Saludpi juj jatun autoridadpa nisqanman jinaqa redes sociales nisqaqa mana allinsi kanman | ¿Imatapas Biblia willashanmanchu chaymanta?

2023 watapi 23 mayo killapin Estados Unidos nacionpi saludmanta juj jatun autoridad willarqan imaynas redes sociales nisqa askha wayna-sipaskunata mana allinman apashan chayta.

• Chay jatun autoridadqa Estados Unidos nacionpi director general de Salud Pública runan, paymi juj willakuy orqosqanpi nirqan: “Yaqapaschá mayninpiqa redes sociales nisqaqa wakin wayna-sipaskunata yanapanman, ichaqa rikukusqanman jinaqa, chaykunaqa askha wayna-sipaskunatan mana allinman apashan, llaki onqoykunaman iman apashan”, nispa (Social Media and Youth Mental Health: The U.S. Surgeon General’s Advisory, 2023).

Chay willakuypin willashallantaq estudio ruwasqankupi imakunatachus tarirqanku chayta, chay willasqankuqa llakikunapaqmi.

• 12 watayoqmanta 15 watayoqkama kashaq wayna-sipaskunamanta rimaspan nirqanku: “Sapa p’unchaymi kinsa horas masta redes sociales nisqapi kaspaqa, aswan ratullan umankumanta ima mana allinchu kankuman, chaykunan kanman depresión onqoy, nishu llakikuy ima”, nispa.

• 14 watankupi kashaq wayna-sipaskunamanta rimaspan nirqanku: “Paykunaqa sapa ratu redes sociales nisqapi kasqankuraykun mana allintañachu samanku, chaymantapas sichi turiasqa asipayasqa iman kanku, cuerponkuwanpas mana gustochu kanku, mana valeqpaq jinataq qhawarikunku; paykunaqa aswan faciltan depresión onqoyman ima urmanku. Chaytaqa masta rikukun sipaskunapin”, nispa.

¿Imatan tayta-mamakuna ruwankuman wawankuta chaykunamanta cuidanankupaq? Chaypaqqa Bibliapin yanapaykuna kashan.

Tayta-mamakunapaq yanapaykuna

Makillan kashanayki. Allinta qhawariy imaynapis redes sociales nisqa wawaykiq mana allinninpaq kanman chayta. Jinaspa chayman jina wawaykita niy utilizanmanchus icha manachus chayta.

• Biblian nin: “Wawata yachachiy may ñannintachus purinanta, machuña kaspapas manan chaytaqa qonqanqachu”, nispa (Proverbios 22:6, willakuy).

• Astawan yachayta munanki chayqa leey “¿Deberían mis hijos usar redes sociales?” nisqa yachachikuyta.

Sichus wawaykiman permisota qonki redes sociales nisqata utilizanankupaq chayqa makilla kashay imatachus qhawashanku imatachus ruwashanku chayta yachanaykipaq. ¿Imaynatan chayta ruwawaq?

Internetpi qhelli ruwaykunamanta wawaykita cuiday. Wawaykita yanapay allin kaqtapas mana allin kaqtapas redes sociales nisqapi allinta reparanankupaq.

• Biblian nin: “Chayrayku amapuni qankuna ukhupi rimayllapas kachunchu qhelli jucha ruwaymanta, tukuy imaymana millakunapaq kaqkunamanta, sinchi munapayaymantapas; amallataq kachunchu p’enqay ruwaykuna, mana allin yuyaywan rimaykuna ni qhelli chansakuykunapas”, nispa (Efesios 5:3, 4).

• Chaymanta astawan yuyaychaykunatan tarinki “Enséñele a su hijo adolescente a usar con seguridad las redes sociales” nisqa yachachikuypi.

Sut’itan rimanayki. Sut’itan wawaykiman willanayki ima ratupichus jayk’a horachus redes sociales nisqapi kanan chayta.

• Biblian nin: “Allintapuni qhawarikuychis imaynatachus kausashankichis chayta, amapuni mana yuyayniyoqkuna jinaqa kausaychischu, aswanpas yachayniyoq jinapuni kausaychis tiempoykichista ama usuchispa”, nispa (Efesios 5:15, 16).

• Wawaykiwan kuska qhaway “Dibujokunawan yachachikuykuna” nisqamanta kay videota: Allin yuyaywan utilizay “redes sociales” nisqata. Chaymi yanapanqa mana redes sociales nisqallaman tiemponta qonanpaq.