9-15 MARZO 2026
45 TAKI “Qanpaq jinapunin imapipas piensasaq”
¿Imaynatan llakikuyniykita atipawaq?
“¡Ay noqa runamanta!” (ROM. 7:24).
¿IMAMANTAN YACHASUN?
¿Imatan ruwasunman mayninpi nishu piensay jap’iwaqtinchis, nishu llakikuna jamuwaqtinchis? Chaymantan kaypi yachasunchis.
1, 2. ¿Imaynan mayninpi tarikuq apóstol Pablo, imaraykun nisunman noqanchistapas chayqa pasawasunmanmi nispa? (Romanos 7:21-24).
¿IMAPIN piensanki apóstol Pablomanta uyarispa? Yaqapaschá yuyarinki mana manchakuspa askha llaqtakunapi purisqanta, Bibliapi askha librokuna qelqasqanta ima. Chaykunapi piensariyqa allinmi, chaykunatapunin payqa ruwarqan. Ichaqa mayninqa llakisqan, sonqo nanasqa iman tarikuq. Arí, noqanchis jinan mayninqa paypas imaymana llakipi tarikuq.
2 (Leey Romanos 7:21-24). Roma llaqtapi iñiqkunaman carta qelqasqanpin Pabloqa wakinpi willakurqan imaynas tarikusharqan chayta. Noqanchispas yaqapaschá pay jina tarikushanchis. Pabloqa munasharqanpunin Diospa munayninman jina imatapas ruwayta, chaywanpas mayninqa juchasapa kayninpin sonqonqa juj ruwaykunata munaq. Chaymantapas mayninpiqa ñaupaqpi imakunachus ruwasqanta yuyarispan llakisqa kaq. Chaymantapas yaqasuna onqosqa kasharqan chaykuna iman paytaqa llakichiq.
3. ¿Imamantan kaypi yachasunchis? (Qhaway “Yachanapaq willakuy” nisqata).
3 Chhaynapiña apóstol Pablo tarikurqan chaypas manan payqa llakikuywanchu ni mana allin piensaywanchu atipachikurqan.a Kaypin yachasunchis imaraykus mayninpi apóstol Pablo sinchi llakisqa kaq, imas yanaparqan ama chaywan atipachikunanpaq chaykunata. Yachasunmi imas noqanchistapas yanapawasunman ama sinchi llakikunawan atipachikunanchispaq chaytapas.
¿IMARAYKUN PABLO MAYNINPI SINCHI LLAKISQA KAQ?
4. ¿Imakunata yuyarispan Pablo llakikunman karqan?
4 Ñaupaqpi imachus ruwasqankunatan yuyariq. Pabloqa manaraq iñishaspaqa imaymana mana allinkunatan ruwarqan. Chay tiempopiqa Saulo sutiwanmi reqsisqa karqan. Payqa allinpaqmi qhawarirqan Estebanta wañuchisqankutapas (Hech. 7:58; 8:1). Sinchitataqmi qatikacharqan Jesuspi iñiqkunatapas (Hech. 8:3; 26:9-11).
5. ¿Imaynan Pablo tarikuq ñaupaqpi imachus ruwasqankunata yuyarispa?
5 Pabloqa iñiqman tukupuspaqa maytapunichá llakikuq imakunachus ruwasqanta yuyarispaqa. Watakunaq pasasqanman jinaqa astawanraqchá llakikuq chaykunata yuyarispaqa. Chaychá 55 watapi Corinto llaqtapi iñiqkunaman cartata apachispapas nirqan: “Manan apóstol nisqa kanaypaq jinapaschu kani Diospa iñiq t’aqanta qatikachasqayrayku”, nispa (1 Cor. 15:9). Pisqa wata qhepamanmi Éfeso llaqtapi iñiqkunaman cartata apachillarqantaq, chaypin Pabloqa nillarqantaq: “Llapa iñiqmasinchiskunamanta aswan juch’uyllan kani”, nispa (Efes. 3:8). Timoteoman apachisqan cartapipas willakurqanmi imaynas payqa “Diosta pisichaspa k’amiq karqan, imaynas jujkunata qatikachaq millay k’amikuq karqan chayta” (1 Tim. 1:13). Visitasqan iñiq t’aqakunapiqa Pabloqa tuparqanpunichá ñaupaqpi qatikachasqan iñiqkunawanqa, paykunaq familiankunawanpas. Paykunawan tupaspa, ¿imaynan pay tarikunman karqan?
6. ¿Iman Pablota llakichillaqtaq? (Willakuyta qhaway).
6 Juj sasachakuymi payta nishuta llakichiq. Pabloqa Pay kikinmi willakurqan sinchi nanaymi noqapi kashan “kiska jina”, nispa (2 Cor. 12:7). Manan yachakunchu ima nanaysi chay karqan chayta, ichaqa sinchitan Pablotaqa chay nanay llakichiq.b
7. ¿Imaynan Pablo tarikunman karqan mana ruway munasqankunata ruwaruspa? (Romanos 7:18, 19).
7 Pantasqankunan llakichillaqtaq. Pabloqa tukuy atisqantan kallpachakuq allin runa kananpaq, allin kaqta ruwananpaqpas (leey Romanos 7:18, 19). Mayninpin ichaqa paypa willakusqan jina mana ruway munasqanta ruwaq. Chaymi payqa tukuy atisqanta kallpachakuq aychaq munayninta ama ruwananpaq, aswanpas allin kaqta ruwananpaq (1 Cor. 9:27). Chaywanpas mayninqa pantaqpunin, maytachá chayqa llakichiq.
¿IMAN PABLOTA YANAPARQAN AMA NISHUTA LLAKIKUNANPAQ?
8. ¿Imakunatan apóstol Pablo ruwanman karqan allinyananpaq?
8 Qelqasqan cartakunapi rikukusqan jina Pabloqa Diospa yanapayninpin allinta piensaq. Payqa allintan yacharqan imaynas paytapas juj iñiqkunatapas mana allin piensaykunata atipanankupaq santo espiritunwan Dios yanapanman chaypi (Rom. 8:13; Gál. 5:16, 17). Chaymantapas Pabloqa sut’itan willarqan Diosta kusichinapaq imakunatas saqepunanchis chayta (Gál. 5:19-21, 26). Chhaynatataq nirqan chayqa paypas piensarqanpunichá imakunatas ruwanan chaypi. Diospa Simin qelqapipas maskharqanpunichá allin kananpaq imakunatas ruwanan, imaynatas ruwanan chaytapas. Chhaynaqa apóstol Pabloqa imachus yuyaychasqanman jinapunichá paypas ruwaq.
9, 10. ¿Iman Pablota yanaparqan ama nishuta llakikunanpaq? (Efesios 1:7; qhaway kay parrafokunapaq dibujokunata).
9 Mayninpi Pablo llakikuqña chaypas imaymanan paytaqa kusichiq. Mayninqa puriqmasin compañeronkunan iñiq t’aqakunamanta imaymana allin willakuykunata chayachiq chaywanmi payqa kusikuq (2 Cor. 7:6, 7). Chaymantapas allin amigokunawan purispan payqa kusisqa kaq (2 Tim. 1:4). Allinpaq Dios qhawarisqanta yachaspapas kusikuqmi. Paymantan mañakuq “ch’uya concienciawan servinanpaq” (2 Tim. 1:3). Chaychá Roma llaqtapi preso kashaspapas iñiqkunata nirqan: “Señorninchisrayku kusikullaychispuni”, nispa (Filip. 4:4). Pipas mana allin piensayllapi kashaqqa, llakisqalla kashaqqa manan chhaynataqa rimanmanchu ¿riki? Chhaynaqa, Pabloqa mana allin piensay jamuqtinqa ratullan chay piensayninta cambiaq, allin kaqkunapin payqa piensaq.
10 Pabloqa Jesuspa sacrificio ruwasqanpin piensallaqtaq, chaytaqa Diospa regalonta jinan qhawariq, chaykunan yanapaq ama nishuta llakikunanpaq (Gál. 2:20; leey Efesios 1:7). Chaykunapi piensaspan payqa allinta entienderqan Jehová Diosqa perdonapurqanña chayta, imaynas imapiña pantaqtinpas perdonasqa kanantapas (Rom. 7:24, 25). Chhaynan Pabloqa karqan, ñaupaqpi imapiña pantarqan chaypas kusisqan Jehová Diosta tukuy sonqo servirqan (Heb. 9:12-14).
Apóstol Pablotaqa Jesuspa wañusqanpi piensaymi yanaparqan ama nishuta llakikunanpaq. (9, 10 parrafokunata qhaway).
11. ¿Imaynatan hermananchis Elizata apóstol Pabloq ejemplon yanaparqan?
11 Yaqapaschá noqanchispas apóstol Pablo jina tarikushanchis, allin kaqtaña ruwayta munashanchis chaypas mana allinkaqtapaschá ruwarunchis rimarunchispas. Chhaynapi tarikuspaqa yaqapaschá llakikusunman. Chaymanta rimaspan hermananchis Elizac nin: “Noqataqa apóstol Pabloq ejemplonmi anchata yanapawarqan. Paymanta yachaspan repararqani mana noqallachu chhaynapi tarikushasqayta, chaymantapas allintan repararqani imaynas Jehová Diosqa imaymana sasachakuypi, llakikuykunapi tarikusqanchista rikumushan chayta”, nispa. Mayninpi chhaynakunapiña tarikusunman chaypas, ¿iman yanapawasunman apóstol Pablo jina allin concienciawan, kusisqalla Jehová Diosta servinanchispaq?
¿IMAN YANAPAWASUNMAN AMA NISHUTA LLAKIKUNANCHISPAQ?
12. ¿Imakunata ruwaymi yanapawasun ama nishuta llakikuynillanchispi piensananchispaq?
12 Importante ruwaykunata ruway. Kaypi juj chhikanta piensarisun. Juj runa allinta mijun, ejerciciotapas ruwan, allintataq puñunpas chayqa allillanmi kanqa, manan nishutachu onqonqapas ¿riki? Chhaynallataqmi Dios serviyninchispipas, sapa p’unchay Bibliata leesun, sapa kutilla predicaq lloqsisun, juñunakuykunamanpas mana faltakuspa risun, chaypipas comentasun chayqa kusisqan kasun. Manan chayllapaschu, chaykunata ruwasun chayqa manañan nishutachu llakikuyninchispi piensasun, aswanpas allin ruwaykunapin masta piensasun (Rom. 12:11, 12).
13, 14. ¿Imaynatan wakin hermanonchiskunata yanaparqan Bibliata estudiay, predicaq riy, juñunakuykunaman riypas?
13 Hermanonchis Juanmanta rimasun. 39 watanpi kashaqtinsi paypi cáncer onqoyta tarisqaku. Chayta yacharuspas payqa nishuta llakikusqa. Paymi nin: “Imaraykutaq noqatari kay onqoyri jap’iwan nispan nisharani”, nispa. Chay onqoyta tarisqanku tiempopiqa kinsa watachallanpiraqsi wawachanpas kasharqan. ¿Iman chay hermanonchista yanapanman karqan ama nishuta llakikunanpaq? Paymi nillantaq: “Malña kasharqani chaypas mana faltakuspan familiaywan kuska juñunakuykunaman, predicaqpas riq kayku, chaymantapas mana faltaytan familiantin Diosta adoraq kayku”, nispa. Nillantaqmi: “Chhayna sasachakuypi tarikunki chayqa nishutan llakikunki, manan ima ruwaytapas atinkichu. Chhaynapi tarikuqtinchisqa Jehová Diosmi kallpata qowanchis, munakuyninta iman rikuchiwanchis, chayraykun mana manchakuspa yanapayninta mañakunanchis”, nispa.
14 11 parrafopi rimamusqanchis hermananchis Eliza nillantaq: “Noqaqa juñunakuykunaman rispa, sapallaypi Bibliata estudiaspa iman reparani Jehová Dios anchata munakuwasqanta, mañakusqaytapas uyarimuwasqanta, chaymi noqaqa kusisqa kashani”, nispa. Chaykunata ruwaysi watukuq umalli hermanonchis Nolanta esposan Dianetapas yanapan. Chay hermanonchismi nin: “Nishu sayk’usqaña kaspapas kallpachakuykun Bibliata estudianaykupaq, juñunakuykunaman rinaykupaq, predicaq lloqsinaykupaqpas, chaykunata ruwaspaqa kusisqan kayku. Chaymantapas allintan yachayku imapiña tarikuqtiykupas Jehová Dios yanapawanankuta, kallpachawanankuta, bendeciwanankuta ima”, nispa.
15. ¿Imatawanmi ruwasunman llakisqalla kaspa? Juj ejemplota willay.
15 Chaykunataña ruwashanchis chaypas llakisqalla kashanchis chayqa, ¿imatawanmi ruwasunman? Chaypaq wasa nanaypi juj chhikanta piensarisun. Wasanchis, cinturanchis nanawanchis chayqa, yaqapaschá jatarispa juj chhikanta puririnanchis kanqa, chayta ruwayqa yanapawasunmanmi juj chhikanta. Ichaqa chay nanay chinkananpaqqa chaykunamanta rimaq qelqakunatan estudiananchis, doctorman iman rinanchis. Chayta jinan ruwananchis llakisqa kaspapas. Qelqanchiskunapin imachus llakichiwasqanchismanta maskhananchis jinaspa allinta estudiananchis, chaymantapas allin iñiyniyoq hermanokunaq yanapaynintan mañakusunman. Chaykunamanta qatiqninpi astawan yachasun.
16. ¿Imakunata ruwaymi yanapawasunman imaraykus llakisqa kashanchis chayta reparakunanchispaq? (Salmos 139:1-4, 23, 24).
16 Jehová Diospa yanapayninta mañakuy imaraykus llakisqa kashanki chayta reparakunaykipaq. Jehová Diosqa allintan rey Davidtaqa reqsirqan, chaymi Davidqa Jehová Diosta mañakurqan “Sonqonta, yuyaynintapas t’aqwirinanpaq” (leey Salmos 139:1-4, 23, 24). Noqanchispas pay jinan Jehová Diospa yanapayninta mañakunanchis imaraykus llakisqa kashanchis chayta reparachiwananchispaq, imatas ruwasunman chay llakikuyninchista atipananchispaq chaytapas. Chaymantapas tapukuy: “¿Imamantan nishuta llakikushani? ¿Imata yuyarispan astawan llakikuni waqani imaraq? ¿Sapa kutillachu chaykunapi piensashani?”, nispa.
17. ¿Imakunamanta estudiaymi yanapawasunman? (Qhaway kay parrafopaq fotota).
17 Imakunachá yanapasunkiman chaykunamanta estudiay. Chaypaqqa Jehová Diosmanta Bibliapi astawan t’aqwiriy. Chayta ruwaymi apóstol Pablotapas yanaparqan. Payqa Jesuspa sacrificio ruwasqanpi, Jehová Dios perdonaykuq kasqanpi iman yuyaymanarqan. Noqanchispas chaytan ruwasunman, chaypaqqa yanapachikusunmanmi Guía de estudio para los testigos de Jehová nisqawan otaq Índice de las publicaciones Watch Tower nisqawanpas, chaykunapin rimashan Jehová Dios khuyapayakuq kasqanmanta, perdonaykuq kasqanmanta tukuy tiempo munakuq kasqanmanta ima. Chaymantapas ima qelqakunata estudiaychá yanaparqasunki chaykunata anotakuy, chhaynapi llakisqa kaspa chayta estudianaykipaq (Filip. 4:8).
Yanapawananchispaq jina qelqakunata estudiasun. (17 parrafota qhaway).
18. ¿Imakunamanta estudiaymi yanaparqan wakin hermanonchiskunata?
18 Ñaupaqpi rimamusqanchis hermananchis Elizataqa Job librota estudiaysi yanapasqa. Paymi nin: “Jobpa ejemplonqa allintan yanapawarqan. Payqa imaymana sasachakuypin tarikurqan. Manan yacharqanchu imaraykus chhaynapi tarikusharqan chaytapas, chaywanpas manapunin Jehová Diostaqa saqeranchu”, nispa (Job 42:1-6). 14 parrafopi rimamusqanchis hermananchis Dianepas ninmi: “Qosaywan kuskan estudiashayku Acerquémonos a Jehová nisqa librota, chayta estudiaspan kallpachakuyku Jehová Dios jina kanaykupaq, mayninpi imapiña pantaruyku chaypas Jehová Dios munakuq, khuyapayakuq kasqanta yuyariymi yanapawanku ama nishuta llakikunaykupaq”, nispa (Isa. 64:8).
JEHOVÁ DIOSQA YANAPAWASUNPUNIN
19. ¿Imaynan mayninqa tarikusun, ichaqa imata yuyariymi yanapawasunman?
19 LIapa chaykunataña ruwasunman chaypas, manan chayraykuchu nisunman “kunanmantaqa manañachá llakikusaqñachu” nispaqa. Maynin p’unchaykunaqa kanqapunin ima llakikuyninchispas. Ichaqa chhaynapi tarikuqtinchisqa manapunin Jehová Diosqa saqerpariwasunchu, paymi yanapawasun llakikuykunata, mana allin piensaykunata umanchismanta wijch’upunanchispaq. Llakikuykuna jamusunki chayqa kayta yuyariy: Jehová Diosqa anchatan munakusunki, payqa rikumushanmi sasachakuypiña, llakikuypiña tarikuspapas payta tukuy sonqowan servisqaykita, chayta rikuspan payqa anchata kusikun.
20. ¿Imata ruwananchispaqmi kallpachakushanallanchis?
20 Imayna uywasqaña karqanki, ima sasachakuypiña tarikushanki chaypas imapiña pantarqanki chaypas kallpachakuy ama nishuta chaykunapi piensanaykipaq chaypaqqa Jehová Diosmi yanapasunki (Sal. 143:10). Chay sasachakuykunaqa llakikuykunaqa manan wiñaypaqchu kanqa. Paraisopiqa manañan jayk’aqpas imamantapas llakikusunñachu, chaypiqa kusisqan wiñaypaq Jehová Diosta servisunchis.
34 TAKI Qan sonqon kausani, Diosníy
a YACHANAPAQ WILLAKUY: Kaypiqa mayninpi llakikuq runakunamantan rimashanchis, manan depresión onqoyniyoq runakunamantachu. Depresión onqoywan kaqkunaqa doctormanmi rinanku.
b Apóstol Pabloq qelqasqan cartakunapin willashan imaynas paypa ñawinqa mana allintachu rikurqan chayta, chaychá Pablopaqqa sasa karqan cartakunata qelqaypas Diosmanta willaypas (Gál. 4:15; 6:11). Chaymantapas apóstol Pabloqa llakisqa, renegasqa iman kasharqan pantasqata yachachiq runakunapaq (2 Cor. 10:10; 11:5, 13). Chaykunapaschá paytaqa kiska jina sufrichiq.
c Wakin sutikunaqa cambiasqan kashan.