CRISTIANOSPA KAUSAYNINKUMANTA
Manchali kaspapis misionera kani
IMILLITAMANTAPACHA manchali karqani, runastataj mayta manchikoj kani. Jehovataj yanapawarqa runasta munakunaypaj, misioneramantaj tukunaypaj. Payqa yanapawarqa papasuynejta, 16 watayoj hermananejta, qosaynejta ima. Qosayqa pacienciawan, munakuywan yuyaychariwaj. Kausayniymanta tumpatawan willarisqaykichej.
1951 watapi Vienapi nacekorqani (Austriapi). Manchali kaspapis Diosman tukuy imata willakuyta atillaj kani, orakojpunitaj kani. Familiayqa católico karqa. Jinapis 9 watasniyoj kashajtiy papasoyqa Jehovaj testigosninwan Bibliata estudiayta qallarerqa, pisi tiemponman mamaypis estudiallarqataj.
Hermanay Elisabethwan kashani, payqa lloqʼepi kashan.
Chaymantataj reunionesman riyta qallarerqayku Vienamanta Döbling congregacionman. Familiantin ashkha imasta ruwaj kayku: khuska Bibliata leej kayku, estudiaj kayku, tantakuykunaman rej kayku, asambleaspitaj yanapakoj kayku. Chay wataspi tatay yanapawarqa Jehovata tukuy sonqo munakunaypaj. Orakushaspaqa noqawan hermanaywan precursoras kanaykupaj mañakojpuni. Noqatajrí chay kutispi manaraj precursora kayta munarqanichu.
PRECURSORA KAYTA QALLARINI
1965 watapi bautizakorqani, 14 watasniyoj kashaspa. Pero mana atillajchu kani predicacionpi mana rejsisqaswan parlayta. Chantapis pisipaj qhawakoj kani, maytataj munaj kani waj joveneswan masichakuyta. Chayrayku bautizakuytawan mana Jehovata sirvej joveneswan masichakorqani. Paykunawan kaspa mayta kusikojtiypis, mana allinchu sientekoj kani mana Diosta sirvejkunawan anchata kasqayrayku. Jinapis chay amigosniymanta karunchakuyta mana atillarqanichu. Imachus yanapawasqanta willarisqaykichej.
Dorotheemanta maytapuni yachakorqani, payqa lloqʼepi kashan.
Chay kutispi Dorothée sutiyoj 16 watasniyoj sipas publicadora kayta qallarerqa. Paymanqa maytapuni gustaj wasimanta wasi willay. Chaytaj mayta tʼukuchiwaj. Noqataj paymanta tumpa kuraj kajtiypis, maypi jinalla predicacionman rej kani. Piensarerqanitaj: “Dorotheeqa sapitallan testigo. Mamanpis onqosqeta kashan. Payta cuidanan kajtinpis nipuni predicacionman faltakunchu. Noqajtataj tatasniy testigos kankupis”, nispa. Paypa kausaynin mayta yanapawarqa Jehovapaj astawan llankʼanaypaj. Pisi tiemponmantaj iskayniyku precursoras kayta qallarerqayku. Ñaupajtaqa precursoras auxiliares karqayku, chaymantataj precursoras regulares. Dorothée kusiywan willasqanqa, noqapis kikinta ruwanaypaj yanapawarqa. Pay yanapawarqa ñaupaj kaj estudioyta tarikunaypaj. Pisimanta pisitaj runaswan parlarikuyta atillajña kani, wasimanta wasi, callespi, waj lugarespipis.
Watallataraj precursora regular kashajtiy, congregacionniyman Heinz sutiyoj precursor especialta kachamorqanku. Payqa Canadapi testigo hermanonta visitashaspa Jehovata rejsisqa. Chayamusqanmantapacha sonqoyta suwawarqa. Jinapis payqa misionero kayta munarqa, noqatajrí nipuni chaypi piensallarqanipischu. Chayrayku imachus sonqoypi kasqanta mana payman willarqanichu. Tiemponmantaj noviayta qallarerqayku, casarakorqayku, precursores jinallapunitaj Austriapi sirverqayku.
MISIONERA KAYTA MUNANI
Qosayqa misionero kayta munasqanmanta parlarillawajpuni. Pero noqataqa ni jaykʼaj obligawarqachu misionera kanaypaj. Jinapis piensarinaypaj jina wakin imitasta tapuriwajpuni: “Mana wawasninchej kanchu. ¿Nichu Jehovapaj astawan ruwayta atisunman?”, nispa. Manchali kaspapis precursoraña karqani, jinapis misionera kaytaqa manapuni atinayta yuyarqani. Heinzniytaj noqawan pacienciakuwarqa, misionero kaymantataj wakin kutis parlariwajpuni. Yanapawarqataj mana noqallapi anchata yuyanaypaj, manaqa imaynasmantachus runasta astawan yanapayta atinaypi. Ajinata yuyaychariwasqantaj maytapuni yanapawarqa.
1974 watapi Heinz Torremanta Qhawaj revistata apaykachashan serbocroata juchʼuy congregacionpi, Salzburgopi, Austriapi.
Pisimanta pisi misionera kayta munarqani. Chayrayku Galaad Escuelapaj solicitudta juntʼacherqayku. Pero sucursalmanta encargado niwarqa inglestaraj aswan sumajta yachakunayta. Noqataj chayta ruwanaypaj kallpachakorqani. Kinsa watanmantaj mana suyashajtillayku serbocroata parlaymanta congregacionman asignawarqayku. Chayqa Salzburgopi kashan (Austriapi). Chay parlaypi qanchis watasta yanapakorqayku, chay qanchismanta ujnin watatataj congregacionesta waturispa karqayku. Chay parlayta mana yachakuyta atillajtiykupis ashkha estudiosniyoj karqayku.
1979 watapitaj Bulgariaman rinaykuta niwarqanku, vacacionesmanpis rishaykuman jinalla. Chay suyupi Jehovaj testigosnin prohibisqa kasqankurayku mana predicajchu rerqayku, manachayqa phishqa hermanaspaj publicacionesta juchʼuysitusllapi aparqayku. Paykunaqa Bulgariaj capitalnin Sofiapi tiyakorqanku. Noqaqa manchay mancharisqapuni kasharqani, Jehovataj chayta ruwayta atinaypaj yanapawarqa. Chay phishqa hermanasqa carcelman wisqʼaykuchikunanku kajtinpis, mana manchachikuspa, kusiywan Jehovata sirvisharqanku. Chayta rikuspa noqapis Diospa llajtanta imaynallamantapis yanapakuyta munarqani.
Chaymantataj watejmanta Galaad Escuelapaj solicitudta juntʼacherqayku, invitawarqaykutaj. Yuyarqayku Estados Unidosman rinaykuta, inglés parlaypi escuelaman. Jinapis noviembre de 1981 watapi, Alemaniapi Wiesbaden sucursalpi Galaad Escuela ruwakuyta qallarerqa. Chay escuela alemán parlaypi kasqanraykutaj, aswan facilta entiendeyta aterqani. Mana yacharqaykuchu chaymanta maymanchus kachanawaykuta.
GUERRA PUCHU SUYUPI SIRVIYKU
Galaadmantaqa Keniaman kachawarqayku, jinapis sucursalqa tapuwarqayku, “¿Ugandaman riwajchejchu?” nispa. Chay suyoqa Keniaj ladollanpi kashan. Chunka watas ñaupajta Ugandapeqa golpe de Estado kasqa. General Idi Amintaj gobiernota orqhorpasqa. Chay generalqa kamachishajtin dictador kasqa. Ashkha runas wañusqanku, may chhika runastaj maytapuni sufrisqanku. 1979 watapitaj chay gobiernotañataj orqhorpasqanku. Chayrayku chay suyoqa qʼala guerra puchullaña karqa. Noqataj mana as riyta munallarqanichu. Jinapis Galaad Escuelapi yachaqorqayku Jehovapi atienekunayku kasqanta, chayrayku chayman rerqayku.
Ugandapeqa chʼajwas juntʼa kashasqa. Aswan qhepaman qosayqa Anuario 2010 libropi imaynachus chaypi kausay kasqanmanta kayta willarqa. “Mana kajchu ni yakupis, ni luzpis, telefonospis mana funcionajchu kanku. Maypipis baleanakullaj kanku, suwaspis juntʼa kaj, tutantaj astawanraj. Tukuypis wasillankupi kaj kanku Diosmanta mañakuspa, tutan ama ima suwapis jamunanpaj”, nispa. Ajina chʼajwas kajtinpis hermanosqa tukuy sonqo Jehovata sirvishallarqankupuni.
Waiswa familiaj wasinpi waykʼurishayku.
Ugandamanqa 1982 watapi chayarqayku, capitalnin Kampala llajtaman. Phishqa killataqa uj familia alojawarqayku. Paykuna karqanku Sam, Christina Waiswa. Wasinkupi tiyakorqanku phishqa wawitasninkuwan, tawa familiaresninkuwan ima. Chay familiaqa diapi uj kutillata mikhunanku kajtinpis noqaykutawan alojawarqayku, chaytaj maytapuni tʼukuchiwarqayku. Paykunawan kashaspaqa ashkha sumaj imasta yachakorqayku, chaytaj maytapuni yanapawarqayku misioneros kashajtiyku. Yachakorqayku yakuta mana usuchiyta. Pisi yakitullawan bañakuspa chay yakuta waqaychaj kayku bañopaj. 1983 watapitaj tiyakunaykupaj uj wasisituta tarikorqayku. Chay lugartaj mana ancha peligrosochu karqa.
Predicayqa maytapuni gustawarqayku. Yuyarikuni uj killallapi 4.000 kuraj revistasta saqesqaykuta. Aswan sumajtaj karqa imaynachus runas kasqanku. Paykunaqa Diosta respetaj kanku, Bibliamantataj parlariyta munallaj kanku. Sapa ujniykupata estudiosniyku 10, 15 kapuwaj kayku. Chay estudiosniykumantataj ashkha imasta yachakorqayku. Paykunaqa sapa semana chakillapi reunionesman jamoj kanku, kutipojpis kanku. Ni jaykʼaj quejakojchu kanku, kusisqa uyitasllapunitaj kaj kanku.
1985 watapi, 1986 watapiwan Ugandapi iskay guerras kallarqataj. Ashkha kutispi rikoj kayku lloqallituslla soldados kasqankuta, carreteraspitaj armasninku japʼirisqa controlashasqankuta. Jehovamanta kutin kutita mañakoj kayku allin yuyaywan imatapis ruwanaykupaj, predicashaspataj sonqo tiyasqalla kanaykupaj. Jehovataj mañakusqaykuman kutichiwarqayku. Bibliamanta yachakuyta munajkunata tarejtiyku manchikuyniyku chinkapoj.
Heinzwan noqawan, Tatjanawan khuska kashayku. Tatjanaqa chaupipi kashan.
Mayta gustallawajtaj kayku waj suyusmanta runasman predicay. Bibliamanta yachacherqayku Tartaristanmanta uj qhariwarmiman (Rusia centralmanta). Paykuna karqanku Murat, Dilbar Ibatullin. Muratqa doctor karqa, iskayninkutaj Bibliamanta yachakorqanku, Jehovatataj siga sirvishallankupuni. Aswan qhepamantaj Tatjana Vileyskata rejserqani. Payqa Ucraniamanta kasqa, depresión onqoyniyoj kasqanraykutaj wañuchikuyta munashasqa. Tatjanaqa bautizakuytawan Ucraniaman kutiporqa. Chaymantataj publicacionesninchejta traducispa yanapakorqa.a
WAJ SUYUPI MISIONEROS KAYKU
1991 watapi Austriapi vacacionespi kashajtiyku, sucursal escribimuwarqayku Bulgariamanñataj kachanawaykupaj. Chay suyupeqa Jehovaj testigosninta watejmanta predicanankuta saqeshallarqankuña, Europa del Estepi comunismo chinkasqanrayku. Willarerqaykichej jina, Heinzniywan noqawanqa Bulgariaman rerqaykuña publicacionesninchejta pakayllamanta apaspa. Kunantaj predicaj chayman kachashawarqayku.
Niwarqayku amaña Ugandaman kutinaykuta. Chayrayku manaña cosasniykuta oqharej riyta aterqaykuchu, nitaj hermanosmanta despedikuytapis. Cheqanta Alemania Betelman rerqayku. Chaypitaj uj autota qowarqayku. Chay autopitaj rerqayku Bulgariakama. Chaypitaj asignawarqayku Sofía llajtaman, 20 publicadoresniyoj jina grupoman.
Bulgariapeqa ashkha imaspiwan rikukorqayku. Búlgaro parlayta mana yacharqaykuchu. Chantapis chay parlaypeqa iskay publicacioneslla karqa: La verdad que lleva a vida eterna libro, chantá Biblia yachachisqanmanta librituy. Estudiostapis mana tariyta atillarqaykuchu. Jinapis grupituykumanta hermanosqa kusisqas predicaj kanku. Iglesia ortodoxataj chayta reparasqa, chayrayku problemas qallarerqa.
1994 watapi gobiernoqa watejmanta Jehovaj testigosninta prohibiwarqayku. Ashkha runastaj manchachikuna sectata jina qhawawaj kayku. Ashkha hermanosta presocharqanku, noticiaspitaj imaymana llullasta testigosmanta parlaj kanku. Nej kanku: “Wawasninkuta wañuchillanku”, “Testigo masisninkutapis wañuchikunankupaj tanqashanku”, nispa. Ajina kasqanrayku mana predicayta atillajchu kayku. Ashkha kutispi phiña runaswan tinkoj kayku. Paykunaqa qhapariykuwaj kayku, policiata wajyaj kanku, tukuy imawantaj chʼanqawaj kayku. Manapuni publicacionesninchejta chay suyuman apaykuyta atikojchu. Tantakunaykupajpis mana uj wasita alquilakuyta atillajchu kayku. Uj kuti asambleata ruwashajtiyku, policías yaykuykamuspa asambleata sayacherqanku. Runas ajinatapuni testigosta chejnikusqankutaqa manaraj maypipis rikorqaykuchu. Ugandapi kashajtiykoqa runas kʼachas kaj kanku, predicajtiykupis sumajta uyariwaj kayku. ¿Imataj yanapawaykuman karqa kusisqallapuni kanaykupaj?
Hermanoswan khuskapuni kay mayta yanapawarqayku. Paykunaqa manchaytapuni kusikoj kanku Jehovata rejsisqankumanta, maytataj agradecekoj kanku paykunawan kasqaykumanta. Hermanoswanqa sumaj ujchasqas karqayku, purajmantataj cuidanakoj kayku. Heinzniywan noqawanqa yachakorqayku runasta astawan yanapaspa, manataj problemasnillaykupichu yuyaspa ima asignacionllapipis kusisqa kayta atisqaykuta.
2007 watapi Bulgaria sucursalpi kashayku.
Watas pasasqanman jina pisimanta pisi predicayta atillarqaykuña. 1998 watapitaj gobiernoqa Jehovaj testigosninta watejmanta religionta jina reconocewarqayku, búlgaro parlaymantaj ashkha publicacionesta traducikorqa. 2004 watapitaj sucursalta Jehovaman jaywaporqayku. Kunantaj Bulgariapi 57 congregacionesña tiyan, 2.953 publicadorestaj. 2024 watapitaj Jesuspa Wañuyninta Yuyarinapaj tantakuyman 6.475 runas jamorqanku. Sofía llajtapitaj, maypichus phishqa hermanaslla uj tiempota karqanku chaypi, kunanqa jisqʼon congregacionesña tiyan. Sutʼita rikorqayku imaynatachus kay profecía juntʼakusqanta: “Pisi runasqa waranqaman tukonqanku” (Isa. 60:22).
LLAKIYKUNAPI RIKUKUYKU
Ashkha kutista onqoykorqani. Chantapis ashkha tumoresta tariwarqanku, ujtaqa umaypi. Chayrayku radioterapiata ruwarqani. Uj kutitaj Indiapi 12 horastapuni operawarqanku. Ajinamanta casi tukuynin tumorniyta orqhowarqanku. Kutirikunaykama uj tiempota India sucursalpi karqayku, chaymantataj Bulgariaman kutipullarqaykutaj.
Heinzniytataj mana rejsisqa onqoyniyoj kasqanta nerqanku. Chay onqoyqa Huntington sutikusqa, hereditariotaj kasqa. Chay onqoyninrayku manaña puriyta atejchu, nitaj parlaytapis, nitaj chakisnintawan makisnintawan kuyuchiytapis. Chay onqoynin astawan sinchʼiyasqanraykutaj noqapuni cuidanay karqa. Payta cuidaspa wakin kuteqa mayta saykʼupoj kani, maytataj llakikoj kani manaña cuidayta atinayta yuyaspa. Bobi sutiyoj joven hermanitotaj predicaj pusallajpuni. Heinzniy mana parlayta atejtinpis, chakinta, makinta mana kuyuchiyta atejtinpis Bobiqa mana pʼenqakuspa yanapallajpuni. Qosayta cuidanaypaj yanapata necesitajtiy, payqa chay rato niwaj yanaparinawanta. Kay tiempopi mana wawasniyoj kajtiykupis Jehovaqa Bobita qowayku. Payqa wawayku jinapuni (Mar. 10:29, 30).
Heinzniyqa cancerwanpis onqoykullarqataj, 2015 watapitaj wañuporqa. Maytapuni qosayta faltachani. Payqa yanapawaj mana anchata llakikunaypaj. Sapallayqa ni imanakuyta aterqanichu. Jinapis nipuni paymanta qonqakunichu. Noqallawanpunipis kashanman jina paymanta yuyarikuni (Luc. 20:38). Pʼunchayqa yuyarikunipuni imaynatachus parlawasqanta, kʼachitu imasta niwasqanta, sumajta yuyaychariwasqantapis. Maytapuni agradecekuni ashkha watasta khuska Jehovata sirvisqaykumanta.
JEHOVATA AGRADECEKUNI YANAPAWASQANMANTA
Ima llakiypi kashajtiypis Jehovaqa noqawanpuni karqa. Chantapis pay yanapawarqa misionera kanaypaj, manchali kajtiypis runasta munakunaypaj (2 Tim. 1:7). Jehová yanapawasqaykurayku sullkʼa hermanaywan noqawanqa paypaj tukuy atisqaykuta llankʼashayku. Paywan qosanwanqa congregacionesta waturinku serbia parlaypi, tukuynin Europapi. Kunan yachani juchʼuy kashajtiyku papasuy mañakusqanta Jehová uyarisqantapuni.
Bibliata estudiay sonqo tiyasqa kanaypaj yanapawan. Yachakuni llakiykunapi rikukuspa Jesús jina “aswan sinchʼita” mañakunay kasqanta (Luc. 22:44). Jehovataj mañakusqayman kutichiwan Nadezhda congregacionniymanta hermanosnejta. Chaytaj Sofía llajtapi kashan. Paykunaqa maytapuni munakuwanku, noqawantaj kʼachas kanku. Chantapis invitariwaytapuni yachanku, mayta munakuwasqankutataj niwanku. Chaytaj maytapuni kusichiwan.
Kausarimuy kananpi tʼukuriytapuni yachani. Tukuynin familiaypi piensariyta yachani: tatasniy wasiyku punkupi kʼacha mozos karishasqankupi, casarakusqanku diapi jina, hermanay mikhunitata waykʼurishasqanpi, Heinzniytaj caballoj ladonpi sayarishasqanpi. Chaypi piensarisqaytaj yanapawan mana llakikunaypaj, Jehovamantaj tukuy sonqo agradecekunaypaj.
Kausayniypi tʼukurispa, aswan qhepaman imaynachus kausay kananpi tʼukurispa ima, David jina niyman: “Sichus mana creeymanchu karqa kausashaspallaraj Jehová Diospa kʼacha kayninta rikunayta chayqa, imapichus tukuymanpis karqa. Jehová Diospipuni atienekuy. Kallpachakuy, sinchʼita sayallaypuni. Jehová Diospipuni atienekuy” (Sal. 27:13, 14).
a Tatjana Vileyskaj kausayninmanta kay revistapi willarishan: ¡Despertad! del 22 de diciembre de 2000, páginas 20 al 24.