndzidzi adzakhala ntsogoleri wa mbumba ya Izraeli. Mambo Salomoni akhali wakupfuma kakamwe, pontho akhali waudziwisi kakamwe pa dziko yonsene. Mbwenye anthu anango adalemba Bhibhlya nee akhali akudziwika maka. Ninga Amosi wakuti akhatsalakana miti ya masambvu.
Munthu unango adalemba Bhibhlya akhali dotoro. Usadziwa dzina yace?— Ndi Luka. Unango akhali nyakulipisa misonkho. Dzina yace ndi Mateu. Pakhali unango wakuti akhadziwa kakamwe mwambo wa uphemberi Waciyuda. Iye alemba mabukhu mazinji a m’Bhibhlya kupiringana anango. Usadziwa kuti akhacemerwa tani?— Paulu. Anyakupfundza anango a Yezu adalembambo mabukhu anango a m’Bhibhlya akhali Pedhru na Juwau, iwo akhali anyakumedza.
Azinji mwa ale adalemba Bhibhlya alemba pinthu pinafuna kudzacita Mulungu ntsogolo. Mphapo iwo adziwa tani pinthu pyenepi?— Mulungu aapanga mphangwa zenezi, pontho aapanga pyonsene pinafuna kudzacitika.
Yezu wakuti ndi Mpfundzisi Wankulu pikhali iye pa dziko yapantsi, khundu ikulu ya Bhibhlya ikhadamala kale kulembwa. Kumbuka kuti Mpfundzisi Wankulu akakhala kale kudzulu. Iye akhadziwa pidacita Mulungu. Mphapo iye akhakhulupira kuti Bhibhlya ndi bukhu ya Mulungu?— Inde, akhakhulupira.
Yezu pikhalonga iye na anthu thangwi ya mabasa a Mulungu, iye akhaphatisira Bhibhlya. Mbwenye midzidzi inango, basi ene akhalonga pidalembwa m’Bhibhlya, mbakhonda cita kuileri, thangwi akhadziwa kale pikhalonga iyo. Yezu atipfundzisambo pinthu pizinji thangwi ya Mulungu. Iye alonga: “Pinthu pidabva ine kuna iye, ndi pyenepi pinalonga ine pa dziko.” (Juwau 8:26) Yezu abva pinthu pizinji na Mulungu, thangwi iye akakhala na Mulungu. Tinaleri kupi pinthu pyenepi pidalonga Yezu?— M’Bhibhlya. Pyonsene pinagumanika m’Bhibhlya pyalembwa toera tipileri.
Ndimomwene kuti pidaphatisira Mulungu anthu toera kulemba Bhibhlya, iwo ailemba mu pilongero pyawo. Makhundu mazinji a Bhibhlya alembwa Mucihebheri, khundu inango ing’ono yalembwa Muciaramaki, pontho khundu inango yalembwambo Mucigerego. Mbwenye lero, anthu azinji nee asakwanisa kuleri pilongero pyenepi; na thangwi ineyi, Bhibhlya yathumburuzwa mu pilongero pyakusiyana-siyana. Ntsiku zino, ife tinakwanisa kuleri makhundu anango a Bhibhlya mu pilongero pyakupiringana 2.800. Pyenepi ndi pyakudzumisa kakamwe! Bhibhlya ndi tsamba idapereka Mulungu kuna anthu onsene. Maseze iyo yathumburuzwa mu pilongero pizinji, mphangwa zace zisabuluka kuna Mulungu.
Pinalonga Bhibhlya ndi pyakufunika kakamwe kuna ife. Iyo yalembwa kale kakamwe, mbwenye isalonga pinthu pinacitika ntsiku zino. Pontho isalongambo pinthu pinafuna kudzacita Mulungu mwakukhonda dembuka. Pinthu pyenepi pinalonga Bhibhlya ndi pyakutsandzayisa, pontho isatipasa cidikhiro cadidi.
Ndi pinthu pipi pyakuti unakwanisa kupipfundza ungaleri Bhibhlya?
Bhibhlya isatipangambo kuti Mulungu asafuna kuti tiphatisire tani umaso wathu. Iyo isatipanga pinthu pyadidi pinafunika ife kucita na pinthu pyakuipa pinafunika ife kucalira. Iwe pabodzi na ine tisafunika kudziwa pinthu pyenepi. Bhibhlya isatipanga pya anthu adacita pinthu pyakuipa na pinthu pidaacitikira, toera ife ticalire nyatwa zenezi. Iyo isatipangambo pya anthu adacita pinthu pyadidi na nkhombo zidakhala na iwo thangwi yakucita pinthu pyenepi. Mphangwa zonsene zidalembwa m’Bhibhlya ndi toera kutiphedza.
Mbwenye toera Bhibhlya itiphedze tisafunika kudziwa ntawiro wa mbvundzo ubodzi. Mbvundzo unoyu ndi uyu: Mbani adatipasa Bhibhlya? Usaona tani?— Ndimomwene, ndi Mulungu adatipasa Bhibhlya. Mphapo tinapangiza tani kuti ndife audziwisi?— Tingabvesera Mulungu mbaticita pinatipanga iye.
Natenepa tisafunika kukhala na ndzidzi toera kuleri Bhibhlya. Tingatambira tsamba ya munthu anafuna ife, tisaileri kazinji kene. Thangwi tsamba ineyi ndi yakufunika kakamwe kuna ife. Natenepa tisafunikambo kuona Bhibhlya munjira ibodzi ene, thangwi iyo ndi tsamba idabuluka kuna Munthu wakuti asatifuna kakamwe. Iyo ndi tsamba idabuluka kuna Mulungu waufuni.
Sakani ndzidzi toera kuleri malemba anapangiza kuti Bhibhlya ndi Mafala a Mulungu, pontho yalembwa toera kutiphedza: Aroma 15:4; 2 Timoti 3:16, 17 na 2 Pedhru 1:20, 21.