20-26 JULIO 2026
133 TAKI Joven kashaspaymi Diosta servisaq
¿Imaynatan qhawarina colegiota tukuspa estudiayta?
“Allin yuyayniyoqmi ichaqa allinta tanteakuspa imatapas ruwan” (PROV. 14:15).
¿IMAMANTAN YACHASUN?
Bibliapi yuyaychaykunan yanapawasun colegiota tukuspa estudiasunchus icha manachus chayta allinta qhawarinanchispaq.
1, 2. a) Waynapas sipaspas kashanki chayqa, ¿imatan allin yuyaywan qhawarinayki? b) ¿Imamantan rimashan “colegiota tukuruspa estudiay” nispa? (Qhaway “Yachanapaq willakuy”, nisqata).
¿JAYK’AQLLAPAS tapurqasunkikuchu “imatan estudianki” nispa? Chhayna kaqtinqa yaqapaschá nirqanki: “Jehová Diostan tukuy sonqoywan tiempoywan ima serviyta munani”, nispa. Chayta ruway munasqaykiqa may allinmi, ichaqa allintan qhawarinayki imapi llank’aspas mantenekunki chayta (2 Tes. 3:10). Chhaynaqa ñapaschá qhawarishankiña imapis llank’awaq chayta.
2 Wakin wayna-sipaskunaqa colegionkuta tukuruspa jinan estudiayta munanku. “Chhaynapin facil-llata llank’anata tarisaq” nispan chayta ruwayta munanku.a Chaymi tayta-mamankuwan chaykunamanta parlarinku. Qanpas munashankipaschá colegioykita tukuruspa astawan estudiayta. Chhayna kaqtinqa, kay yachachikuypin yachasunchis imaynatas Bibliapi yuyaychaykuna yanapasunkiman estudiankichus icha manachus chayta allinta qhawarinaykipaq chayta. Kay yachachikuy wayna-sipaskunapaqña kashan chaypas, yanapanmanmi pikunachus estudiayta munashanku paykunatapas. Chaymantapas yanapanqan tayta-mamakunata imaynatas allin yuyaywan wawankuta yanaparinkuman estudianqakuchus icha manachus chayta allinta qhawarinankupaq.
¿PIENSASHANKICHU COLEGIOTA TUKUSPA ESTUDIAYPI?
3. ¿Imaraykun wakin Dios sonqo wayna-sipaskuna colegiota tukuruspa estudiaytaraq munanku?
3 Wakin llaqtakunapiqa colegiopi estudiayta tukuruspallan llank’anata maskhakunku, chhaynapi chaywan kausanankupaq. Wakin llaqtakunapin ichaqa colegiota tukuruspaqa estudianankuraq. Chaymantapas allinta ganayta munaspan chayta ruwanku. Astawan estudiasqankun wakin Dios sonqo runakunatapas yanapashan astawan Jehová Diosta servinankupaq. Ichaqa paykunapaqqa manan facilchu colegiota tukuruspa estudiayqa.
4. ¿Pin allinta qhawarinan colegiota tukuruspa estudianqaraqchus icha manañachus chayta? (Qhaway willakuyta).
4 Nimusqanchis jina, manan facilchu chay ruwayqa. Chaymi Bibliapas nin: “Sapankan apanan q’epitaqa apanqa”, nispa (Gál. 6:5; willakuyta qhaway). Chaymi sapanka wayna-sipas qhawarinan colegionta tukuruspa estudianqaraqchus icha manañachus chayta.b Ichaqa chay wayna-sipas menor de edadllaraq chayqa, tayta-mamankun chaytaqa qhawarinanku (Efes. 6:1). Chaykunan yanapanqa wawanku kuraq kapuqtinku allinta piensaspa imatapas ruwanankupaq (Prov. 22:6).
5. ¿Jayk’aqmi wayna-sipaskuna qhawarinanku estudianqakuraqchus icha manañachus chayta? (Qhaway tapanpi kaq fotota).
5 Ichaqa, ¿jayk’aqmi qhawarinanku colegiota tukuruspa estudianqakuchus icha manañachus chayta? Wakin wayna-sipaskunaqa manaraq colegiota tukushaspan chaykunata qhawarinku. Chaykunataqa papankuwan mamitankuwan iman parlarinku, chhaynapi paykunaq yanapayninwan allinta imatapas ajllakunankupaq. Chhaynata ruwaspan wakinqa colegiopi kashallasparaq preparakushankuña imata estudianankupaqpas imapi llank’anankupaqpas. Ichaqa, ¿colegiopi kashallaspapunichu chayta qhawarina? Manan (Prov. 21:5). Wakin wayna-sipaskunaqa colegiota tukuruspa jinan llank’anata maskhakunku, precursor iman kapunku. Chaymantañan allinta qhawarinku estudianqakuraqchus icha manañachus chayta.
Dios sonqo tayta-mamakunaqa allintan wawankuta yanapanku colegiota tukuspa estudianqakuraqchus icha manañachus chayta allinta qhawarinankupaq (5 parrafota qhaway).
6. ¿Ima ruwaymi yanapasunkiman estudiankiraqchus icha manañachus chayta allinta qhawarinaykipaq?
6 Qantarí, ¿ima ruwaymi yanapasunkiman estudiankiraqchus icha manañachus chayta allinta qhawarinaykipaq? Chaypaqqa Jehová Diosmanta mañakuy (Sant. 1:5). Chaymantapas kaykunatan ruwawaq: Ñaupaqtaqa tapukuy: “¿Imaraykun estudiaytapuni munashani?”, nispa (Sal. 26:2). Chaymantataq allinta piensariy ima sasachakuykunapis tarikuwaq estudiashaspayki chaypi (Prov. 14:15). Chaykunamantan qatimuq parrafokunapi yachasun.
¿IMARAYKUN ESTUDIAYTAPUNI MUNAWAQ?
7. Astawan estudiayta munashanki chayqa, ¿imatan tapukuwaq, imaraykun chayta tapukunayki?
7 Estudiaytapuni munashanki chayqa tapukunaykin: “¿Imaraykun estudiaytapuni munashani?”, nispa. Wakinqa estudiaytaqa munanku allin llank’anata tariyta munaspan, wakintaq allinta ganayta munaspa. Ichaqa, ¿mana allinpaqchu chayta qhawarina? Manan (1 Tim. 5:8). Ichaqa Bibliaq nisqan jina, allintan cuidakunanchis ama qolqe sonqo kanapaq, ama kay pacha cosaskunapi confianapaqpas (Prov. 23:4, 5; 1 Tim. 6:8-10; 1 Juan 2:17). Chhaynaqa, qhapaq kayta munaspachus allin reqsisqa kayta munaspachus estudiayta munashanki chayqa, mana allinkunapin tarikuwaq; yaqapaschá Jehová Diosmantapas t’aqakapuwaq.
8, 9. a) ¿Imaynatan Diosta serviqkuna qhawarinanku colegiota tukuspa astawan estudiayta? (Mateo 6:33). b) ¿Imatan yachasunman hermananchis Josefinaq, Morineq jinallataq Irispa willakusqankumanta?
8 Noqanchispaqqa Jehová Diosta serviymi imamantapas ñaupaqpi kanan (Mat. 22:37, 38; Filip. 3:8). Chhaynataq chayqa, ¿imaynatan qhawarinayki colegiota tukuspa astawan estudiayta? Chay estudiasqaykiqa Jehová Diosta astawan servinaykipaqmi yanapanasuyki (leey Mateo 6:33).
9 ¿Iman wakin iñiqmasikunata yanapanman karqan astawan estudiayta Jehová Dios jina qhawarinankupaq? Chile nacionmanta hermananchis Josefinan nin: “Noqaqa Jehová Diostan astawan serviyta munasharqani. Chaymi chaypaq jina juj estudiota maskhakurqani. Chhaynapi imallapipas llank’aspa Diosllatapuni ñaupaqman churanaypaq”, nispa. Morine sutiyoq hermananchispas chujcha rutuq kananpaqsi juj wata estudiasqa. ¿Imaraykun pay chay estudiota ajllakunman karqan? Paymi nin: “Noqaqa maypichus predicaqkuna astawan necesitakusharqan chaymanmi astakuyta munasharqani, chaymi chujcha rutuq kanaypaq estudiarqani. Noqaqa estudiayta tukuruspa jinan llank’ayta qallarirqani, juñurqanin qolqetapas chhaynapi juj ladoman astakunaypaq. Juj ladoman yanapakuq rispapas chujchata rutuspan chaypiqa llank’arqani”, nispa. Hermananchis Irismantañataq yachasun. Payqa kiru jampiq kananpaqsi aswan unayta estudiasqa. Paymi nin: “Aswan unayta estudiayqa yaqapaschá allin kanman. Ichaqa manan chayqa cheqaq kusikuytaqa qosunkimanchu, Jehová Dios serviyta ñaupaqman churaspallan cheqaq kusikuyta tarisun”, nispa. Arí, chhaynapunin. Jehová Dioswan allin amigontin kaspallan, payta ñaupaqman churaspallan cheqaq kusikuytaqa tarisun.
IMAKUNAPIS TARIKUWAQ CHAYKUNAPI ALLINTA PIENSAY
10. ¿Imaynatan Deuteronomio 32:29 texto yanapasunkiman colegiota tukuspa estudiankichus manañachus chayta allinta qhawarinaykipaq?
10 Yaqapaschá piensaykunkiña imatas estudianki chayta. Chhaynaña kanman chaypas juj ruwaykunatapas qhawariwaq ¿chayri? (tupanachiy Proverbios 18:17 textowan). Kay tiempopiqa imaymanan ruwana kan, internetninta iman wakinqa estudianku. Chaymantapas, ¿estudianaykipunichu imapipas llank’anaykipaq? Allinta piensariy chaypi. Finlandia nacionpi hermananchis Johannamanta yachasun. Payqa colegionta tukuspaqa manañas imatapas estudiasqañachu. Paymi nin: “Colegioyta tukuspa jinan precursora kapurqani, kuskan p’unchayllan llank’aqpas kani, imaymana llank’anapin llank’arqani. Rikusqayman jinaqa, Jehová Diosqa promesanman jinan llapa ima necesitasqanchista qowanchis”, nispa. Chhaynaqa ima decisiontaña ruwanki chaypas, manan nisunmanchu: “Allillanpunin chayqa kanqa, ni manan allinchu kanqa” nispapas. Chhaynaqa tapukuy: “Kayta estudiaqtiy, ¿allin kaqkunachu más kanqa, icha mana allin kaqkunachu?”, nispa (leey Deuteronomio 32:29; 1 Cor. 10:23). Qatimuq parrafokunapin yanapaykunata rikusunchis chay tapuypi allinta piensanaykipaq, chhaynapi allin yuyaywan ima estudiotapas ajllakunaykipaq.
11. ¿Imaraykun allinta piensanayki jayk’a horatas semanapi estudioman tiempota qonki chaypi? (Qhaway kay parrafopaq fotokunata).
11 ¿Jayk’a horatan chayman tiempota qonayki kanqa? Ima estudiotapas ajllakunki chayqa, ¿jayk’a horatan chaypi tiempota pasanayki kanqa? Chayta tanteanaykipaqqa, claseskunapi, tareakuna ruwanaykipi, practicakunapi iman piensanayki kanqa. ¿Kanqachu tiempoyki Diosta servinaykipaq, wasiykipi ruwanaykikunata ruwanaykipaqpas? (Filip. 1:10). Chaymantapas, ¿kanqachu tiempoyki juñunakuykunaman rinaykipaq preparakunaykipaqpas? Icha, ¿sinchi sayk’usqachu kapunki estudiasqaykirayku? Chaymi pasasqa India nacionmanta hermano Jeroztapas. Paymi nin: “Noqapaqqa sasapunin karqan predicaq lloqsiy, juñunakuykunaman riy, chaypi tukuy yuyaywan uyariypas. Kunanraqmi cuentata qokuni: Manan allinchu karqan chay estudiasqayman nishuta tiempota qoyqa”, nispa. Ichaqa manan llapa estudiochu nishuta kallpaykitapas tiempoykitapas qechusunki. Wakinqa kuskan p’unchayllan aparikun, manataqmi nishutachu tareatapas qosunkiku. Mozambique nacionmanta hermananchis Rabecamantañataq yachasun. Payqa kusisqas kashan imachus estudiasqanmanta. Paymi nin: “Noqaqa iskay horallan p’unchaypi estudiaq kani. Chaymi atillarqani precursor regular kaytapas”, nispa.
Colegiota tukuspa estudiaytaraq munashanki chayqa, allinta qhawariy juj ruwaykuna ruwanaykipaq tiempoyki aypasunkichus manachus chayta. (11 parrafota qhaway).
12. ¿Ima tapuykunapin piensanayki allin yuyaywan tiempoykita usanaykipaq? (Eclesiastés 12:1).
12 ¿Unaychu estudianayki kanqa? ¿Jayk’a killan o jayk’a watan chay ajllakusqayki estudiota aparinayki kanqa? ¿Chay estudiota ajllakuspa allin yuyaywanchu tiempoykita usashawaq? (Efes. 5:15-17). ¿Chay ajllakusqayki estudio qosunkichu tiempota astawan Diosta servinaykipaq, Diospa llaqtanpi yanapakunaykipaqpas? (Leey Eclesiastés 12:1). ¿Atiwaqchu chay estudiay munasqaykita pisi tiempollapi estudiayta? ¿Atiwaqchu juj instituto nisqapi o chhayna juj escuelakunapi estudiayta? Chaykunapi estudiaqkunaqa ratun mayninqa llank’anata tarinku, pisi qolqellawantaqmi estudiankupas. Chile nacionmanta hermanonchis Marion nin: “Noqaqa técnico kanaypaqmi iskay watalla estudiarqani. Chaymantapas chaypiqa universidadmantaqa aswan pisi qolqellawanmi estudiarqani. Chaymantapas tawa p’unchayllan semanapi estudiarqani. Chhaynapin precursor kaytapas atirqani”, nispa.
13. ¿Imakunan pasanman pipas internado nisqakunapi o juj ladokunapipas estudiaqtin?
13 ¿Maypin estudianayki kanqa? Ima estudiotapas ajllakuspaqa yaqapaschá tiyasqayki cercallapi estudiawaq. Ichaqa juj llaqtamanpas kikin universidad ukhumanpas astakunayki kanqa ¿chayri? Familiaykita saqespa chayta ruwanayki kanqa chayqa, juj mana Testigo familiakunawanpas tiyanayki kanqa chayqa, yaqapaschá Dios serviypi pisipapuwaq (Prov. 22:3; 1 Cor. 15:33). Mozambique nacionpi hermanonchis Matiasmanta yachasunchis. Payqa juj watallas estudiasqa, manas nishutachu qolqetapas gastasqa, chaywanpas maytas pesapakusqa chay ruwasqanmanta. ¿Imarayku? Paymi nin: “Noqaqa internado nisqapin estudiarqani. Chaypiqa sapa p’unchaymi imaymana tentacionta aguantanay karqan. Manapunin allinchu kasqa chhayna formapi estudiayqa, ni estudiorayku familiamanta karuman ripuypas”, nispa. Rusia nacionmanta juj hermanan nillantaq: “Noqaqa universidadman tiyaq rinaymantaqa familiaywan kuskallan karqani. Chhaynapin imaymana tentacionmanta manan allin ruwaykunamantapas librakurqani”, nispa. Chaymantapas kay tiempopiqa wakinqa internetnintan estudianku. Yaqapaschá qanpas chayninta estudiawaq.
14. ¿Imaynatan Lucas 14:28 textoq nisqan yanapasunkiman allin yuyaywan ima estudiotapas ajllakunaykipaq?
14 ¿Jayk’atan gastanayki kanqa? Wakin estudiokunaqa manan nishutachu valen, wakintaqa gobierno iman pagan. Chhaynataq chayqa, manataq nishutachu gastawaqpas chayqa, yaqapaschá allin kanman chayta estudiaspa imaymanata yachay. Ichaqa mayninqa yaqapaschá imatapas estudiayqa nishu qolqepaq kanman. Chaymantapas maypichus estudiayta munashanki chayman jaykunaykipaqqa yaqapaschá particular profesorkunata contratanayki kanqa. Wakinqa manukunku imaraqmi estudiayta munaspanku. Mozambique nacionpi hermanonchis Adilsonmanta yachasun. Payqa maytas pesapakun imachus estudiasqanmanta. Paymi nin: “Noqaqa tawa watapin estudiayta tukurqani. Chaypaqqa familiayqa imaymanatan ruwanan karqan, chhaynapi mijunay kananpaq, chhayna imaymana necesitasqaykunata rantinankupaqpas”, nispa. Chhaynaqa tapurikuy: “¿Jayk’an cuestanqa imachus estudiayta munasqay? ¿Atinqachu familiay chayta pagayta? ¿Atiymanchu chay estudiota pisi qolqellawan estudiayta? Prestamota orqosaqku chayri, ¿jayk’a watapin chayta pagasaqku? Estudiayta tukuspa llank’anata tarisaqña chaypas, ¿atisaqchu chaywan mantenekuyta manuykuna pagaytapas?”, nispa (leey Lucas 14:28; Prov. 22:7).
15. ¿Imaraykun allinpuni kanman manaraq imatapas estudiashaspa ima llank’anakunas tiyasqanchis ladopi kan chayta allinta qhawariy?
15 ¿Kanqachu llank’ana? Allinta piensariy maypichus tiyashanki chaypi ima ruwaykunapis llank’ana kanqa chaypi. Chaymantapas, ¿chay estudiay munasqayki yanapasunkichu llank’anata tarinaykipaq? Wakin estudiokunapiqa yachachiyllan imatapas yachachinku, manataqmi imatapas yachachinkuchu llank’anata tarinapaq jinaqa (Col. 2:8). Chaymanta rimaspan India nacionmanta juj hermana nin: “Noqaq estudiasqayqa manan yanapawarqanchu llank’anata tarinaypaq. Manan chaypaq jinachu yachachiwarqanku. Imaymanaña umaypi kasharqan chaypas, manan yacharqanichu imaynata chayta ruwayta”, nispa. Wakinpiqa imaymana ruwaytan yachachisunkiku, ichaqa manan chaypaq jina llank’ana kanchu. Chaymi pasasqa República Centroafricana nacionpi juj hermanonchista. Paypa sutinmi Sublime, payqa aire acondicionado nisqata allchananpaqsi estudiasqa. Paymi nin: “Tiyasqay ladopiqa paykuna kikinkun imatapas allichanku, chaymi noqapaqqa sasa estudiasqayman jina llank’anata tariy”, nispa.
16. ¿Imaraykun manaraq imatapas estudiashaspa piensanayki ima llank’anapis llank’ayta munanki chaypi?
16 Piensariy imayna llank’anapis llank’anki chaypipas. ¿Gustasunkichu kunan chay llank’ana? (Ecl. 3:12, 13). Chay llank’anaman jaykuqtiyki, ¿imaynan kanqaku chaypi compañerokuna? ¿Sasa ruwanachu imapas kanqa? ¿Nishuchu chaypi estrés kanqa? ¿Nishu askhachu chay ruwayta yachaqkuna kanqaku? ¿Jayk’an pagopas kanqa, aypasunkichu mantenekunaykipaq? ¿Sapa kutillanchu capacitakunayki kanqa chay llank’anapi kanaykipaq? Chay llank’anaman jaykuspa, ¿atinkichu Diospa munayninta ñaupaqman churayta? Chaykunapipas allinta piensariy (Ecl. 12:13). Llank’ana pisiyan chayqa, manapaschá nishutachu chaykunapi piensana kanqa. Ichaqa imatachus kunan estudianki chayman jinan qhepamanqa llank’anata tarinkipas manapas. India nacionpi hermananchis Tabithamanta yachasun. Payqa sirayta yachananpaqsi soqta killalla estudiasqa. Paymi nin: “Noqaqa precursora kaytan munasharqani, chaymi sirayta yachanaypaq estudiarqani. Chaypiqa kanpunin llank’anaqa, manataqmi nishu unaychu chaytaqa estudiakunpas. Chaymantapas manan nishu qolqepaqchu”, nispa. Willakusqan jina, kay hermananchisqa manan nishu unaychu estudiarqan. Chaymantapas estudiasqanman jina llank’aspan precursora kapurqan.
17. a) ¿Maypin astawan yachawaq imatas estudiayta munashanki chaymanta? b) ¿Bibliapi ima yuyaychaykunan yanapasunkiman allinta piensaspa chaykunata ajllakunaykipaq? (Qhaway “Bibliapi yuyaychaykuna” nisqa willakuyta).
17 Kaypin yacharqanchis colegiota tukuspa astawan estudiayta munanki chayqa imakunatapas allinta qhawarinayki chaymanta. Ichaqa, ¿maypin astawan yachawaq imatas estudiawaq chaymanta? Chaypaqqa yaqapaschá chay instituto nisqakunata, chhayna estudiana wasikunata visitawaq. Chaymantapas yaqapaschá internetpi willakusqankuman jaykuwaq. Chaymantapas allinta tapurikuy imatachus estudiayta munashanki chaypaq kanqachus llank’ana manachus chayta. Chaypaqqa yaqapaschá rimawaq imachus estudiay munasqaykita estudiaq runakunawan otaq chaypi llank’aq runakunawan (Prov. 13:10). Tapuriy imakunapis allin kanman chayta estudiay imakunapis mana allinchu kanman chaytapas. Chaymantapas yaqapaschá rimawaq tukuy sonqonkuwan Diosta serviq hermanokunawanpas (Prov. 15:22). Paykunaqa allintan yuyayta qosunkiku imapis estudiawaq imapis llank’awaq chaykunamanta.
18. ¿Imatan mana jayk’aqpas qonqanaykichu?
18 Kaypi yachasqanchis jina, colegiota tukuspa astawan estudiayqa mayninqa allinmi kanman maynintaq mana. Chhaynaqa allinta chaypi piensariy, Diospa yanapaynintapas mañakuy. Imatapas estudiaspa ganakunkiña qolqechata chaypas, cheqaq kusikuytaqa tarinki Jehová Dioswan allin amigontin kaspallan (Sal. 16:9, 11). Payqa estudioyoqña mana estudioyoqña kanchis chaypas, llapanchistan allinta cuidawanchis (Heb. 13:5). Ichaqa, ¿ña piensaykunkiña astawan estudianaykipaq chayri? ¿Iman yanapasunkiman estudiashaspa Jehová Diosmanta ama t’aqakunaykipaq? Chaytan qatimuq yachachikuypi yachasunchis.
45 TAKI Qanpaq jinapunin imapipas piensasaq
a YACHANAPAQ WILLAKUY: Kay yachachikuypipas jamuq yachachikuypipas estudiomanta rimaspaqa, colegiota tukuspa astawan estudiaymantan rimashanchis. Chaykunan kaykuna kanman: Universidadpi, institutopi, cetpro nisqakunapi, chhayna juj escuelakunapipas estudiay. Chayqa kanmanmi unay watakunapas iskay kinsa killakunallapas. Mayninqa capacitacionta imaymana especialización nisqata iman ruwankuman.
b Ñaupaqqa qelqanchiskunapiqa wakin estudiokunata ama estudianankupaqmi willakuq. Jujninmi kashan 2005 watapi, 1 octubre killapi lloqsimuq La Atalaya revista. Chaypin juj partepi nishan: “Padres, ¿qué futuro desean para sus hijos?”, nispa. Chaypin rimarqan imaynas mayninqa astawan estudiayqa mana allinkunaman urmachiwasunman chaymanta. Kunanpas chaykunaqa pasallanmanmi. Ichaqa, pipas astawan estudianqachus icha manachus chayqa paymantan kanqa. Pipas astawanchus estudianqa icha manachus chayta qhawarinanpaqqa, Bibliapi yuyaychaykunatan allinta t’aqwirinan. Allintan piensarinan imakunapis allin kanman imakunapis mana allin kanman chaykunapi. Pipas menor de edad kashan chayqa, tayta-mamanmi yanapanan chaypi. Manan mayqen iñiqpas ni umalliqkunapas jujkunaq imachus ruwasqankumantaqa imatapas rimananchu (Sant. 4:12).