Uczmy się od Gibeonitów

1, 2. Dlaczego powinno interesować nas to, co Biblia mówi o Gibeonitach?

JEST 1473 rok p.n.e. Izraelici właśnie zaczęli podbój Ziemi Obiecanej i odnieśli spektakularne zwycięstwa nad dwoma miastami, Jerychem i Aj. I właśnie wtedy dochodzi do czegoś nieoczekiwanego. Przybywa do nich grupa ludzi, którzy twierdzą, że pochodzą z odległego kraju. Chcą zawrzeć z nimi pokój, bo wiedzą, że wspiera ich Bóg.

² Ci ludzie to Gibeonici. Relacja o tym, co się wtedy stało, to pierwsza z kilku biblijnych wzmianek o Gibeonitach. Wynika z nich, że przez wieki byli oni blisko związani z Izraelitami. Te relacje zawierają cenne lekcje dla nas i dużo mówią nam o Jehowie Bogu.

OKAZUJ WIARĘ I POKORĘ

3. (a) Kim byli Gibeonici? (b) Dlaczego Gibeonici zabiegali o pokój z Izraelitami?

³ Kiedy Izraelici rozpoczęli podbój ziemi Kanaan, Gibeonici mieszkali w ufortyfikowanym mieście Gibeon. Należeli do Chiwwitów, jednego z siedmiu narodów kananejskich, które były „liczniejsze i potężniejsze” od Izraelitów (Powt. Pr. 7:1). Słynęli z siły militarnej (Joz. 10:2). Jednak w przeciwieństwie do innych mieszkańców Kanaanu zrozumieli, że nie będą w stanie przeciwstawić się Izraelitom. Widzieli, że Jehowa walczył w obronie swojego ludu, i słyszeli, że obiecał usunąć Kananejczyków z tego kraju (Wyjścia 34:11; Joz. 9:24). Dlatego po zwycięstwie Izraelitów nad Jerychem i Aj wysłali posłańcówa do Jozuego w Gilgal, żeby prosić o pokój.

4. (a) Jak Gibeonici skłonili Izraelitów do zawarcia z nimi przymierza pokoju? (Jozuego 9:8-13). (Zobacz też ilustrację). (b) Co się stało, gdy podstęp Gibeonitów wyszedł na jaw?

⁴ Odczytaj Jozuego 9:8-13. Gibeonici udawali, że są z odległego kraju. Przyznali, że to Jehowa stał za zwycięstwem Izraelitów nad armią egipską i amoryckimi królami Sychonem i Ogiem. Ale przezornie nie wspomnieli, co się wydarzyło w Jerychu i Aj, bo wieści o tym nie zdążyłyby jeszcze dotrzeć do rzekomo „bardzo dalekiej krainy”. Przedstawiciele Izraelitów uwierzyli Gibeonitom i zawarli z nimi przymierze pokoju, chociaż „nie poradzili się Jehowy” (Joz. 9:14, 15). Wkrótce potem podstęp Gibeonitów wyszedł na jaw. Jednak Izraelici nie mogli już zerwać tego przymierza, bo „przysięgli im na Jehowę” (Joz. 9:16-19). Pozostawili ich przy życiu, ale wyznaczyli im podrzędne zadania — „zbieranie drewna i czerpanie wody dla ludu i na ołtarz Jehowy” (Joz. 9:27).

5. Na jakie sposoby Gibeonici okazali wiarę w Jehowę?

⁵ Gdy pięciu królów amoryckich usłyszało, że Gibeonici zawarli pokój z Izraelitami, zebrało się razem, żeby zaatakować Gibeon. Wtedy Gibeonici zwrócili się o pomoc do Jozuego (Joz. 10:3-7). Izraelici pod dowództwem Jozuego wyruszyli więc do walki z wojskami amoryckimi, a Jehowa pomógł im odnieść zwycięstwo. Spuścił nawet na wrogów wielkie bryły gradu i w cudowny sposób przedłużył dzień (Joz. 10:9-14). Gibeonici, zabiegając o pokój z Izraelem i prosząc Jozuego o pomoc, okazali wiarę w Jehowę — wiarę w to, że jest On w stanie ich ochronić i że da Izraelitom ziemię Kanaan, tak jak im obiecał.

6. Czego dowiadujemy się o Jehowie z tego, jak potraktował Gibeonitów, gdy Izraelici podbijali Ziemię Obiecaną?

⁶ Czego ta relacja uczy nas o Jehowie? Jehowa jest pokorny i miłosierny. Wcześniej postanowił wytracić mieszkańców ziemi kananejskiej, czyli również mieszkańców Gibeonu (Powt. Pr. 9:3). Poparł jednak przymierze pokoju, które zawarł z nimi Izrael, i miłosiernie pozostawił ich przy życiu. Zrobił tak, mimo że Izraelici nie poradzili się Go, jak postąpić z Gibeonitami. Potem pomógł Izraelitom dotrzymać zawartego przymierza i w cudowny sposób uratował Gibeonitów (Joz. 9:26; 11:19).

7. Jak możemy naśladować wiarę i pokorę Gibeonitów? (Zobacz też ilustrację).

⁷ Jak możemy naśladować Gibeonitów? Okazując silną wiarę w Jehowę. Dzisiaj wiemy o Nim znacznie więcej niż wtedy Gibeonici, dlatego mamy o wiele więcej powodów, żeby całkowicie Mu ufać (Ps. 40:4, 5). Poza tym możemy naśladować Gibeonitów, chętnie podejmując się podrzędnych zadań w służbie dla Jehowy (Joz. 9:23, 27). Młody brat o imieniu Luke nigdy nie zapomni, co pewnego razu zrobił jeden ze starszych betelczyków. Chociaż pełnił w Betel odpowiedzialną funkcję, to gdy budowano miejscową Salę Królestwa, pokornie zgłosił się na dyżur nocny, żeby jej pilnować. Luke mówi: „Nauczyłem się, że pokora to nie tylko uczucie. Wyraża się w tym, co robimy albo czego nie robimy”. Codziennie więc okazujmy wiarę w Jehowę, polegając na Nim w trudnych sytuacjach, i pokornie podejmujmy się każdego zadania w Jego organizacji.

CZEKAJ NA JEHOWĘ, GDY SPOTYKA CIĘ NIESPRAWIEDLIWOŚĆ

8. Jakiej zbrodni dopuścił się Saul w stosunku do Gibeonitów?

⁸ Kolejna wzmianka o Gibeonitach pojawia się w Biblii kilka wieków później w związku z tym, czego dopuścił się przeciwko nim król Saul. „Nie mógł znieść, że żyją wśród Izraelitów i Judejczyków”, i chciał ich zgładzićb. W rezultacie wielu z nich zginęło (2 Sam. 21:2, 5, 6). Co za niesprawiedliwość! Saul złamał długotrwałe przymierze pokoju między Izraelitami i Gibeonitami.

9. Kiedy Jehowa podjął działania, żeby naprawić niesprawiedliwość, której zaznali Gibeonici?

⁹ Ta straszna niesprawiedliwość nie została naprawiona od razu. Jehowa zwrócił na nią uwagę Izraelitów dopiero za panowania następcy Saula, króla Dawida, kiedy sprowadził na kraj trzyletni głód. Gdy Dawid zapytał o przyczynę tego głodu, Jehowa wyjawił, że „na Saulu i jego domu ciąży wina za przelanie krwi” Gibeonitów (2 Sam. 21:1).

10. Jak Gibeonici pokazali, że szanują Prawo Boże? (2 Samuela 21:3-6).

¹⁰ Odczytaj 2 Samuela 21:3-6. Dawid zapytał Gibeonitów, jak mógłby „dokonać przebłagania” za zbrodnię, którą popełnił przeciwko nim Saul. Czy Gibeonici uznali to za dobrą okazję, żeby się wzbogacić, i poprosili Dawida o pieniądze? Nie. Powiedzieli: „Tego, co uczynił nam Saul (...), nie zrekompensuje srebro ani złoto”. Rozumieli więc, że zgodnie z Prawem Mojżeszowym za życie mordercy nie można było wziąć żadnego okupu, bo zasługiwał on na śmierć (Liczb 35:30, 31). Ale wiedzieli też, że nie mogą pozbawić kogoś życia na własną rękę. Ostatecznie Dawid pozwolił na egzekucję siedmiu męskich potomków Saula, którzy mogli mieć udział w planowanej próbie ludobójstwa. Jakiś czas później spadł deszcz, co zakończyło głód i było znakiem, że w oczach Jehowy niesprawiedliwość doznana przez Gibeonitów została pomszczona (2 Sam. 21:9, 10, 14).

11. Czego z omawianej relacji dowiadujemy się o Jehowie?

¹¹ Czego ta relacja uczy nas o Jehowie? Wyraźnie pokazuje, że Jehowa jest Bogiem sprawiedliwym (Ps. 37:28). On chce, żeby wszyscy ludzie byli sprawiedliwie traktowani — również ci, którzy często spotykają się z dyskryminacją, na przykład obcokrajowcy czy jakieś inne mniejszości. I w odpowiednim czasie naprawi wszelką niesprawiedliwość, jakiej zaznają Jego słudzy. Ale z tej relacji uczymy się czegoś jeszcze: Jehowa oczekuje od nas, że będziemy dotrzymywać słowa, tak jak oczekiwał, że Izraelici dotrzymają przymierza pokoju zawartego z Gibeonitami (por. Am. 1:9).

12. Jak możemy naśladować Gibeonitów, gdy spotyka nas niesprawiedliwość?

¹² Jak możemy naśladować Gibeonitów? Nawet jeśli zostaniemy niesprawiedliwie potraktowani przez naszych braci i siostry, możemy cierpliwie czekać na Jehowę. Pokażemy w ten sposób, że ufamy Jehowie — wierzymy, że On w odpowiednim czasie wyprostuje sprawy. Pomyślmy, co przeżyła siostra Laura French. W roku 1926 zaczęła usługiwać w Betel w Kanadzie. Jakieś 10 lat później spotkała ją straszna niesprawiedliwość. Niesłusznie powiązano ją z grupą odstępców i wydalono z Betel. Co zrobiła? Chociaż czuła się bardzo skrzywdzona, nigdy się nie skarżyła. Przez następne cztery lata gorliwie pełniła służbę pionierską. Była bardzo zaskoczona i szczęśliwa, gdy w roku 1940 ponownie zaproszono ją do Betel, gdzie wiernie usługiwała jeszcze przez jakieś 50 lat, aż do końca swojego życia na ziemi. Możemy brać z niej przykład. Jeśli zostaniemy potraktowani niesprawiedliwie, nie przestawajmy robić tego, co właściwe, i czekajmy, aż zadziała Jehowa (Izaj. 26:3, 4).

LOJALNIE POPIERAJ PRAWDZIWE WIELBIENIE BOGA

13. Kim byli netynejczycy i co zrobili, gdy Żydzi zostali uwolnieni z niewoli w Babilonie?

¹³ Po raz kolejny Gibeonici pojawiają się w sprawozdaniu biblijnym jakieś 500 lat po czasach króla Dawida. W roku 537 p.n.e., po 70 latach niewoli Żydów w Babilonie, pierwsza grupa wygnańców wróciła razem z namiestnikiem Zerubbabelem do Jerozolimy (Ezd. 2:1, 2, 58). A w roku 468 p.n.e. z przepisywaczem Ezdraszem wróciła kolejna grupa (Ezd. 7:1-7). W obu tych stosunkowo niewielkich grupach znajdowały się rodziny „netynejczyków” (zob. przypisy do Ezd. 2:58 i 7:7). Kim byli netynejczycy? Nieizraelskimi „sługami świątynnymi”, z których wielu było prawdopodobnie potomkami Gibeonitów (zob. Słowniczek pojęć, hasło „Netynejczycy”).

14. Jak Gibeonici okazali lojalność wobec Jehowy? (1 Kronik 9:2 i przypis).

¹⁴ Odczytaj 1 Kronik 9:2 i przypis. „Słudzy świątynni” byli wśród pierwszych wygnańców, którzy wrócili do ziemi Izraela. Jest to godne uwagi, bo nie wszyscy Żydzi wrócili z niewoli. Wielu z nich stosunkowo dobrze się wiodło w Babilonie i nie byli gotowi na poświęcenia związane z powrotem i odbudową ich zrujnowanego kraju. Ale wierni Bogu wygnańcy, w tym prawdopodobnie potomkowie Gibeonitów, pragnęli odbudować świątynię w Jerozolimie i przywrócić w niej prawdziwe wielbienie. Dlatego wiele takich osób zdobyło się na wszelkie wysiłki, żeby powrócić. Potomkowie Gibeonitów w przeciwieństwie do Żydów nie mieli w ziemi Izraela żadnej dziedzicznej własności. Jednak też wrócili do Jerozolimy, żeby wykonywać prace na rzecz świątyni, a nawet naprawiać mury miasta (Nehem. 3:26).

15. Czego z omawianej relacji dowiadujemy się o Jehowie?

¹⁵ Czego ta relacja uczy nas o Jehowie? Dowiadujemy się z niej, że Jehowa bardzo ceni swoich lojalnych sług i zawsze się o nich troszczy. Od chwili, kiedy uratował Gibeonitów w czasie izraelskiego podboju Ziemi Obiecanej, do końca niewoli babilońskiej upłynęło prawie 1000 lat. Ale On dalej im błogosławił. Potomkowie Gibeonitów przeżyli zagładę Judy i Jerozolimy w 607 roku p.n.e. Po niewoli w Babilonie nadal byli zaangażowani w prawdziwe wielbienie Boga, współpracując z Lewitami jako „słudzy świątynni”. Niektórzy z nich najwyraźniej mieszkali w pobliżu świątyni (Ezd. 2:70; Nehem. 11:21). Ze względu na swoją służbę zostali zwolnieni z ‛podatku, daniny i cła’ (Ezd. 7:24).

16. Jak możemy naśladować Gibeonitów, jeśli chodzi o stosunek do prawdziwego wielbienia Boga?

¹⁶ Jak możemy naśladować Gibeonitów? My też chcemy robić wszystko, co możemy, żeby popierać prawdziwe wielbienie Boga. Ponieważ kochamy Jehowę i pragniemy Mu się podobać, chętnie zdobywamy się na poświęcenia w służbie dla Niego. Właśnie tak zrobił Alwin z Filipin. Miał dobrze płatną pracę w przedsiębiorstwie naftowym. Ale chciał robić coś więcej dla Jehowy. Przy każdej wizycie nadzorcy obwodu brał wolne, żeby więcej czasu spędzać wtedy w służbie kaznodziejskiej. W końcu po wielu modlitwach zdecydował się zrezygnować z dotychczasowej pracy i znaleźć taką, która pozwoliłaby mu zostać pionierem stałym. Chociaż wiązało się to ze stratami finansowymi, zrealizował swoje postanowienie. Jego żona też podjęła służbę pionierską i razem pomogli poznać prawdę 21 osobom. Nie ulega wątpliwości, że Jehowa ceni wysiłki tego małżeństwa. My też możemy być pewni, że Jehowa ceni wszystkie poświęcenia, na jakie się dla Niego zdobywamy, i że zawsze będzie dbał o nasze potrzeby (Mat. 6:33).

17. Jakie wnioski wyciągamy z biblijnych relacji o Gibeonitach?

¹⁷ Relacje biblijne dotyczące Gibeonitów dużo nam mówią o ujmującej osobowości Jehowy. Jest On pokorny, miłosierny, sprawiedliwy, lojalny i zawsze nagradza swoich wiernych czcicieli. Z tych relacji wyciągamy też praktyczne lekcje dla siebie. Podobnie jak Gibeonici chcemy przejawiać silną wiarę w Jehowę i polegać na Nim w trudnych sytuacjach. Jesteśmy gotowi pokornie podejmować się nawet podrzędnych zadań w Jego organizacji. Chcemy też cierpliwie czekać na Jehowę, przekonani, że On we właściwym czasie naprawi wszelką niesprawiedliwość. I pragniemy lojalnie, gorliwie popierać prawdziwe wielbienie. Robiąc to, pokażemy, że naśladujemy Gibeonitów.