ICEGERANYO C'IBITABU CO KURI INTERNET ca Watchtower
Watchtower
ICEGERANYO C'IBITABU CO KURI INTERNET
Ikirundi
  • BIBILIYA
  • IVYASOHOWE
  • AMAKORANIRO
  • w11 1/12 rup. 22
  • Woba wari ubizi?

Nta videwo ihari.

Uradutunga, ividewo yanse kuvuga.

  • Woba wari ubizi?
  • Umunara w’Inderetsi Utangaza Ubwami bwa Yehova—2011
  • Ivyo bijanye
  • Amabara n’ibitambara mu bihe vya Bibiliya
    Umunara w’Inderetsi Utangaza Ubwami bwa Yehova—2012
  • Wari ubizi
    Umunara w’Inderetsi Utangaza Ubwami bwa Yehova—2014
  • Abanditse ivyerekeye Yezu
    Umunara w’Inderetsi Utangaza Ubwami bwa Yehova—2010
  • Amabara agira ico akoze gute kuri wewe?
    Umunara w’Inderetsi Utangaza Ubwami bwa Yehova—2013
Umunara w’Inderetsi Utangaza Ubwami bwa Yehova—2011
w11 1/12 rup. 22

Woba wari ubizi?

‘Igitambara c’ibara ry’agahama ry’agakoko kitwa kosheniye’ gikunze kuvugwa mu gitabu co Kuvayo ni iki?

▪ Inkuru yo muri Bibiliya yerekana yuko mu ntererano Abisirayeli bahaye Yehova harimwo “inyuzi z’ubururu, n’ubwoya buzize ibara ry’umuyugubwe ugomba gutukura, n’igitambara c’ibara ry’agahama [“ry’agakoko kitwa kosheniye”], n’ilino nziza,” bino bikaba vyakoreshejwe mu guhingura ibitambara vy’ihema vyari bigize impome n’irembo vy’itaberenakulo, ca kibanza co gusengeramwo ca kera ca Isirayeli. (Kuvayo 25:​3-4, akajambo k’epfo; 26:​1; 38:​18) “Impuzu nyeranda” z’abaherezi na zo nyene zabwirizwa gukorwa mu “gitambara c’ibara ry’agahama” ry’ako gakoko.​​—⁠Kuvayo 28:​1-6.

Iryo bara ry’agahama ry’agakoko kitwa kosheniye (cochenille) ryari irangi ritanga ibara ry’agahama ritukura cane. Iryo rangi ryava mu dukoko tw’utugore two mu bwoko bwitwa coccidés. Utwo dukoko tutagira amababa tuba ku bwoko bw’igiti citwa chêne kermès (Quercus coccifera) camuka mu Karere k’ibihugu vy’Abarabu no ku nkengera y’Ikiyaga Mediterane. Iryo bara ry’agahama riba riri mu magi ari mu nda y’ako gakoko k’akagore. Ico gihe, ako gakoko kaba gasa n’inkere, kakaba kangana n’urwishaza kandi kameze nka rwo, gafashe ku mababi no ku dushami tw’ico giti. Umuntu amaze kunoba utwo dukoko akadusya, duca tuvamwo ibara ry’agahama rishobora kuvangwa n’amazi kandi rigakoreshwa mu guha ibara impuzu. Umutohozakahise w’Umuroma yitwa Pline l’Ancien yaravuze ivy’iryo bara ry’agahama ry’ako gakoko, arishira mu mabara yari afise agaciro kanini mu gihe ciwe.

Mu banditse Ivyanditswe vy’ikigiriki, ni bande bari bahari kuri Pentekoti yo mu 33 G.C.?

▪ Birashoboka ko batandatu mu bagabo umunani banditse ico gice c’Ivyanditswe bari bahari.

Twisunze inkuru yo mu gitabu c’Ivyakozwe, Yezu yategetse abigishwa biwe ati: “Ntimuve i Yeruzalemu, ahubwo mugume murindiriye ico Data yasezeranye.” (Ivyakozwe 1:​4) Iyo nkuru nyene yerekana ko Matayo, Yohani na Petero, abohavuye baba abanditsi ba Bibiliya, bagamburutse iryo tegeko bakoranira hamwe n’abandi bigishwa “muri ca kibanza nyene.” Bene nyina ba Yezu na bo nyene ni ho bari bari. (Ivyakozwe 1:​12-14; 2:​1-4) Babiri muri bo, ari bo Yakobo na Yuda, bahavuye bandika ibitabu vya Bibiliya vyitirirwa amazina yabo.​​—⁠Matayo 13:​55; Yakobo 1:​1; Yuda 1.

Mu Njili Mariko yanditse, aravuga ivy’umusore umwe yahunze muri rya joro bafata Yezu. Biboneka ko yariko arivuga, kubera ko abandi bigishwa bose bari bamaze guta Yezu. (Mariko 14:​50-52) Bisa n’uko rero Mariko yabaye umwe mu bigishwa ba Yezu bo mu ntango, bikaba bishoboka ko ari ho yari ari kuri Pentekoti.

Babiri basigaye mu banditse Ivyanditswe vy’ikigiriki bahumekewe n’Imana, ni Paulo na Luka. Kuri Pentekoti yo mu 33 G.C., Paulo ntiyari bwabe umuyoboke wa Kristu. (Abagalatiya 1:17, 18) Biboneka ko Luka na we nyene atari ho yari ari, kubera ko atishizemwo mu ‘biboneye’ ubusuku Yezu yaranguye.​​—⁠Luka 1:​1-3.

[Ifoto ku rup. 22]

Udukoko twakoreshwa mu gutegura irangi

[Abo dukesha ifoto]

Ifoto dukesha SDC Colour Experience (www.sdc.org.uk)

[Ifoto ku rup. 22]

Petero ashikiriza ijambo kuri Pentekoti yo mu 33 G.C.

    Ibitabu vy’ikirundi (1983-2026)
    Sohoka
    Injira
    • Ikirundi
    • Rungika
    • Uko vyoza bimeze
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Amasezerano agenga ikoreshwa
    • Ibijanye no kugumya ibanga
    • Gutunganya ibijanye no kugumya ibanga
    • JW.ORG
    • Injira
    Rungika