SEPTEMBER 21-27, 2026
KOUL 12 Koht Lapalap, Siohwa
Kalaudehla Omw Esehla Duwen Siohwa
“Esehla Koht en semomwo oh papah ih ni mohngiong unsek.”—1 KRON. 28:9.
DAHME KITAIL PAHN SUKUHLKI
Ia wehwehn en esehla Siohwa, dahme kahrehda kitail men esehla mwahu ih, oh ia duwen atail kak wia met.
1. Ia atail pepehm ni atail kin medewehla duwen soahng koaros me Siohwa ketin mwahngih oh soahng kapwuriamwei kan me e ketin wiadahr?
MIE pak me ke medewehla duwen Siohwa eh ketin mwahngih soahng koaros, uwen eh ketin erpit sang koaros, oh duwen soahng kapwuriamwei tohto me e ketin wiadahr? Ni atail kin medewehla soahng pwukat, kitail kin esehda ia uwen lapalap en Sounkapikpatailo. Ele ke kin ahneki soangen pepehmohte me wahnpoaron Pohl ahneki ni eh ntingihedi: “Ia uwen laud en sapwellimen Koht kapai kan oh ia uwen loal en sapwellime erpit oh kupwurokong! Sohte me kak ese sapwellime koasoandi kan! Sohte me kak diarada sapwellime wiewia kan!”—Rom 11:33, 34.
2. Dahme kasalehda me kitail kak esehla Siohwa?
2 Mendahki kitail sohte pahn kak esehla soahng koaros duwen Siohwa, kitail kak esehla soangen Koht dahmen ih. Nanmwarki Depit ndaiong nah pwutako Solomon: “Esehla Koht en semomwo oh papah ih ni mohngiong unsek . . . Ma ke pahn rapahki ih, ke pahn diar ih.” (1 Kron. 28:9) Duwehte me wahnpoaron Sohn katamankihong ienge Kristian kan sounpar epwiki kei mwuri, kitail kin ahneki “koahiek en dehdehki mwahu pwe kitail en loalokongkihla Koht mehlelo.” (1 Sohn 5:20) Oh pein Sises mahsanih me kupwurokong en Siohwa pahn kohwong “mehmen me Sapwellimeo kupwurki en kasalehiong.”—Mad. 11:27.
3. Dahme kitail pahn koasoiapene nan iren onop wet?
3 Koaros me inoukidahr arail mour ong Siohwa sukuhlkier soahng tohto duwen ih. Ahpw kitail sohte pahn uhdihsang ‘esehla’ Siohwa. (Sohn 17:3) Ahnsou koaros kitail kak kalaudehla atail sukuhlki duwen dahme kin kaperenda kupwure oh ia duwen atail kak kalaudehla atail likih ih. Pwehn sewese kitail koaros en esehla mwahu Siohwa sohte lipilipil ia uwen werei kitail papahkier Ih, kitail pahn koasoiapene peidek siluh: Ia wehwehn en esehla Siohwa? Dahme kahrehda kitail anahne pousehlahte esehla mwahu ih? Oh ia duwen atail kak esehla mwahu ih?
IA WEHWEHN EN ESEHLA SIOHWA?
4. Dahme kin pidada atail en esehla Siohwa?
4 Kitail kin sukuhlki dahme kin pidada atail en esehla Siohwa sang ni atail tehkpene dahme e ketin mahsaniheki duwen mehn Suhs ko me pwurasang arail kalipilipalao. Siohwa ketin inoukihda: “I pahn kihong irail mohngiong ehu me inengieng eseiehla, me ngehi me Siohwa.” (Ser. 24:7) Mehn Suhs ko me kohkohsang Papilon eseier soahng tohto duwen Siohwa. Ahpw mwurin arail kohkohsang Papilon, re anahne ahpwte kalaudehla arail nanpwungmwahu rehn Siohwa. Ehu pwuhk kawehwehda duwen met ni ahl wet: “Mie wekpeseng laud en ese duwen Koht oh uhdahn esehla Koht. E duwehte wekpeseng en wadek duwen limpoak oh pehm limpoak ong emen.” E sohte itar en esehte me mie mwaren Siohwa oh me ih me Koht. Kitail men esehla soangen Koht dahmen ih.
5. Dahme kitail kak sukuhlkihsang Nanmwarki Sosaia me pid wehwehn en esehla Siohwa?
5 Ni atail kin esehla Siohwa, kitail kin sukuhlki dahme kin kaperenda kupwure oh dahme e sohte kin ketin kupwurki. Medewehla duwen mehn kahlemeng en Nanmwarki Sosaia. Paipel mahsanih: “Ni kawaluhn sounpar en eh mwehi, nindoken eh wie pwulopwulte, e tepida rapahki Koht en seme mehn mahso Depit.” (2 Kron. 34:3) Ahpw Sosaia wia laudsang onopkihte Mahsen en Koht. E kapwaiada dahme e kin sukusukuhlki. Ihme kahrehda Siohwa ketin mahsanihong Seremaia me Sosaia kin “utung pwung pahrek oh pwung” oh pil sewese me kin lokolok oh me semwehmwe kan. Siohwa eri pil ketin mahsanih: “Kaidehn ih met wehwehn en ese ie?”—Ser. 22:15, 16.
6. Dahme kin wiawi ni atail kin kalaudehla atail esehla Siohwa? (Melkahka 9:10)
6 Wadek Melkahka 9:10. Ni atail kin kalaudehla atail esehla Siohwa, atail likih ih pil kin laudla. Ih met me wiawihong wahnpoaron Pohl. Ni kaimwiseklahn sensel me Pohl wia mwohnte eh pahn kamakamala, e ntingihedi: “I sohte namenengki. Pwe I ese Ih me I kin kamehlele.” (2 Tim. 1:12) Soahng kan me Pohl sukuhlki oh lelohng nan eh mour kamwakid ih en likih eh Kohto ni unsek. Pohl likih me Siohwa sohte pahn ketin meliehla ih oh eh doadoahk en papah Ih ni lelepek, oh me E pahn ketin kaiasada ih.
DAHME KAHREHDA KITAIL EN POUSEHLAHTE ESEHLA SIOHWA?
7. Mwurin atail papahkier Siohwa erein sounpar tohto, dahme kakete wiawi?
7 Mwurin atail papahkier Siohwa erein ahnsou ehu, ele kitail kakete sohla kin nantihong esehla Ih duwehte me kitail kin wia ni ahnsou me kitail tepin sukuhlki duwen Ih. Dahme kahrehda? Ni atail kin pein wadek Paipel de iang meteikan wadek ni atail mihting en Kristian kan, ele kitail kin kalapw medemedewehte ia duwen ireo eh kak sewese kitail de ia duwen atail kak doadoahngki pwehn sewese meteikan. Mehlel, Paipel kangoange kitail en wia met. (2 Tim. 3:16, 17) Ahpw mie mehkot me kesempwalsang met me kitail pil anahne medemedewe. (Mel. 25:8-10) Kitail en dehr nohn medemedewehte ia duwen padahk kan en Paipel eh kak wia kamwahupatail de kamwahupen meteikan. Ahpw kitail anahne pein idek rehtail, ‘Dahme met padahkihong ie duwen Siohwa Koht?’a
8. Ni atail kin kalaudehla atail esehla Siohwa, dahme pahn wiawihong atail nanpwungmwahu reh? (Melkahka 73:24-28)
8 Ni atail kin kalaudehla atail esehla Siohwa, atail nanpwungmwahu reh pil kin kehlailla. Karasepe, ia omw pepehm duwen Siohwa mwurin omw kin wia omw wadawad en Paipel en ehuehu rahn, kilangla broadcast en ehuehu sounpwong, de iang towehda kapokon ehu? Kitail kin kalapw pehm me kitail karanihala Samatailo nanleng. Dahme kahrehda? Pwehki kitail kalaudelahr atail esehla duwen ih. Oh met kin kamwakid kitail en kapinga oh kasalehda atail kalahngan ong ih. Atail pepehm duwehte en sounmelkahkao me medemedewe uwen Siohwa eh ketin poakohng ih, oh koasoia: “Koht, me paip en ei mohngiong oh pwaisei kohkohlahte.” (Wadek Melkahka 73:24-28.) Ehuehu ahnsou me kitail kin nantihong esehla mwahu Siohwa, kitail kin kalaudehla atail kalahnganki eh ketin wia kompoakepatail kesempwal men.
9. Ni atail kin “medemedewe” duwen Siohwa, dahme met pahn sewese kitail en wia? Menlau kihda ehu karasaras.
9 Ni atail kin “medemedewe” duwen Siohwa sang ni atail kin tamanda dahme kitail sukuhlkier duwen ih oh medemedewe ia sapwellime pepehm ong atail wiewia kan, kitail pahn kak wiahda pilipil mwahu kan. (Lep. Pad. 3:5, 6) Pwehn karasahda met: Brother oh sister tohto kin kihdi kilel en arail pwoud pohn arail tehpel, nan neirail wallet, de nan neirail cellphone. Met kin sewese irail en kin kalapw medemedewe duwen arail pwoud oh uwen ar poakohng, pwe ren wiahda pilipil kan me re ese pahn kaperenda arail pwoud, oh soikala wia mehkot me pahn kamedekihala. Duwehte met, ni atail kin kalapw medemedewe duwen Siohwa, kitail pahn kak wiahda pilipil kan me pahn kaperenda ih.—Mel. 19:13, 14.
10. Ni atail kin sukuhlki duwen Siohwa, dahme kitail pahn kak wia?
10 Pwehki kitail wiawihda rasehng Siohwa, kitail kin kak kahlemengih sapwellime irair kaselel kan. (Sen. 1:26) Oh ni atail kin kalaudehla atail sukuhlki duwen sapwellimen Siohwa irair kaselel kan, kitail kak wehwehkihla mwahu ia duwen atail kak kahlemengih. Sises ketin kadeik sounkawehwehn Kosonnedo kan oh Parisi kan pwehki ar sohte kasalehda sapwellimen Koht irair kaselel kan. Mendahki re uhdahn ese oaritik kan duwen Kosonnedo, re “pohnsehsehla ire kesempwal kan en Kosonnedo me duwehte, pwung pahrek, kadek kalahngan oh lelepek.” (Mad. 23:23) Kitail en dehr alasang kaunen pelien lamalam pwukat, ahpw kitail en wia uwen atail kak en wehwehkihla ia duwen sapwellimen Siohwa irair kaselel kan eh kin sansalda nan sapwellime kosonned kan oh mehn kasukuhl kan nan Paipel. Ni atail wia met, kitail pahn kak kahlemengih.—1 Sohn 4:8, 11.
IA DUWEN ATAIL KAK ESEHLA MWAHU SIOHWA?
11. Ia duwen omw tepin esehla Siohwa?
11 Ihs me tepin padahkihong uhk duwen Siohwa? Mwein omw pahpa nohno Kristian ko me padahkihong uhk. Ele ira kin padahkihong uhk duwen koasoipen irail kan nan Paipel oh pil duwen soahng kan me e ketin kapikada me kin kasalehda soangen Koht dahmen ih. De mwein ke onopki Paipel rehn emen Sounkadehdehn Siohwa. Mwein me onop rehmwo doadoahngki pwuhko Pereperenki Mour Kohkohlahte! pwehn seweseiuk ken doudouloale ia duwen koasoipen irail kan nan Paipel oh dahme Siohwa ketin kapikada ar kin padahkihong kitail duwen sapwellime irair kaselel kan.b (Neh. 8:8; Wiewia 14:17) Met kitail pahn koasoiapene ia duwen atail kak pousehlahte sukuhlki duwen Siohwa.
12-13. Dahme kitail kak sukuhlki duwen Siohwa sang atail wadawad en Paipel? Menlau kihda ehu karasaras. (Seremaia 39:15-18) (Pil kilang kilel wet.)
12 Keieu, kitail kak kalaudehla atail sukuhlki duwen Siohwa sang ni atail kin wadek oh onopki sapwellime Mahsen. Ekei pak, Paipel kin kasalehda ni sansal duwen sapwellimen Koht irair kaselel kan. (Eks. 34:6, 7) Ahpw Paipel kin kalapw koasoia duwen aramas akan oh pilipil kan me re kin wiahda. Ni omw wadek duwen koasoipen irail pwukat nan Paipel, medewehla dahme re kak padahkihong uhk duwen Siohwa.
13 Medewehla karasaras ehu. Ni omw wadewadek Seremaia 38:6-13, ke sukuhlki duwen mehn Idiopiao Epedmelek me kapitala soukohp Seremaia. Mwein ke mwadangete kilangada soangen ahl kan me ke kak alasang en Epedmelek eh kin tounmetei, eimah, oh poakohng ienge tohnkaudok kan. Ahpw ia duwe, ke pil kak kilang sapwellimen Siohwa irair kaselel kan me sansalda nan koasoipen Paipel wet? (Wadek Seremaia 39:15-18.) Karasepe, mehnia ire me kin kasalehda me Siohwa kin ketin kalahnganki en emen eh doadoahk? Mehnia ire me kasalehda eh kin ketin pwung pahrek? A mehnia ire me kasalehda eh sohte kin ketin lipilipilki aramas? Pil soahng dah teikan duwen Siohwa me ke kak sukuhlki sang nan koasoipen Paipel wet? Ehuehu ahnsou me ke wadek ire ehu sang nan Mahsen en Koht, kilangada sapwellimen Siohwa irair kaselel kan me sansalda nan ireo, oh mwuri kalahngankihong oh kapingahki sapwellime irair pwukat.
Ni eimah, Epedmelek kapitala Seremaia, me lekdekiong nan pwoaren nahk pihl ehu (Menlau kilang parakrap 12-13)
14. Dahme kahrehda kitail anahne doudouloale duwen kepikipik kan?
14 Keriau, kitail kak kalaudehla atail sukuhlki duwen Siohwa sang ni atail kin doudouloale duwen sapwellime kepikipik kan. (Mel. 145:9, 10) Ahpw e sohte itar en ihte kilikilang kepikipik kan. Pwe ekei kin doadoahngkihla arail mour pwon pwehn wia roporop duwen kepikipik kan, ahpw re sohte kin pohnese sapwellimen Koht irair kaselel kan de me e ketin mie! Wahnpoaron Pohl ntingihedi me “kitail kak wehwehki sapwellime irair me aramas sohte kak kilang ma kitail pahn kasawih mwomwen sampah eh kepikipikda. Kitail kak esehla ih sang ni atail kin kasawih soahng kan me e ketin kapikada.” (Rom 1:20) Ehu kawehwe ong ire wet koasoia me “emen me kak medemedewe mwahu kak kilang sapwellimen Koht irair kaselel kan.” Eri kitail men uhdi oh medewe duwen soahng kan me kitail kin kilang pwe kitail en kak wehwehkihla irair kaselel kan en Sounkapikpatailo.
15. Dahme Patrick wia pwehn kalaudehla eh esehla Siohwa, oh ia duwen omw kak alasang? (Pil kilang kilel.)
15 Tohto kitail kin kousoan nan kahnimw kan me sohte diren tuhke de mahn kan. Ma ke kin mi nan soangen wasa pwukat, ia duwe, ke kak sukuhlkihte duwen Siohwa sang kepikipik kan? Medewehla Patrick, me kin kousoan nan Brazzaville, kahnimw laud ehu nan wehin Congo (Republic of the Congo). E koasoia: “I kin song en kilang kepikipik kan sang ei palangko. I kin kalapw kilang menimen kan oh kisin menpihr kan me kin raparapahki kanarail mwenge de wasa me re pahn mi ie. Ehu pako, I kilikilang menpihr kei me wiewiahda peserail. Re kilangada oh doadoahngki soahng kan nan at kahnimwo me pahn mwahu ong wahrail kan.” Ahpw Patrick sohte kilikilangete mepwukat; e kin doudouloale duwen Sounkapikadao. E koasoia: “I sukuhlki me Siohwa iei Koht nsenoh men me kin ketikihda soahng koaros me sapwellime kepikipik kan, pil lella me keieu tikitik kan, kin anahne. Met kamehlelehiong ie me e pil ketin nsenohkin ie oh pahn ketin sewesehkin ie dahme I anahne.”
Esehla mwahu Siohwa sang ni omw doudouloale duwen kepikipik kan (Menlau kilang parakrap 15)
16. Dahme sewese inen Siseso, Mery, en kalaudehla eh esehla duwen Siohwa, oh ia duwen atail kak alasang? (Pil kilang kilel.)
16 Kesiluhn ahl me kitail kak esehla mwahu Siohwa iei sang ni atail kin doudouloale ia duwen eh ketin sewesehier kitail. Ih met me inen Siseso, Mery, wia. E eseier soahng tohto duwen Siohwa oh “Koht ketin kupwure [ih].” (Luk 1:30) Ahpw mwuhr, e alehda pwukoa laud ehu—en wia inen sapwellimen Koht Ohlo. Siohwa ketin doadoahngki tohnlengo Kapriel oh kisehn Meryo Elisapet pwehn kakehlaka oh kansenamwahwih Mery. Mwuhr, Mery kin doudouloale duwen dahme wiawihong ih oh dahme met padahkihong ih duwen Siohwa—me iangahki sapwellime manaman, kadek kalahngan, eh sohte kin ketin lipilipilki aramas, oh kin nsenohki pil me tikitik kan. (Luk 1:46-55) Duwehte Mery eh kin kalahnganki sapwellimen Koht sawas, kitail pil kin kalahnganki ni Siohwa eh kin ketin sewese kitail “ni ahnsou me kitail anahne sawas.” (Ipru 4:16) Ni omw kin alehdi sawas wet, pein idek rehmw: ‘Dahme met padahkihong ie duwen Siohwa? Mehnia sapwellimen Siohwa irair kaselel me I sukuhlkihsang met?’
Esehla mwahu Siohwa sang ni omw doudouloale duwen dahme e ketin wiahiongehr uhk (Menlau kilang parakrap 16)c
KITAIL SOHTE PAHN UHDIHSANG ESEHLA SIOHWA
17-18. Dahme kahrehda kitail kak nda me kitail sohte pahn uhdihsang esehla Siohwa?
17 Medewehla ia uwen laud en atail pahn sukuhlki duwen Siohwa nan sampah kapwo. Kitail pahn alehdi pwuhk kapw kan me pahn kasalehda dahme Siohwa ketin kupwurki kitail en wia. (Kaud. 20:12) Kitail pahn pil sukuhlkihdi soahng tohto duwen Siohwa sang ni atail kin perenki esehla soahng koaros me e ketin kapikadahr. (Ais. 11:6-9) Oh kitail pahn kalaudehla atail wehwehki Samatailo ni atail kilang soahng kapw kan, duwehte kaiasadahn irail kan me kitail poakohng oh ni atail kehn atail kin wiewiahla aramas unsek kei ehuehu rahn.
18 Kitail sohte pahn uhdihsang esehla Siohwa. Ih Koht emen me sohte tapi oh imwi, kahrehda “sapwellime erpit sohte kak sosohngdi.” (Mel. 90:2; 147:5) Kitail “sohte mwahn pahn esehda doadoahk kan me Koht mehlelo ketin wiahda sang nin tapi lel ni imwi.” (Ekl. 3:11) Eri sohte lipilipil ia uwen werei kitail mihmihkiher nan papahk mehlel, kitail en isaneki ahnsou mwahu koaros en kalaudehla atail sukuhlki duwen Samatail limpoako.
KOUL 28 Wiahla Kompoakepahn Siohwa
a Menlau kilang peidek 20 me mi pahnangin oaralapo “Dahme Kitail Kak Sukuhlkihsang Mahsen en Koht?” nan Kawehwehn Sampah Kapw.
b Menlau kilang iren mehn kasukuhl 07 ire 5-7 en pwuhko Pereperenki Mour Kohkohlahte!
c WEHWEHN KILEL : Brother men me kin uhdahn salohda ni eh wia padahk, doudouloale duwen Siohwa eh ketin sewese ih en wia eh padahko.