Tewedzerani khama ya Yesu mu umboni

1. Ko nchani chomwe chisiyanisa wanthu wa Yahova na wanthu wale womwe adzinena kuti ni Akhrisitu?

PENO pana chinthu chomwe chisiyanisa wanthu wa Yahova na wale omwe adzinena kuti ni Akhrisitu ni khamaa mu umboni. (Tito 2:14) Koma nthawe zinango vingakhale voshupa kudzibva wokondwa kuyenda mu umboni. Panango imwepo mungadzilinganizembo na mawu yomwe m’bale munango wakhama adanena kuti: “Pana nthawe zinango zomwe inepano nikhalalini na chifuno chofuna kulalikira.”

2. Ko ndawa chani nthawe zinango tingakhalelini okondwa kuyenda mu umboni?

² Vingachitike kuti imwepo mungakhale wokondwa maninge pochita utumiki unango mgulu ya Yahova m’malo moyenda mu umboni. Ndawa chani vimwevi vichitika? Mwakulinganiza, ganizirani vomwe vichitika tikakhala kuti tinkukonza pomwe panango kumamanga nyumba za Ufumu, tinkupereka chithandizo chakuthupi panango kulimbikisa abale wathu. Pa vochitika vimwevi tikwanisiratu kuona maphindu ya basa yomwe tinkuchita komasoti tilimbikisiwa. Kuingizira mwapa, vochitika va pa nthawe mweyo vikhala vabwino maninge. Pamwapo letu tikwanisa kuona chikondi na kubverana kwa abale na alongo ndipo titsimikiza kuti ndise wofunika ndawa ya vomwe tachita. Koma pavochitika vinango vingachitike kuti isepano takhala tinkulalikira mu gawo ibodzi na ibodzi kwa magole yazinji ndipo maphindu yake yankuwonekalini bwinobwino. Panango wanthu anango afunalini kubva va ntontholo wathu. Ndipo tinkudziwa kuti pomwe tinkufika kumapeto chaiko kwa ntsiku zomalizira zino tigumana na vidzudzo vizinji. (Mat. 10:22) Ko nchani chomwe chingatithandize kupitiriza na kuingizira khama yathu mu umboni?

3. Ko tapfunzira chani va khama ya Yesu pa Luka 13:6-9?

³ Tingapfunzire kukhala wa khama mu umboni tikambakambirana va chitsanzo cha Yesu. Pa nthawe yose ya utumiki wake, khama yake ilibe kuchepa. Kunena shuwa khama yake idapitiriza kuyingizirika pomwe iye ambalalikira. (Werengani Luka 13:6-9.) Mu chitsanzo chake chinango, Yesu adalinganiza utumiki na khama yomwe mwamuna munango ambachita pa kusamalira munda wake wa uva. Mwamuna muyu adamala magole yatatu ankusamalira muti wa nkuyu yemwe ambabalalini vipaso. Nchibodzibodzimbo, Yesu adamala magole pafupifupi yatatu ankulalikira kwa Ayuda ndipo azinji alibe kubvera ntontholo wake. Koma ninge mwamuna ule yemwe alibe kusiya kusamalira muti wake wa nkuyu, Yesu alibe kuwasiya wanthu mwawa ndipo alibe kukhumudwa pa utumiki wake. Koma iye adadzipereka maninge kuthandiza wanthu kuti abvume ntontholo wabwino.

4. Ko ni vinthu vinayi viponi vomwe tipfunzire pa chitsanzo cha Yesu?

⁴ Mu pfunziro mweyi tione momwe Yesu adawonesera khama mu umboni makamaka pa minyezi 6 yomalizira ya utumiki wake pano padziko yapasi. Kupfunzira vomwe Yesu adapfunzisa na kutewedzera chitsanzo chake vidzatithandize kuingizira khama yathu. Tikambirane vinthu vinayi vomwe vingatithandize kupfunzira chitsanzo cha Yesu: (1) Iye ambaganizira va cholinga cha Yahova, (2) Iye ambadziwa bwinobwino mapolomisi ya m’Baibolo, (3) Iye ambathemba thandizo ya Yahova ndipo (4) Iye wenze na maganizo ya chikatikati kwa wanthu.

IYE AMBAGANIZIRA MANINGE VA CHIFUNIRO CHA YAHOVA

5. Ko Yesu adaonesa tani kuti ambachita khama pakuchita chifuniro cha Mulungu?

⁵ Yesu adalalikira mwakhama “ntontholo wabwino wa Ufumu” ndawa yakuti iye ambadziwa kuti ni vimwevi letu vomwe Mulungu ambafuna kuti achite. (Luka 4:43) Kwa Yesu kulalikira yenze basa yodekana maninge pa moyo wake. Olo kumamaliziro kwa minyezi 6 ya utumiki wake iye adapitiriza kufamba “thaundi na thaundi muyi na muyi” ankupfunzisa wanthu. (Luka 13:22) Yesu adapfunzisa pomwe anango kuti alalikire va ntontholo wabwino ninge iye.—Luka 10:1.

6. Ko basa yolalikira ibverana tani na mautumiki yanango? (Onani pomwe foto.)

⁶ Ntsiku zino kulalikira ntontholo wabwino ni basa yodekana maninge yomwe Yahova na Yesu ankufuna kuti tichite. (Mat. 24:14; 28:19, 20) Chaivo ni vakuti basa iriyose yomwe tinkumuchitira Yahova ithandizira basa ikulu yomwe ni yolalikira. Mwakulinganiza, timanga nyumba za Ufumu na cholinga chakuti wanthu wachidwi akhale na malo yotumikirira Yahova. Kuingizira pamwapa, basa yose yomwe ichitika pa Beteli, cholinga chake nkuthandizira basa yolalikira. Ndipo thandizo ya kuthupi yomwe iperekewa indoperekewalini na cholinga chakuti isamalire vosowa vakuthupi va abale, koma na cholinga chakuti abwezerese pomwe khama yawo ya mu umboni. Ndipomwapa, tikambakumbukira kuti basa yolalikira ni chinthu chikulu maninge chomwe Yahova ankufuna kuti tichite, tidzachite khama kuti timbagumanike pa basa mweyi. János, nkulu munango wa ku Hungria, adanena kuti: “Inepano nthawe zose nikumbukira kuti palibe basa iriyose yomwe tingachite yomwe ingangene m’malo mwa basa yolalikira. Umoyu ni utumiki wathu ukulu maninge.”

7. Ko ndawa chani Yahova ankufuna kuti tipitirize kulalikira? (1 Timoteyo 2:3, 4)

⁷ Tingaingizire basa yathu ya mu umboni tikambawona wanthu ninge momwe Yahova awaonera. Iye ankufuna kuti wanthu azinji abve na kubvuma ntontholo wabwino kuti adzapulumuke. (Werengani 1 Timoteyo 2:3, 4.) Ndipomwapa, iye atithandiza kuingizira luso yathu pakulalikira ntontholo moyu. Chibodzi mwa chitsanzo mwechi ni kabulosha kakuti: Kondani wanthu mwa kuwapfunzisa, komwe katipasa malangizo yosashupa ya momwe tingayambisire macheza na kuyambisa mapfunziro ya Baibolo. Olo kuti wanthu anango angatumikirelini Yahova manjeuno, panango iwo angadzakhale na mwayi wochita vimwevi kumapeto kwa chisautso chikulu. Ndipomwapa, vomwe tingawauze manjeuno ni vomwe vingadzawathandize kutsogolo kuti achite chosalula chabwino. Koma vimwevi vingakwaniseke peno tingapitirize kulalikira mwakhama.

IYE AMBADZIWA POMWE BWINOBWINO MAPOLOMISI YA M’BAIBOLO

8. Ko kudziwa bwino mapolomisi ya m’Baibolo kudathandiza tani Yesu kuphatisa basa bwino nthawe yake?

⁸ Yesu ambadziwa momwe mapolomisi yanango ya m’Baibolo yadzakwanirisiriwe. Mwakulinganiza, iye ambadziwa kuti utumiki wake umale magole yatatu na hafu. (Dan. 9:26, 27) Iye ambadziwa pomwe, nthawe na momwe adzafere. (Luka 18:31-34) Ndipomwapa, iye ambaphatisa basa nthawe yake moyenerera pa kulalikira mwakhama kuti akwanirise utumiki wake.

9. Ko ndawa chani kudziwa mapolomisi ya m’Baibolo kungatilimbikise kulalikira mwakhama?

⁹ Kubvesa mapolomisi ya m’Baibolo kutilimbikisa kuti tilalikire mwakhama ndawa tinkudziwa kuti manjemanjepa mapeto ya dziko iyi yafike. Tinkukwanisa kuona vochitika va dziko iyi na vochita va wanthu momwe vinkukwanirisira mapolomisi ya m’Baibolo yolewa va ntsiku zomalizira. Tikwanisa pomwe kuona kugegedzana komwe kulipo pakati pa utongi wamphanvu pa dziko yose womwe ni wa Anglo-Americano na Rússia na madziko yanango yobverana nayo. Vimwevi vinkukwanirisa polomisi yakuti: Mpfumu ya ku sul na Mpfumu ya ku norte ‘idzamenyane ntsiku zomalizira.’ (Dan. 11:40) Ndipo tinkukwanisa pomwe kubvesa kuti mapazi ya chifanizo cha mu ulosi wa pa Danieli 2:43-45 yankuyimira utongi wamphanvu pa dziko yose womwe ni wa Anglo-Americano. Tinkutsimikizira kuti manjemanjepa Ufumu wa Mulungu udzadzonge utongi wa wanthu. Ulosi moyu utithandiza kubvesa nthawe yomwe tiri na kuti tinkudekana kulalikira va ntontholo wabwino mwakankulumize.

10. Ko ni mwanjira zinango ziponi momwe mapolomisi ya m’Baibolo yangatilimbikisire pa kulalikira?

¹⁰ Maulosi ya m’Baibolo yanena pomwe va chidikhiro chabwino maninge chomwe tinkufuna kuchilalikira. Carrie mulongo munango yemwe atumikira ku República Dominicana adanena kuti: “Nikambaganizira va vinthu vabwino maninge vomwe Yahova wapolomisa kudzachita kutsogolo, nikhala na chifuno chikulu chofuna kuuza anango. Wanthu ankulimbana na mabvuto yazinji ndipo vinkuchita kuonekeratu kuti iwo ankufunika kudziwa mapolomisi ya Yahova.” Kuingizira mwapa, maulosi ya m’Baibolo yankuchita kuwoneseratu kuti nthawe zose Yahova ankutithandiza pa basa mweyi. Leila, yemwe akhala ku Hungria adanena kuti: “Lemba ya Yesaya 11:6-9, inikumbusa kuti munthu aliyese angachinje na thandizo ya Yahova. Ndipomwapa, inepano ninkufuna kulalikira va ntontholo wabwino kwa wanthu wose olo kwa wale omwe angaoneke kuti angabvumelini.” Ndipo Christopher m’bale munango wa ku Zâmbia, adanena kuti: “Lemba ya Maliko 13:10 inena kuti ntontholo wabwino udzalalikiriwe pa dziko yose, ndipo ni mwayi ukulu maninge kuthandizira pa kukwanirisa ulosi moyu.” Manje tani kwa imwepo ni ulosi uponi wa m’Baibolo womwe ukulimbikisani kupitiriza kulalikira?

IYE AMBATHEMBA THANDIZO YA YAHOVA

11. Ko ndawa chani Yesu ambadekana kuthemba Yahova kuti apitirize kulalikira mwakhama? (Luka 12:49, 53)

¹¹ Yesu ambadziwa kuti Yahova amuthandize kuti apitirize kulalikira mwakhama. Olo kuti Yesu ambayankhula mwa ulemu komasoti ambasalula bwino vakuti ayankhule iye ambadziwa kuti ntontholo wabwino udzabwerese nkangano na chidzudzo chikulu. (Werengani Luka 12:49, 53.) Ndawa ya ulaliki wake atsogoleri wa vipembedzo adayesa kuti amuphe maulendo yazinji maninge. (Yoh. 8:59; 10:31, 39) Olo nteno, Yesu adapitiriza kulalikira ndawa ambadziwa kuti Yahova ali naye. Iye adanena kuti: ‘Nirilini nekha koma nili pabodzi na Ababa womwe adanituma, iye alibe kunisiya nekha ndawa nichita vinthu vomwe vimukondweresa nthawe zose.’—Yoh. 8:16, 29.

12. Ko Yesu adakonzekeresa tani atumi wake kuti apitirize kulalikira mwakhama olo kuti ankudzudziwa?

¹² Yesu adakumbusa pomwe atumi wake kuti iwo angathembembo thandizo ya Yahova. Maulendo yazinji iye adatsimikizira kuti Yahova adzawathandize nthawe zose pomwe ankugumana na chidzudzo. (Mat. 10:18-20; Luka 12:11, 12) Yesu adawakumbira pomwe kuti iwo akhale wochenjera. (Mat. 10:16; Luka 10:3) Iye adawalangiza kuti adekanalini kuchichimiza munthu kubvuma ntontholo wabwino. (Luka 10:10, 11) Ndipo adawauza pomwe kuti angadekane kuthawa peno pankufunika kuchita vimwevo. (Mat. 10:23) Olo kuti Yesu wenze wakhama komasoti ambathemba Yahova iye alibe kuchita vinthu voikha moyo wake pangozi.—Yoh. 11:53, 54.

13. Ko ndawa chani mungatsimikizire kuti Yahova adzakuthandizeni?

¹³ Ntsiku zino isembo tichadekana thandizo ya Yahova kuti tilalikire mwakhama pomwe tinkudzudziwa. (Chiv. 12:17) Ko ndawa chani mungatsimikizire kuti Yahova adzakuthandizeni? Ndawa ya vomwe Yesu adakumbira vomwe tivigumana mu lemba ya Yohani msolo 17. Pa lemba mweyi Yesu adakumbira kuti Yahova asamalire atumi wake ndipo iye adadawira pemphero mweyi. Bukhu ya Machitidwe iwonesa momwe Yahova adathandizira Atumi kuti ambalalikire mwakhama olo kuti ambatsutsiwa. Mu pemphero mweyi Yesu adakumbira pomwe Yahova kuti athandize wale womwe abvuma ntontholo womwe atumi ambalalikira. Pemphero mweyi inkuphatanidzambo imwepo. Yahova ankupitiriza kudawira pemphero mweyi mpakana manjeuno, iye adzakuthandizeni ninge momwe adathandizira atumi.—Yoh. 17:11, 15, 20.

14. Ko ndawa chani nthawe zose tikwanisa kupitiriza kulalikira mwakhama olo pa nthawe zoshupa? (Onani pomwe foto.)

¹⁴ Pomwe tinkufika kumapeto chaiko, vingakhale voshupa kulalikira ntontholo wabwino mwakhama. Koma Yesu adatitsimikizira kuti tidzapasiwe thandizo yose yomwe tinkufuna. (Luka 21:12-15) Ninge Yesu komasoti ateweri wake, isepano tisiya kuti munthu asalule yekha kutibvera panango neye ndipo tichichimizalini munthu. Olo m’madera yomwe basa yathu ni yolambiziwa abale wanthu akwanisa kulalikira ntontholo wabwino ndawa athemba Yahova osati mphanvu zawo. Ninge momwe Yahova adalimbikisira atumi wake m’mbuyo, iye achitambo chibodzibodzi ntsiku zino ‘kuti ntontholo wabwino ulalikiriwe kwa wanthu ose’ mobverana na chifuniro chake. (2 Tim. 4:17) Ndipomwapa, thembani Yahova, iye adzakuthandizeni kuti mupitirize kulalikira mwakhama.

IYE WENZE NA MAGANIZO YABWINO

15. Ko tinkudziwa tani kuti Yesu wenze na maganizo yabwino pa nkhani yolalikira?

¹⁵ Yesu wenze na maganizo yabwino pa basa yolalikira. Vimwevi vidamuthandiza kuti aleke kufoka na kupitiriza kuchita vomwe angakwanise. Mwakulinganiza, pafupifupi gole ibodzi pomwe iye adayamba kulalikira. Iye adazindikira kuti wanthu azinji ankufuna kubva ntontholo wabwino ndipo iye adalinganiza wanthu mwawa ninge munda womwe ankufuna kukololewa. (Yoh. 4:35) Patsogolo pa gole ibodzi panango na hafu, iye adauza atumi wake kuti: “Pali vinthu vizinji vofunika kukolola.” (Mat. 9:37, 38) Patsogolo pake iye adanena pomwe mawu mwayale kuti: “Pali vinthu vizinji vofunika kukolola . . . Kumbirani Munichiro munda kuti atumize anyabasa kuti akakolole.” (Luka 10:2) Yesu alibe kusiya kutsimikizira kuti wanthu angabvume ntontholo wabwino. Ndipo Iye ambakhala wokondwa maninge vimwevi vikachitika.—Luka 10:21.

16. Ko vitsanzo va Yesu vidathandiza tani atumi kuti akhale na maganizo yabwino pa nkhani yolalikira? (Luka 13:18-21) (Onani pomwe foto.)

¹⁶ Kuti athandize opfunzira wake kukhala wa khama, Yesu adaonesa kuti ntontholo womwe ambalalikira una maphindu yabwino. Mwakulinganiza, onani vitsanzo viwiri vomwe iye adafotokoza. (Werengani Luka 13:18-21.) Mu chitsanzo choyamba, Yesu adaphatisa basa kantsere ka mpiru pakufuna kupfunzisa kuti ntontholo wa Ufumu udzakule mochitisa chidwi ndipo palibe chomwe chidzaletse vimwevi. Mu chitsanzo chachiwiri, iye adaphatisa basa vofufumisira pakufuna kuonesa kuti ntontholo wa Ufumu udzafike kutali maninge ndipo udzachinje wanthu wale omwe adzaubvume olo kuti vingatenge nthawe kuti vimwevi vionekere. Mwanjira mweyi Yesu adaonesa opfunzira wake kuti ntontholo womwe iwo ambalalikira uthandiza wanthu azinji.

17. Ndawa chani tingapitirize kukhala na maganizo yabwino pa nkhani yolalikira?

¹⁷ Isepano tilimbikisiwa kupitiriza kukhala wakhama tikambakumbukira momwe basa yolalikira inkuthandizira wanthu azinji pa dziko yose yapasi. Gole iriyose mamidyau yazinji ya wanthu wachidwi afika pa Chikumbuso ndipo apfunzira Baibolo na wa Mboni za Yahova. Ndipo wanthu mamidyau yazinji maninge abatizika ndipo ayamba kuphatambo basa yolalikira pabodzi na isepano. Tinkudziwalini kuti ni wanthu angasi omwe adzabvume ntontholo wathu koma chomwe tinkudziwa ni chakuti Yahova ankubveranisa gulu ikulu maninge yomwe idzapulumuke pa chisautso chikulu. (Chiv. 7:9, 14) Yahova yemwe ni munichiro wa vokolola ankudziwa kuti wanthu azinji angabvume ntontholo wabwino. Ndawa ya vimwevi tina vifukwa vabwino vomwe vingatilimbikise kuti tipitirize kulalikira.

18. Ko tinkufuna kuti wanthu ambaone chani kwa isepano?

¹⁸ Chinthu chibodzi chomwe chimbadziwikisa opfunzira wa Yesu ni khama yomwe enze nayo mu umboni. Mwakulinganiza, atumi ambalalikira mwakhama komasoti molimba ntima. Mpakana wanthu “adazindikira kuti ambafamba na Yesu.” (Mac. 4:13) Ntsiku zino wanthu akambationa mu umboni, tinkufuna kuti iwo ambatsimikizire kuti tinkutewedzera khama ya Yesu ya kulalikira ntontholo wabwino.