MIKA
1 Ibi ni vyo Yehova yabwiye Mika*+ w’i Moresheti mu gihe ca Yotamu+, Ahazi+ na Hezekiya+, abami b’Ubuyuda+. Yabimubwiye mu vyo yariko aramwereka bijanye na Samariya na Yeruzalemu:
2 «Nimwumve, yemwe mahanga mwese!
Umviriza wa si we n’ibiri muri wewe vyose.
Umukama Segaba Yehova nabe icabona kibagiriza+,
emwe Yehova iyo ari mu rusengero rwiwe rweranda.
3 Raba! Yehova agira aze avuye ahantu hiwe.
Azomanuka ahonyange imisozi yo kw’isi.
4 Imisozi izoshongera munsi yiwe+,
ibiyaya bisatagurike,
nka kurya ishashara rishonga imbere y’umuriro,
nka kurya kw’amazi asutswe ahantu hashunguruka.
None ni igiki catumye Yakobo agarariza?
Si Samariya+?
Ibibanza vyo gusengeramwo* vy’Ubuyuda+ ni nde yobibazwa?
Si Yeruzalemu?
6 Samariya nzoyigira ikirundo c’ibihomvagurike mu gahinga,
ahantu ho gutera imizabibu.
Amabuye yiwe nzoyaterera* mu kiyaya,
imishinge yiwe ndayishire ahabona.
Nzotikiza ibigirwamana vyiwe vyose.
Bizoba kuko ivyo vyose yabironse abikuye mu mpembo y’ubumaraya,
kandi bizosubira kuba impembo y’abamaraya.»
Nzorira nk’imbwebwe,
mboroge nk’ibinyoni vyitwa imbuni*.
Icago carakwiragiye gushika kw’irembo ry’abantu bo mw’ihanga ryacu, gushika i Yeruzalemu+.
10 «Ntimubimenyeshe i Gati.
Ntimurire na gato.
Ab’i Beti-Afura* nibikumbagaze mu mukungugu.
11 Yemwe ababa* i Shafiri, nimujabuke muri gusa, muri n’ibimaramare.
Ababa* i Zanani ntibasohotse.
Hazoba amaborogo i Beti-Ezeli, kandi abaho ntibazosubira kubashigikira.
12 Kuko ababa* i Maroti barindiriye ivyiza,
mugabo kw’irembo rya Yeruzalemu hakaza ibibi bivuye kuri Yehova.
13 Yemwe ababa* i Lakishi+, nimubohere umukogote ku mafarasi awukwega!
14 Ni co gituma uzoha Moresheti-Gati ingabire z’agasaga.
Abantu* b’i Akizibu+ barahenze abami ba Isirayeli.
15 Yemwe ababa* i Maresha+, nzobarungikira umwansi abatera*+.
Ubuninahazwa bwa Isirayeli buzoshika i Adulamu+.
16 Nimwimoshe, mwiharanguze kubera abana banyu mukunda.
Nimwiharanguze mumere nk’inkona
kuko babatse abana banyu, bakabatwara mu bunyagano+.»
2 «Baragowe abatunganya umugambi wo kugira nabi,
bagategura ikibi bari ku bitanda vyabo!
Bupfa guca bakabikora
kubera ko babishoboye+.
2 Bipfuza amatongo bakayigarurira+,
bakipfuza n’amazu bakayatwara.
Barazuruma* umuntu inzu yiwe+,
bakamutwara intoranwa yiwe.
3 Yehova avuze rero ati:
“Ehe ndiko ntegurira iri hanga ivyago+ mutazohunga*+.
Ntimuzosubira kugendana ubwibone+, kuko ari igihe c’ivyago+.
Bazovuga bati: ‘Turahonejwe vy’ukuri+!
Yatumye umugabane wacu utwara abandi. Ewe kuntu yawutwatse+!
Amatongo yacu ayahaye ibihemu.’
5 Ni co gituma mw’ishengero rya Yehova ata muntu uzoronka
agorora umugozi wo gupimisha ngo agabure igihugu.
7 Yemwe abakomoka kuri Yakobo, abantu boba bavuga ngo:
‘Impwemu ya Yehova ntigishoboye kwihangana?
Uku ni ko akora?’
Mbega amajambo yanje ntagirira neza abagendera mu bugororotsi?
8 Ariko abantu banje basigaye barampagurukiye nk’umwansi.
Abahita ata co binona nk’abavuye mu ntambara,
mubambura agasharizo gahambaye ku mugaragaro, mukagatwarana n’impuzu*.
9 Abagore bo mu bantu banje murabomora mu nzu zabo bikundira.
Abana babo mubaka ubwiza nabahaye, ntibwigere bubagarukako.
10 Haguruka mugende, kuko aha atari ahantu ho kuruhukira.
Hari agatikizo, agatikizo gateye umubabaro+, kubera ubuhumane+.
11 Umuntu akurikira umuyaga n’ibinyoma, akabesha ngo:
‘Nzokwigisha ibijanye n’umuvinyu be n’inzoga’,
uwo nyene ni we yokwigisha aba bantu+.
12 Ewe Yakobo, nzokoranya vy’ukuri abagukomokako bose.
Nzokwegeraniriza hamwe koko Abisirayeli basigaye+.
Nzobashira hamwe nk’intama mu ruhongore,
nk’ubusho mu buragiro bwabwo+.
Hazoba uruyogoyogo rw’abantu+.”
Umwami wabo azobaja imbere,
Yehova ari we abarongoye+.»
3 Maze mvuga nti: «Ndabinginze mwumve, yemwe bakuru b’abakomoka kuri Yakobo,
namwe batware b’Abisirayeli+.
Mbega ntimwari mukwiye kumenya ibigororotse?
2 Mugabo muranka iciza+ mugakunda ikibi+.
Abantu banje mubakurako urukoba, amagufa yabo mukayakurako inyama+.
3 Vyongeye murarya inyama z’abantu banje+,
mukabakurako urukoba,
mukavunagura amagufa yabo, mukayajanjagura+
nk’amagufa bateka mu nkono*, nk’inyama zitekwa mu nkono.
4 Ico gihe bazotabaza Yehova,
mugabo ntazobishura.
5 Ku bijanye n’abahanuzi bazimiza abantu banje+,
bamwe bavuga ngo: “Ni amahoro+!” igihe bariko barasemura*+,
ariko bakarwanya* uwutagize ico abaha ngo bashire ku munwa, Yehova avuze ati:
Abo bahanuzi izuba rizobarengerako,
umurango ubabere umwiza+.
Bose bazopfuka ubwanwa bwo haruguru*,
kubera ko ata nyishu ivuye ku Mana bazoronka.”»
8 Ariko jeho, kubera impwemu ya Yehova, nuzuye ububasha,
ubutungane n’inkomezi,
kugira ngo menyeshe Yakobo ubugarariji bwiwe, na Isirayeli ndayimenyeshe igicumuro cayo.
9 Ndabinginze mwumve ibi, yemwe bakuru b’abakomoka kuri Yakobo
namwe batware b’Abisirayeli+,
mwebwe abanka urunuka ubutungane, mukagoramika ibintu vyose bigororotse+,
10 mukubaka Siyoni murinze gusesa amaraso, mukubaka Yeruzalemu murinze gukora ibitagororotse+.
Yamara bishimikiza Yehova* bakavuga ngo:
«None Yehova ntari kumwe natwe+?
Nta cago kizodushikira+.»
12 Ni co gituma kubera mwebwe,
i Siyoni hazorimwa nk’umurima,
i Yeruzalemu na ho hacike ibirundo vy’ibihomvagurike+,
kandi umusozi uriko urusengero* uzomera nk’umusozi* uriko ishamba+.
umusozi w’inzu ya Yehova+
uzokomezwa hejuru y’amasonga y’iyindi misozi.
Uzoduzwa hejuru y’imirambi,
kandi amahanga azoja kuri wo ari ikigwi+.
2 Amahanga menshi azojayo avuge ati:
«Nimuze tuduge ku musozi wa Yehova
no ku nzu y’Imana ya Yakobo+.
Azotwigisha inzira ziwe,
natwe tuzigenderemwo.»
Kuko i Siyoni hazova amategeko*,
i Yeruzalemu hakava ijambo rya Yehova.
Nta hanga rizofata inkota ngo rirwanye irindi hanga,
eka ntibazokwongera kwiga kurwana+.
4 Umwe wese muri bo azokwicara* munsi y’umuzabibu wiwe no munsi y’igiti ciwe c’umusukoni+
ata n’umwe amutera ubwoba+,
kuko akanwa ka Yehova Nyeningabo kabivuze.
5 Kuko ihanga rimwerimwe ryose rizogendera mw’izina ry’imana yaryo,
ariko twebwe tuzogendera mw’izina rya Yehova Imana yacu+ gushika ibihe bidahera.
6 Yehova avuze ati: «Kuri uwo musi,
nzokoranya abahoze bacumbagira,
negeranirize hamwe abashwiragiye+
be n’abo namereye nabi.
7 Nzotuma mu bahoze bacumbagira hagira abasigara+,
abari barirukaniwe kure ndabagire ihanga rikomeye+.
Yehova azobaganza ari ku musozi Siyoni,
kuva ubu no gushika ibihe bidahera.
8 Nayo wewe ga munara wo gucungererako ubusho,
wewe gasozi k’umukobwa wa Siyoni+,
ya nganji ya mbere* izokugarukako+,
bwa bwami bw’umukobwa wa Yeruzalemu bukugarukeko+.
9 Kubera iki none uvuza urwamo?
Mbega nta mwami ufise?
Umujanama wawe yoba yapfuye?
Ko none wafashwe n’ububabare nk’umugore ariko aribaruka+?
10 Ewe mukobwa wa Siyoni, niwigonyonzore unihe
nk’umugore ariko aribaruka,
kuko ubu uzova mu gisagara, uje kuba mu gahinga.
Uzoshika i Babiloni+.
Aho ni ho uzotabarirwa+.
Ni ho Yehova azogucungurira agukure mu maboko y’abansi bawe+.
11 Ubu rero amahanga menshi azokoranywa ngo akurwanye.
Azovuga ngo: “Nahumanywe,
maze amaso yacu yibonere ukuntu ivyo bishikira Siyoni.”
12 Ariko ayo mahanga ntazi ivyiyumviro vya Yehova,
kandi ntategera umugambi* wiwe,
kuko azoyakoraniriza ku mbuga yo mu murima* nka kurya kw’umuganda w’ibinyantete bihejeje kwimburwa.
13 Ewe mukobwa wa Siyoni, haguruka ukubite nk’uko bakubita intete+,
kuko amahembe yawe nzoyahindura icuma
n’ibinono vyawe ndabihindure umujumpu,
kandi uzosya amahanga menshi+.
Itunga baronse mu bubeshi uzoryegurira Yehova,
ibintu batunze uvyegurire Umukama w’ukuri w’isi yose+.»
Umucamanza wa Isirayeli bamukubita inkoni kw’itama+.
2 Nayo wewe ga Betelehemu Efurata+,
naho uri mutoyi cane ku buryo utoharurwa mu miryango minini* yo mu Buyuda,
iwawe hazova uwuzombera umutware muri Isirayeli+.
Amamuko yiwe ni ayo kuva mu bihe vya kera, kuva mu misi ya kera cane.
3 Ni co gituma Imana izobaheba,
gushika aho uwibaruka azokwibarukira.
Benewabo n’uwo mutware* basigaye bazogaruka mu Bisirayeli.
4 Azohagarara aragire ubusho biciye ku nkomezi za Yehova+,
biciye ku bukuru bw’izina rya Yehova Imana yiwe.
Umwashuri aramutse ateye igihugu cacu, agahonyoza ikirenge ku minara yacu ikomeye+,
tuzohagurutsa abungere indwi bo kumurwanya, duhagurutse indongozi* umunani dukuye mu bantu.
Uwo mutware azodukiza Umwashuri+
niyatera igihugu cacu, agahonyoza ikirenge mu karere kacu.
7 Abakomoka kuri Yakobo basigaye, amahanga menshi abakikuje
bazoyabera nk’urume ruvuye kuri Yehova,
nk’imvura nyinshi igwa ku bimera.
Urwo rume n’imvura ntivyitega umuntu
canke ngo birindire abana b’abantu.
8 Abakomoka kuri Yakobo basigaye,
mu mahanga no mu migwi myinshi y’abantu ibakikuje,
bazoba nk’intambwe mu bikoko vyo mw’ishamba,
nk’intambwe y’umukangara* mu masho y’intama.
Iyo irenganye, irabisimbirako ikabitabagura,
hakabura uwubitabara.
9 Uzoduza ukuboko wigina intsinzi ku bansi bawe,
kandi abansi bawe bose bazohonywa.»
10 Yehova avuze ati: «Kuri uwo musi
nzokuraho amafarasi ari iwawe, ntikize n’imikogote yawe.
11 Nzosambura ibisagara vyo mu gihugu cawe,
nsenyure ibibanza vyawe vyose bikingijwe ibihome.
13 Nzotikiza ibishusho bibajwe be n’inkingi z’amabuye biri iwawe,
kandi ntuzosubira kwunamira ivyakozwe n’amaboko yawe+.
15 Nzokwihora amahanga atagamburutse,
nshavuye kandi naratse.»
6 Ndabinginze mwumve ivyo Yehova avuga.
Haguruka ushikirize imburano zawe imbere y’imisozi,
imirambi yumve ijwi ryawe+.
2 Nimwumve, mwa misozi, imburano za Yehova,
namwe mishinge ikomeye y’isi+,
kuko Yehova afitaniye imburano n’abantu biwe.
Aburana na Isirayeli+ ati:
3 «Bantu banje, mbega nabakoreye iki?
Nabaruhishije gute+?
Nimunyagirize.
4 Kuko nabakuye mu gihugu ca Misiri+
aho mwari abashumba*, ndabacungura+.
Narungitse Musa, Aroni na Miriyamu+ ngo babaje imbere.
5 Bantu banje, ndabinginze mwibuke ivyiyumviro Balaki umwami wa Mowabu yashikirije+,
n’ivyo Balamu mwene Beyori yamwishuye+.
Mwibuke ivyabaye kuva i Shitimu+ gushika i Gilugali+,
kugira ngo mumenye ibintu bigororotse Yehova yakoze.»
6 Mbega nzorengukana iki imbere ya Yehova?
Nzokwibangikanya iki ngiye kwunama imbere y’Imana yo mw’ijuru?
Noba nzorengukana imbere yiwe amashikanwa aturirwa uko yakabaye,
nkarengukana inyana zimaze umwaka+?
Mbega nzotanga umuhungu wanje w’imfura ngo mbabarirwe ubugarariji bwanje,
ntange ubura bwanje kugira mparirwe igicumuro canje+?
8 Ewe muntu, yarakubwiye iciza ico ari co.
None hari ikindi Yehova agusaba*?
9 Ijwi rya Yehova rirasemerera ribwira igisagara.
Abafise ubukerebutsi nyabwo bazotinya izina ryawe.
Nimushire umutima ku gihano* no kuri nyene kugitanga+.
10 Mbega mu nzu y’umubisha haracariyo amatunga y’ububisha,
n’ingero ya efa* idakwiye, imwe Imana yanka?
12 Kuko abatunzi baho buzuye ubukozi bw’ikibi,
abahaba na bo bakavuga ibinyoma+.
Ururimi rw’akanwa kabo rurabesha+.
Ivyo uzoshira ku ruhande, ntuzoshobora kubitwara ngo ubizigame,
n’ivyo uzoba washoboye gutwara, nzobiha umwansi*.
15 Uzobiba imbuto mugabo ntuzokwimbura.
16 Kuko mwubahiriza ivyagezwe vya Omuri, mukigana ivyo abo mu muryango wa Ahabu bakora vyose+,
kandi mugakurikiza ivyiyumviro vyabo.
Ni co gituma nzobagira akajoreza,
ababa mu gisagara nkabagira ikintu co kuvugiriza agahwa+.
Amahanga azobagaya+.»
7 Ndagowe! Meze nk’umuntu
aja kurondera inzabibu* zo kurya akabura,
n’insukoni zera kare yipfuza cane akazibura,
akabirondera iyimbura ry’ivyamwa vyera mu ci ryaheze,
n’abatoragura utwasigaye mw’iyimbura ry’inzabibu bamaze kuhaca.
Bose barabunda kugira basese amaraso+.
Umwe wese ahiga mwenewabo akoresheje urusenga rw’umukwabu.
3 Amaboko yabo ni karuhariwe mu gukora ikibi+.
Umutware aragira ivyo asaba,
umucamanza agasaba impera+,
umunyacubahiro na we akavuga ivyo yipfuza*+,
kandi bakabipfundikira hamwe*.
4 Uwumeze neza kuruta abandi muri bo ameze nk’amahwa.
Umuntu w’intungane kuruta abandi muri bo ni mubi kurusha uruzitiro rw’amahwa.
Wa musi inderetsi zawe zavuga, umusi wo kugira ico ubazwa, uzoza+.
Bazotekerwa n’ubwoba+.
Uragaba ku vyo ubwira umugore mupfumbatirana.
6 Kuko umuhungu asuzugura se,
umukobwa agahagurukira nyina+
n’umukazana agahagurukira inabukwe+.
Abansi b’umuntu ni abo mu muryango wiwe+.
7 Ariko jeho, nzoguma nderetse Yehova+.
Nzorindira* Imana y’ubukiriro bwanje+.
Imana yanje izonyumva+.
8 Ewe wa mwansi* wanje, ntunezerwe kubera ivyanshikiye!
Naho natemvye, nzohaguruka.
Naho mba mu mwiza, Yehova azombera umuco.
9 Nzokwihanganira uburake bwa Yehova
kuko namucumuyeko+.
Nzokwihangana gushika amburaniye, akantunganiriza.
Azonsohokana anjane ku muco.
Nzokwitegereza ubugororotsi bwiwe.
10 Umwansi wanje na we nyene azobibona
yicwe n’ibimaramare, umwe yahora ambwira ngo:
«Yehova Imana yawe ari hehe+?»
Amaso yanje azomwitegereza.
Ico gihe azohonyangwa nk’urwondo rwo mu mabarabara.
12 Uwo musi, bazoza iwawe
bavuye i Ashuri no mu bisagara vyo mu Misiri,
kuva mu Misiri gushika no kuri rwa ruzi runini*,
kuva ku kiyaga gushika ku kindi, no kuva ku musozi gushika ku wundi+.
14 Ragiza abantu bawe inkoni yawe, uragire ubusho bwawe ari yo ntoranwa yawe+.
Bahora baba mu kibira ari bonyene, hagati mu murima w’ivyamwa.
Nibarishe i Bashani n’i Gileyadi+ nko mu misi ya kera.
16 Amahanga azobibona amaramare naho afise ububasha bwinshi+.
Bazokwifata ku munwa,
amatwi yabo azibe.
17 Bazorigata umukungugu nk’inzoka+.
Nka kurya kw’ibikoko vyo kw’isi vyikwega hasi, bazova mu buhungiro bwabo bajugumira.
18 Imana imeze nkawe ni iyihe,
iharira ikosa, ikirengagiza igicumuro+ c’abasigaye bo mu ntoranwa yayo+?
19 Uzokwongera kutugirira imbabazi+, utsinde* amakosa yacu.
Uzoshiburira epfo mu kiyaga ibicumuro vyabo vyose+.
20 Uzoba umwizigirwa kuri Yakobo,
wereke Aburahamu urukundo rudahera*,
nk’uko wabirahiye ba sogokuruza bacu kuva mu misi ya kera+.
Izina «Mika» ni impfunyapfunyo y’izina «Mikayeli» (risobanura ngo «ni nde ameze nk’Imana?») canke «Mikaya» (risobanura ngo «ni nde ameze nka Yehova?»).
Mu giheburayo havuga ngo «ibibanza bitaramutse.» Raba Insiguro y’amajambo (Ibibanza bitaramutse).
Mu giheburayo havuga ngo «nzoyasuka.»
Canke «impembo zose z’ubumaraya akora.»
Mu gifaransa ni autruche.
Canke «mu nzu ya Afura.»
Mu giheburayo havuga ngo «ewe mugore aba.»
Mu giheburayo havuga ngo «umugore aba.»
Mu giheburayo havuga ngo «umugore aba.»
Mu giheburayo havuga ngo «ewe mugore aba.»
«Umukobwa wa Siyoni» ni amajambo ndyoshamvugo kenshi asigura igisagara ca Yeruzalemu canke abakibamwo.
Mu giheburayo havuga ngo «amazu.»
Mu giheburayo havuga ngo «ewe mugore aba.»
Canke «uwubanyaga utwanyu.»
Canke «bariba.»
Mu giheburayo havuga ngo «mutazokwikura ku mazosi.»
Hashobora kandi kuvugwa ngo «mugakuye ku mpuzu.»
Canke «mu nkono y’umunwa munini.»
Hashobora kandi kuvugwa ngo «igihe bafise ico bahekenya.»
Mu giheburayo havuga ngo «bakeza intambara (yo kurwanya).»
Canke «bazopfuka umunwa.»
Mu giheburayo havuga ngo «imitwe.»
Canke «ifeza.»
Canke «bigira nk’abishimikiza Yehova.»
Mu giheburayo havuga ngo «inzu.»
Canke «nk’ibibanza bitaramutse.»
Canke «ya nyuma.»
Canke «inyigisho.»
Canke «akosore.»
Canke «amasuka arimishwa n’inka.»
Canke «inkero.»
Canke «azoba.»
Canke «ya kera.»
Canke «inama.»
Cari ikibanza kiri mu murima bakubitirako ivyimburwa vy’intete.
Canke «mu bisagara.» Mu giheburayo havuga ngo «mu bihumbi.»
Mu giheburayo havuga ngo «benewabo.»
Canke «abaganwa», «abatware.»
Canke «intambwe y’umukangara ifise ivyoya kw’izosi.»
Mu giheburayo havuga ngo «buve mu kuboko kwawe.»
Raba Insiguro y’amajambo.
Mu giheburayo havuga ngo «mu nzu y’abashumba.»
Canke «akwitezeko.»
Canke «kuba intungane», «kutarenganya.»
Canke «kugira urukundo rurangwa n’ubuntu kandi rudahemuka.» Mu giheburayo havuga ngo «gukunda urukundo rudahemuka (rudahera).»
Mu giheburayo havuga ngo «ku nkoni.»
Raba Inyongera ya B14.
Canke «noba ndi intungane.»
Mu giheburayo havuga ngo «inkota.»
Mu giheburayo havuga ngo «uzoganisha ibirenge.»
Imyelayo bayita kandi olive.
Canke «umusoko w’inzabibu.»
Canke «yazimanganye.»
Canke «ivyo umutima wiwe uhahamiye.»
Mu giheburayo havuga ngo «bakabijishira hamwe.»
Canke «nzorindira nihanganye.»
Mu giheburayo, ijambo «umwansi» riri muri uyu murongo ryerekeza ku muntu w’igitsina-gore.
Hashobora kandi kuvugwa ngo «ingingo yashinzwe izoba iri kure.»
Ni uruzi Efurate.
Mu giheburayo havuga ngo «kubera ivyamwa vy’ibikorwa vyabo.»
Mu giheburayo havuga ngo «bazogutinya.»
Canke «rudahemuka.»
Canke «ukandagire», «uneshe.»
Canke «rudahemuka.»