NKHANI YOPFUNZIRA 37
NYIMBO NA. 118 “Tiwonjezereni Chikhulupiriro”
Kalata yomwe itithandiza kukhala okhulupirika mpakana mapeto
‘Vinthu vomwe timbathemba pakuyamba taviphata mwamphanvu mpakana mapeto.’—AHEB. 3:14.
CHOLINGA
Kuona vomwe tingapfunzire pa vomwe Paulo adanembera Akhrisitu wa Chiheberi momwe vingatithandizire kuti tipitirize kukhala okhulupirika mpakana mapeto ya dziko ya Satana iyi.
1-2. (a) Ko vinthu venze tani ku Yudeya pomwe ntumi Paulo adanembera kalata Akhrisitu wa Chiheberi? (b) Ndawa chani tingalewe kuti kalata youziriwa mweyi idafika pa nthawe yake?
AKHRISITU wa Chiheberi omwe ambakhala ku Yerusalemu na ku Yudeya adalimbana na mabvuto yoshupa maninge patsogolo pakuti Yesu wamwalira. Kanthawe pang’ono, mpingo womwe wenze udandokhazikisiwa udayamba pomwe kudzudziwa. (Mac. 8:1) Ndipo payadandopita magole 20, Akhrisitu adagumana pomwe na bvuto ya kobiri. Vingachitike kuti bvuto mweyi yosowa kobiri idachitika ndawa ya njala yomwe yenze idakhudza dera mweyi. (Mac. 11:27-30) Koma cha m’ma 61 Yesu wayenda kale kudzulu, Akhrisitu enze pa ntendere pakulinganiza na vinthu vomwe vimbabwera kutsogolo. Iwo adatambira kalata youziriwa ya ntumi Paulo.
2 Ndipo vimbachita kuonekeratu kuti kalata mweyi idafika pa nthawe yake ndawa yakuti ntendere womwe enze nawo wenze wosakhalisa. Paulo adapereka malangizo yomwe yadakathandiza Akhrisitu kulimbana na chidzudzo chomwe iwo ambadzagumana nacho. Kudzongewa kwa utongi wa Ayuda komwe Yesu wenze adalosera kwenze kudafendera. (Luka 21:20) Ni shuwadi kuti Paulo olo Akhrisitu wa ku Yudeya ambadziwalini nthawe chaiyo yomwe mwevi vidzachitike. Koma Akhrisitu mwawale adakaphatisa basa nthawe yomwe yenze idakhala kuti akonzekere pa kukulisa makhalidwe ninge chikhulupiriro na kupirira.—Aheb. 10:25; 12:1, 2.
3. Ndawa chani bukhu ya Aheberi ni yodekana maninge kwa Akhrisitu ntsiku zino?
3 Manjemanjepa tilimbane na chidzudzo chikulu maninge kuposha chomwe Akhrisitu mwawale adalimbana nacho. (Mat. 24:21; Chiv. 16:14, 16) Ndipomwapa, naboni tikambirane malangizo yothandiza yomwe Yahova adapereka kwa Akhrisitu mwawale yomwe yangatithandizembo isepano.
“PITIRIZANI KUKULA MWAUZIMU”
4. Ko Akhrisitu wa Chiyuda adagumana na mabvuto yaponi? (Onani pomwe foto.)
4 Ayuda omwe enze adakhala Akhrisitu, ambadekana kuchita kuchinja kukulu. Ndipo vimwevi venze voshupa maninge. Kalekale Akhrisitu wa Chiyuda wenze ntundu wosaluliwa na Yahova. Yerusalemu yenze likulu ya Ufumu wa Mulungu padziko yapasi ndipo Kachisi yenze malo ya kupemphera chaiko. Ayuda ose okhulupirika ambatewedza Chilamulo cha Mose na malamulo yomwe akuluakulu wa vipembedzo ambapfunzisa. Vipfunziso vimwevi vimbakhudza vomwe iwo ambadya, momwe ambayiwonela nkhani yokhudza mdulidwe mpakana momwe ambakhalira na wanthu wa makhayindi yanango. Yahova adasiya pomwe kutambira ntsembe zomwe Ayuda ambapereka ndawa ya impfa ya Yesu Khrisitu. Vimwevi venze voshupa kwa Ayuda omwe enze adakhala Akhrisitu omwe enze adazolowera kutewedza Chilamulo cha Mose. (Aheb. 10:1, 4, 10) Olo Akhrisitu okhuma mwauzimu ninge ntumi Petulo, adashupikambo kuzolowera kuchinja moku. (Mac. 10:9-14; Agal. 2:11-14) Ndawa ya vipfunziso vawo vinyowani, Akhrisitu mwawale adayamba kudzudziwa na atsogoleri wa chipembedzo cha Ayuda.
Akhrisitu ambadekana kuphatisisa chonadi na kupewa vipfunziso va bodza va atsogoleri wa Chiyuda vomwe vimbabveranalini na chonadi (Onani ndime 4-5)
5. Ko Akhrisitu ambadekana kusamala na chani?
5 Akhrisitu wa ku Yudeya ambatsutsiwa na magulu yawiri ya wanthu. Gulu yoyamba yenze ya atsogoleri wa chipembedzo omwe ambawaona ninge wampatuko omwe asiya chipembedzo chawo. Kuingizira mwapa, gulu inango ni ya wanthu anango omwe ambadziyikha kukhala ninge Akhrisitu omwe ambachichimiza anzawo kuti achadekana kupitiriza kutewedza mpfundo zosiyanasiyana za n’Chilamulo cha Mose. Panango iwo ambachita vimwevi ndawa yosafuna kudzudziwa. (Agal. 6:12) Ko nchani chomwe chidakathandiza Akhrisitu kukhala okhulupirika kwa Yahova?
6. Ko Paulo adalimbikisa abale wake kuchita chani? (Aheberi 5:14–6:1)
6 Mu kalata yake yoyenda kwa Aheberi, Paulo adalimbikisa abale wake okhulupirika kuti ambapfunzire mwakhama Mawu ya Mulungu. (Werengani Aheberi 5:14–6:1.) Pakuphatisa basa Malemba ya Chiheberi, Paulo adafotokoza ndawa yake njira yomwe Akhrisitu achaphatisa basa pa kupemphera ni yabwino maninge kuposha njira yomwe Ayuda ambaphatisa basa.a Paulo ambadziwa kuti Akhrisitu mwawa akambapfunzira na kubvesa bwinobwino chonadi, iwo adzakwanise kuzindikira vipfunziso vabodza na kuvipewa.
7. Ko ni mabvuto yaponi yomwe tichalimbana nayo ntsiku zino?
7 Ninge Akhrisitu wa Chiheberi, ntsiku zino tichadekana kulimbana na wanthu omwe achafalisa nkhani zomwe zilemekezalini mpfundo za Yahova pa nkhani ya chabwino na choipa. Anango atsutsana na Mboni za Yahova ndawa yakuti abvera vomwe Baibolo ichapfunzisa pa nkhani ya kugonana. Momwe wanthu wakudziko achaonera vinthu ni mosiyana maninge na momwe Yahova achavionera. (Miy. 17:15) Ndipomwapa, ni vabwino maninge kuzindikira maganizo yophonyeka mwaya na kuyapewa. Isepano tichadekanalini kubvuma kuti aliyese atikhumudwise nakutichitisa kuti tisiye kutumikikra Yahova.—Aheb. 13:9.
8. Ko tingapitirize tani kukula mwauzimu?
8 Paulo adalimbikisa Akhrisitu wa Chiheberi kuti akhale okhuma mwauzimu, isepanombo tichadekana kutewedza malangizo mwaya. Vimwevi vinkuphatanidzapo kupfunzira mwakhama Baibolo kuti timudziwe bwino Yahova na momwe iye achaganizira ndipo tichadekana kuchita mwevi podiya pomwe tabatiziwa kale viribe basa kukula kwa nthawe yomwe takhala tinkutumikira Yahova. Tose tichadekana kuwerenga na kupfunzira Mawu ya Mulungu ntsiku iriyose. (Sal. 1:2) Ndandanda yabwino ya pfunziro ya pamwekha ingakuthandizeni kulimbisa khalidwe yomwe Paulo adafotokoza mu kalata yake yoyenda kwa Akhrisitu wa Chiheberi, yomwe ni chikhulupiriro.—Aheb. 11:1, 6.
“KHALANI NA CHIKHULUPIRIRO KUTI MUDZAGUMANE MOYO”
9. Ndawa chani Akhrisitu wa Chiheberi ambadekana kukhala na chikhulupiriro cholimba?
9 Akhrisitu wa Chiheberi ambadekana kukhala na chikhulupiriro cholimba ndawa chimwechi chidakawathandiza kupirira chidzudzo chomwe chimbadzachitika ku Yudeya. (Aheb. 10:37-39) Yesu wenze adachenjeza ateweri wake kuti Yerusalemu akadzazunguliriwa na masocha, iwo adzathawire kumapiri. Akhrisitu ose omwe ambakhala muthaundi mweire na wale omwe ambakhala m’madera yozungulira thaundi, ambadekana kutewedza malangizo mwaya. (Luka 21:20-24) Pa nthawe mweire masocha yakagopsya kuti ankufuna kudzonga, wanthu omwe ambakhala m’madera ambadekana kuthawira ku thaundi kuti akatetezeke ndawa yakuti kwenze mipanda yolimba. Ndipomwapa, kuthawira kumapiri kumbawoneka ninge kosathandiza. Ndawa ya vimwevi iwo ambadekana kukhala na chikhulupiriro cholimba.
10. Ko chikhulupiriro cholimba chidakathandiza Akhrisitu kuchita chani? (Aheberi 13:17)
10 Akhrisitu wa Chiheberi, iwo ambadekana pomwe kuthemba wale omwe Yesu adawasalula kuti ambatsogolere mpingo. Wale omwe ambanyang’anira, mosakaika adapereka malangizo yobveka bwino ya momwe angathawire na nthawe yomwe angathawe. (Werengani Aheberi 13:17.) Mawu ya Chigiriki yophatisiwa basa pa lemba ya Aheberi 13:17 yakuti ‘kukhala obvera,’ yaonesa kuti munthu abvera ndawa yakuti athemba omwe ankupereka malangizo mwaya, panango kuti osati kundobvera ndawa yakuti munthu muyo anaudindo wopereka malangizo. Ndawa ya vimwevi, Akhrisitu wa Chiheberi ambadekana kupfunzira kuthemba wale omwe ambatsogolera. Chikanati kuyamba chidzudzo, Akhrisitu mwawa adakatewedza mokhulupirika malangizo ya wanthu omwe ambanyang’anira, vidakakhala vosashupa kutewedza malangizo pa nthawe yoshupa.
11. Ndawa chani ni vodekana manjeuno kuti Akhrisitu akhale na chikhulupiriro cholimba?
11 Ninge Akhrisitu wa Chiheberi, isepanombo tichadekana kukhala na chikhulupiriro ndawa yakuti tinkukhala mu ntsiku zomwe azinji akhulupiriralini kuti mapeto ya dongosolo ya nthawe ino yalipafupi. Iwo mpakana atinyoza ndawa yokhulupirira vimwevi. (2 Pet. 3:3, 4) Kuingizira mwapa, olo kuti Baibolo ifotokoza vinthu vinango vomwe vidzachitike pa chisauso chikulu, pali vinthu vizinji vomwe isepano tinkudziwalini, tichadekana kukhala otsimikiza kuti mapeto yadzafike pa nthawe yake yoyenera. Mulimose momwe vidzakhalire, Yahova adzatisamalire.—Aheb. 2:3.
12. Ko nchani chomwe chidzatithandize kuti tipulumuke pa nthawe ya chisautso chikulu?
12 Komasoti tichadekana kulimbisa chikhulupiriro chathu chakuti Yahova ankuphatisa basa “kapolo wokhulupirika na wanzeru” kuti atipase malangizo ntsiku zino. (Mat. 24:45) Chisautso chikulu chikadzayamba, mosakayika tidzatambire malangizo yobveka bwino yomwe yadzapulumuse moyo wathu ninge momwe vidakhalira na Akhrisitu wa Chiheberi, pomwe masocha ya Chiroma yadazungulira Yerusalemu. Ndipomwapa, mweino ni nthawe yabwino yakuti timbathembe wale omwe Yahova wawasalula kuti ambatsogolere gulu yake. Tikaleka kuthemba na kubvera malangizo yawo manjeuno, mosakaika vidzakhale voshupa kubvera malangizo yomwe tidzatambire pa nthawe ya chisautso chikulu.
13. Ndawa chani malangizo ya Paulo ya pa Aheberi 13:5 yenze ya pa nthawe yake?
13 Pomwe iwo ambadikhira chizindikiro chakuti athawe, Akhrisitu wa Chiheberi ambadekana kupewa “kukonda kobiri,” nkukhala moyo wosafuna vizinji na kukhala wakhama pakutumikira Yahova. (Werengani Aheberi 13:5.) Anango enze adabonera na njala komasoti usiwa. (Aheb. 10:32-34) Podiya enze adabvuma mokondwa kulimbana na mabvuto ndawa ya ntontholo wabwino, anango enze adayamba kukonda maninge kobiri kuti adziteteze kumabvuto komasoti usiwa. Koma kobiri idakatetezalini moyo wawo pomwe Yerusalemu ambadzongewa. (Yak. 5:3) Shuwadi, wanthu ose omwe ambakonda vinthu vakuthupi, adakaona kuti ni voshupa kusiya nyumba zawo na katundu wawo.
14. Ko chikhulupiriro cholimba chingatithandize tani kusalula bwino vinthu pa nkhani ya chuma?
14 Tikakhala na chikhulupiriro chakuti manjemanje Yahova adzadzonge dziko yoipa iyi, tidzaonelini kuti kukhala na kobiri zizinji panango katundu ni chinthu chodekana maninge ndawa pa chisautso chikulu kobiri idzatithandizelini. Ndawa Baibolo inena kuti ‘wanthu adzataye katundu wawo m’misewu, ndawa adzazindikire kuti chuma chawo chidzawapulumuselini ku mphanvu za Yahova.’ (Ezek. 7:19) M’malo mwakuti timbandokhalire kufagafaga chuma, tichadekana kusalula vochita vomwe vingatithandize kuti timbakwanise kudzisamalira na kusamalira banja yathu na kutipasa mpata wakuti timbatumikire Yahova. Ni nzerulini kudzonga kobiri zizinji kuposha zomwe tinazo panango kumala nthawe ikulu tikusamalira chuma chathu. Koma tichadekana kusamala kuti tileke kumbakonda maninge vinthu vomwe tinavo. (Mat. 6:19, 24) Pomwe mapeto yankufedera, tichadekana kusalula kuthemba Yahova osati vinthu vomwe tinavo.
“IMWEPO MUCHADEKANA KUPIRIRA”
15. Ndawa chani Akhrisitu wa Chiheberi ambadekana kupirira?
15 Akhrisitu wa Chiheberi ambadekana kupirira kuti alimbane na viyeso vachikhulupiriro vomwe vimbabwera. (Aheb. 10:36) Olo kuti anango wa iwo enze adagumanako kale na chidzudzo, azinji adakhala Akhrisitu pa nthawe yomwe enze pa ntendere. Ndipomwapa, Paulo adawakumbusa kuti achadekana kukhala okonzeka kuti adzalimbane na chidzudzo chinango na kukhala okhulupirika mpakana impfa ninge momwe Yesu adachitira. (Aheb. 12:4) Pomwe Chikhrisitu chimbakula, Ayuda azinji vimbawaipira maninge ndawa yakuti azinji ambakhala Akhrisitu. Magole yanganani kumbuyo, adamumenya Paulo pomwe iye ambalalikira ku Yerusalemu. Ndipo Ayuda oposha 40 “adachita kulumbira nkudzitemberera kuti adyelini chinthu panango kumwa chilichose mpakana aphe Paulo.” (Mac. 22:22; 23:12-14) Podiya kuti ambazondewa na kudzudziwa, Akhrisitu ambadekana kupitiriza kusonkhana, kulalikira na kulimbisa chikhulupiriro chawo.
16. Ko kalata yoyenda kwa Aheberi ingatithandize tani kuona ubwino wopirira chidzudzo? (Aheberi 12:7)
16 Ko nchani chidakathandiza Akhrisitu wa Chiheberi kupirira podiya kuti ambatsutsiwa? Paulo ambafuna kuwathandiza kuona maphindu ya kupirira chidzudzo. Ndipomwapa, iye adafotokoza kuti Akhrisitu akambapirira mabvuto yoyesa chikhulupiriro, Yahova angaphatise basa vimwevi pakuwatherena. (Werengani Aheberi 12:7.) Thereno mweyi idakawathandiza kuti akulise makhalidwe yomwe ni yodekana. Iwo adakadziwa madaliso yomwe adakadzatambira ndawa ya mabvuto yomwe ambagumana nayo, vidakakhala vosashupa kupirira.—Aheb. 12:11.
17. Ko nchani chomwe Paulo ambadziwa pa nkhani yolimbana na chidzudzo?
17 Paulo adalimbikisa Akhrisitu wa Chiheberi kuti akhale olimba ntima nakuti asafoke akambalimbana na chidzudzo. Ntumi Paulo, adakawapasa malangizo yabwino pa nkhani mweyi ndawa pakuyamba iye wenze adadzudza Akhrisitu. Ndipomwapa, iye ambadziwa bwinobwino vomwe iwo ambagumana navo, ndipo padakhala Mkhrisitu iye adadzudziwa munjira zizinji. (2 Akor. 11:23-25) Paulo ambadziwa bwinobwino vomwe venze vofunika kuti apirire, iye adakumbusa Akhrisitu mwawale kuti akambagumana na mabvuto achadekanalini kudzithemba koma achadekana kuthemba Yahova. Paulo adanena molimba ntima kuti: ‘Yahova ni nthandizi wangu, nidzachitelini mantha.’—Aheb. 13:6.
18. Ko nchani chomwe chidzatithandize kulimbana na chidzudzo?
18 Ntsiku zino anango mwa abale wathu ankudzudziwa, koma isepano tingawathandize tikambawapempherera ndipo nthawe zinango tingambawathandize na vinthu vakuthupi. (Aheb. 10:33) Koma Baibolo ifotokoza mobveka bwino kuti “wose omwe afuna kukhala na moyo wodzipereka kwa Mulungu mobverana na Yesu Khrisitu, nawombo adzadzudziwe.” (2 Tim. 3:12) Ndipomwapa, tose tichadekana kukonzekera nthawe zoshupa zomwe zinkubwera, ndipo tichadekana kupitiriza kuthemba Yahova na kukhala na chitsimikizo chakuti iye adzatithandize kulimbana na bvuto iriyose ndipo pa nthawe yoikhiwiratu iye adzabwerese chipulumuso kwa wale omwe amutumikira mokhulupirika.—2 Ates. 1:7, 8.
19. Ko nchani chomwe tichadekana kuchita kuti tikonzekere chisautso chikulu? (Onani pomwe foto.)
19 Kalata ya Paulo yoyenda kwa Aheberi, mosakaika idathandiza Akhrisitu oyambirira kukonzekera chidzudzo chomwe ambadzagumana nacho. Paulo adawalimbikisa kuti ambapfunzire mwakhama Mawu ya Mulungu na kuyabvesa bwino. Adakachita vimwevi, iwo adakakwanisa kudziwa vipfunziso vomwe vidakafokesa chikhulupiriro chawo na kuvipewa. Iye adawalimbikisa kuti alimbise chikhulupiriro chawo kuti akwanise kutewedza malangizo ya Yesu na wale omwe ambatsogolera mpingo. Mosakaika, iye adathandiza pomwe Akhrisitu kuti akwanise kupirira pa kuona mabvuto yawo ninge thereno ya Ababa wawo wachikondi. Isepanombo tichadekana kutewedza malangizo mwaya. Tikachita vimwevi tidzakwanise kukhala okhulupirika mpakana mapeto.—Aheb. 3:14.
Akhrisitu okhulupirika omwe adapirira adadalisiwa. Pomwe adathawa ku Yudeya iwo adapitiriza kupemphera. Ko vimwevi vinkutipfunzisa chani? (Onani ndime 19)
NYIMBO NA. 126 Khalani Maso, Limbani M’chikhulupiriro, Khalani Amphamvu
a Mu msolo woyamba, Paulo adafotokoza mpfundo zokwana 7 zogumanika m’Malemba ya Chiheberi zomwe zitsimikizira kuti njira zomwe Akhrisitu achaphatisa basa pakupemphera ni zapadzulu maninge kuposha zomwe Ayuda ambaphatisira basa.—Aheb. 1:5-13.