Czy ludzie swymi osiągnięciami zdołają zapobiec katastrofie?
„Do człowieka, który idzie, nie należy nawet kierowanie swymi krokami” (Jer. 10:23).
1, 2. Co człowiek zdołał osiągnąć w XX wieku?
W NASZYM dwudziestym wieku ludzie dokonali zadziwiających rzeczy. Wielkie postępy osiągnięto w dziedzinie oświaty, nauk ścisłych i w różnych gałęziach techniki. Sporo osób korzysta z tego w życiu codziennym. W wielu krajach są dostępne nowoczesne udogodnienia, takie jak: elektryczne oświetlenie mieszkań, instalacje dostarczające gaz i wodę bieżącą oraz różne praktyczne sprzęty. Podobnie wiedza medyczna opanowała pewne choroby na przykład ospę, która kiedyś dziesiątkowała ludzi.
2 Dużo też uczyniono w zakresie łączności i transportu. Dzięki telefonom, samochodom, pociągom i samolotom nawiązujemy kontakty oraz przenosimy się z miejsca na miejsce znacznie szybciej niż to sobie wyobrażali nasi przodkowie. Obecnie wiadomości o wydarzeniach, jakie zachodzą na drugiej półkuli, mogą być nam natychmiast przekazywane za pośrednictwem satelitów krążących w przestrzeni okołoziemskiej.
CZEGO WAŻNEGO NIE UDAŁO SIĘ OSIĄGNĄĆ
3, 4. Z jakimi ważnymi sprawami ludzie sobie nie poradzili, co zresztą zostało zapowiedziane w proroctwach biblijnych?
3 Nad ludzkością wciąż jednak wisi groźba katastrofy nuklearnej; istnieją też inne niezmiernie ważne sprawy, z którymi ludzie mimo dotychczasowych osiągnięć nie zdołali się uporać. Czy na przykład postępowi w dziedzinie oświaty towarzyszy podobny postęp w wychowaniu ludzi na bardziej uczciwych, prawdomównych i moralnie się prowadzących członków społeczeństwa? W USA oszustwa podatkowe zubożają skarb państwa o sumę przekraczającą 100 miliardów dolarów rocznie. Tylko w jednym dużym mieście innego kraju podobno w ciągu siedmiu lat zwolniono za łapownictwo aż 17 000 funkcjonariuszy policji. Taki brak uczciwości siłą rzeczy przywodzi na myśl proroctwo z 3 rozdziału Listu 2 do Tymoteusza, gdzie czytamy, że w „dniach ostatnich” ludzie mieli się „lubować w sobie samych, lubować w pieniądzach, będą (...) nielojalni, (...) nie lubiący dobra”.
4 Ponadto trzeba wspomnieć o niemoralności natury seksualnej. Cudzołóstwo i w ogóle rozpusta tak się miejscami rozpowszechniły, że już rzadko kiedy można tam zobaczyć film, program telewizyjny lub sztukę sceniczną albo spotkać powieść, gdzie by przedstawiono rodzinę dbającą o dobre obyczaje. A niemoralność przyczynia się do tego, że co roku około 55 milionów kobiet na całym świecie decyduje się na przerwanie ciąży! Każdego roku ginie wskutek tego więcej istnień ludzkich niż jest mieszkańców w Argentynie albo Kanadzie, we Francji albo w Polsce bądź 145 innych krajach! Chociaż więc jedna gałąź medycyny głośno się przechwala osiągnięciami, które ratują życie niektórym dzieciom, druga jej gałąź morduje miliony jeszcze nie urodzonych. Toteż trafnie przepowiedziano w Biblii, że w dzisiejszych „dniach ostatnich” liczni ludzie będą „bez panowania nad sobą”, „wyzuci z naturalnych uczuć” (2 Tym. 3:3).
5. Jakie następstwa dla zdrowia pociąga za sobą rozpowszechniona dzisiaj niemoralność?
5 Niemoralność na tle seksualnym pociąga za sobą epidemiczne szerzenie się chorób przekazywanych drogą kontaktów płciowych. Wiele zarazków zdążyło uodpornić się na leki. Na szybko się rozprzestrzeniające cierpienie zwane opryszczką narządów rodnych jak dotąd w ogóle nie ma lekarstwa. Gwałtownie rośnie liczba obciążonych nim noworodków, zarażonych przez własne matki. Mniej więcej połowa takich dzieci umiera, a z pozostałych co drugie jest upośledzone fizycznie lub psychicznie. Nie znaleziono też żadnego ratunku w wypadku AIDS (zespół nabytego niedoboru odporności), śmiertelnej choroby, która po prostu zaskoczyła lekarzy. AIDS wystąpiła dotąd co najmniej w 33 krajach „i stanowi już obecnie zagrożenie dla zdrowia w skali ogólnoświatowej”, jak zakomunikowała agencja Associated Press. Zapadają na nią głównie homoseksualiści, co przywodzi na myśl tekst z Listu do Rzymian 1:27.
6. Czy medycyna zdołała powstrzymać nasilanie się chorób na świecie?
6 Medycyna nie jest w stanie powstrzymać wzbierającej fali wielu innych chorób. W samej Afryce miliony ludzi jest dotkniętych malarią, śpiączką i trądem. W krajach gospodarczo rozwiniętych wzrasta zachorowalność na raka, dolegliwości serca, cukrzycę i marskość wątroby, spotyka się też coraz więcej zaburzeń psychicznych. Przyczyną występowania niejednej z tych chorób lub nasilania się ich są troski będące produktem ubocznym obecnej cywilizacji przemysłowej. Inne są owocem niczym nie skrępowanego stylu życia.
7. Czy można liczyć na to, że postęp w medycynie zapewni nam na zawsze dobre zdrowie?
7 Czy wiedza medyczna zdołałaby zapewnić nam na zawsze dobre zdrowie, gdyby jej się udało opanować więcej chorób? Wielu naukowców temu zaprzecza. Wykazują, że gdyby nawet zdołano przedłużyć życie ludzkie o kilka lat, to inne choroby zaczną zbierać większe żniwo śmierci. Pewien uczony doszedł do następującego wniosku: „Nikłe są szanse znaczniejszego przedłużenia w bliskiej przyszłości przewidywanego wieku człowieka albo opóźnienia procesu starzenia się”. Już dawno temu Biblia wyraziła to trafnie w Psalmie 90:10: „Dni naszych (...) jest lat siedemdziesiąt; a jeśli wskutek niezwykłej tężyzny jest osiemdziesiąt lat, i tak trzymają się ich udręka i boleść; wszakże z konieczności to szybko przemija”.
NIE ROZWIĄZANY PROBLEM NĘDZY
8. Jak proroctwa biblijne pokrywają się z faktem, że technika nie potrafi rozwiązać problemu nędzy?
8 Prawdą jest, że niektórym ludziom technika ułatwia życie. Jednakże wielu innym nie starcza pieniędzy na zakup urządzeń technicznych. W publikacji World Military and Social Expenditures 1983 (Światowe wydatki na cele wojskowe i socjalne za rok 1983) znalazło się stwierdzenie: „Dwa miliardy ludzi utrzymują się z dochodów niższych niż 500 dolarów [USA] na rok”. Następnie dodano: „Przynajmniej co piąty człowiek tkwi w skrajnej nędzy, w tak kompletnym braku środków do życia, iż równa się to cichemu ludobójstwu”. Potem jeszcze zwrócono uwagę na fakt, że wskutek niedożywienia lub chorób każdego roku „11 000 000 dzieci umiera, nie dożywszy pierwszej rocznicy urodzin” (Obj. 6:5-8).
9. Jaka smutna sytuacja wytworzyła się w wielu krajach?
9 W niektórych krajach, jak podano w gazecie The Detroit News, „wiele kobiet dochodzi do wniosku, że mają za dużo dzieci przy braku środków do otoczenia ich opieką. (...) Bardzo często owe matki po prostu zostawiają niechciane dziecko (...) na ulicy”. Takich dzieci nazbierały się już miliony. Gdzie indziej weszło w zwyczaj porzucanie rodziców. Pewien dziennikarz pisze z Azji: „Tysiące starych ludzi wyrzuca się z domów, ponieważ rodziny nie są w stanie dłużej ich żywić. Nie ma żadnych organizacji opieki społecznej, które by spieszyły im z pomocą. Częstokroć dzieci zabierają takich staruszków do pociągu i gdzieś ich wysadzają albo zostawiają na stacjach kolejowych”. Autor tego artykułu dodaje: „Co za szokujący zwrot w kręgu kulturowym, w którym niegdyś odnoszono się do starszych z wielkim szacunkiem”. Nasze pokolenie przekonuje się więc o prawdziwości wypowiedzi z Księgi Przysłów (Przypowieści) 30:11: „Jest ród, który złorzeczy ojcu i nie błogosławi matce” (Biblia warszawska).
10. Jak wygląda sytuacja finansowa świata? Jakie proroctwo Jezusa przywodzi to na myśl?
10 Rządy ludzkie nie potrafią w skali światowej uporać się z nędzą. Kraje gospodarczo zacofane uginają się pod ciężkim brzemieniem rosnących długów, których nie mają szans spłacić. Nawet państwa wysoko rozwinięte są ogromnie zadłużone. Charakterystyczne dla tej sytuacji są trudności, z jakimi w ubiegłym roku borykały się dziesiątki banków amerykańskich. Kiedy nad jedną, bodajże największą z tych instytucji zawisła groźba upadłości, tylko pomoc rządowa rzędu miliardów dolarów zapobiegła katastrofie. Obawiano się, jak podała gazeta The New York Times, że gdyby tak wielki bank zbankrutował, „przerzuciłoby się to również na inne banki, co pociągnęłoby za sobą załamanie się całego systemu finansowego”. Zapobieganie katastrofie staje się więc coraz trudniejszym zadaniem. W gruncie rzeczy z każdym kolejnym rokiem coraz większej wagi nabiera spostrzeżenie angielskiego pisma Guardian: „Świat stoi na krawędzi klęski w życiu politycznym i katastrofy w skali ludzkości. (...) Całe kontynenty widzą, jak rozwiewają się ich nadzieje na przyszłość” (Łuk. 21:25, 26).
WPŁYW TECHNIKI NA WOJNY
11. Jaki jeszcze problem, nie poddający się rozwiązaniu przez rządy, technika bardzo zaostrzyła?
11 Technika znacznie pogorszyła sytuację także w innej dziedzinie, która się nie poddaje kontroli rządów. Chodzi mianowicie o wojny. To technika zamieniła pierwszą wojnę światową w taką rzeź przez wprowadzenie na wielką skalę broni maszynowej, łodzi podwodnych, samolotów bojowych, czołgów i miotaczy ognia. Brytyjski autor Richard Ress napisał: „Wojna z lat 1914-18 ujawniła dwa fakty: po pierwsze, że postęp techniczny osiągnął stadium, w którym może nie doprowadzić do tragedii jedynie w zjednoczonym świecie, a po drugie, że istniejące w tym świecie organizacje polityczne i społeczne uniemożliwiają jego zjednoczenie”. Druga wojna światowa w pełni potwierdziła słuszność jego wypowiedzi, gdyż nowsze rodzaje broni spowodowały śmierć około 55 milionów ludzi.
12. Jakie niebezpieczeństwa zagrażają obecnie rodzinie ludzkiej?
12 Dzisiejszy sprzęt bojowy jest jeszcze o wiele potworniejszy w skutkach, a rządy bardziej się oddaliły od jedności. Herman Wouk napisał na temat broni jądrowej: „Pomysłowość, ciężka praca i kapitały włożone w to (...) szaleństwo istotnie mogą wprawić w osłupienie. Gdyby narody nie ćwiczyły się już do wojny, nie byłoby dla ludzkości niczego niemożliwego do osiągnięcia”. Carl Sagan, astronom, powiedział o wojnie nuklearnej: „Bez wątpienia uległaby zagładzie cała cywilizacja na naszej planecie”. A podczas gdy nad rodem ludzkim wisi groźba ogólnoświatowej katastrofy, niezliczone masy tracą życie w innych konfliktach. W Stanach Zjednoczonych koła oficjalne podały do wiadomości, że w roku 1984 toczyły się jednocześnie 42 odrębne wojny i powstania! Rządy nawet nie potrafią powstrzymać fali przestępczości i przemocy we własnych krajach, a cóż dopiero mówić o zaprowadzeniu pokoju na całym świecie.
13. Czy przemoc stosowana dziś na całym świecie ma jakiś związek z proroctwem biblijnym?
13 Wszystko to ściśle odpowiada proroctwu z Księgi Objawienia 6:4 o szarży jednego z ‛czterech jeźdźców apokaliptycznych’, która się rozpoczęła w 1914 roku: „I pojawił się inny koń, maści ognistej; a siedzącemu na nim pozwolono odebrać ziemi pokój, aby wzajemnie się tam zabijano; i dano mu wielki miecz”.
DLACZEGO WYSIŁKI LUDZKIE ZAWODZĄ
14, 15. Głównie z jakiego powodu ludzie nie są teraz w stanie zrealizować swoich celów?
14 Dlaczego należy się obawiać, że wysiłki ludzkie nie zdołają zapobiec katastrofie? I właściwie dlaczego człowiek nie potrafi osiągać swoich celów? Biblia tak oto wskazuje na jedną z zasadniczych przyczyn: „przez jednego człowieka grzech wszedł na świat i śmierć przez grzech, a tak śmierć rozpostarła się na wszystkich ludzi, ponieważ wszyscy zgrzeszyli” (Rzym. 5:12). Nasi pierwsi rodzice, Adam i Ewa, zostali stworzeni z doskonałym ciałem i umysłem. Doskonałość ta była wszakże uzależniona od pozostawania w granicach zakreślonych przez dobroczynne prawo Boże. W obrębie tych praw otrzymali znaczną swobodę wyboru. Z rozdziału 3 Księgi Rodzaju dowiadujemy się, że nasi prarodzice za daleko posunęli się w tej swobodzie. Zapragnęli wręcz uniezależnienia się od Boga i Jego praw; postanowili sami decydować o tym, co dobre, a co złe, czyli przywłaszczyli sobie kompetencje przysługujące tylko Bogu. Od chwili dokonania takiego wyboru byli już zdani wyłącznie na siebie. W Biblii czytamy: „Pan jest z wami, jeżeli wy jesteście z nim, (...) lecz jeżeli go opuścicie, i On was opuści” (2 Kron. 15:2, Bw). Odsunięcie się Adama i Ewy od Boga zapoczątkowało degenerację. Wtedy spadły na nich troski, choroby, a w końcu śmierć (Rodz. 2:16, 17).
15 Gdy nasi pierwsi rodzice popadli w niedoskonałość, zgodnie z prawami genetyki całe ich potomstwo również odziedziczyło niedoskonałość. Psalmista przyznał: „Oto urodziłem się w przewinieniu i w grzechu poczęła mnie matka moja” (Ps. 51:7, Bw). Wiedza medyczna nie ma żadnych szans odwrócenia skutków odziedziczonej niedoskonałości. Oczekiwanie, iż medycynie uda się dokonać w niej wyłomu, a tym samym usunąć choroby i śmierć — jest czekaniem na coś, co nigdy nie będzie leżało w granicach możliwości człowieka.
16. Jaki wpływ na stan psychiczny człowieka wywiera niedoskonałość?
16 Dziedziczna niedoskonałość odbija się także na stanie naszego ducha. Wszyscy się rodzimy ze skłonnością do popełniania błędów. Nie znaczy to jednak, że ludzie nie potrafią kontrolować swego postępowania. Jest to możliwe, jeżeli człowiek koryguje siebie na podstawie właściwych mierników. Wniosek taki wynika choćby z Księgi Przysłów 3:6, gdzie czytamy: „We wszystkich swoich drogach zważaj na Niego [Jehowę], a On sam wyprostuje twoje ścieżki”. Ale kto ignoruje słuszne napomnienia, ten popada w ciężkie kłopoty. Im bardziej poszczególne jednostki i całe narody oddalają się od praw Bożych, tym zgubniej postępują, podsycając wrodzoną skłonność do samolubstwa. W gazecie New York Times zamieszczono kiedyś w artykule wstępnym następującą wypowiedź na ten temat: „Kiedy rzucimy okiem na dzisiejsze nagłówki, siłą rzeczy nasuwa się pytanie: Dokąd ten świat zmierza? (...) Popatrzmy, co się dzieje, gdy ludzie, instytucje i państwa stawiają nad wszystko inne swoje samolubne interesy. (...) We wszystkich krajach daje się zauważyć oczywisty fakt, że prowadzenie samolubnej gry nie popłaca”.
WPŁYW SZATANA
17, 18. Jaki jeszcze inny ważny czynnik wyjaśnia tym lepiej, dlaczego ludzie nie potrafią zrealizować swoich celów?
17 Łatwiej też zrozumiemy, dlaczego ludzie nie potrafią urzeczywistnić swoich celów i zapobiec katastrofie, gdy weźmiemy pod uwagę jeszcze jeden ważny czynnik, mianowicie wpływ, na który zwrócono uwagę w Liście 2 do Koryntian 4:4, gdzie jest mowa o „bogu tego systemu rzeczy”. Ludzie nie obeznani z Biblią mogliby sądzić, że wspomniany tu bóg — to Bóg Wszechmocny. Ale dalsze słowa tego samego wersetu wyjaśniają, iż tenże bóg „zaślepił umysły niewierzących”. Takiego postępowania z całą pewnością nie można przypisać miłującemu Stwórcy. Chodzi tu raczej o tego Boga, o którym jest mowa w Liście 1 Jana 5:19: „Świat leży w mocy Złego” (Biblia Tysiąclecia).
18 Bóg władający obecnym światem jest w Księdze Objawienia 12:9 nazwany „Diabłem i Szatanem, który zwodzi całą zamieszkaną ziemię”. Nazwa Szatan znaczy „oponent” albo „przeciwnik”. Diabeł zaś znaczy „fałszywy oskarżyciel” lub „oszczerca”. Określenia te są stosowne, gdyż nawet bunt Adama i Ewy został wywołany przez tego buntownika z dziedziny duchowej. To on powiedział do Ewy mniej więcej tak: Prawa Boże są wam niepotrzebne; sami możecie decydować o tym, co dobre, a co złe. Jednakże przez odwrócenie się od Boga Szatan wystawił siebie na degenerację. Widać to po jego czynach. Wystarczy przecież spojrzeć na świat poddany jego władzy! Nienawiść i zło przewijające się w dziejach ludzkości stanowią dowód oddziaływania tego podłego niegodziwca.
JAKA POZOSTAJE NADZIEJA?
19. Jakie środki zaradcze na bolączki świata proponują niektórzy obserwatorzy?
19 Niektórzy obserwatorzy tego pogrążonego w chaosie świata mają ciekawe propozycje, jeśli chodzi o zaradzenie bolączkom społeczeństwa ludzkiego. Ukazujące się w Montrealu pismo The Gazette doniosło: „Około 150 narodowych grup polityków rzuca się w różnych kierunkach, wywołując na planecie ziemi niemałe zamieszanie. Tymczasem większość podstawowych problemów na świecie ma zasięg globalny, ponieważ technika komunikacji i łączności zmniejszyła świat do rozmiarów gminy lub wręcz jednej wioski”. Następnie podano tam radę: „Potrzebna będzie jakaś forma rządu światowego”. Socjolog Erich Fromm oświadczył, że bolączki tego świata da się usunąć „jedynie pod warunkiem, że cały system [społeczny i polityczny], jaki się wykształcił w ciągu ostatnich 6000 lat dziejów, uda się zastąpić czymś całkowicie odmiennym”.
20. (a) Dlaczego upragnionych celów nie uda się ziścić dzięki wysiłkom ludzkim? (b) Komu możemy zaufać, jeśli chodzi o przyszłość?
20 Obserwatorzy tacy może nie zdają sobie z tego sprawy, ale cały system społeczny i polityczny istotnie będzie zastąpiony „czymś całkowicie odmiennym”. Wkrótce będzie tylko jeden ogólnoświatowy rząd dla całej ludzkości. Nie dojdzie jednak do tego wskutek wysiłków człowieka. Mieszkańcy ziemi sami nie są w stanie zapobiec katastrofie. Obecnego systemu rzeczy niewątpliwie nie uda się im zastąpić lepszym, jak tego jasno dowodzi historia. Nie potrafią usunąć odziedziczonej niedoskonałości, chorób i śmierci. Nie zdołają też pozbyć się Szatana i jego demonów. Wydarzenia z przeszłości potwierdzają raczej prawdziwość natchnionych słów: „Do człowieka, który idzie, nie należy nawet kierowanie swoim krokiem” (Jer. 10:23). Tak więc Słowo Boże radzi: „Nie pokładajcie ufności w szlachetnie urodzonych ani w synu ziemskiego człowieka, do którego wybawienie nie należy” (Ps. 146:3). A na kim w takim razie warto polegać? Księga Przysłów 3:5 nawołuje: „Zaufaj Jehowie całym sercem i nie opieraj się na własnym zrozumieniu”. Dlaczego powinniśmy mieć do Jehowy takie zaufanie? Ponieważ On jest w stanie dokonać tego, czego nie potrafi człowiek, jak to zresztą wykaże następny artykuł.
Pytania do powtórki:
▪ Jakich ważnych rzeczy ludzie nie są w stanie dokonać?
▪ W jaki sposób technika pogorszyła następstwa wojen?
▪ Dlaczego ludzkie starania tak często zawodzą?
▪ Jakie postępowanie jest rozsądne, gdy się bierze pod uwagę przeszłość człowieka?
[Ilustracja na stronie 11]
Wiedza medyczna nie powstrzymała wzbierającej fali chorób i śmierci
[Ilustracja na stronie 12]
Rządy ludzkie nie potrafią się uporać z nędzą na świecie