NKHANI YOPFUNZIRA 41
NYIMBO NA. 13 Khristu Ndi Chitsanzo Chathu
Ko tingapfunzire chani pa ntsiku 40 zomalizira za moyo wa Yesu padziko yapasi?
“Muntsiku zokwana 40 iwo adamuwona ndipo ambawauza va Ufumu wa Mulungu.”—MAC. 1:3.
CHOLINGA
Momwe tingatewedzerere chitsanzo chomwe Yesu adapereka pa ntsiku 40 zomalizira za utumiki wake pano padziko yapasi.
1-2. Ko nchani chidachitika pomwe opfunzira awiri wa Yesu ambayenda ku Emau?
PA NISANI 16, 33 Yesu akalibe wayenda kudzulu, opfunzira wa Yesu ni okhumudwa ndawa yachisoni komasoti anamantha. Awiri wa iwo ankuchoka ku Yerusalemu kuyenda ku Emau nsenga wa makilometro 11. Wanthu mwawa enze okhumudwa maninge ndawa Yesu munthu yemwe iwo ambamutewera wenze adaphewa cha manjemanje. Chidikhiro chawo cha vomwe Mesiya adzachite chinkuoneka kuti chaluzika. Amuna mwawa ambamukonda maninge Yesu. Koma pamwapa chidikhiro chawo chenze chidachinja.
2 Munthu wosadziwika ankuwafenderera ndipo ankufamba nawo pabodzi. Opfunzira ankumufotokozera momwe ankubvera na vomwe vachitikira Yesu. Munthu wosadziwika moyu ankuyamba kucheza nawo vinthu vomwe vichinje moyo wawo. “Kuyamba na vonemba va Mose mpakana va aneneri ose.” Iye ankufotokoza chifukwa chomwe Mesiya ambadekanira kubonera na kufa. Pomwe amuna atatu mwawa adafika ku Emau, mwamuna wachilendo ule ankudzidziwikisa kuti ni Yesu yemwe wamukisiwa! Ndoganizani momwe opfunzira adakhalira okondwa pakudziwa kuti Mesiya ali moyo!—Luka 24:13-35.
3-4. Ko nchani chomwe chidachitikira opfunzira wa Yesu ndipo tipfunzire chani? (Machitidwe 1:3)
3 Yesu adaonekera kwa opfunzira wake maulendo yazinji pa ntsiku 40 zomalizira za utumiki wake pano padziko yapasi. (Werengani Machitidwe 1:3.) Pa ntsiku zose mwezi, Yesu adalimbikisa opfunzira wake omwe enze okhumudwa komasoti wa mantha ndipo iwo adakhala okondwa nkukhala olimba ntima kulalikira ntontholo wabwino wa Ufumu wa Mulungu.a
4 Tingaphindule maninge kupfunzira nthawe mweyi yokomedza ya moyo wa Yesu. Mu nkhani mweino tione momwe Yesu adaphatisira basa nthawe mweyi (1) kuti alimbikise opfunzira wake, (2) kuti awathandize kubvesa bwinobwino Malemba, na (3) kuti awatherene kuti akwanise kukwanirisa maudindo yakuluyakulu. Muchochitika chirichose, tione momwe tingatewedzerere chitsanzo cha Yesu.
KULIMBIKISA ANANGO
5. Ndawa chani opfunzira wa Yesu ambadekana kulimbikisiwa?
5 Opfunzira wa Yesu ambadekana kulimbikisiwa. Ko ndawa chani? Ndawa yakuti anango enze adasiya nyumba, mabanja na bizi zawo kuti amutewere Yesu pa utumiki wa nthawe zose. (Mat. 19:27) Anango, wanthu ambawaona kuti ni osafunika ndawa yakuti adasalula kukhala ateweri wa Yesu. (Yoh. 9:22) Iwo adasalula kuchita vimwevi ndawa yakuti ambakhulupirira kuti Yesu ni Mesiya wopolomisiwa. (Mat. 16:16) Pomwe Yesu adaphewa chidikhiro chawo chidamala ndipo iwo adakhala okhumudwa.
6. Ko nchani chomwe Yesu adachita patsogolo pakuti wamukisiwa?
6 Mosakaika Yesu alibe kuona chisoni cha opfunzira wake ninge kuti ni ofoka mwauzimu koma ndawa yakuti enze adaluza chinthu chodekana maninge. Ndawa ya vimwevi, kundochokera pa ntsiku yomwe adamukisiwa, iye adayamba kulimbikisa azishamwali wake. Mwakulinganiza, iye adaonekera kwa Mariya Magadala pomwe iye ambalira kumanda komwe Yesu wenze adaikhiwa. (Yoh. 20:11, 16) Iye adaonekera pomwe kwa opfunzira wake awiri omwe atomolewa kumayambiriro kwa nkhani ino. Ndipo iye adaonekera pomwe kwa ntumi Petulo. (Luka 24:34) Ko tingapfunzire chani pa chitsanzo cha Yesu? Ndoganizani vomwe vidachitika pomwe adaonekera pakuyamba.
7. Mobverana na chochitika cha pa Yohani 20:11-16, ko Yesu adaona Mariya ankuchita chani machibese ya Nisani 16, ndipo vimwevi vidamulimbikisa kuchita chani? (Onani pomwe foto.)
7 Werengani Yohani 20:11-16. Machibesebese pa nisani 16, gulu ya akazi okhulupirika adayenda kumanda komwe Yesu adaikhiwa. (Luka 24:1, 10) Naboni tione vomwe vidachitikira na m’bodzi mwa akazi mwawa yemwe ni Mariya Magadala. Padafika kumanda, Mariya adagumana kuti m’manda mulibe chinthu. Iye adathamanga kuti akauze Petulo na Yohani ndipo iye adawalondola pomwe iwo ambathamanga kuyenda kumanda. Pomwe adatsimikizira kuti m’manda mulibedi chinthu, amuna mwawa adabwerera kumuyi. Koma Mariya adakhala kunkule ankulira ndipo ambadziwalini kuti Yesu ankumuona. Yesu adaona misozi ya nkazi moyu wokhulupirika ndipo adakhudziwa maninge. Pamwapo iye adaonekera kwa Mariya ndipo adachita chinthu chosashupa chomwe chidalimbikisa Mariya. Iye adayankhula naye ndipo adamupasa basa yofunika maninge yakuti auze azibale wake va kumukisiwa kwake.—Yoh. 20:17, 18.
Tewedzerani Yesu pa kukhala tcheru kuona vomwe vinkuchitikira wanthu anango na kubvesera mwachikondi wale omwe ni okhumudwa (Onani ndime 7)
8. Ko tingatewedzere tani Yesu?
8 Ko tingatewedzere tani Yesu? Tingatewedzere Yesu tikambalimbikisa abale na alongo wathu kuti apitirize kutumikira Yahova, tikambadziwa vomwe ankugumana navo komasoti tikambayankhula nawo mwachikondi. Onani chitsanzo cha mulongo munango dzina yake Jocelyn, yemwe m’bale wake nkazi adafa pa ngozi. Iye adanena kuti: “Padapita minyezi yazinji niri wokhumudwa komasoti wachisoni.” Koma m’bale munango na nkazi wake adamuchemera kuti ayende kumuyi kwawo. Iwo adamutsimikizira kuti ni wodekana kwa Mulungu. Jocelyn adanena kuti: “Nidabva ninge Yahova waphatisa basa banja mweyi kuti anichose mu nyanja momwe munkuchita mphepo nkuniyikha mu barko yopulumusira wanthu. Iwo adanithandiza kuti nibwezerese pomwe chifuno changu chofuna kupitiriza kutumikira Yahova.” Isepanombo tingalimbikise anango tikambawabvesera mwatcheru pomwe ankufotokoza momwe ankubvera ndipo tingayankhule pomwe mwachikondi na cholinga chakuti tiwalimbikise kupitiriza kutumikira Mulungu.—Aro. 12:15.
THANDIZANI ANANGO KUTI ABVESE MALEMBA
9. Ko opfunzira wa Yesu adagumana na mabvuto yaponi ndipo Yesu adawathandiza tani?
9 Opfunzira wa Yesu adabvuma Mawu ya Mulungu ndipo adachita khama kuti ambayaphatise basa pa moyo wawo. (Yoh. 17:6) Olo nteno, kufa kwa Yesu ninge chigananga pa muti wodzudzikirapo kudawasokoneza. Yesu adabvesa kuti ambakaikira osati ndawa yakuti enze na chikhulupiriro chochepa koma ndawa yakuti ambayabvesalini bwinobwino Malemba. (Luka 9:44, 45; Yoh. 20:9) Ndipomwapa, iye adawapfunzisa kumbaganiza mozama pakuphatisa basa Malemba. Onani momwe iye adachitira vimwevi pomwe adaonekera kwa opfunzira wake awiri pa njira yoyenda ku Emau.
10. Ko Yesu adawatsimikizira tani opfunzira wake kuti iye ni Mesiya? (Luka 24:18-27)
10 Werengani Luka 24:18-27. Onani kuti iye alibe kudzidziwikisa mwakankulumize kuti ni Yesu. M’malo mwavimwevi, iye adawachita mibvunzo. Ko ndawa chani? Ndawa yakuti ambafuna kuti iwo afotokoze vomwe viri m’maganizo na muntima mwawo. Ndipo iwo adachitadi vimwevi. Iwo adamuuza kuti ambadikhira kuti Yesu adzamasule Aizirayeli kwa Aroma omwe ambawaboneresa. Patsogolo pakuti afotokoza bwinobwino maganizo yawo, Yesu adaphatisa basa Malemba pakuthandiza amuna mwawa kubvesa vomwe vidachitika.b Patsogolo pake usiku moule, Yesu adakhala na nthawe yofotokoza va chonadi mwechi kwa opfunzira anango. (Luka 24:33-48) Ko tinkupfunzira chani na chochitika chimwechi?
11-12. (a) Ko tingapfunzire chani momwe Yesu adapfunzisira chonadi cha m’Baibolo? (Onani pomwe mafoto.) (b) Ko yemwe ambapfunzisa Baibolo Nortey adamuthandiza tani?
11 Ko tingatewedzere tani Yesu? Chakuyamba, tikambapfunzira Baibolo na wanthu, timbawabvunze mibvunzo yomwe yangawathandize kufotokoza va muntima mwawo na m’maganizo mwawo. (Miy. 20:5) Patsogolo pakuti mwabvesa maganizo yawo, waoneseni momwe angagumanire mavesi ya m’Baibolo yomwe yankubverana na vomwe vinkuwachitikira ndipo pewani kuwauza vochita. M’malo mwavimwevi athandizeni kubvesa bwinobwino Malemba na kuwathandiza kuganizira momwe angaphatisire basa mpfundo za m’Baibolo pa moyo wawo. Onani chitsanzo cha m’bale munango wa ku Gana dzina yake Nortey.
12 Pomwe Nortey wenze na magole 16, iye adayamba kupfunzira Baibolo. Koma patsogolo pake wanthu wa m’banja yake adayamba kutsutsana naye. Ko nchani chomwe chidamuthandiza kupitiriza kukhala wolimba? Munthu yemwe ambapfunzira naye Baibolo adaphatisa basa lemba ya Mateyu msolo 10 pakufotokoza kuti Akhrisitu chaiwo adzadzudziwe. Ndipo Nortey adanena kuti: “Pomwe chidayamba chidzudzo, inepano nenze nidatsimikizira kuti nagumana chonadi chaicho.” Yemwe ambapfunzira naye Baibolo adamuthandiza pomwe kuganizira lemba ya Mateyu 10:16 kuti ambakhale wosamala komasoti waulemu akambacheza na azibale wake nkhani yokhudza chipembedzo. Patsogolo pakuti wabatiziwa, Nortey ambafuna kuyamba upainiya, koma ababa wake ambafuna kuti iye ayende ku Universidade. Yemwe ambapfunzira naye Baibolo, m’malo mwakuti amuuze vomwe achadekana kuchita, adamuchita mibvunzo ndipo adamuthandiza kuganizira mpfundo za m’Baibolo. Ko phindu yenze iponi? Nortey adasalula kuyamba utumiki wa nthawe zose ndipo ababa wake adamuthamangisa pa muyi. Ko Nortey adabva tani na vomwe vidamuchitikira? Iye adanena kuti: “Ndine wotsimikiza kuti nidasalula chinthu chabwino.” Isepanombo tikambapatula nthawe yothandiza anango kuganizira Malemba, tingawathandize kukhala Akhrisitu olimba mwauzimu.—Aef. 3:16-19.
Tewedzerani Yesu pa kuthandiza wanthu anango kuganizira Malemba (Onani ndime 11)e
THANDIZANI ABALE KUTI AYENERERE KUKHALA “MPHASO ZA AMUNA”
13. Ko Yesu adachita tani kuti basa ya Ababa wake ipitirize kusamaliriwa? (Aefeso 4:8)
13 Pomwe wenze pano padziko yapasi, Yesu adasamalira bwino maninge basa yomwe Ababa wake adamupasa. (Yoh. 17:4) Yesu wenze alibe maganizo yakuti, ‘peno unkufuna kuti chinthu chichitike bwino, uchichite wekha.’ Pa nthawe ya utumiki wake wa magole yatatu na hafu, iye adatherena anango kuchita basa mweyi. Akanati kubwerera kudzulu, Yesu adathemba ateweri wake ndipo panango anango wenze na magole 20 pomwe adawapasa udindo wosamalira nkhosa zodekana za Yahova nakuti ambanyang’anire basa yolalikira na kupfunzisa. (Werengani Aefeso 4:8.) Ko Yesu adaphatisa tani basa ntsiku 40 zomalizira kuti athandize amuna odzipereka, okhulupirika na olimbikira basa mwawa kuti ayenerere kukhala “mphaso za amuna”?—Aef. 4:8.
14. Ko Yesu adathandiza tani opfunzira wake kuti akule mwauzimu kumapeto kwa utumiki wake wa padziko yapasi? (Onani pomwe foto.)
14 Yesu adapasa opfunzira wake malangizo yosapita mbali koma yachikondi. Mwakulinganiza, iye adazindikira kuti anango mwa iwo enze na maganizo yokaikira ndipo adawapasa malangizo. (Luka 24:25-27; Yoh. 20:27) Iye adatsindika mpfundo yakuti achadekana kuikha patsogolo basa yonyang’anira kuposha basa zawo za kuthupi. (Yoh. 21:15) Ndipo adawakumbusa kuti achadekanalini kukhala na nkhawa na maudindo yanango yomwe anango angapasiwe pa kutumikira Yahova. (Yoh. 21:20-22) Iye adawathandiza kumalisa maganizo yanango yophonyeka yomwe iwo enze nayo pa nkhani ya Ufumu wa Mulungu ndipo adawathandiza kuti ambachite khama pa kulalikira ntontholo wabwino. (Mac. 1:6-8) Ko akulu angapfunzire chani kwa Yesu?
Tewedzerani Yesu pakuthandiza abale kuyenerera maudindo yanango (Onani ndime 14)
15-16. (a) Ko akulu angatewedzere tani Yesu? Fotokozani. (b) Ko Patrick adaphindula tani na malangizo?
15 Ko akulu angatewedzere tani Yesu? Iwo achadekana kutherena na kuthandiza abale kuphatanidza wale omwe angaoneke ninge wana kuti ayenerere maudindo yakuluyakulu.c Akulu afunikalini kudikhira kuti wale omwe ankuwatherena ambachite vinthu mosaphonyesa. Achadekana kuwapasa malangizo mwachikondi kuti abale wachilumbwana mwawa akhale na chidziwiso na kuona ubwino wa kukhala odzichepesa, okhulupirika na kukhala okonzeka kutumikira anango.—1 Tim. 3:1; 2 Tim. 2:2; 1 Pet. 5:5.
16 Ganizirani momwe m’bale munango dzina yake Patrick adaphindulira na malangizo yadapasiwa. Ali mulumbwana, iye ambayankhula mwaukali, mosowa chifundo na wanthu anango olo na alongo. Nkulu munango wokhuma mwauzimu adamupasa malangizo yosapita mbali koma mwachikondi. Patrick adanena kuti: “Ndine wokondwa ndawa yakuti nkulu moyu adachita vimwevi. Inepano nimbakhala wokhumudwa nikaona abale anango ankutambira maudindo yomwe inepanombo nimbayafuna. Koma na malangizo ya m’bale moyu, nidaona kufunika kwa kutumikira abale na alongo modzichepesa, m’malo motambira udindo panango utumiki unango mumpingo.” Phindu ni yakuti, Patrick adaikhiwa kukhala nkulu pomwe wakwanisa kale magole 20.—Miy. 27:9.
17. Ko Yesu adaonesa tani kuti ambawathemba opfunzira wake?
17 Yesu adapasa opfunzira wake utumiki osati wondolalikira wokha koma na kupfunzisa. (Mat. 28:20) Panango opfunzira wa Yesu mwawa ambadziona kuti ni osayenerera pa utumiki moyu. Koma Yesu ambakaikiralini kuti iwo akwanise basa mweyi. Ndipo iye adawauza vimwevi. Pakuwafotokozera momwe ambawathembera, Yesu adanena kuti: “Molingana na momwe Ababa adanitumira, inembo ninkukutumani.”—Yoh. 20:21.
18. Ko akulu angatewedzere tani Yesu?
18 Ko akulu angatewedzere tani Yesu? Akulu ozindikira atherena anango kuti ayenerere maudindo. (Afil. 2:19-22) Mwakulinganiza, akulu angaphatanidze pomwe alumbwana pa kuchenesa na kukonza Nyumba za Ufumu. Patsogolo pakuti awapasa basa, akulu angafotokoze momwe ankuwathembera pa kuwapfunzisa na kukhala na chidaliro chakuti iwo aphate basa mweyo bwinobwino. M’bale munango dzina yake Matthew yemwe adaikhiwa chamanjemanje kukhala nkulu, adanena kuti atembeja maninge akulu omwe adziwa bwino basa omwe adamutherena bwinobwino kuti asamalire udindo wake na kumuthemba kuti iye akwanise kuphata basa mweyo. Iye adanena kuti: “Nikaphonyesa chinthu chinango iwo ambanithandiza kuona momwe ningadzachitire pa ulengo unango.”d
19. Ko tichadekana kutsimikizira kuchita chani?
19 Yesu adaphatisa basa ntsiku 40 zomalizira za utumiki wake pano pa dziko yapasi pakulimbikisa, kupfunzisa na kutherena anango. Naboni tikhale otsimikizira kutewedza maninge chitsanzo cha Yesu. (1 Pet. 2:21) Iye adzatithandize kuchita vimwevi. Pale iye adapolomisa kuti: “Inepano nilinamwe pabodzi ntsiku zose mpakana mapeto ya nthawe ino.”—Mat. 28:20.
NYIMBO NA. 15 Tamandani Mwana Woyamba Kubadwa wa Yehova
a Mabukhu ya ntontholo wabwino na mabukhu yanango ya m’Baibolo yafotokoza maulendo yazinji pomwe Yesu adaonekera patsogolo pakuti wamukisiwa: Kwa anango ninge Mariya Magadala (Yoh. 20:11-18); kwa akazi anango (Mat. 28:8-10; Luka 24:8-11); kwa opfunzira awiri (Luka 24:13-15); kwa Petulo (Luka 24:34); kwa atumi kupatulapo Thomasi (Yoh. 20:19-24); kwa atumi, pabodzi na Thomasi (Yoh. 20:26); kwa opfunzira 7 (Yoh. 21:1, 2); kwa opfunzira oposha 500 (Mat. 28:16; 1 Akor. 15:6); kwa m’bale wake Yakobo (1 Akor. 15:7); Kwa atumi ose (Mac. 1:4); na kwa atumi pafupi na Betaniya. (Luka 24:50-52) Panango nthawe zinango zomwe Yesu adaonekera zilibe kunembewa.—Yoh. 21:25.
b Kuti muone ndandanda yolewa va maulosi yolewa va Mesiya, onani nkhani yakuti: “Kodi Maulosi Onena za Mesiya Amatsimikizira Kuti Yesu Analidi Mesiya?” pa saiti ya jw.org
c Pa vochitika vinango, amuna wa m’magole 20 angaikhiwe kukhala onyang’anira dera. Koma chakuyamba amuna mwawa achadekana kukhala na chidziwiso cha kutumikira ninge nkulu.
d Kuti mudziwe vizinji momwe mungathandizire abale wachilumbwana kuti ayenelere maudindo, werengani Nsanja ya Olonda ya Agosto 2018, tsa. 11-12, ndi. 15-17, na ya Abril 15, 2015, tsa. 3-8 na 9-13.
e MAWU YOFOTOKOZERA FOTO: Patsogolo pothandiziwa kubvesa bwinobwino Malemba, wopfunzira Baibolo ankusalula kutaya vokhuzisira pa Khrisimasi mu lisho.