INTERNETPI BIBLIOTECA Watchtower
INTERNETPI BIBLIOTECA
Watchtower
Quechua (Bolivia)
  • BIBLIA
  • PUBLICACIONES
  • REUNIONES
  • w26 junio págs. 8-13
  • ¿Imatá ruwasunman hermanoswan amigosllapuni kanapaj?

Kay videoqa mana kanchu.

Perdonariwayku, ima problemachá kan.

  • ¿Imatá ruwasunman hermanoswan amigosllapuni kanapaj?
  • Torremanta Qhawaj Jehová Diospa Gobiernonmanta willashan (Congregacionpaj) 2026
  • Subtítulos
  • Kaykunapiwan tiyan
  • AMIGOSLLAPUNI KANAPAJ KʼACHA KAYKUNA
  • MANA KIKINTACHU YUYAJTINCHEJ
  • MANA KIKINCHU KAJTINCHEJ
  • HERMANOSNINCHEJ SUFREJTINKU
  • Chiqninakuy chawpipi, ¿imaynatá amigosniyuqllapuni kasunman?
    Torremanta Qhawaq Jehová Diospa Reinonmanta willachkan 2009
  • Hermanosninchejman qayllaykoyqa may allinpuni noqanchejpaj
    Torremanta Qhawaj Jehová Diospa Gobiernonmanta willashan (Congregacionpaj) 2025
  • Kay tapuykunaj kutichiykunasninta anotakuy
    2025-2026 watapi uj pʼunchaypaj jatun tantakuypaj programa (congregacionesta waturej hermanowan)
  • Jehová jina Kʼumuykukoj sonqo kan
    Torremanta Qhawaj Jehová Diospa Gobiernonmanta willashan (Congregacionpaj) 2025
Astawan qhaway
Torremanta Qhawaj Jehová Diospa Gobiernonmanta willashan (Congregacionpaj) 2026
w26 junio págs. 8-13

17 AL 23 DE AGOSTO DE 2026

90 TAKIY Purajmanta kallpachanakuna

¿Imatá ruwasunman hermanoswan amigosllapuni kanapaj?

“Kay imaswan pʼachawan jina pʼachallikuychej: tukuy sonqo khuyakuywan, kʼacha kaywan, kʼumuykukoj sonqo kaywan, llampʼu sonqoyoj kaywan, pacienciawan ima” (COL. 3:12).

TEMA

Wakin imasqa mana saqewasunmanchu congregacionmanta hermanoswan amigosllapuni kajta. ¿Imatá ruwasunman chay kutispi hermanoswan amigosllapuni kanapaj?

1. ¿Maypitaj sumaj amigosta tarisunman?

TAKIYKUNASNINCHEJMANTA Sumaj amigo nisqa takeyqa kayta nispa qallarin: “Kay tiempopi amigosniyoj kay may sumajpunimin. Amigosniyoj kananchejqa, Diospa munaynin arí”. Chay nisqanqa jinapuni. Kay llakiy tiempopi kausakusqanchejrayku, mayta kusikunchej Jehovaj llajtanpi sumaj amigosta tariyta atisqanchejmanta (Sal. 119:63). Noqanchejqa uj jatun familiayoj kanchej, chay familiapitaj Jehovata ujchasqa yupaychanchej, maytataj munanakunchej.

2. ¿Imaynatá hermanosninchejta qhawananchej tiyan?

2 Hermanosninchejqa mana rejsisqasnillanchejchu kananku tiyan, manaqa sumaj amigosninchej. Noqanchej, hermanosninchejpis Jehovata, Jesustapis mayta munakunchej, chayraykutaj ujchasqas kanchej (Juan 13:35). Jinapis mana jinallamantachu paykunawan sumaj amigos kasunchej, chaypajqa mayta kallpachakunanchej tiyan. Tukuypis pantaj runas kasqanchejrayku, wakin imasqa mana saqewasunmanchu hermanosninchejwan sumaj amigos kanata.

3. ¿Imaraykutaj mana atikullanmanchu hermanosninchejpaj amigosnillanpuni kay?

3 Wakin hermanoswanqa kausakuyta atillanchej, ichapis kikin imas gustawasqanchejrayku, chayri kikin caracterniyoj kasqanchejrayku. Wakinkunawantaj mana amigosllapuni kayta atillanchejchu. Ichapis wakin kutisqa wakin imaspi mana entiendenakunchejchu, chayraykutaj munakuyta mana atillanchejchu. Ichapis mana kikin imasta piensasqanchejrayku, nitaj kikin imasta ruwasqanchejrayku ni khuska kaytapis atillanchejchu. Uj hermano chayri uj hermana sinchʼi onqosqa kasqanrayku, chayri anchata llakikusqanrayku sufrejtintaj, ichapis paywanqa mana sumaj amigosllapuni kayta atillasunchejchu. Kay yachaqanapi yachakusun imachus yanapanawanchejta hermanospa amigosnillanpuni kananchejpaj. Ñaupajtaqa parlarisunchej ima kʼacha kaykunasniyojchus kanamanta, chanta imaynatachus Jesús jina ruwanamantapis.

AMIGOSLLAPUNI KANAPAJ KʼACHA KAYKUNA

4. ¿Imatá ruwasunman hermanoswan sumaj amigos kanapaj?

4 Hermanoswan aswan sumaj amigos kanapajqa, kallpachakuna tiyan kʼacha kaykunasninkuta reparanapaj. Chayta ruwanapajtaj yanapawasun paykunawan khuska karikuy. Apóstol Pablo Tesalonicamanta hermanosman kayta nerqa: “Uyaykichejta rikuytapuni munasqaykurayku tukuy imata ruwarqayku”, nispa (1 Tes. 2:17). Ashkhasqa uyapura parlarikuspapuni aswan sumaj amigosman tukunku. Noqanchejpis chayta ruwayta atinchej predicacionpi, reunionespi, asambleaspi ima. Jinapis hermanoswan khuska karikojtinchejpis wakin imitasqa kanqapuni, chayraykutaj niña amigosllapuni kayta atisunmanchu.

5. ¿Imataj yanapawasunman hermanoswan amigosllapuni kanapaj? Kikinchariy (Colosenses 3:12).

5 Hermanosninchejwanqa wakin imas pasajtin, mana amigosllapuni kayta atillasunmanchu. Chay kutispitaj kʼumuykukoj sonqo kay, pacienciayoj kay, kʼacha kay, khuyakojtaj kay yanapawasunman paykunawan amigosllapuni kanapaj (Colosenses 3:12 leey). Chay kʼacha kaykunaqa uj motorpi aceite jina kanman. Chay aceiteqa yanapan motorpi fierropura mana khitukunanpaj, sumajtataj funcionananpaj. Noqanchejtapis chay kʼacha kaykunaqa yanapawanchej, sumajta apanakunapaj, allintataj kausakunapaj. Kunantaj parlarisun kinsa imaspi rikukuspa, hermanosninchejwan amigosllapuni kayta mana atisqanchejmanta. Qhawarisuntaj hermanoswan sumaj amigosllapuni kanapaj, imaynatachus Jesús jina kʼumuykukoj sonqo, pacienciayoj, kʼacha, khuyakuyniyojtaj kanata.

MANA KIKINTACHU YUYAJTINCHEJ

6. Mana uj yuyayllaman chayaspa, ¿imajtintaj mana atillasunmanchu sumaj amigosllapuni kayta?

6 ¿Imajtintaj mana saqewasunmanchu sumaj amigosllapuni kanapaj? Iskay runas imatachus nisqankupuni aswan sumaj kasqanta yuyajtinkoqa, mana uj yuyayllaman chayayta atinkuchu. Kaypi piensarina. Iskay hermanos mana uj yuyayllaman chayayta atinkuchu, imaynatachus gruponkuwan predicanankumanta. Sapa ujpis yuyan imatachus nisqanpuni aswan sumaj kasqanta. Chay juchʼuy problemitaqa jatunyayta atinman, niñataj amigos kayta atillankumanchu, ichapis imatachus yuyasqallankuta valechiyta munankuman. Imachus pasasqanmanta mana sutʼita parlajtinku, nitaj uj yuyayllaman chayajtinkoqa phiñanarpakunkuman, tiempo pasasqanman jinataj astawan karunchakunkuman, niñataj amigoschu kankuman. Tukuy chay imasqa pasanman chay juchʼuy problemitarayku.

7. ¿Imaynatá Jesús discipulosninman yachacherqa kʼumuykukoj kay yanapayta atisqanta mana uj yuyayllaman chayayta atejtinku?

7 Jesús kʼumuykukoj sonqo kasqanmanta yachakuna. Payqa discipulosninman yachacherqa, mana uj yuyayllaman chayayta atejtinku chayta allinchanankupajqa kʼumuykukoj sonqo kanankuta. Discipulosnenqa kutin kutita siminakusharqanku mayqenninkuchus kurajpaj qhawasqa kasqanmanta. Jesusqa chay yuyasqankuta cheqanchananpaj sutʼincharqa wajkunata paykunamanta nisqa aswan kurajta jina qhawanankuta (Mat. 20:25-28). Chaywanqa yachachisharqa kʼumuykukoj sonqo kanankuta. Chantapis Jesusqa kʼumuykukoj sonqo kasqanta rikucherqa, wañuchisqa kanan karqa chay ñaupaj chʼisin paykunaj chakisninkuta mayllaspa. Chay ruwaytaqa esclavoslla ruwaj kanku (Juan 13:3-5, 12-16). Ajinamanta rikucherqa sumaj amigosllapuni kanankupaj imachus yanapayta atisqanta. Wajkunata kurajninkuta jina qhawajtinkoqa atinkuman karqa wajkunaj nisqankuman jina ruwayta, paykuna mana kikintachu yuyajtinkupis. Ajinamanta imamantapis mana kikintachu yuyajtinku, sumaj amigosllapuni kayta atinkuman karqa.

8. ¿Imaynatá kʼumuykukoj sonqo kay yanapawanchej hermanoswan sumaj amigosllapuni kanapaj, wakin imaspi mana de acuerdochu kajtinchejpis? (Colosenses 3:13; fotostawan qhawariy).

8 ¿Imatá ruwasunman sumaj amigosllapuni kanapaj? Kʼumuykukoj sonqo kajtinchejqa, juchʼuy imitaspi mana de acuerdochu kajtinchejpis qonqapuyta atillasun, perdonaytapis (Colosenses 3:13 leey). Kʼumuykukoj sonqo kayqa yanapallawanchejtaj phiñakuspa mana imatapis ninapaj chayri ruwarparinapaj. Ajinamanta sumaj amigosllapuni kanapaj (Sal. 4:4). Parlasqanchejwan sonqonchejta nanachinakojtinchejpis, yuyarikuna tukuypis mana reparakuspa imatapis parlarparillasqanchejta, chaymantataj arrepientekusqanchejta (Ecl. 7:21, 22). Kayta tapurikuna: “¿Noqapuni razonniyoj kasqayta rikuchinayraykuchu amigoyta pierdesaj?”. Amigonchejpaj nisqanman jina ruwana. Chantapis imapichus mana de acuerdochu kasqaykita qonqapuy, niñataj aswan qhepaman chaymanta parlayñachu.

Uj kuraj hermano Jesús jina kʼumuykukoj sonqo kasqanmanta fotos. 1) Jesús uj apostolpa chakisninta mayllashan. 2) Uj joven hermano congregacionninmanta territorionpa mapanpi uj imata uj kuraj hermanoman rikuchishan, chay kuraj hermanitoqa iskayrayasqalla uyarishan. 3) Chay kikin hermanosllataj khuska kusisqa predicashanku.

Kʼumuykukoj sonqo kajtinchejqa wakin imaspi mana igualajtinchepis mana phiñakusunchu, perdonallasuntaj (8 parrafota qhawariy).a


9. ¿Imaynatá kʼumuykukoj sonqo kay yanapawanchej uj imapi mana de acuerdochu kasqanchejta unaysituña manapuni allinchayta atejtinchej? (Proverbios 17:9).

9 Kʼumuykukoj sonqo kayqa yanapallawasunmantaj uj imapi mana de acuerdochu kasqanchejta unaysituña manapuni allinchayta atejtinchej. Ama chaymanta parlanallapunichu nisqanchejpuni aswan sumaj kasqanta rikuchiyta munaspa (Proverbios 17:9 leey; 1 Cor. 6:7). Aswan allin kanman amigosllapuni kayta munasqanchejta yuyarikunanchej. Ashkha hermanos, hermanaspis chayta ruwarqanku, piwanchus uj problemapi rikukorqanku chay hermanowan chayri chay hermanawan allinchanankupaj kʼachallamanta parlarispa (Sal. 34:14). Ichapis kayta nisunman: “Imatataj qhasita phiñanakusunri, amigosllapuni kanapaj allinta parlarikuna”, nispa. Wakichikuna wakin imaspi noqanchej juchayoj kasqanchejta ninapaj, perdontataj mañakuna sonqonta nanachisqanchejmanta. Pay perdonakuwajtinchejtaj kʼumuykukoj sonqo kana, tukuy sonqotaj perdonana (Luc. 17:3, 4). Yuyarikuna allinyakuyta munaspa, amigosllapunitaj kayta munaspa parlaj risqanchejta, manataj pejpa nisqanchus aswan allin kasqanta rikuchinapajchu (Pro. 18:24).

MANA KIKINCHU KAJTINCHEJ

10. ¿Imajtintaj wakinwan amigosllapuni kayta mana atillasunmanchu?

10 ¿Imajtintaj mana saqewasunmanchu sumaj amigosllapuni kanapaj? Mana noqanchej jinachu kanku chay hermanoswanqa, ichapis mana atillasunmanchu amigosllapuni kayta. Ichá wajkunamantaqa imaynachus kasqanku manapuni gustawasunmanchu. Wakenqa ichapis wajkuna ukhupi kashaspa, imatapis mana gustawasqanchejman jinachu ruwankuman. Chaytaj kanman kausayninkupi imapis pasasqanrayku, chayri paypaj culturanmanta runasqa imatachus yuyasqankumanta mana parlallankuchu, chʼinllataj kanku. Chayri anchatañataj parlanku nitaj manchachikunkuchu imatachus yuyasqankuta parlayta. Manachayri nipuni kikinchu kanchej, imaynachus tutawan pʼunchaywan mana kikinchu kanku ajina. Ichapis ujmanqa gustanman ashkha ukhupipuni kay, ujmantaj mana.

11. ¿Imaynatá Jesús mana pay jinachu kajkunawan amigosllapuni karqa?

11 Jesús pacienciayoj kasqanmanta yachakuna. Payqa mana pay jinachu kaj runaswan amigosta ruwakorqa. Apostolesnin Santiagowan Juanwanqa aswan importantes kayta munasqankurayku, Diospa Gobiernonpi sumaj puestosta mañakorqanku (Mar. 10:35-37). Jesustajrí kʼumuykukoj sonqo kasqanta rikucherqa, kay jallpʼaman jamunanpaj cielopi kausayninta, ruwayninta ima saqespa (Fili. 2:5-8). Jesusqa Santiagomanwan Juanmanwan ni imapi rijchʼakorqachu, jinapis Jesusqa paykunawan wajkunawanpis pacienciakorqa.

12. ¿Imataj Jesusta yanaparqa amigosninwan pacienciakunanpaj?

12 Jesusqa mana suyarqachu amigosnin ni imapi pantanankuta. Payqa yacharqa discipulosninmanta ashkhasqa Santiago jina, Juan jina aswan importantes kayta munasqankuta (Mar. 9:34). Jesusqa paykunata entienderqa, imajtinchus paypis paykuna jinallataj uywasqa karqa. Chay tiempopeqa jatunpaj qhawaj kanku may rejsisqa kayta, qhapaj kayta ima. Chayraykutaj Jesusqa paykunawan pacienciakorqa. Payqa yacharqa discipulosnin jatunchakuyta, aswan importante kayta munaytapis, sonqonkumanta orqhonankupaj tiempo pasanan kasqanta. Imajtinchus paykunaqa ashkha watastaña ajinapi kausakorqanku (Mar. 10:42-45).

13. ¿Imaynatá pacienciayoj kasqanchej yanapawanchej sumaj amigosllapuni kanapaj? (Efesios 4:2).

13 ¿Imatá ruwasunman sumaj amigosllapuni kanapaj? Astawan pacienciayoj kanapaj kallpachakuna, hermanosninchejmanta wakin imas mana gustawajtinchejpis paykunata munakuna (Pro. 14:29). Tukuypis uj jina kanchej. Por ejemplo wakinmanqa anchata parlay gustawanchej, wakintaj pisillata parlakunchej. Chaytaj mana juchachu. Chayrayku mayta agradecekunchej wajkuna imaynachus kasqanchejta entiendewasqanchejmanta (Efesios 4:2 leey). Ama suyanachu hermanosninchej ni imapi pantanankuta. Paykunataqa munakuna imaynachus kasqankuman jina. Por ejemplo sichus uj hermananchej chayri hermanonchej wajkunawan parlayta manchachikun chayqa, jatunpaj qhawana wajkunawan kananpaj, parlananpaj ima kallpachakusqanta. Chayri pillapis imatapis yuyasqanta mana manchachikuspa nejtin, anchatataj parlajtenqa paywan pacienciakunallapuni. Mana tukuy hermanospa sumaj amigosninkupuni kayta atisunchu. Jinapis yuyarikuna wajkunawan mana kikinchu kajtinchejpis sumajta yanapanakuyta atisqanchejta.

14. Pacienciayoj kasun chay, ¿imatataj astawan hermanosninchejpi qhawasun?

14 Pacienciayoj kayqa yanapawasun hermanosninchejpa kʼacha kaykunasninkutapuni qhawanapaj. Ajinamanta hermanosninchejwan mana kikinchu kajtinchejpis paykunawan amigosllapuni kasun. Por ejemplo Santiagowan Juanwanqa paykunallapi yuyasqankurayku Diospa Gobiernonpi sumaj puestosniyoj kayta munarqanku. Jinapis chayqa rikucherqa Diospa Gobiernonpi creesqankuta. Jesusqa creeyniyoj kasqankuta astawan qhawarqa, chaytaj paypajqa aswan valorniyoj karqa. Noqanchejpis amigosninchejpi allin imastapuni qhawaspaqa Jesús jina, Tatan Jehová jinataj ruwashanchej.

15. ¿Pitaj yanapayta atiwasunman mana noqanchej jinachu kaj hermanoswan amigosllapuni kanapaj?

15 Jehovamanta mañakuna mana noqanchej jinachu kaj hermanoswan amigosllapuni kananchejpaj yanapanawanchejta. Piensarisunman imata ruwasqanchus phiñachiyta atiwasqanchejpi. Chaypajtaj ñaupajmantaña orakuna mana imatapis nirpanapaj chayri ruwarparinapaj. Yuyarikuna Jehovaqa Ruwawajninchej kasqanrayku tukuypis waj jina kasqanchejta yachasqanta. Chayrayku paymanta mañakushaspaqa, ama iskayrayanachu pay sumajta rejsiwasqanchejrayku aguantanallapajpuni necesitasqanchej yanapata qonawanchejmanta. Paciencianchej tukukapushasqanta reparanchej chaytaj, Jehovamanta espíritu santonta mañakuna mana imatapis nirpanapaj, nitaj imatapis ruwarpanapaj (Luc. 11:13; Gál. 5:22, 23).

HERMANOSNINCHEJ SUFREJTINKU

16. Sufrishanku chay hermanosninchej, ¿imaynataj kankuman?

16 ¿Imajtintaj mana saqewasunmanchu sumaj amigosllapuni kanapaj? Hermanosninchejqa onqosqa kasqankurayku, chayri imallapis sinchʼita llakichisqanrayku, ichapis mana entiendesqanchej imasta ruwankuman. Por ejemplo ichapis karunchakunkuman, uma nanay kankuman, chayrí mana suyasqanchej imasta ruwankuman. Imatachus ruwasqankuwan, imatachus nisqankuwanpis sonqonchejta nanachiwasunman (Job 6:2, 3). Chantapis mana yachallasunmanchu hermanosninchej imapichus rikukushasqankuta. Chayraykutaj suyasunman imatapis allintapuni ruwanankuta.

17. ¿Imatá yachakunchej Jesús Bartimeowan imaynachus kasqanmanta?

17 Jesús kʼacha kasqanmanta, khuyakuyniyojtaj kasqanmanta yachakuna. Payqa sufrejkunawan kʼacha karqa, khuyakorqataj paykunata mana rejsispapis. Por ejemplo piensarina imaynachus cieguito Bartimeowan kasqanpi. Chay runaqa Jesús chayninta pasashasqanta uyarispa, uyarichikunanpaj jatunmanta qhaparerqa. Wakenqa chʼinyakunanta nerqanku, jinapis sanoyachinantapuni munasqanrayku astawanraj qhaparerqa. Chayta ruwasqanqa ichapis wakin runasta phiñacherqa. Jinapis Jesusqa paymanta ‘mayta khuyakorqa’ (Mat. 20:34; Mar. 10:46-52). Paywan kʼachamanta parlarqa, sinchʼi creeyniyoj kasqanta nerqa, sanoyacherqataj.

18. Sufrishan chay amigonchejwan, ¿imaynataj kananchej tiyan? (1 Tesalonicenses 5:14).

18 ¿Imatá ruwasunman sumaj amigosllapuni kanapaj? Kʼacha kasqanchej, khuyakuyniyojtaj kasqanchejqa yanapawasun onqosqa kasqankurayku, chayri sinchʼi llakisqa kasqankurayku sufrishanku chay hermanosta munakuywan sonqochanapaj (1 Tesalonicenses 5:14 leey). Uj sumaj amigoqa amigosninta yanapanpuni, astawanraj ‘llakiypi kashajtinku’ (Pro. 17:17). Uj sumaj amigoqa sufrejpa llakiyninta entienden, jinapis mana chayllatachu ruwan. Astawanqa tukuy atisqanta yanapan mana anchata llakikunanpaj, kʼacha palabraswan kallpacharin, imatapis ruwapuspataj yanaparin.

19. ¿Imaynasmantataj rikuchisunman kʼachas, khuyakuyniyojtaj kasqanchejta? (Fotostawan qhawariy).

19 ¿Imaynasmantá rikuchisunman kʼachas, khuyakuyniyojtaj kasqanchejta? Noqanchejqa mana amigonchejpa llakiyninta chinkachiyta atisunchu. Jinapis tukuy atisqanchejta ruwana pay imaynachus kashasqanta entiendenapaj (Mat. 7:12; 1 Ped. 3:8). Willarikushawajtinchej sumajta uyarina. Parlarinapaj jina kajtintaj piensarina sonqocharinapaj jina imatachus ninanchejpi (Pro. 12:25). Allinta qhawarikuna imapichus rikukushasqanmanta mana allinta yachaspalla mana imatapis piensarparinallapaj (Pro. 18:13). Amigonchejwan pacienciakuna, maychus kajllatataj paymanta suyana (Efe. 4:32).

Uj hermana waj hermanata sonqochashasqanmanta fotos. 1) Hermanaqa amigan waqaspa willakushasqanta sumajta uyarishan. 2) Chantataj chay hermanaqa galletitasta apapusqa chay llakisqa amiganpaj.

Sumaj amigosqa khuyakuywan, kʼachamantataj sonqochanakunku (19 parrafota qhawariy).


20. ¿Imayna amigotaj kayta munanchej?

20 May jatunpaj qhawanchej Jehovaj llajtanpi sumaj amigosniyoj kasqanchejta. Pero tukuypis pantaj runas kanchej, ashkhastaj kausayninchejpi wakin imaspi rikukorqanchej. Chayrayku tukuypis wakin kutisqa wajkunaj sonqonkuta nisqanchejwan, ruwasqanchejwan ima nanarpachisunman. Chayraykutaj mayta agradecekunchej hermanosninchej kʼumuykukoj sonqos, pacienciayoj, kʼachas, khuyakuyniyojtaj noqanchejwan kasqankumanta, amigosnillanchejpunitaj kasqankumanta. Chayrayku tukuy atisqanchejta ruwayta munanchej ajina amigo kanapaj.

YUYARIKUNAPAJ

  • ¿Imaynatá hermanosninchejwan sumaj amigosllapuni kasunman mana kikintachu yuyajtinchejpis?

  • ¿Imaynatá hermanosninchejwan sumaj amigosllapuni kasunman mana kikinchu kajtinchejpis?

  • ¿Imaynatá hermanosninchejwan sumaj amigosllapuni kasunman paykuna sufrejtinkupis?

124 TAKIY Tukuy sonqo Diosta kasuna

a FOTOS: Uj kuraj hermano, aswan joven hermanowan congregacionmanta territorionkupi imaynatachus predicakunanmanta mana kikintachu yuyanku. Waj kutipitaj iskayninku kusisqas predicashanku.

    Quechuapi publicaciones (1993-2026)
    Wisqʼanapaj
    Yaykunapaj
    • Quechua (Bolivia)
    • Wajman apachinapaj
    • Configuración
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Condiciones de uso
    • Política de privacidad
    • Configuración de privacidad
    • JW.ORG
    • Yaykunapaj
    Wajman apachinapaj