Mibvunzo yochokera kwa owerenga

Ko ‘nkazi’ wotomolewa palemba ya Yesaya 60:1 ni mbani ndipo ‘agaka’ na ‘kuimirira’ tani?

Lemba ya Yesaya 60:1 ilewa kuti: ‘Nkazi iwe imirira, kugaka kwako kuoneke, ndawa kugaka kwako kwafika. Ulemerero wa Yahova wakuvunikira.’ Nkhani mweyi inkuonesa kuti ‘nkazi’ ni Ziyoni panango kuti Yerusalemu, yomwe yenze nthaundi ikulu ya Ayuda pa nthawe mweire. (Yes. 60:14; 62:1, 2) Thaundi mweyi imbaimira dzinza yose ya Ayuda. Mawu ya Yesaya mwaya yankuchitisa kuti pakhale mibvunzo yawiri aya: Wakuyamba, ko ni lini pomwe Yerusalemu adamangiwa na kuyamba ‘kugaka’ mwauzimu ndipo vidachitika tani vimwevi? Wachiwiri, ko mawu ya Yesaya mwaya yankukwanirisiwa mbali yake ikulu ntsiku zino?

Ko ni lini pomwe Yerusalemu adamangiwa na kuyamba ‘kugaka’ mwauzimu ndipo vidachitika tani vimwevi? Yerusalemu na kachisi wake wenze matongwe pomwe Ayuda enze ku ukapolo ku Babulo kwa magole 70. Koma ufumu wa Ababulo pomwe udamala, ndipo Amedi na Aperesiya padayamba kutonga, Aizirayeli ose omwe ambatongewa na Ababulo enze na ufulu wobwerera kudziko yawo na kubwezeresa kupemphera chaiko. (Ezara 1:1-4) Kuyambira mu gole ya 537 Yesu akanati wabwera, wanthu anango okhulupirika wa madzinza yose 12 adachita vimwevo. (Yes. 60:4) Iwo adayamba kupereka ntsembe kwa Yahova, kuchita vikondwerero na kumanga pomwe kachisi. (Ezara 3:1-4, 7-11; 6:16-22) Pamwapa ulemelero wa Yahova udayamba pomwe kugaka mu Yerusalemu panango kuti kwa wanthu wake. Vimwevi vinkutanthauza kuti iwo adakhala kugaka kophimphirisa kwa wanthu wa madzinza yanango omwe ambamudziwalini Yahova.

Olo nteno, maulosi ya Yesaya yolewa va kubwezeresewa, yadandokwanirisika pang’ono pa nthawe mweire ku Yerusalemu ndawa yakuti Aizirayeli azinji alibe kupitiriza kubvera Yahova. (Neh. 13:27; Mal. 1:6-8; 2:13, 14; Mat. 15:7-9) Patsogolo pake iwo adalamba Yesu Khrisitu ninge Mesiya. (Mat. 27:1, 2) Mu 70 Yesu wayenda kale kudzulu, Yerusalemu na kachisi wake vidadzongewa pomwe kachiwiri.

Yahova wenze adalosera kuti vimwevi vidzachitike. (Dan. 9:24-27) Ni vobveka kuti pomwe Yahova ambanena vimwevi ambadikhiriralini kuti Yerusalemu wa padziko yapasi akwanirise mbali zose za ulosi moyu wa pa Yesaya 60.

Ko ulosi wa Yesaya unkukwanirisiwa mbali yake ikulu ntsiku zino? Inde, pakuphatisa basa nkazi munango wophimphirisa yemwe ni “Yerusalemu wakudzulu.” Ntumi Paulo adanemba va nkazi moyu kuti: “Ni mayi wathu.” (Agal. 4:26) Yerusalemu wakudzulu ni mbali ya gulu yakudzulu ya Mulungu yokonzewa na volengewa vokhulupirika vauzimu. ‘Wana’ wake ankuphatanidzapo Yesu na Akhrisitu odzodzewa okwana 144 000 omwe molingana na Paulo anachidikhiro choyenda kudzulu. Akhrisitu odzodzewa akonza ‘ntundu wopatulika’ panango kuti ‘Izirayeli wauzimu.’—1 Pet. 2:9; Agal. 6:16.

Ko Yerusalemu wa kudzulu ‘aimirira’ tani na ‘kugaka’? Iye achita vimwevi ndawa ya wana wake odzodzewa omwe ali pano pa dziko yapasi. Linganizani vitsanzo vawo na vomwe vidaloserewa pa Yesaya msolo 60.

Akhrisitu odzodzewa ambadekana ‘kuimirira’ ndawa yakuti enze mu m’dima wophimphirisa pomwe wanthu wampatuko ambawanda pa nthawe yakuti atumi ose amwalira. (Mat. 13:37-43) Pa nthawe mweyo iwo adakhala kapolo wa Babulo nkulu yemwe ankuimira matchetchi yose yabodza. Odzodzewa adapitiriza kukhala ninge akapolo mpakana “mapeto ya nthawe ino,” nthawe yomwe idayamba mu 1914. (Mat. 13:39, 40) Magole patsogolo pake adamasuliwa mu 1919 ndipo adayambiratu kuonesa kugaka kwauzimu pa kulalikira mwakhama.a Nkuyenda kwa nthawe wanthu wa makhaindi yose adaona kugaka kumoku, kuphatanidzapo ‘mafumu’ yomwe yatomolewa pa Yesaya 60:3 panango kuti odzodzewa anango omwe ankuchita mbali ya Ufumu wa Mulungu.—Chiv. 5:9, 10.

Kutsogolo uku, Akhrisitu odzodzewa adzachitise kuti kugaka kwa Mulungu kukule kuposha manjeuno. Mwanjira yanyi? Akadzamalizisa moyo wawo wapadziko yapasi, adzakhale mbali ya ‘Yerusalemu m’nyowani,’ panango kuti nkazi wa Khrisitu wokonzewa na wa 144 000, omwe ni mafumu na antsembe.—Chiv. 14:1; 21:1, 2, 24; 22:3-5.

Yerusalemu m’nyowani, udzaphate basa ikulu maninge pakukwanirisa ulosi wa pa Yesaya 60:1. (Onani Yesaya 60:1, 3, 5, 11, 19, 20 na Chivumbulutso 21:2, 9-11, 22-26.) Ninge momwe viliri kuti Yerusalemu yenze phata ya utongi wa Aizirayeli, Yerusalemu m’nyowani na Yesu, adzakodze boma mu dziko inyowani. Ko Yerusalemu ‘[ankubwera tani] kuchokera kudzulu kwa Mulungu’? Pakusamalira wanthu omwe ali padziko yapasi. Wanthu ogopa Mulungu ochokera mumitundu yose ‘adzafambe munjira yake.’ Ndipo adzamasuliwe ku uchimo na impfa. (Chiv. 21:3, 4, 24) Pakumalizira ‘adzakonze pomwe vinthu vose’ ninge momwe Yesaya na aneneri anango adaloserera. (Mac. 3:21) Kukonza vinthu kumoku, kudayamba pomwe Khrisitu adakhala Mpfumu ndipo kudzamale kumapeto kwa magole 1000 ya utongi wake.