ICEGERANYO C'IBITABU CO KURI INTERNET ca Watchtower
Watchtower
ICEGERANYO C'IBITABU CO KURI INTERNET
Ikirundi
  • BIBILIYA
  • IVYASOHOWE
  • AMAKORANIRO
  • w03 1/10 rup. 14-19
  • Kwihanganira ibigeragezo biratuma Yehova ashemezwa

Nta videwo ihari.

Uradutunga, ividewo yanse kuvuga.

  • Kwihanganira ibigeragezo biratuma Yehova ashemezwa
  • Umunara w’Inderetsi Utangaza Ubwami bwa Yehova—2003
  • Udutwe
  • Ivyo bijanye
  • Kuguma uri umwizerwa mu gihe c’ikigeragezo
  • “Ntimusubirize umuntu mu nkōko ikibi yabagiriye”
  • Umunezero uva ku kweza izina rya Yehova
  • Guhamwa kubera ukugororoka
    Umunara w’Inderetsi Utangaza Ubwami bwa Yehova—2003
  • Urashobora kuguma uri intahemuka mu ruhamo
    Urashobora kwiberaho ibihe bidahera—Ivyigwa bishingiye kuri Bibiliya
  • Dukwiye Kubona Gute Ibigeragezo?
    Umunara w’Inderetsi Utangaza Ubwami bwa Yehova—2002
  • Nugume wiyegereje ishirahamwe rya Yehova
    Ishirahamwe rikora ivyo Yehova agomba
Ibindi
Umunara w’Inderetsi Utangaza Ubwami bwa Yehova—2003
w03 1/10 rup. 14-19

Kwihanganira ibigeragezo biratuma Yehova ashemezwa

“Mwokwihanganira kubabazwa muhōwe gukora neza, ivyo ni vyo bishimwa ku Mana”.​—1 PETERO 2:20.

1. Kubera ko abakirisu b’ukuri bitwararika kubaho bahuza n’ukwiyegura kwabo, ni ikibazo ikihe gitegerezwa kurimburwa?

ABAKIRISU bariyeguriye Yehova kandi bakaba bashaka gukora ivyo agomba. Kugira babeho bahuza n’ukwiyegura kwabo, barakora uko bashoboye kwose kugira bagere ikirenge mu c’umwe Karorero wabo Yezu Kirisitu, no kugira bashingire intahe ukuri (Matayo 16:24; Yohana 18:37; 1 Petero 2:21). Ariko rero, Yezu be n’abandi bizerwa barahevye ubuzima bwabo, barapfa rumaratiri bazira ukwizera kwabo. Ivyo vyoba bisobanura yuko abakirisu bose bokwitega gupfa bazira ukwizera kwabo?

2. Abakirisu babona gute ibigeragezo be n’ugucumukura?

2 Twebwe abakirisu, duhanurwa kuba abizerwa gushika ku gupfa, ariko si ngombwa ngo dupfe tuzira ukwizera kwacu (2 Timoteyo 4:7; Ivyahishuriwe 2:10). Ivyo bisobanura yuko, naho twiteguriye gucumukura kubera ukwizera kwacu, n’igihe bibaye ngombwa tugapfa tukuzira, tudahimbarwa n’uko bidushikira. Ntiduhimbarwa n’ugucumukura, kandi nta munezero dukura mu kubabazwa canke mu gusuzugurwa. Ariko rero, kubera yuko dutegerezwa kwitega ibigeragezo be n’uruhamo, turakeneye kurimbura twitonze ukuntu twovyifatamwo igihe ibintu nk’ivyo bidushikiye.

Kuguma uri umwizerwa mu gihe c’ikigeragezo

3. Ni uburorero bwo muri Bibiliya ubuhe buvuga ivy’uruhamo wodondora (Raba uruzitiro ruvuga ngo “Ukuntu bihanganiye uruhamo”, ku rupapuro rukurikira.)?

3 Muri Bibiliya, turabona inkuru nyinshi zerekana ukuntu abasavyi b’Imana bo mu gihe ca kera bavyifashemwo igihe bari bahanganye n’ibintu bihanamira ubuzima bwabo. Uburyo butandukanye bavyifashemwo, buraha ubuyobozi abakirisu bo muri iki gihe hamwe vyosaba ko bahangana n’ibintu nk’ivyo. Rimbura inkuru ziri mu ruzitiro rufise umutwe uvuga ngo “Ukuntu bihanganiye uruhamo”, maze urabe ico ushobora kubigirako.

4. Twovuga iki ku bijanye n’uburyo Yezu be n’abandi basavyi b’Imana b’abizerwa bavyifashemwo igihe bari mu bigeragezo?

4 Naho Yezu be n’abandi basavyi b’Imana b’abizerwa bavyifashemwo mu buryo butandukanye mu gihe c’uruhamo bivanye n’uko ibintu vyari vyifashe, biratomoye yuko batashize ubuzima bwabo mu kaga bitari bikenewe. Igihe ubwabo baba bari mu bintu biteye akaga, baragira umutima rugabo, mugabo bakiyubara (Matayo 10:16, 23). Intumbero yabo yari iyo guteza imbere igikorwa co kwamamaza no kuguma ari intadohoka kuri Yehova. Ukuntu bavyifashemwo mu bihe bitandukanye, birabera akarorero abakirisu bahangana muri iki gihe n’ibigeragezo be n’uruhamo.

5. Ni uruhamo rumeze gute rwadutse muri Malawi mu myaka ya 1960, kandi Ivyabona baho bavyifashemwo gute?

5 Mu bihe vya none, abasavyi ba Yehova akenshi barashikiwe n’amagume akomeye bongera barakena bivuye ku ntambara, ku kubuzwa canke ku ruhamo rweruye. Nk’akarorero, mu myaka ya 1960, Ivyabona vya Yehova bo muri Malawi barahamwe bimwe bikomeye. Ingoro z’Ubwami zabo, amazu yabo, imfungurwa zabo, ibidandazwa vyabo, hafi ivyo bari batunze vyose, vyarononywe. Barakubiswe bongera baragirirwa n’ibindi bintu biteye umubabaro. Abavukanyi bavyifashemwo gute? Abavukanyi ibihumbi n’ibihumbi babwirijwe guhunga bakava aho baba. Abenshi bahungiye mw’ishamba, mu gihe abandi bagiye kuba barasembereye mu gihugu kibanyi ca Mozambike. Naho abizerwa benshi bahasize ubuzima, abandi bahisemwo guhunga bakava mu karere kameze nabi, ivyo bikaba vyasa n’uko ari yo ngendo ibereye mu bihe nk’ivyo. Mu kubigenza gutyo, abavukanyi barakurikiye akarorero basigiwe na Yezu be na Paulo.

6. Ni igiki abavukanyi bo muri Malawi batigeze baheba naho bari mu ruhamo rukaze?

6 Naho abavukanyi bo muri Malawi babwirijwe guhunga canke kwinyegeza, bararondeye ubuyobozi bwa gitewokarasi bongera barabukurikiza, maze bararangurira imirimo yabo ya gikirisu mu kinyegero uko bashoboye kwose. Vyavuyemwo iki? Bari bamaze gushikira igitigiri c’agaheta c’abamamaji b’Ubwami 18.519 imbere y’uko haba ukubuzwa mu 1967. Naho ukubuzwa kwari kukihari kandi abenshi bakaba bari barahungiye muri Mozambike, mu 1972 hatanzwe raporo y’igitigiri gishasha c’agaheta c’abamamaji 23.398. Bamaze incahagati y’amasaha arenga 16 mu busuku ku kwezi ku kwezi. Nta gukeka ko ibikorwa vyabo vyatumye Yehova ashemezwa, kandi umuhezagiro wa Yehova wari kuri abo bavukanyi b’abizerwa bari mu bihe bitoroshe na gatoa.

7, 8. Ni imvo izihe zituma bamwebamwe bahitamwo kudahunga naho ukurwanywa kuba kuriko kurateza ingorane?

7 Ku rundi ruhande, mu bihugu aho ukurwanywa kuba kuriko kurateza ingorane, abavukanyi bamwebamwe bashobora guhitamwo kudahunga, naho baba bari bashoboye guhunga. Guhungira ahandi vyoshobora gutorera umuti ingorane zimwezimwe, mugabo kumbure birashobora guteza n’izindi. Nk’akarorero, boba boshobora kuguma bahanahana amakuru n’ikivukano ca gikirisu, ntibaje ukwa bonyene mu bijanye n’ivy’impwemu? Boba boshobora kugumana akamenyero kabo ko mu vy’impwemu uko bagwa bavyuka kugira bamenyere aho hantu, kumbure hakaba ari mu gihugu gitunze cane canke kikaba ari igihugu kibaronsa uturyo twinshi two gutera imbere mu vy’ubutunzi?​—1 Timoteyo 6:9.

8 Abandi na bo bahitamwo kudahungira ahandi kubera bitwararika ukumererwa neza mu vy’impwemu kw’abavukanyi babo. Bahitamwo kuhaguma, bagahangana n’ivyo bintu kugira bagume bamamaza mu cibare c’iwabo bongere babe isôko ry’indemesho ku bo basenga hamwe (Ab’i Filipi 1:14). Mu kugira ihitamwo nk’iryo, bamwebamwe barashoboye mbere kugira ico baterereye mu gutuma haba intsinzi mu vy’amategeko mu gihugu cabob.

9. Ni ibintu ibihe umuntu ategerezwa kurimbura igihe afata ingingo yuko yoba yohaguma canke yoba yokwimuka igihe hari uruhamo?

9 Kugumaho canke kwimuka, mu vy’ukuri ni ingingo umuntu yifatira. Ego ni ko, ingingo bene izo dukwiye kuzifata mu gihe gusa twabanje kurondera ubuyobozi bwa Yehova tubishira no mw’isengesho. Yamara, ingendo iyo ari yo yose twohitamwo, dutegerezwa kugumiza mu muzirikanyi amajambo y’intumwa Paulo agira iti: “Umuntu wese muri twebge azobazwa n’Imana ivyo yakoze” (Abaroma 14:12). Nk’uko twamaze kubibona, ico Yehova asaba ni uko umwe wese mu basavyi biwe aguma ari umwizerwa mu bihe vyose yoba arimwo. Bamwe mu basavyi biwe bariko barashikirwa n’ibigeragezo be n’uruhamo ubu; abandi bishobora kubashikira mu nyuma. Bose bazogeragezwa mu buryo bumwe canke mu bundi, kandi nta n’umwe akwiye kwitega ko bitazomushikira (Yohana 15:19, 20). Bwa basavyi ba Yehova biyeguye, ntidushobora guhunga ikibazo kiraba ibiremwa vyose cerekeye ukweza izina rya Yehova be n’ukwemeza ubusegaba bwiwe.​—Ezekiyeli 38:23; Matayo 6:9, 10.

“Ntimusubirize umuntu mu nkōko ikibi yabagiriye”

10. Ni akarorero gakomeye akahe Yezu be n’intumwa ziwe badusigiye mu bijanye n’uguhangana n’imikazo be n’ukurwanywa?

10 Iyindi ngingo ngenderwako ihambaye dushobora kwigira ku buryo Yezu be n’intumwa bavyifashemwo igihe bari mu mukazo, ni iy’uko tutokwigera twihora abaduhama. Nta na hamwe muri Bibiliya hatwereka yuko Yezu canke abayoboke biwe boba bariyungunganije kugira ngo bagire umuhari wo kurwanya ababahama canke ngo bakoreshe inguvu kugira babarwanye. Ahubwo, intumwa Paulo yahanuye abakirisu ngo “Ntimusubirize umuntu mu nkōko ikibi yabagiriye. . . . Abo nkunda, ntimwīhōrane, ariko muhe uburyo uburake bg’Imana: kuko handitswe, ng’Uguhōra n’ukwaje, ni jewe nzobasubiriza mu nkōko, ni k’Uhoraho agize”. Vyongeye, “Ikibi coye kukunesha, yamara ikibi ukinesheshe iciza”.​—Abaroma 12:17-21; Zaburi 37:1-4; Imigani 20:22.

11. Umutohozakahise umwe avuga iki ku vyerekeye inyifato abakirisu bo mu ntango bari bafise ku bijanye na Leta?

11 Abakirisu bo mu ntango barafashe nka nkama iyo mpanuro. Mu gitabu ciwe Ishengero ryo mu ntango be n’isi (mu congereza), umutohozakahise Cecil J. Cadoux aravuga inyifato abakirisu bo mu ntango bari bafise ku bijanye na Leta mu kiringo co kuva mu 30 gushika mu 70 G.C. Yandika ati: “Nta kimenyamenya na kimwe kirashe dufise cerekana ko hari akigoro abakirisu bo muri ico kiringo bigeze bagira kugira barwanye uruhamo ku nguvu. Ikintu gikomeye bakora kwari ugushira ku kabarore abategetsi babo bakoresheje amajambo akomeye canke ugutuma abategetsi babo babura ico bafata n’ico bareka mu kwihungira. Ariko rero, uburyo abakirisu bari basanzwe bavyifatamwo mu ruhamo, ntibwaba uburenze urugero, mugabo băranka bashikamye kugamburuka amategeko y’intwaro babona ko ateye kubiri n’ukugamburukira Kirisitu”.

12. Ni kubera iki ari vyiza kwihanganira ugucumukura kuruta kwihora?

12 Ingendo nk’iyo isa n’ukwiyorosha, yoba koko ari ingendo ibereye? Umuntu wese akora muri mwene ubwo buryo, ntiyoba none yitaye mu kaga ko gutuma bamukuraho? Ntivyoba biranga ubukerebutsi umuntu yirwaniye? Dufatiye ku kuntu abantu babona ibintu, bisa n’uko ari ukwo vyogenda. Ariko rero, kubera turi abasavyi ba Yehova, turizigira tudakeka yuko gukurikiza ubuyobozi bwiwe mu bintu vyose ari yo ngendo ibereye kuruta izindi zose. Turagumiza ku muzirikanyi aya majambo ya Petero agira ati: “Mwokwihanganira kubabazwa muhōwe gukora neza, ivyo ni vyo bishimwa ku Mana” (1 Petero 2:20). Turizigira tudakeka ko Yehova ivyo abibona kandi ko atazoreka ngo bibandanye ibihe vyose. Ivyo tuvyemezwa n’iki? Yehova yabwiye igisata ciwe cari catwawe inyagano i Babiloni ati: “Ūbakorako aba akoze ku mbone y’ijisho ry[anj]e” (Zekariya 2:8). Mbega umuntu yoreka ko bamukora ku mbone y’ijisho ryiwe umwanya ungana gute? Yehova azotabara mu gihe kibereye. Kuri ivyo, nta makenga na makeyi ahari.​—2 Ab’i Tesalonike 1:5-8.

13. Ni kubera iki Yezu yiyoroheje akareka abansi bakamufata?

13 Muri ivyo, turashobora kurabira kuri Yezu, we karorero kacu. Igihe yareka abansi biwe bakamufata muri rya tongo ry’i Getsemane, ntikwari kubera yuko atari ashoboye kwirwanira. Kukaba nkako, yabwiye abigishwa biwe ati: “Ugira ngo sinoshobora kwinginga Data, na we akandungikira ubu nyene abamarayika basāga legiyono cumi na zibiri? Non’ivyanditswe vyoshika bite kw ari ko bikwiye kuba?” (Matayo 26:53, 54). Iranguka ry’ivyo Yehova agomba cari co kintu nyamukuru kuri Yezu, naho vyasobanura yuko yategerezwa kubabara. Yari yizigiye bimwe bishitse aya majambo ya Dawidi ari muri Zaburi ivuga ivy’ubuhanuzi, agira ati: “[Ntu]zorek[er]a ubugingo bganje . . . i kuzimu, kandi ntuzokundira [“intahemuka”, NW] wawe ngw azabore” (Zaburi 16:10). Haciye imyaka, intumwa Paulo yaravuze ku vyerekeye Yezu ati: “Kubg’umunezero yashizwe imbere, yihanganiye [“igiti co kubabarizwako”, NW], ntiyagira ikindi isoni za[c]o, avyagira i buryo bg’intebe y’Imana”.​—Abaheburayo 12:2.

Umunezero uva ku kweza izina rya Yehova

14. Ni umunezero uwuhe wakomeje Yezu mu bigeragezo vyose yaciyemwo?

14 Ni umunezero uwuhe wakomeje Yezu mu kigeragezo gikaze kuruta ibindi vyose umuntu yokwibaza? Mu basavyi ba Yehova bose, nta gukeka ko Yezu, Umwana akundwa cane w’Imana, ari we Shetani yarondera ubwa mbere na mbere. Ku bw’ivyo, ukuguma Yezu ari intadohoka mu gihe c’ikigeragezo vyotanze inyishu y’agaheta ku vyo Shetani yatutse Yehova (Imigani 27:11). Woba ushobora kwiha ishusho y’umunezero be n’ugushira akanyota Yezu ategerezwa kuba yaragize aho amariye kuzurwa? Ese ukuntu abwirizwa kuba yarahimbawe amaze kubona yuko yari yarashikije uruhara yari yarashinzwe bwa muntu atunganye mu kwemeza ubusegaba bwa Yehova be no mu kweza izina ryiwe! Vyongeye, kuba avyagiye “i buryo bg’intebe y’Imana”, nta nkeka ko ari agateka ntangere be n’isôko rihambaye ry’umunezero kuri Yezu.​—Zaburi 110:1, 2; 1 Timoteyo 6:15, 16.

15, 16. Ni uruhamo rukaze uruhe Ivyabona b’i Sachsenhausen bihanganiye, kandi ni igiki cabaronkeje inkomezi zo kurwihanganira?

15 Ku bakirisu, biratera umunezero nk’ukwo nyene kugira uruhara mu kweza izina rya Yehova mu kwihanganira ibigeragezo be n’uruhamo, bagakurikiza akarorero ka Yezu. Akarorero keza muri ivyo tugasanga ku vyashikiye Ivyabona bacumukuriye mw’ikambi y’itunatuniro yakorerwamwo amabi y’i Sachsenhausen bakongera bakarokoka rwa rugendo rw’urupfu rwagirwa mu mpera y’Intambara ya Kabiri y’isi yose. Mu gihe c’urwo rugendo, abanyororo ibihumbi n’ibihumbi barapfuye bivuye ku kutagira ivyo kubakingira, bivuye ku ndwara canke inzara, canke bakicirwa bunyamaswa mu nzira n’umugwi w’abasoda badasanzwe b’umugambwe Nazi. Ivyabona, bose hamwe uko bari 230, bararokotse bivuye ku kuguma bagenda bamatanganyeko no ku gufashanya naho ivyo vyashira ubuzima bwabo mu kaga.

16 Ni igiki caronkeje ivyo Vyabona inkomezi zo kwihanganira uruhamo rukaze nk’urwo? Bamaze gushika ahantu hatagira inkomanzi, baraseruye umunezero wabo n’ugukengurukira Yehova mu rwandiko rwavuga ngo “Umwiyemezo w’Ivyabona vya Yehova 230 baturuka mu bihugu 6, bakoraniye mu kibira co hafi y’i Schwerin muri Mecklenburg”. Muri urwo rwandiko, bavuze bati: “Ikiringo kitoroshe c’ukugeragezwa carangiye, kandi abazigamwe, bokowe nk’aho bakuwe mw’itanure ry’umuriro, nta n’umwotsi ubanukako (Raba Daniyeli 3:27.). Ahubwo riho, buzuye inkomezi n’ububasha biva kuri Yehova, kandi bararindiranye umushasharo amategeko mashasha bahabwa n’Umwami kugira bateze imbere inyungu za gitewokarasi”c.

17. Ni ubwoko butandukanye ubuhe bw’ibigeragezo abasavyi b’Imana bariko barihanganira ubu?

17 Nk’ukwo kw’abo bizerwa 230, na twebwe nyene ukwizera kwacu kwoshobora kugeragezwa naho nyene ‘tutararinda gushika aho tuvishwa amaraso’ (Abaheburayo 12:4). Ariko, ikigeragezo gishobora kuza mu buryo bwinshi. Gishobora kuba ari ugutyekezwa n’abo mwigana mw’isomero, canke akosho k’urunganwe kagusunikira ku gukora ubushegabo canke ibindi bibi. Vyongeye, umwiyemezo wo kwirinda amaraso, kwubaka gusa mu Mwami, canke kurerera abana mu kwizera mu rugo rwigabaguye mu vy’idini birashobora rimwe na rimwe gutuma haba imikazo be n’ibigeragezo bikomeye.​—Ivyakozwe 15:29; 1 Ab’i Korinto 7:39; Abanyefeso 6:4; 1 Petero 3:1, 2.

18. Ni amajambo ayahe adusubiriza umutima mu nda yuko dushobora kwihanganira n’ikigeragezo kigoye kuruta ibindi vyose?

18 Ariko rero, naho twoshikirwa n’ikigeragezo kimeze gute, turazi ko ducumukura kubera dushira Yehova n’Ubwami bwiwe mu kibanza ca mbere, kandi tukaba tubona ko kubigira ari agateka n’umunezero nyavyo. Turaronkera uburindutsi mu majambo asubiriza umutima mu nda ya Petero agira ati: ‘Iyo mututswe muhowe izina rya Kirisitu, muba muhiriwe: kuko impwemu y’ubwiza, ari yo mpwemu y’Imana, iba kuri mwebwe’ (1 Petero 4:14). Dufashijwe n’ububasha bw’impwemu ya Yehova, turaronka inkomezi zo kwihanganira n’ibigeragezo bigoye kuruta ibindi vyose, ivyo vyose tukabigira kugira aninahazwe kandi ashemezwe.​—2 Ab’i Korinto 4:7; Abanyefeso 3:16; Ab’i Filipi 4:13.

[Utujambo tw’epfo]

a Ivyabaye mu myaka ya 1960, yari gusa intango y’urukurikirane rw’uruhamo rukaze kandi rurangwamwo ubwicanyi Ivyabona bo muri Malawi bategerezwa kwihanganira imyaka irenga nka 30. Kugira uronke inkuru iramvuye, raba Annuaire des Témoins de Jéhovah 1999, urupapuro rwa 171-212.

b Raba ikiganiro kivuga ngo “Sentare nkuru ishigikira ugusenga kw’ukuri aho bita mu ‘gihugu c’i Ararati’”, kiboneka mu Munara w’Inderetsi wo ku wa 1 Ndamukiza 2003, urupapuro rwa 11-14.

c Kugira uronke igisomwa cose c’uwo mwiyemezo, raba Annuaire des Témoins de Jéhovah 1974, urupapuro rwa 208-209. Inkuru y’umuntu wa mbere yarokotse muri urwo rugendo, ushobora kuyisanga mu nomero y’Umunara w’Inderetsi (mu gifaransa) yo ku wa 1 Nzero 1998, urupapuro rwa 25-29.

Woshobora kubisigura?

• Abakirisu babona gute ugucumukura be n’uruhamo?

• Ni igiki twokwigira ku buryo Yezu be n’abandi bizerwa bavyifashemwo igihe bari mu kigeragezo?

• Ni kubera iki ari vyiza kutihora igihe duhamwe?

• Ni umunezero uwuhe wakomeje Yezu mu bigeragezo yarimwo, kandi ivyo tuvyigirako iki?

[Uruzitiro/Amafoto ku rup. 15]

Ukuntu bihanganiye uruhamo

• Ingabo za Herode zitarashika i Betelehemu kugira zice utwana twose tw’uduhungu tumaze imyaka ibiri n’ututarayishikana, Yozefu na Mariya bayobowe n’umumarayika, barakiriye akana Yezu hanyuma bahungira mu Misiri.​—Matayo 2:13-16.

• Akatari gake mu gihe c’ubusuku bwa Yezu, abansi biwe bararondeye kumwica kubera intahe ikomeye yashinga. Yezu yarabacitse muri ivyo bihe vyose.​—Matayo 21:45, 46; Luka 4:28-30; Yohana 8:57-59.

• Igihe abasoda be n’abakuru b’abagabisha baza mw’itongo ry’i Getsemane gufata Yezu, yarabibwiye ata guhisha incuro zibiri zose ati: “Ni jewe”. Yaranabujije abayoboke biwe kubarwanya, maze arareka ico gitero kiramutwara.​—Yohana 18:3-12.

• I Yeruzalemu, Petero be n’abandi barafashwe, baratonagurwa, hanyuma babategeka kutongera kuvuga ivyerekeye Yezu. Yamara, bamaze kurekurwa, “bava [ngaho]. . . . Kand’imisi yose mu rusengero no mu mihana ntibahorereza kwigisha no kuvuga ubutumwa bgiza bga Yesu, kw ari we Kristo”.​—Ivyakozwe 5:40-42.

• Igihe Sauli, uwahavuye acika intumwa Paulo, yamenya ko Abayuda b’i Damasiko bari bamugiriye umugambi wo kumwica, abavukanyi bamushize mu gisangaza, bamucisha mu ruzitiro rw’igisagara mw’ijoro, hanyuma arayanyaga.​—Ivyakozwe 9:22-25.

• Hashize imyaka, Paulo yahisemwo kurenguka imbere ya Kayisari, naho Buramatari Fesito be n’Umwami Agiripa basanze ‘ata na kimwe gikwiye kumwicisha canke kumubohesha’.​—Ivyakozwe 25:10-12, 24-27; 26:30-32.

[Amafoto ku rup. 16, 17]

Naho uruhamo rukaze rwatumye Ivyabona ibihumbi n’ibihumbi bo muri Malawi bahunga, bararanguye umurimo w’Ubwami babigiranye umunezero

[Amafoto ku rup. 17]

Umunezero uva ku kweza izina rya Yehova warakomeje aba bizerwa muri rwa rugendo rw’urupfu be no muri ya makambi y’itunatuniro vy’Abanazi

[Abo dukesha ifoto]

Urugendo rw’urupfu: KZ-Gedenkstätte Dachau, ifoto tuyikesha USHMM Photo Archives

[Ifoto ku rup. 18]

Ibigeragezo be n’imikazo bishobora kuza mu buryo bwinshi

    Ibitabu vy’ikirundi (1983-2026)
    Sohoka
    Injira
    • Ikirundi
    • Rungika
    • Uko vyoza bimeze
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Amasezerano agenga ikoreshwa
    • Ibijanye no kugumya ibanga
    • Gutunganya ibijanye no kugumya ibanga
    • JW.ORG
    • Injira
    Rungika