Diospa munakuyninqa wiñaypaqmi

1, 2. ¿Imaynan tarikushanku wakin hermanokuna?

JUJ barcopi piensasun. Chay barcos lamar qocha ukhupi kashanman, sinchitas wayra-wayramushanman, kayman jayqaymansi barcota aysakachashanman, unupas nishutas aytikushanman, chinkaypunanpaq jinañas kashanman. ¿Imatan ruwakunan chay barco allinta sayananpaq? Chay ancla nisqatan wijch’uykunanku chaywan qaqata sayananpaq.

² Yaqapaschá ima sasachakuypipas tarikushanki. Chhaynapi tarikushanki chayqa, chay barco jinapaschá kashanki. Sinchi llakipi tarikuspapaschá kayman jaqayman aysakachasqa jina kashanki. Sinchi nanasqapaschá kashanki, waqakunki imapaschá. Chhaynapi tarikuspaqa, Diospi piensaspapas maynin p’unchayqa yaqapaschá ninki: “Diosqa munakuwanmi”, nispa. Maynin p’unchaytaq ninki: “Payqa manachá ni rikuwanpaschu”, nispa (Sal. 10:1; 13:1). Pipas sumaq simikunawanña rimapayasunki chaypas, yaqapaschá chaywanqa juj ratu allin kashanki, juj ratumanqa manapasñachá (Prov. 17:17; 25:11). Chaymantaqa yaqapaschá jujmanta iskayayta qallarinki. “Jehová Diosqa manachá noqapiqa piensanmanchu” nispa imapaschá ninki. Chhaynapi tarikushanki chayqa, ¿imatan ruwawaq juj barco jina qaqata sayanaykipaq? ¿Imatan ruwawaq Diospa munakuyninmanta ama jayk’aqpas iskayanaykipaq?

3. a) ¿Iman Diospa mana tukukuq munakuynin? (Salmos 31:7; 136:1). b) ¿Imaraykun nisunman “Jehová Diosllan chaytaqa allinta rikuchin” nispa? (Qhaway kay parrafopaq dibujota).

³ Sinchi llakikuypi nanaypipas tarikuspaqa yuyarinanchispunin Diospa mana tukukuq munakuyninta. Chayta ruwaspaqa qaqata sayachiq anclatapas wijch’uykushasunman jinan kanqa (leey Salmos 31:7; 136:1). Diospa mana tukukuq munakuyninqa may jatunpunin. Manan pipas pay jinaqa chay munakuytaqa rikuchinmanchu. Bibliapipunin willan imaynas Diospa “mana tukukuq munakuyninqa” may jatunpuni chayta. Payqa anchatapunin serviqnin runakunataqa munakun (Éx. 34:​6, 7; Sal. 86:5). Chaypi allinta piensarisun. Jehová Diosqa manapunin jayk’aqpas payta serviq runataqa saqerparinmanchu. Chayta umanchispi sonqonchispi allinta jap’ikusun chayqa, ima llakiña jamunqa chaypas manan faciltachu pisipasun (Sal. 23:4).

DIOSPA MUNAKUYNINQA BIBLIAPI ANCHA JATUN YACHACHIKUYMI

4. ¿Mayqenkunan Bibliapi wakin jatun yachachikuykuna? ¿Imaraykun chaykunamanta mana jayk’aqpas iskayanchischu?

⁴ ¿Imatawanmi ruwasunman anclasqa barco jina qaqata sayananchispaq? Chaypaqqa Dios munakuq kasqanmanta yachachikuytan qhawarinanchis Bibliapi jujnin jatun yachachikuyta jina. Ichaqa, ¿imamantan rimashanchis Bibliapi “jatun yachachikuy” nispa? Chay yachachikuykunamanta wakinmi kanman: Diospa sutinta yachasqanchis, Jesusqa Diospa wawan kasqanta yachasqanchis, imaynas wañusqakunaqa puñushankumanpas jina kashanku chayta yachasqanchis. Imaynas kay pacha sumaq paraisoman tukupunqa, chaypitaq runakuna wiñaypaq tiyasunchis chayta yachasqanchis ima (Sal. 83:18; Ecl. 9:5; Juan 3:16; Apo. 21:​3, 4). Chaykunata allinta yachanki chayqa, sonqoykipi sut’i kashan chayqa, manañan chaykunamantaqa jayk’aqpas iskayankichu ¿riki? Chay yachachikuykunata jinan qhawarinayki Diospa munakuyninmanta Bibliaq willasqantapas. Sichus chhaynata qhawarinki chayqa, manañan ninkichu: “Manan Diosqa noqapiqa piensanmanchu, manan noqamantaqa llakikunmanchu”, nispaqa. Chaymanta astawan kaypi rimasunchis.

5. ¿Imaynatan juj runa yanqa yachachikuykunata saqepunman?

⁵ ¿Iman Bibliata estudiayta qallarishaqtiyki yanaparasunki yanqa yachachikuykunata qonqapunaykipaq? Yaqapaschá chaypaqqa religionniykipi imachus yachachisqankuta Bibliawan tupanachirqanki. Yaqapaschá ñaupaqqa Jesús Dios kananpaq piensarqanki. Ichaqa, Bibliata estudiasqaykiman jinapaschá tapukurqanki: “¿Cheqaqtapunichu Jesús Dios kanman?”, nispa. Chay qhepamanqa astawanpaschá Bibliata t’aqwirirqanki, jinaspa nirqanki: “Pantasqatamá yachachiwasqaku”, nispa. Chhaynapitaq chay yachachikuyta qhepaman churaspa Bibliaq nisqanpi creepurqanki. Allintachá entiendepurqanki imaynas Jesusqa tukuy imamantapas pay ñaupaqta kamasqa karqan chayta. Imaynas payqa “Diospa sapallan churin” chaytapas (Col. 1:15; Juan 3:18). Ichaqa mayninqa yaqapaschá yanqa yachachikuykunaqa allin ruwasqa perqa jina kanqa, manapaschá facilchu kanqa chaykunata thuniyqa otaq saqepuyqa (2 Cor. 10:​4, 5). Ichaqa, ñataq chaykunata saqepunchisña chayqa, manañan imaraykupas chaykunamanqa kutinanchisñachu (Filip. 3:13).

6. ¿Imaraykun Salmos 136 capitulopi Diospa munakuyninmanta rimaspa askha kutita nin “mana tukukuq munakuyninqa wiñay-wiñaypaqmi” nispa?

⁶ Ima llakipipas tarikuspa sonqoykipi ninki: “Jehová Diosqa manachá munakuwanchu” nispa chayqa, pisqa parrafopi nimusqanchista ruway. Tapukuy: “¿Cheqaqtapunichu Dios mana munakuwanman?”, nispa. Jinaspa imachus piensasqaykita tupanachiy Bibliapi imachus nisqanwan, kay estudiopaq Salmos 136:1 textopi imachus nisqanwan ima. ¿Imaraykun chaypi Jehová Diospa munakuyninmanta rimaspa “mana tukukuq munakuynin” nishanman? ¿Imaraykun chay capitulopi 26 kutita nishanman “mana tukukuq munakuyninqa wiñay-wiñaypaqmi” nispa? Jehová Diosqa munakunpunin llaqtantaqa. Chay yachachikuyqa Bibliapi jujnin jatun yachachikuymi. Chaymi chay yachachikuytapas juj kaq yachachikuykunata jina sonqoykipi allinta jap’ikunayki. Sichus sonqoykipi nishanki: “Diosqa manachá munakuwanchu” nispa chayqa, manan chayqa cheqaqchu. Chhaynaqa wijch’upuy sonqoykimanta chay piensayta. Jinaspa Bibliapi willasqan cheqaq yachachikuyta sonqoykiman churay.

7. ¿Ima textokunan sut’ita rikuchin Jehová Diosqa cheqaqtapuni munakuwasqanchista?

⁷ Bibliapiqa juj textokunapipas willashanmi imaynas Jehová Diosqa mayta munakuwanchis chayta. Chaypaq iskay textokunata qhawarisun. Jujninqa kashan Jesuspa rimasqan simikunan. Paymi nirqan: “Qankunaqa askha pichinkukunamantapas astawanraqmi valenkichis”, nispa (Mat. 10:31). Chaypiqa Jesusqa manan “qankunaqa yaqapaschá askha pichinkukunamantapas astawanraq valenkichis” nispachu nirqan. Chaymantapas Jehová Dios kikinmi llaqtanta nirqan: “Noqan kallpachasayki, noqan yanapasayki. Paña makiywanmi jap’isayki, chanin ruwaq makiywanmi aysarisayki”, nispa (Isa. 41:10). Chaypipas Jehová Diosqa manan “yaqapaschá yanapasayki” nirqanchu. Chhaynaqa jayk’aqpas ima llakipipas tarikuspa sonqoykipi nishanki: “Diosqa manachá munakuwanchu” nispa chayqa, yuyariy chay textokunata, chaykunan allinta kallpachasunki. Sonqoykipin allinta reparanki imaynas payqa cheqaqpaqpuni munakusunki chayta. Chaykunapi allinta piensanki chayqa, apostolkunaq tiemponpi iñiqkuna jinan ninki: “Noqanchisqa allintamá riki yachanchis Diosqa munakuwasqanchista, manataqmi chaymantaqa iskayananchischu”, nispa (1 Juan 4:16).a

8. Diospa munakuyninmanta iskayashanchisraq chayqa, ¿imatan ruwasunman?

⁸ Chaywanpas sonqoykipi nishankiraq: “Jehová Diosqa manapaschá munakuwanchu” nispa ¿chayri? Chhaynapi tarikushanki chayqa, chay imachus piensasqaykita tupanachiy imachus yachasqaykiwan. “Diosqa manachá munakuwanchu” nispaña sonqoykipi niwaq chaypas, yachasqayki jinapas chayqa manan cheqaqchu. Bibliaq yachachisqanman jinaqa, Jehová Diosqa munakuwanchismi. Yachasqanchis jinapas Bibliaqa cheqaqllatan imatapas nin, sonqonchismi ichaqa mayninqa engañawasunman. Chhaynaqa, sichus sonqonchispi nisunman “Diosqa manachá munakuwanchu” nispa chayqa, manapas paypi confiasunmanchu jinachá kanman. Yachasqanchis jinapas Diosqa munakuymi, paymantan munakuy paqarimun (1 Juan 4:8).

JANAQ PACHA TAYTA KIKINMI NOQANCHISTAQA MUNAKUWANCHIS

9, 10. ¿Imamantan Jesús rimasharqan “Janaq pacha Taytaqa qankunatan munakusunkichis” nispa nisqanwan? (Juan 16:​26, 27; qhaway kay parrafopaq fotokunata).

⁹ Jehová Diospa munakuyninmanta amapuni iskayananchispaq rimallasuntaq imanirqanchus Jesús discipulonkunata chaymanta. Paymi nirqan: “Janaq pacha Taytaqa qankunatan munakusunkichis”, nispa (leey Juan 16:​26, 27). ¿Imaraykun Jesús chayta ninman karqan? ¿Sonqonku allinyarinanta munaspallachu chayta ninman karqan? Manan. ¿Imaynapin chayta yachanchis? Payqa chay kutiqa manan apostolkunaq sonqon imaynachus kasharqan chaymantachu rimasharqan, aswanpas Diosmanta mañakuymantan rimasharqan.

¹⁰ Jesusqa manaraq chay simikunata rimashaspaqa imaynas discipulonkunaqa payqa sutinpi mañakunanku karqan chaytan willarqan. Ichaqa chay kutiqa manan jayk’aqpas nirqanchu: “Noqamantan mañakuwanaykichis”, nispaqa (Juan 16:​23, 24). Chaytaqa allintan yachananku karqan discipulonkunaqa. ¿Imarayku? Paykunaqa allintataq Jesuswan apanakurqanku chayqa, allin amigontintaq karqanku chayqa, yaqapaschá kausarimpuqtinqa paymanta mañakuyta qallarinkuman karqan. Yaqapaschá ninkuman karqan: “Jesusqa munakuqmi, payqa reqsiwanchismi. Pay aswanpas mañakusqanchista Diosman apachun”, nispa. Jesusqa manan munarqanchu chhayna piensanankuta, chaymi chayta allinta sut’incharqan. Chaymi paykunata nirqan: “Janaq pacha Taytaqa qankunataqa munakusunkichismi”, nispa. Jesuspa nisqan jina, Jehová Diosqa anchatan noqanchistapas munakuwanchis, chaymi pay kikin mañakusqanchista uyariwanchis. Chay yachachikuyqa Bibliapi juj kaq jatun yachachikuymi, chaymi mañakuspaqa Diosmanta mañakunanchis. ¡May allinpunin chayta yachayqa ¿riki?! Ichaqa Bibliata estudiashaspaqa llapanchispas allintan reqsirqanchis Jesusta, jinaspa payta munakuyta qallarirqanchis (Juan 14:21). Chaywanpas apostolkunaq tiemponpi jinan noqanchispas mañakuspaqa Jehová Diosmanta mañakunanchis. Payqa uyariwashanchismi munakuwanchistaqmi. Paymanta mañakuspan rikuchishanki paypi tukuy sonqo iñisqaykita, munakusqasuykipi confiasqaykita (1 Juan 5:14).

¿IMARAYKUN ISKAYASUNMAN?

11. ¿Imaraykun Satanás kusikun Diospa munakuyninmanta iskayaqtinchis?

¹¹ ¿Imaraykun mayninpi iskayasunman Jehová Diospa munakuyninmanta? Yaqapaschá niwaq: “Satanascha chaytaqa iskayachiwanchis”, nispa. Chaytaqa razonllatan nishanki. Yachasqanchis jinapas, “Satanasqa qaparishaq león jinaraqmi muyupayawashanchis pillatapas millp’uruyta munaspa” (1 Ped. 5:8). Chay enemigoqa “Jehová Diosqa manachá munakuwanchu” nispa piensananchistan munan. Ichaqa munakuwasqanchisraykun Jehová Diosqa Jesustapas kachamurqan, chhaynapi juchamanta librawananchispaq. Chay munay regalomantapas “manan noqaqa chayta chaskinaypaq jinachu kani” nispa piensananchistan Satanasqa munan (Heb. 2:9). Chhaynaqa, ¿pin kusikunman Jehová Diospa munakuyninmanta iskayaqtinchis? Satanasmi ¿riki? Chhayna llakipi tarikuspa pisipapuqtinchis, ¿pin kusikullanmantaq? Satanasmi ¿riki? Ichaqa aman jayk’aqpas kayta qonqankichu: Paymi aswanpas Diospa munakuyninmantaqa t’aqasqa kashan. Arí, Diosqa manañan paytaqa munakapunñachu. Chaymi kay enemigoqa munashan noqanchistapas Dios mana munakuwananchispaq piensananchista, chayqa Satanaspa juj kaq trampanmi. Chaymi chhayna piensaymantaqa cuidakunanchis (Efes. 6:11). Satanaspa imachus munasqanta allinta reparasun chayqa, manan paywanqa engañachikusunchu, aswanmi pay contra qaqata sayasunchis (Sant. 4:7).

12, 13. ¿Imaraykun juchasapa kasqanchis mayninpi iskayachiwasunman Jehová Diospa munakuyninmanta?

¹² ¿Imapiwanmi iskayachiwasunman Diospa munakuyninmanta? Juchan. Arí, kay juchasapa cuerponchismi mayninqa iskayachiwasunman (Sal. 51:5; Rom. 5:12). Chay juchan Jehová Diosmantaqa t’aqawarqanchis. Juchaq kasqanraykun yuyayninchispas sonqonchispas cuerponchispas mana allin kapun.

¹³ Juchasapa kasqanchisraykun mayninqa imamantapas juchachakunchis, llakikunchis, p’enqakunchis; mayninqa mana atikuqpaq jina imatapas qhawarinchis. Chaykunaqa imapipas juchapakuqtinchismi astawanqa rijurimunman. Mayninqa juchasapa kasqanchispi piensaqtinchismi rijurimullanmantaq. Arí, imaynan noqanchisqa manaña Jehová Dios qallariypi kamawasqanchisman jinañachu kapunchis chaykunapi piensaqtinchismi chay llakikuykuna rijurimunman (Rom. 8:​20, 21). Chhayna juchasapa kasqanchisraykun noqanchisqa carroq juj kaq llantan jina chhasa kashanchis. Manan Diospa qallariypi kamawasqanchisman jinañachu kapunchis. Chhaynataq chayqa, mayninqa iskayasunmi Diospa munakuyninmanta. Chhaynapi tarikuspaqa yuyarisun imaynas Diosqa ancha jatun Dios chayta. Imaynas “munakuqninkunamanqa kamachikuyninkunata kasukuqkunamanpas mana tukukuq munakuyta rikuchin” chaytapas (Neh. 1:5).

14. ¿Imaraykun nisunman “Jesuspa wañupusqanpi piensasun chayqa, manan iskayasunchu Diospa munakuyninmanta” nispa? (Romanos 5:8; qhaway “Cuidakuy juchaq engañonmanta” nisqa willakuyta).

¹⁴ Mayninqa yaqapaschá nisunchis: “Manan noqaqa Diospa munakuwananpaq jinachu kani”, nispa. Arí, razontan chaytaqa nishanchis. Manan pipas Diospa munakunanpaq jinachu kanchis, chayraykun Diospa munakuyninqa ancha jatun. Manaña munakuwananchispaq jinachu kanchis chaypas, anchata munakuwasqanchisraykun wawantapas kachamurqan juchamanta perdonawananchispaq (1 Juan 4:10). Chaymantapas Jesusqa kay pachamanqa jamurqan juchasapakunata salvaqmi, manan mana juchayoqta salvaqchu (leey Romanos 5:8). Chaymantapas noqanchisqa manaña munanchischu chaypas, mayninqa pantarusunpunin, Jehová Diosqa allintan chayta yachan. Chhaynaqa, yaqapaschá mayninqa juchasapa kasqanchisrayku iskayasunchis Diospa munakuyninmanta. Ichaqa chayta allinta umanchispi jap’isun chayqa, aswan kallpawanmi chay mana allin piensaykuna contra qaqata sayasun (Rom. 7:​24, 25).

DIOS SONQOLLAPUNI KASUN

15, 16. Dios sonqo kasun chayqa, payman jap’ipakusun chayqa, ¿imatan payqa ruwanqa? (2 Samuel 22:26).

¹⁵ Ima llakiña ima sasachakuyña chayamuwasun chaypas, Jehová Diosllaman jap’ipakusunchis. Chay ruwananchistan payqa munan (Deut. 30:​19, 20). Payllaman jap’ipakusun pay sonqollapuni kasunchis chayqa, paypas noqanchistaqa ganaswanmi cuidawasunchis. Imaña jamunqa chaypas manan saqerpariwasunchu (leey 2 Samuel 22:26).

¹⁶ Kaypi yachasqanchis jina, ima llakipipas ima nanaypipas tarikusun chayqa, imaynan barco qaqata sayananpaq anclata wijch’uykunku, chhaynata noqanchispas ruwasun. Arí, Diospa munakuyninta yuyarisun, imaynas payqa ladonchispi kashan chayta yuyarisun. “Diosqa manachá munakuwanchu” nispa piensasun ¿chayri? Chhayna piensay jamuwaqtinchisqa, tupanachisun imachus piensasqanchista imachus yachasqanchiswan, amataq jayk’aqpas qonqasunchu Bibliaq imachus yachachisqanta. Bibliaq nisqanman jinaqa, Jehová Diospa mana tukukuq munakuyninqa wiñay-wiñaypaqmi.