„Sprawiedliwe są wszystkie Jego drogi”

1, 2. (a) Jakiej rażącej niesprawiedliwości zaznał Józef? (b) Jak Jehowa wynagrodził Józefowi krzywdy?

BYŁA to rażąca niesprawiedliwość. Ten przystojny młody człowiek nie popełnił żadnego przestępstwa, a znalazł się w lochu, posądzony o próbę gwałtu. Nie po raz pierwszy jednak zaznał niesprawiedliwości. Kilka lat wcześniej 17-letni Józef — bo o nim mowa — został zdradzony przez własnych braci, którzy najpierw o mało go nie zabili, a potem sprzedali w niewolę do obcego kraju. Kiedy nie dał się tam uwieść żonie swojego pana, odtrącona kobieta fałszywie go oskarżyła i w ten sposób trafił do więzienia. Niestety, wyglądało na to, że nikt nie stanie w jego obronie.

² Wszystko to jednak widział Bóg, który „kocha prawość i sprawiedliwość” (Psalm 33:5). Zaczął więc działać, żeby naprawić te krzywdy. Tak pokierował wydarzeniami, że Józef w końcu odzyskał wolność. Co więcej, z więzienia wyniesiono go na niezwykle odpowiedzialne i zaszczytne stanowisko (Rodzaju 40:15; 41:41-43; Psalm 105:17, 18). Ostatecznie został oczyszczony z zarzutów i wykorzystał swoją wysoką pozycję do spełnienia woli Boga (Rodzaju 45:5-8).

3. Dlaczego wszyscy chcą być traktowani sprawiedliwie?

³ Czy takie relacje nie chwytają nas za serce? Kto z nas nie widział niesprawiedliwości albo sam nie padł jej ofiarą? Wszyscy chcemy być traktowani sprawiedliwie i bezstronnie. Nic w tym dziwnego, bo Jehowa wszczepił nam cechy będące odbiciem Jego osobowości, a jednym z Jego najważniejszych przymiotów jest właśnie sprawiedliwość (Rodzaju 1:27). Żeby dobrze poznać Jehowę, musimy zrozumieć, na czym polega Jego poczucie sprawiedliwości. Dzięki temu jeszcze bardziej będziemy cenić Jego wspaniałe metody działania i jeszcze bardziej zapragniemy się do Niego zbliżyć.

Czym jest sprawiedliwość?

4. Co ludzie często rozumieją przez sprawiedliwość?

⁴ Z ludzkiego punktu widzenia sprawiedliwość zwykle polega na rzetelnym stosowaniu przepisów prawa. W pewnej książce powiedziano, że „ma [ona] związek z prawem i obowiązkiem, z uprawnieniami i powinnościami, a zapłatę wymierza na zasadzie równości i odpowiednio do zasług” (Austin Fagothey, Right and Reason — Ethics in Theory and Practice). Ale w wypadku Jehowy sprawiedliwość to coś więcej niż mechaniczne stosowanie przepisów, wynikające z samego poczucia obowiązku.

5, 6. (a) Co oznaczają hebrajskie i greckie słowa odnoszące się do sprawiedliwości? (b) Co to znaczy, że Bóg jest sprawiedliwy?

⁵ Głębię sprawiedliwości Jehowy można lepiej zrozumieć dzięki rozważeniu hebrajskich i greckich odpowiedników tego słowa użytych w Biblii. W Pismach Hebrajskich w grę wchodzą trzy wyrazy. Słowo najczęściej tłumaczone na „sprawiedliwość” można też oddać jako „to, co słuszne” (Rodzaju 18:19, 25). Pozostałe dwa na ogół oddaje się słowem „prawość”. W Chrześcijańskich Pismach Greckich wyraz tłumaczony na „prawość” bywa definiowany jako „zgodność z tym, co słuszne lub sprawiedliwe”. Dlatego można powiedzieć, że w Biblii oba omawiane pojęcia — sprawiedliwość i prawość — są ze sobą ściśle powiązane (Amosa 5:24).

⁶ Gdy więc Biblia mówi, że Bóg jest sprawiedliwy, oznacza to, że bezstronnie i konsekwentnie robi On to, co jest słuszne i co należy robić (Rzymian 2:11). Trudno sobie wyobrazić, żeby zachowywał się inaczej. Wierny Bogu Elihu oświadczył: „Jest nie do pomyślenia, żeby prawdziwy Bóg postąpił niegodziwie, żeby Wszechmocny zrobił coś złego!” (Hioba 34:10). Jehowa rzeczywiście nie może ‛zrobić nic złego’. Dlaczego? Z dwóch podstawowych powodów.

7, 8. (a) Dlaczego Jehowa nie może się dopuszczać niesprawiedliwości? (b) Co jeszcze skłania Jehowę do sprawiedliwego postępowania?

⁷ Po pierwsze, Jehowa jest święty. Jak się dowiedzieliśmy z rozdziału 3, jest nieskończenie czysty i prostolinijny. Dlatego nie może postępować w sposób niesprawiedliwy. Zastanówmy się, co to oznacza. Świętość naszego niebiańskiego Ojca stanowi dla nas gwarancję, że On nigdy nie skrzywdzi swoich dzieci. Właśnie takie przekonanie miał Jezus. W ostatnią noc swojego życia na ziemi modlił się za uczniów: „Święty Ojcze, czuwaj nad nimi ze względu na swoje imię” (Jana 17:11). „Świętym Ojcem” nazwano w Biblii wyłącznie Jehowę. I słusznie, bo żaden inny ojciec nie dorównuje Mu świętością. Jezus bezgranicznie ufał, że w rękach takiego Ojca, w najwyższym stopniu czystego i bezgrzesznego, uczniowie będą naprawdę bezpieczni (Mateusza 23:9).

⁸ Po drugie, nieodłączną cechą Boga jest niesamolubna miłość. Również ona pobudza Go do sprawiedliwego traktowania innych. Przeciwieństwem takiej miłości jest chciwość i samolubstwo, które często prowadzą do różnych form niesprawiedliwości, jak choćby rasizm, dyskryminacja czy stronniczość. O Bogu miłości czytamy w Biblii, że „jest prawy, kocha prawe uczynki” (Psalm 11:7). On sam powiedział o sobie: „Ja, Jehowa, kocham sprawiedliwość” (Izajasza 61:8). Czy nie jest to pokrzepiające, że nasz Bóg z wielką przyjemnością robi to, co prawe i sprawiedliwe? (Jeremiasza 9:24).

Doskonała sprawiedliwość Jehowy a miłosierdzie

9-11. (a) Jaki związek ma sprawiedliwość Jehowy z Jego miłosierdziem? (b) Jak w stosunku do grzesznych ludzi Jehowa przejawia sprawiedliwość i zarazem miłosierdzie?

⁹ Sprawiedliwość Jehowy, podobnie jak wszystkie inne cechy Jego niezrównanej osobowości, jest doskonała, nie ma żadnych braków. Mojżesz wysławiał Jehowę: „Skała — doskonałe są Jego dzieła, sprawiedliwe są wszystkie Jego drogi. Bóg wierny, któremu niesprawiedliwość jest obca, Bóg prawy i prostolinijny” (Powtórzonego Prawa 32:3, 4). Kiedy więc Jehowa przejawia sprawiedliwość, zawsze robi to w taki sposób, że nie można Mu nic zarzucić — nigdy nie jest zbyt pobłażliwy ani zbyt surowy.

¹⁰ Sprawiedliwość Jehowy ma ścisły związek z Jego miłosierdziem. W Psalmie 116:5 czytamy: „Jehowa jest współczujący i prawy [„sprawiedliwy”, Biblia warszawska], nasz Bóg jest miłosierny”. Jest On więc sprawiedliwy i zarazem miłosierny. Cechy te nie kolidują ze sobą. Bóg przejawia miłosierdzie nie po to, żeby łagodzić swoją sprawiedliwość, jak gdyby była ona zbyt surowa. Przeciwnie, często okazuje oba te przymioty jednocześnie. Zilustrujmy to pewnym przykładem.

¹¹ Wszyscy ludzie są dziedzicznie obciążeni grzechem i dlatego zasługują na śmierć, która jest karą za grzech (Rzymian 5:12). Jednak śmierć grzeszników nie sprawia Jehowie przyjemności. Jest On „Bogiem, który chętnie przebacza, Bogiem współczującym i miłosiernym” (Nehemiasza 9:17). Z drugiej strony ze względu na swoją świętość nie akceptuje nieprawości. Jak wobec tego może okazywać miłosierdzie ludziom grzesznym od urodzenia? Odpowiedź na to pytanie jest zarazem jedną z najwspanialszych prawd ze Słowa Bożego: Jehowa postanowił wybawić ludzi, dostarczając za nich okup. Więcej na ten temat dowiemy się z rozdziału 14. Postanowienie o okupie jest w najwyższym stopniu sprawiedliwe, jak również miłosierne. Dzięki niemu Jehowa może życzliwie okazywać miłosierdzie skruszonym grzesznikom, nie pomijając przy tym zasad swojej doskonałej sprawiedliwości (Rzymian 3:21-26).

Sprawiedliwość Jehowy niesie pokrzepienie

12, 13. (a) Dlaczego sprawiedliwość Jehowy przyciąga nas do Niego? (b) Jaki wniosek dotyczący sprawiedliwości Jehowy wyciągnął Dawid i dlaczego to nas pokrzepia?

¹² Sprawiedliwość Jehowy nie jest bezduszna ani odpychająca, ale ujmuje i przyciąga. Z Biblii jasno wynika, że cechuje ją współczucie. Przeanalizujmy kilka przykładów, które pokazują, jak sprawiedliwość Jehowy niesie pokrzepienie.

¹³ Jehowa, kierując się doskonałą sprawiedliwością, jest wobec swoich sług wierny i lojalny. Przekonał się o tym psalmista Dawid. Jaki wniosek wyciągnął z własnych przeżyć i z rozmyślania nad czynami Boga? Napisał: „Jehowa kocha sprawiedliwość i nie opuści swoich lojalnych sług. Zawsze będzie ich strzegł” (Psalm 37:28). To naprawdę bardzo pokrzepiające! Nasz Bóg ani na chwilę nie zostawi swoich lojalnych sług. Możemy więc ufać, że zawsze będzie blisko nas i zapewni nam czułą opiekę. Gwarancją tego jest właśnie Jego sprawiedliwość! (Przysłów 2:7, 8).

14. Jak w Prawie, które Jehowa dał Izraelitom, widać Jego troskę o pokrzywdzonych?

¹⁴ Sprawiedliwy Bóg jest wrażliwy na potrzeby cierpiących. Jego troskę o pokrzywdzonych widać wyraźnie w Prawie, które dał Izraelitom. Na przykład zawierało ono przepisy zobowiązujące ich do należytego dbania o sieroty i wdowy (Powtórzonego Prawa 24:17-21). Jehowa wiedział, jak ciężkie jest nieraz życie takich rodzin, dlatego sam stał się ich Sędzią i Obrońcą i po ojcowsku ‛oddawał sprawiedliwość sierocie [dosłownie „chłopcu bez ojca”, przypis] i wdowie’ (Powtórzonego Prawa 10:18; Psalm 68:5)a. Ostrzegł Izraelitów, że jeśli będą ciemiężyć bezbronne kobiety i dzieci, na pewno zareaguje na krzyk takich osób. Oświadczył: „Wybuchnę gniewem” (Wyjścia 22:22-24). Gniew nie należy do głównych cech Jehowy, ale gdy ludzie rozmyślnie krzywdzą innych, zwłaszcza biednych i bezbronnych, budzi to Jego sprawiedliwe oburzenie (Psalm 103:6).

15, 16. Co dobitnie świadczy o bezstronności Jehowy?

¹⁵ Jehowa zapewnia nas też, że „nikogo nie traktuje stronniczo ani nie przyjmuje łapówki” (Powtórzonego Prawa 10:17). W odróżnieniu od wielu ludzi mających władzę lub wpływy nie daje się zaślepić czyimś bogactwem albo wyglądem. Nikogo nie dyskryminuje ani nie faworyzuje. Zwróćmy uwagę na pewien dobitny dowód Jego bezstronności: Możliwość służenia Mu i uzyskania w przyszłości życia wiecznego nie została zastrzeżona dla jakiejś elitarnej grupy. Przeciwnie, „Jego uznaniem cieszy się każdy, kto się Go boi i czyni to, co właściwe, bez względu na to, z jakiego pochodzi narodu” (Dzieje 10:34, 35). Ten wspaniały zaszczyt Bóg udostępnił wszystkim ludziom, niezależnie od ich pozycji społecznej, koloru skóry czy miejsca zamieszkania. Czy nie dowodzi to najlepiej pojętej sprawiedliwości?

¹⁶ Ale na nasz szacunek zasługuje jeszcze inny aspekt doskonałej sprawiedliwości Jehowy: sposób, w jaki traktuje On osoby łamiące Jego słuszne zasady. Przeanalizujmy to szerzej.

Winni nie unikną kary

17. Wyjaśnij, dlaczego powszechne dziś zło nie oznacza, że Bóg jest niesprawiedliwy.

¹⁷ Ktoś mógłby zapytać: Skoro Jehowa nie akceptuje niesprawiedliwości, to dlaczego na świecie szerzy się niegodziwość i tyle ludzi niewinnie cierpi? Taki stan rzeczy w żadnym wypadku nie oznacza, że Jehowa jest niesprawiedliwy. Powszechne dziś zło i cierpienia są następstwem grzechu odziedziczonego po Adamie. W świecie, w którym niedoskonali ludzie nie trzymają się praw Jehowy, rzeczywiście niesprawiedliwość jest widoczna na każdym kroku — ale do czasu (Powtórzonego Prawa 32:5).

18, 19. Skąd wiadomo, że Jehowa nie będzie bez końca tolerował rozmyślnego łamania Jego sprawiedliwych praw?

¹⁸ Chociaż Jehowa bardzo miłosiernie postępuje ze szczerymi osobami, które się do Niego zbliżają, nie będzie bez końca tolerował sytuacji przynoszącej ujmę Jego świętemu imieniu (Psalm 74:10, 22, 23). Sprawiedliwy Bóg nie pozwoli z siebie drwić — na rozmyślnych grzesznikach wykona zasłużony wyrok. Jehowa to „Bóg miłosierny i współczujący, nieskłonny do gniewu, pełen lojalnej miłości i prawdomówny (...), lecz w żadnym razie nie pozwoli winnemu ujść bezkarnie” (Wyjścia 34:6, 7). Zgodnie z tymi słowami czuł się czasem zmuszony wymierzyć karę tym, którzy świadomie przekraczali Jego sprawiedliwe prawa.

¹⁹ Zobaczmy na przykład, jak Bóg traktował starożytnych Izraelitów. Nawet gdy już osiedlili się w Ziemi Obiecanej, wiele razy łamali Jego prawa. Ale chociaż swoją niewiernością Go zasmucali, nie odrzucił ich od razu (Psalm 78:38-41). Miłosiernie umożliwiał im zmianę postępowania. Powiedział do nich: „Śmierć grzesznika nie sprawia mi przyjemności. Chciałbym raczej, żeby grzesznik zawrócił ze złej drogi i żył. Zawróćcie, zawróćcie ze złej drogi, bo czemu mielibyście umrzeć, domu Izraela?” (Ezechiela 33:11). Jehowa ceni życie ludzkie, dlatego za pośrednictwem proroków nieustannie wzywał Izraelitów, żeby ‛zawrócili ze złej drogi’. Na ogół jednak byli uparci i nie chcieli słuchać ani też okazać skruchy. W końcu Jehowa — ze względu na swoje święte imię i wszystko, co się za nim kryje — wydał ich w ręce wrogów (Nehemiasza 9:26-30).

20. (a) Czego uczy nas o Jehowie Jego postępowanie z Izraelitami? (b) Dlaczego trafnym symbolem sprawiedliwości Jehowy jest lew?

²⁰ Analizując postępowanie Jehowy z Izraelitami, wiele się o Nim uczymy. Uświadamiamy sobie, że Jego wszystkowidzące oczy dostrzegają nieprawość i że jest nią głęboko poruszony (Przysłów 15:3). Czujemy się pokrzepieni, wiedząc, że Bóg chętnie okazuje miłosierdzie, gdy tylko ma do tego podstawy. Nigdy też nie wymierza sprawiedliwości pochopnie. Ponieważ jest cierpliwy, ludzie często mylnie sądzą, że w ogóle nie ukarze niegodziwych. Prawda jest jednak zupełnie inna. Dzieje Izraelitów dowodzą, że Boża cierpliwość ma swoje granice. Jehowa stanowczo obstaje przy tym, co prawe. Nie przypomina ludzi, którzy cofają się przed egzekwowaniem sprawiedliwości, ale zawsze ma odwagę stanąć w jej obronie. Właśnie dlatego w wizjach obecności i tronu Boga występuje lew, symbol Jego sprawiedliwości połączonej z odwagą (Ezechiela 1:10; Objawienie 4:7)b. Możemy więc być pewni, że zgodnie ze swoją obietnicą usunie On z ziemi wszelką niesprawiedliwość. Boży sposób sądzenia można streścić następująco: gdzie potrzeba — stanowczość, gdzie to możliwe — miłosierdzie (2 Piotra 3:9).

Zbliż się do sprawiedliwego Boga

21. Co powinniśmy myśleć o Jehowie, gdy zastanawiamy się nad Jego sprawiedliwością?

²¹ Kiedy rozmyślamy nad przejawami sprawiedliwości Jehowy, nie powinniśmy uważać, że jest On bezdusznym, surowym sędzią, zainteresowanym tylko karaniem winnych. Powinniśmy widzieć w Nim kochającego, choć stanowczego Ojca, który zawsze traktuje swoje dzieci w najwłaściwszy sposób. Będąc prawym i sprawiedliwym Ojcem, Jehowa zdecydowanie trzyma się tego, co słuszne. Tę stanowczość równoważy jednak tkliwym współczuciem dla swoich ziemskich dzieci, które potrzebują Jego pomocy i przebaczenia (Psalm 103:10, 13).

22. Jaką perspektywę otworzył przed nami Jehowa, kierując się sprawiedliwością, i dlaczego to zrobił?

²² Możemy być naprawdę wdzięczni, że sprawiedliwość Boża nie polega jedynie na karaniu tych, którzy źle postępują. Kierując się nią, Jehowa otworzył przed nami zachwycającą perspektywę — perspektywę na doskonałe, bezkresne życie w świecie, w którym „ma (...) panować prawość” (2 Piotra 3:13). Zrobił to dlatego, że w swojej sprawiedliwości chce nas wybawić, a nie potępić. Gdy lepiej rozumiemy głębię sprawiedliwości Jehowy, rzeczywiście pragniemy się do Niego zbliżyć. W następnych rozdziałach dokładniej się przyjrzymy, jak Jehowa uzewnętrznia ten niezrównany przymiot.