NKHANI YOPFUNZIRA 12
NYIMBO NA. 119 Tikhale Ndi Chikhulupiriro Cholimba
Pitirizani kufamba mu chikhulupiriro
“Tinkufamba motsogolerewa na chikhulupiriro, osati motsogolerewa na vowoneka na maso.”—2 AKOR. 5:7.
CHOLINGA
Kuona vomwe vingatithandize kuti tipitirize kufamba mu chikhulupiriro pomwe tinkusalula vinthu vodekana maninge.
1. Ko ndawa chani Paulo ambakhala wokondwa pokumbukira vomwe adachita pa moyo wake?
NTUMI Paulo, ambadziwa kuti aphewe pakandopita kanthawe pang’ono koma pakuganizira momwe moyo wake wenzere iye adakondwa maninge. Iye adanena kuti: “Nathamanga pa mpikisano moyu mpakana kumapeto. Napitiriza kukhala na chikhulupiriro.” (2 Tim. 4:6-8) Paulo adachita vosalula va nzeru pa moyo wake ninge Mkhrisitu ndipo ambadziwa kuti ambakondweresa Yahova. Isepanombo tinkufuna kuchita vosalula vabwino na kukhala obvumizika kwa Yahova. Manje ko tichadekana kuchita chani?
2. Ko kufamba mu chikhulupiriro kutanthauza chani?
2 Pakulewa va iye yekha na Akhrisitu anango okhulupirika, Paulo adalewa kuti: “Tinkufamba motsogolerewa na chikhulupiriro, osati motsogolerewa na vowoneka na maso.” (2 Akor. 5:7) Ko vimwevi vinkutanthauza chani? M’Baibolo, mawu yakuti “kufamba,” nthawe zinango yatanthauza momwe munthu angasalulire vochita pa moyo wake. Munthu akambafamba motsogolerewa na vinthu vowoneka na maso, iye asalula kuchita vinthu mobverana na vinthu vomwe ankuona na kubva. Munjira inango munthu akambafamba mu chikhulupiriro, iye asalula vinthu mobverana na momwe Yahova avionera. Vochita vake viwonesa kuti anachikhulupiriro chakuti Yahova adzamudalise na kuti malangizo ya Yahova yomwe tiyagumana m’Baibolo nthawe zose niyabwino kwa isepano.—Sal. 119:66; Aheb. 11:6.
3. Ko kufamba mu chikhulupiriro kubweresa madaliso yaponi? (2 Akorinto 4:18)
3 Ni shuwadi kuti tose isepano nthawe zinango tisalula kuchita vinthu mobverana na vomwe tinkuona na kubva. Koma tikambandoganizira vinthu vimwevi basi pomwe tinkuchita vosalula, tidzagumane na mabvuto. Ko ndawa chani? Ndawa yakuti ni nthawelini zose pomwe tikhulupirira vinthu vomwe tinkuwona na kubva. Tikambasalula kuchita vinthu mobverana na vomwe tinkuona na kubva basi, tidzamalizire kuchita vosalula vomwe Yahova angakondwe navolini. (Mla. 11:9; Mat. 24:37-39) Koma tikambafamba mu chikhulupiriro, tidzachite chosalula chomwe ni “chobvumizika kwa Ambuya.” (Aef. 5:10) Kuingizira pamwapa, kutewedza malangizo ya Mulungu kudzatipase ntendere wa m’maganizo na chimwemwe chaicho. (Sal. 16:8, 9; Yes. 48:17, 18) Ndipo tikapitiriza kufamba mu chikhulupiriro tidzakhale na moyo wosapera.—Werengani 2 Akorinto 4:18.
4. Ko munthu angadziwe tani kuti ankufamba mu chikhulupiriro panango mu vinthu vowoneka na maso?
4 Ko tingadziwe tani kuti tinkufamba mu chikhulupiriro panango mu vowoneka na maso? Tichadekana kudzibvunza kuti: Ko niganizira chani pomwe ninkufuna kusalula vinthu? Ko niganizira maninge vinthu vomwe ninkukwanisa kuviona basi? Olo panango nisalula vinthu mobverana na malangizo ya Yahova? Mu pfunziro mweino tione momwe tingapitirizire kufamba muchikhulupiriro pavochitika vitatu vodekana maninge: Pomwe tinkufaga basa, pomwe tinkufuna kusalula munthu yemwe tingadzalowolane naye na pomwe tatambira malangizo ya mu gulu ya Yahova. Ndipo pachochitika chirichose, tione vinthu vomwe tingadekane kuviganizira kuti tisalule bwino vinthu.
POMWE TINKUFAGA BASA
5. Ko tichadekana kuganiza chani pomwe tinkufaga basa?
5 Tose isepano tinkufuna kudzisamalira na kusamalira vosowa va banja yathu. (Mla. 7:12; 1 Tim. 5:8) Basa zinango zinamalipiro yabwino kuposha basa zinango. Mwakuti munthu angakwanise kumbasamalira banja yake nakusunga kobiri zinango kuti adzaphatise basa kutsogolo. Koma basa zinango malipiro yake yandokwana kusamalira vosowa va pabanja basi. Pomwe tinkusalula basa, ni shuwadi kuti tifunika kuganizira malipiro yake, koma tikambandoganizira va malipiro yokha basi tidzakhele tinkufamba mu vinthu vowoneka na maso.
6. Ko tingafambe tani mu chikhulupiriro pomwe tinkufaga basa? (Aheberi 13:5)
6 Tikambafamba mu chikhulupiriro tidzakumbukire pomwe momwe basa yomwe tinkufuna kusalula ingakhudzire ushamwali wathu na Yahova. Tingadzibvunze kuti: ‘Ko basa mweyi ingambadzanichitise kuchita vinthu vinango vomwe Yahova avizonda?’ (Miy. 6:16-19) ‘Ko ingadzanichitise kuluza misonkhano panango kukhala na nthawe ing’onong’ono yakuti nimbalalikire nakupfunzira Baibolo? Ko ningambadzafunike kumala nthawe ikulu niri kutali na banja yangu?’ (Afil. 1:10) Peno m’bodzi mwa mibvunzo mwaya mungadawire kuti inde, chingakhale cha nzeru kuleka kubvuma basa mweyi olo kuti vinkushupa kugumana basa. Isepano tinkufamba mu chikhulupiriro, ndipomwapa tisalula vinthu vomwe vionesa chikhulupiriro chathu chakuti Yahova adzasamalire vosowa vathu.—Mat. 6:33; werengani Aheberi 13:5.
7-8. Ko m’bale munango wa ku América do Sul adafamba tani mu chikhulupiriro? (Onani pomwe foto.)
7 Onani momwe Javier,a m’bale munango waku América do Sol adaonera kudekana kwa kufamba mu chikhulupiriro. Iye adanena kuti: “Inepano nidafaga basa yomwe yenze na malipiro yazinji maninge yomwe idakanithandiza kuchita vinthu vizinji maninge.” Koma Javier ambafuna maninge kuyamba upainiya, iye adafotokoza kuti: “Pomwe nimbayenda kuti nikagumane na abwana womwe ambafuna kuninemba basa, nidapemphera kwa Yahova nkukumbira thandizo ndawa nimbakhulupirira kuti Yahova ankudziwa vomwe ninkufunikira. Inepano nimbafuna basa ya malipiro yabwino koma osati yomwe inganikangise kuchitira Yahova vinthu vizinji.”
8 Javier adanena kuti: “Pomwe nimbacheza na abwana womwe ambafuna kuninemba basa, iwo adaniuza kuti nthawe zizinji umbadzamale nthawe ikulu maninge unkuphata basa. Mwaulemu inepano nidawafotokozera kuti inepano ningakwaniselini kumbachita vimwevi ndawa ya utumiki wangu kwa Yahova.” Javier adasalula kuleka kubvuma basa mweyi. Masondo yawiri patsogolo pake adakhala mpainiya. Patsogolo pake gole mweyo letu adagumana basa yomwe ambamala nthawe ing’onong’ono ankuiphata. Iye adalewa kuti: “Yahova adabvesera mapemphero yangu ndipo adanithandiza kuti ningumane basa yomwe imbanipasa nthawe kuti nimbachite upainiya. Inepano nikhala wokondwa ndawa yakuti basa mweyi inipasa nthawe yakuti nimbatumikire Yahova na kumbathandiza abale na alongo.”
Peno mungagumane basa, ko mudzasalule kuthemba kuti Yahova adziwa vomwe ni vabwino kwa imwepo? (Onani ndime 7-8)
9. Ko mwapfunzira chani pa vomwe vidachitikira Trésor?
9 Ko tingachite tani peno tazindikira kuti basa yomwe tinkuphata inkutikangisa kuti timbafambe mu chikhulupiriro? Onani vomwe vidachitikira m’bale munango waku Congo dzina yake Trésor. Iye adanena kuti: “Inepano nimbaphata basa yomwe nimbaikonda maninge ndipo nimbatambira kobiri zizinji kuingizira maulendo yatatu pakulinganiza na malipiro ya basa yomwe ningaphata pakuyamba ndipo wanthu ambanipasa ulemu.” Koma Trésor ambaluza misonkhano nthawe zinango ndawa yakuti ambafunika kuphata basa nthawe ikulu maninge. Ndipo ambachichimiziwa kuti ambaname na cholinga chakuti ambabise vinthu voipa vomwe empereza yawo imbachita. Trésor ambafuna kuchoka pa empereza mweyi koma wenze na mantha kuti angagumanelini pomwe basa inango. Ko nchani chomwe chidamuthandiza? Iye adanena kuti: “Lemba ya Habakuku 3:17-19 idanithandiza kubvesa kuti Yahova nthawe zose adzanisamalire olo nichisiya basa mweyi nkugumana basa inango yomwe ningatambire kobiri zing’onong’ono. Ndipomwapa, nidakumbira kuti nisiye basa.” Trésor adapitiriza kufotokoza kuti: “Mabwana yazinji yaganiza kuti anyabasa wawo ni wokonzeka kuchita chirichose kuti ambatambire kobiri zizinji, kuphatanidza kupitiriza kuphata basa pa nthawe yomwe angakhale na banja yawo komasoti nthawe yomwe angaiphatise basa pakutumikira Mulungu. Inepano ndine wokondwa ndawa nidakwanisa kuteteza ushamwali wangu na wa banja yangu kwa Yahova. Gole ibodzi patsogolo pake Yahova adanithandiza kugumana basa yabwino ndipo kobiri yomwe nitambira inithandiza kuti nimbasamalire vosowa va banja yangu komasoti ni na nthawe ikulu kuti nimbatumikire Yahova.” Tikambaikha Yahova pa malo yakuyamba, ni shuwadi kuti tingambagumane na bvuto yosowa kobiri, koma Yahova nthawe zose adzatisamalire. Tikambathemba malangizo na mapolomisi ya Yahova tidzapitirize kufamba mu chikhulupiriro ndipo mosakaikira Yahova adzatidalise.
POMWE TINKUSALULA MUNTHU YEMWE TIDZALOWOLANE NAYE
10. Ko nchani chingachitise munthu kuti afambe mu vinthu vowoneka na maso pomwe ankufaga munthu wodzalowolana naye?
10 Banja ni mphaso yochokera kwa Yahova, ndipo palibe bvuto kufuna kulowola. Pakufuna kusalula munthu yemwe tidzalowolane naye, panango mulongo angaganizire maninge va makhalidwe ya m’bale, maonekedwe yake, mbiri yake komasoti momwe iye asamalilira kobiri.b Angaganizire pomwe va momwe m’bale muyo achitira vinthu na wanthu wa m’banja yake komasoti peno iye amuchitisa kukhala wokondwa. Vose vimwevi ni vinthu vofunika. Koma peno mulongo muyo angaganizire vinthu vimwevi basi, iye adzakhale kuti ankufamba mu vinthu vowoneka na maso.
11. Ko tidekana kuchita chani kuti tifambe mu chikhulupiriro pomwe tinkusalula munthu wodzalowolana naye? (1 Akorinto 7:39)
11 Yahova akhala wokondwa maninge na abale na alongo omwe atewedza malangizo yake pomwe ankusalula munthu yemwe adzalowolane naye. Mwakulinganiza, iwo alemekeza maninge malangizo yodikhira mpakana kupitirira “pachimake pa ulumbwana” akanati akhala pachibwenzi. (1 Akor. 7:36) Iwo pomwe aganizira maninge vakuti munthu yemwe ankufuna kudzalowolana naye adzakhale na mankhalidwe yomwe Yahova alewa kuti mwamuna panango nkazi adekana kukhala nayo. (Miy. 31:10-13, 26-28; Aef. 5:33; 1 Tim. 5:8) Iwo akhalalini pachibwenzi na munthu yemwe atumikiralini Yahova, m’malo mwa vimwevi aphatisira basa malangizo yakuti ‘mumbalowolane mwa Ambuya’ yomwe yagumanika pa 1 Akorinto 7:39. (Werengani.) Iwo apitiriza kufamba mu chikhulupiriro ndipo apitiriza kukhulupirira kuti Yahova nthawe zose adzawasamalire kuposha munthu aliyese.—Sal. 55:22.
12. Ko mwapfunzira chani pa vomwe vidachitikira Rosa?
12 Onani vomwe vidachitika na mpainiya munango waku Colombia dzina yake Rosa. Ndawa ya basa yake iye ambakhala nthawe ikulu maninge pabodzi na mwamuna munango yemwe wenzelini Mboni ndipo mwamuna moyu adayamba kumufuna. Iyembo Rosa adayamba kumufunambo. Rosa adafotokoza kuti: “Mwamuna moyu ambaoneka kuti ni munthu wabwino, nthawe zinango ambaphata basa yothandiza wanthu komasoti ambakhala moyo wabwino. Kuingizira pamwapa iye ambanichitira vinthu mwachikondi iye wenze mwamuna yemwe inepano nimbamufuna. Koma bvuto ni yakuti wenzelini wa Mboni za Yahova. Pa nthawe mweire inepano nimbadzibva kuti niri nekhanekha, ndipo nimbafuna maninge kuti nilowolewe, koma nenze nikalibe nagumana munthu mu gulu yathu ndipo venze voshupa maninge kuti nimulambe mwamuna moyu ndawa yakuti nimbamufuna maninge.” Olo nteno, Rosa alibe kubvuma kuti maganizo yake yamuchitise kufamba mu vinthu vowoneka na maso, iye adakumbukira vomwe vingachitike na ushamwali wake na Yahova peno angalowolane na mwamuna moyu. Ndipomwapa, iye adasalula kusiya kubverana naye ndipo adayamba kuchita khama maninge pa vinthu vauzimu. Patsogolo pake iye adachemerewa kuti akangene mu shikola yolalikira va Ufumu. Ndipo manjeuno ankutumikira ninge mpainiya wapadera. Rosa adanena kuti: “Ndine wokondwa maninge ndawa ya madaliso yomwe Yahova wanipasa.” Shuwadi kuti nthawe zinango nivoshupa maninge kufamba mu chikhulupiriro makamaka pa vinthu vomwe vingasokoneze maganizo yathu. Koma peno tingasiye kuti Yahova atitsogolere vinthu vidzatifambire bwino.
POMWE TINKUTAMBIRA MALANGIZO YA GULU YA YAHOVA
13. Ko nchani chomwe chingachitise kuti tifambe mu vinthu vowoneka na maso tikatambira malangizo?
13 Kawirikawiri titambira malangizo ya gulu yomwe yatithandiza kuti timbatumikire Yahova munjira yobvumizika. Malangizo mwaya yangachokere kwa akulu, onyang’anira madera, ku Beteli panango ku Bungwe Yotonga. Ko tingachite tani peno tinkubvesalini kuti ndawa chani tapasiwa malangizo mwaya? Nthawe zinango tingayambe kukumbukira mabvuto yomwe yangabwere ndawa yotewedzera malangizo mwaya. Nthawe zinango tingayambe kuganizira maninge vophonya va abale omwe atipasa malangizo.
14. Ko nchani chomwe chidzatithandize kuti tipitirize kufamba mu chikhulupiriro pomwe tatambira malangizo yochokera mgulu ya Yahova? (Aheberi 13:17)
14 Tikambafamba mu chikhulupiriro tithemba kuti Yahova atsongolera gulu yake ndipo adziwa mabvuto ya aliyese payekha. Ndipomwapa, tibvera malangizo ndipo tichita vimwevi mofunisisa. (Werengani Aheberi 13:17.) Tidziwa kuti kubvera kwathu kuchitisa kuti mpingo ukhale wobvana. (Aef. 4:2, 3) Podiya kuti abale omwe ankutitsogolera aphonyesa vinthu vinango, tikhala otsimikiza kuti Yahova adzatidalise tikakhala obvera. (1 Sam. 15:22) Peno pangafunike kuchinja kulikose Yahova adzakonze vimwevi pa nthawe yake.—Mika 7:7.
15-16. Ko nchani chomwe chidathandiza m’bale munango kuti apitirize kufamba mu chikhulupiriro pomwe adatambira malangizo yomwe ambayabvesalini bwino? (Onani pomwe foto.)
15 Onani chitsanzo chomwe chinkuonesa ubwino wofamba mu chikhulupiriro na kubvera malangizo ya gulu ya Yahova. Ku Peru, wanthu anango ayankhula chi Espanhol, koma wanthu azinji wa kumoku ayankhula viyankhulo vawo ndipo chibodzi mwa icho ni chiyankhulo cha chi Quéchua. Padapita magole yazinji maninge abale wa kumoku ankufaga wanthu wa chiyankhulo mwicho, koma padagumanika kuchinja kwa momwe angagumanire wanthu mwawa. (Aro. 13:1) Kuchinja kumoku kudachitisa kuti abale anango ayambe kudzibvunza kuti: Ko kuchinja kumoku kukhudzelini basa yolalikira mu chiyankhulo mwechi? Pomwe abale adabvera malangizo mwaya, Yahova adadalisa khama yawo yofaga wanthu oyankhula chiyankhulo cha chi Quéchua.
16 Kevin, yemwe ni nkulu mumpingo wa chiyankhulo cha chi Quéchua, wenze m’bodzi mwa abale omwe ambadera nkhawa va kuchinja mokule. Iye ambadzibvunza kuti: “Manje, ‘ko tingagumane tani wanthu oyankhula chiyankhulo cha chi Quéchua?’” Ko Kevin adachita tani? Iye adalewa kuti: “Inepano nidakumbukira lemba ya Miyambo 3:5 komasoti chitsanzo cha Mose. Yahova wenze adapereka malangizo yomwe yambaoneka ninge kuti ni yosafunika. Pomwe Aizirayeli ambachoka ku Iguputo, Yahova adauza Mose kuti ayende na njira ya ku Nyanja Ifuwira. Vimbawoneka ninge njira mweyi yenze ilibe kothawira ndipo vidakakhala vosashupa kuphatiwa na Aiguputo. Olo nteno, Mose adabvera ndipo Yahova adathandiza Aizirayeli pa kuchita chodabwisa chopasa chidwi maninge kuti apulumuse wanthu wake.” (Eks. 14:1, 2, 9-11, 21, 22) Olo kuti Kevin wenze na nkhawa, iye wenze wokonzeka kutewedza malangizo yanyowani. Ko phindu yenze iponi? Iye adalewa kuti: “Venze vokomedza maninge kuona momwe Yahova adatidalisira. Pakuyamba tikayenda mu dera yathu timbandogumana munthu m’bodzi panango awiri. Koma manjeuno tiganizira maninge mbuto zomwe zigumanika wanthu azinji omwe ayankhula chi Quéchua. Mwanjira mweyi, tikwanisa kucheza na wanthu azinji, kuchita maulendo yobwereza na mapfunziro ya Baibolo. Kuyingizira mwapa, chiwerengero cha wanthu wogumanika pa misonkhano chidaingizirika.” Mosakayika tikambafamba mu chikhulupiriro Yahova adzatidalise.
Abele adazindikira kuti ni vokwanisika kugumana wanthu woyankhula chi Quéchua mothandiziwa na wanthu anango (Onani ndime 15-16)
17. Ko mwapfunzira chani mu nkhani mweino?
17 Manje tawona momwe tingapitirizire kufamba mu chikhulupiriro pomwe tinkuchita vosalula pa vinthu vitatu vodekana maninge. Koma tidekana kupitiriza kufamba mu chikhulupiriro pa vinthu vose vomwe tingachite pa moyo wathu. Mwakulinganiza, momwe tisalulira vinthu vokondweresa, momwe tiphatisira basa nthawe yathu, momwe tingasalulire mapfunziro na pomwe tinkusankhula nkhani zokhudza kulera wana. Pa chosalula chirichose pa moyo wathu tichadekanalini kuganizira vinthu vowoneka na maso basi. Koma tidekana kuganizira maninge va ushamwali wathu na Yahova, malangizo yake na polomisi yake yakuti nthawe zose adzatisamalire. Tikachita vimwevi ‘tidzafambe mu dzina ya Yahova Mulungu wathu mpakana kalekale.’—Mika 4:5.
NYIMBO NA. 156 Ndi Maso a Chikhulupiro
a Madzina yanango yachinjiwa.
b Kuti tibvese bwino, ndime mweyi inkulewa va mulongo yemwe ankufaga mwamuna yemwe adzalowolane naye. Koma malangizo mwaya ni yothandiza pomwe kwa m’bale yemwe ankufaga nkazi yemwe ankufuna kudzalowolana naye.