LAYIBULALE YA PAINTANETI ya Watchtower
LAYIBULALE YA PAINTANETI
ya Watchtower
Chiphimbi
  • BAIBOLO
  • MABUKHU
  • MISONKHANO
  • w23 Setembro mat. 14-19
  • Kukhala ofatsa kuonesa kuti ndimwe olimba

Palibe vidiyo ilipo pa mbali mweyi.

Soli, pachitika bvuto kuti tiyimbise vidiyo mweyi.

  • Kukhala ofatsa kuonesa kuti ndimwe olimba
  • Ntsanja ya Ulonda Yolengeza Ufumu wa Yahova (Yopfunzira)—2023
  • Tumisolo
  • Nkhani zolingana
  • MOMWE MUNGAKHALIRE OFATSA
  • MOMWE KUZINDIKIRA KUCHATITHANDIZIRA KUKHALA OFATSA
  • THANDIZANI BANJA YANU
  • Tikhale opfatsa ninga Yesu
    Imbirani Yahova mokondwa
Ntsanja ya Ulonda Yolengeza Ufumu wa Yahova (Yopfunzira)—2023
w23 Setembro mat. 14-19

NKHANI YOPFUNZIRA 39

Kukhala ofatsa kuonesa kuti ndimwe olimba

‘Kapolo wa Ambuya achadekanalini kukangana na wanthu koma achadekana kukhala wodekha kwa ose.’—2 TIM. 2:24.

NYIMBO NA. 120 Tikhale Ofatsa Ngati Khristu

VOMWE TIPFUNZIREa

1. Ko ni nkhani ziponi zomwe zingachitike kubasa panango ku shikola?

KO IMWEPO muchabva tani peno munzanu wakubasa panango ku shikola akakubvunzani vomwe muchakhulupirira? Ko imwepo mukalipa ndawa yakuti mwabvunziwa? Azinji akalipa. Koma mbvunzo ninge moyu ungatithandize kudziwa vinthu vomwe munthu ankuganiza ndipo ungatipasepomwe mwayi wakuti tifotokoze va ntontholo wabwino. Koma nthawe zinango wanthu atibvunza mibvunzo mwaya pakundofuna kuti akangane nase. Koma vimwevi ni vachilendolini ndawa yakuti wanthu azinji achabva vinthu vabodza pa vomwe isepano tichakhulupirira. (Mac. 28:22) Shuwadi, tinkukhala ‘mu ntsiku zomalizira’ ndipo wanthu azinji ‘afunalini kubverana na anzawo’ ndipo ni ‘waukali.’—2 Tim. 3:1, 3.

2. Ndawa chani tichadekana kukhala wanthu ofatsa?

2 Panango imwepo mungadzibvunze kuti: ‘Ko ningakhale tani wodekha peno munthu ankufuna kukangananane va nkhani inango yomwe Baibolo ichalewa?’ Ko munkudziwa chomwe chingakuthandizeni? Ni kufatsa. Munthu wofatsa akalipalini kamangu, kuingizira pamwapa ayesesa kuganiza vomwe angachite akakalipisiwa podiya kuti ankudziwalini vakuti ayankhule. (Miy. 16:32) Vimwevi ni vosashupa kuyankhula koma kuvichita. Ko imwepo mungakhaletani munthu wofatsa maninge? Ko imwepo mungadawiretani mofatsa peno munthu wakubvunzani vomwe muchakhulupirira? Peno imwepo ndimwe azibereki, ko mungathandizetani wana wanu kuteteza chikhulupiriro chawo mofatsa? Tione vimwevi munkhani ino.

MOMWE MUNGAKHALIRE OFATSA

3. Ndawa chani tingalewe kuti kufatsa ni chizindikilo cha mphanvu osati kufoka? (2 Timoteyo 2:24, 25)

3 Kukhala ofatsa kutanthauzalini kuti imwepo ndimwe ofoka, imweyi ni khalidwe ya wanthu olimba. Tichadekana mphanvu kuti tipitirize kukhala odekha pomwe tinkulimbana na mabvuto. Kufatsa ni ‘khalidwe yomwe mzimu uchena uchaonesa.’ (Agal. 5:22, 23) Mu Chigiriki mawu yakuti ‘kufatsa’ yambaphatisiwa basa pakulewa va kavalo wa nthengo womwe ambachitalini kusungiwa. Patsogolo pakuti wasungiwa kavalo moyu ambakhala wodekha. Koma iye apitiriza kukhala wolimba. Manje tani kwa isepano, ko tingakhaletani ofatsa nthawe ibodzibodzimweiyo nkukhalapomwe olimba? Isepano tingakwaniselini kuchita vimwevi patekha. Tichadekana kupemphera, kukumbira mzimu uchena wa Mulungu kuti utithandize kukhala na khalidwe yabwino mweyi. Panavitsanzo vizinji vomwe vinkuonesa kuti tingakwanise kukhala ofatsa. Abale na alongo azinji adapitiriza kukhala odekha podiya kuti ambakalipisiwa ndipo adasiya chitsanzo chabwino maninge kwa wale omwe ambaona vimwevi vinkuchitika. (Werengani 2 Timoteyo 2:24, 25.) Ko nchani chomwe imwepo mungachite kuti khalidwe ya kufatsa ikhale mbali ya umunthu wanu?

4. Ko nchani chidathandiza Isaki kukhala wofatsa?

4 M’Baibolo muli nkhani zizinji zomwe zionesa kuti kufatsa ni khalidwe yodekana maninge. Onani chitsanzo cha Isaki. Pomwe iye adayenda kukakhala kudera ya Gerari, wanthu omwe ambakhala naye pafupi wenze Afilisiti. Iwo adakhala na njiru ndipo adafuchira vitsime vose vomwe anyabasa wa apayi wake adachera. Koma m’malo mwakuti alimbanenawo kuti awine vitsime vake, Isaki na banja yake adafuluka nkuyenda kutali ndipo adacherapomwe vitsime vinango. (Gen. 26:12-18) Koma Afilisiti adanenapomwe kuti vitsimwe vimwevi venzepomwe vawo. Pa vose vimwevi Isaki adapitiriza kukhala wodekha. (Gen. 26:19-25) Manje ko Isaki adakwanisatani kukhala wodekha pomwe Afilisiti adachita vose vomwe angakwanise pakufuna kumukalipisa? Iye adatawedzera chitsanzo cha azibereki wake ndipo adapfunzira vizinji pa chitsanzo cha ababa wake Abulahamu yemwe wenze munthu wokonda ntendere na chitsanzo cha amayi wake Sara yemwe wenze ‘na mzimu wodekha komasoti wofatsa.’—1 Pet. 3:4-6; Gen. 21:22-34.

5. Ko ni vitsanzo viponi vomwe vinkuonesa kuti azibereki angapfunzise wana wawo kukhala ofatsa?

5 Azibereki, imwepo mungapfunzisembo wana wanu kuti akhale ofatsa. Onani chitsanzo cha Maxence, yemwe anamagole 17. Ku shikola na mu umboni iye ambadekana kulimbana na wanthu omwe ambakonda nkangano. Azibereki wake adakhala odekha pakumupfunzisa momwe angakhalire wofatsa. Azibereki wa Maxence adanena kuti: “Maxence ambaona kuti nivosashupa kuchita vinthu mwaukali munthu akatikalipisa koma munthu wolimba chaivo akhala wodekha.” Koma chokomedza maninge ni chakuti kufatsa idakhala khalidwe yodekana manige kwa Maxence.

6. Ko pemphero ingatithandize tani kukhala ofatsa?

6 Ko tichadekana kuchita chani peno munthu wayamba kuyankhula vinthu votikalipisa pakulewa va Mulungu panango Baibolo? Tichadekana kupemphera kwa Yahova kukumbira mzimu uchena na nzeru kuti tikwanise kuchita vinthu modekha. Manje ko tingachitetani peno tazindikira kuti tachita vinthu vomwe timbafunikalini kuvichita? Tichadekana kupempherapomwe na kuganizira vomwe timbadekana kuchita na chakulinga chakuti tileke kudzavichitapomwe. Tikachita vimwevi Yahova adzatipase mzimu wake uchena womwe udzatithandize kukhala ofatsa na kuti tipitirize kukhala odekha.

7. Ko ni vinthu viponi vomwe vingatithandize kuganiza vomwe tingayankhule pa nthawe yoshupa? (Miyambo 15:1, 18)

7 Mavesi yazinji ya m’Baibolo yadzatithandize kuyankhula modekha panthawe zoshupa. Mzimu uchena ungatithandize kuti timbakumbukire mavesi mwaya. (Yoh. 14:26) Mwakuliganiza, mpfundo zomwe zigumanika mu bukhu ya Miyambo, zingatithandize kukhala odekha. (Werengani Miyambo 15:1, 18.) Lemba mweyi ya m’Baibolo iwonesa ubwino wa kukhala ofatsa pa nthawe zoshupa.—Miy. 10:19; 17:27; 21:23; 25:15.

MOMWE KUZINDIKIRA KUCHATITHANDIZIRA KUKHALA OFATSA

8. Ndawa chani tichadekana kuyamba taganiza tikanati tadawira munthu yemwe watibvunza va chikhulupiriro chathu?

8 Kuzindikira kungatithandizepomwe. (Miy. 19:11) Munthu wozindikira achadziwa kudziletsa pomwe munthu ankumubvunza vomwe iye achakhulupirira. Nthawe zinango wanthu atibvunza mibvunzo koma atiuzalini vomwe atibvunzira. Ndawa ya vimwevi tikanati tadawira tichadekana kukumbukira kuti tinkudziwalini chomwe chamuchitisa kuti atibvunze.—Miy. 16:23.

9. Ko Gidiyoni adaonesa tani nzeru na kufatsa pomwe ambayankhulana na amuna wa ku Efuraimu?

9 Onani vomwe Gidiyoni adachita pa nthawe yomwe amuna wa ku Efuraimu adamuyankhula mwamwano. Iwo ambafuna kudziwa kuti ndawa chani Gidiyoni alibe kuwachemera kuti adzamenyane na azondi wa Aizirayeli. Koma ko ni chani chomwe chidawachitisa kuti iwo ayankhule mwaukali tene? Tinkudziwalini kuti nchani chomwe chimbawachitisa kuti ayankhuletene, koma Gidiyoni adawonesa kuzindikira. Iye adayesesa kudziwa chifukwa chomwe amuna mwawa ambayankhulira mwaukali ndipo adawadawira modekha. Ko phindu yake yenze iponi? Baibolo ifotokoza kuti ‘ukali wa amuna mwawa udamala.’—Ower. 8:1-3.

10. Ko nchani chomwe chingatithandize kudziwa momwe tingadawirire wanthu omwe atibvunza va chikhulupiriro chathu? (1 Petulo 3:15)

10 Nthawe zinango munzathu wa ku basa panango ku shikola angatibvunze kuti ndawa chani titewedza mpfundo zabwino za m’Baibolo. Pakudawira tidzayesese kuchita vose vomwe tingakwanise kuti titeteze vomwe tichakhulupirira ndipo nthawe ibodzibodzimweiyo tidzaonese kuti tinkulemekeza maganizo yake. (Werengani 1 Petulo 3:15.) M’malo mwakundokulumiza kuganiza kuti watibvunza na chakulinga chakuti tikanganenaye, vingakhale bwino kuona mbvunzo womwe iye watibvunza kukhala mwayi wakuti tidziwe vinthu vomwe iye ankuganiza na kuona vinthu vodekana maninge kwa iye. Viribe basa chinthu chomwe chamuchitisa kuti atibvunze. Isepano nthawe zose tichadekana kudawira modekha komasoti modzichepesa. M’dawiro wathu ungachitise kuti munthuyo ayiganizirepomwe nkhani mweyo. Podiya kuti munthuyo ankuoneka kuti ni wamwano, ankutiyankhula monyoza, isepano nthawe zose tichadekana kuchita vinthu mokoma ntima.—Aro. 12:17.

Munzake wa kubasa ankumupasa bolo yokondwerera ntsiku ya kubwadwa pomwe anango ankumwa na kudya mu chipinda chapafupi.

Tikayamba taganiza akatichemera kukakondwerera ntsiku yakubadwa vidzakhale vosashupa kumudawira (Onani ndime 11-12)

11-12. (a) Ko tichadekana kuyamba taganiza chani tikanati tadawira m’bvunzo woshupa? (Onani pomwe foto.) (b) Pambuyo pakuti taganizira ko tingamudawire tani?

11 Peno munzathu wakubasa ankufuna kudziwa kuti ndawa chani tichakondwereralini ntsiku ya kubadwa, mukanati kudawira mbvunzo moyu muchadekana kuganizira mibvunzo aya: Ko iye ankuganiza kuti isepano tingakondwerere panango neye? Panango iye ankuganiza kuti ndawa yakuleka kukondwerera ntsiku yakubadwa tingasokoneze mbverano wa pa basa? Isepano tingamutembeje ndawa ya kuganizira anango komasoti na mbverano wapabasa. Ndipo tingamuuzembo kuti isepano tinkufuna kuphata basa mobverana. Kuchita vimwevi tingachepese nkhawa za munzathu ndipo panango vingatipasepomwe mwayi womufotokozera vomwe Baibolo ichalewa pa nkhani ya kukondwerera ntsiku ya kubadwa.

12 Tikaona kuti anzathu ankuyambisa nkhani yomwe tingagegedzanenayo, tichadekana kukhazikisa ntendere. Mwakulinganiza, munzathu wa ku shikola anganene kuti Wamboni za Yahova achadekana kuchinja maganizo yawo pa nkhani ya kulowolana kwa amuna panango akazi okhawokha. Ko iye ankulewa vimwevo ndawa yakuti ankudziwalini vizinji va Wamboni za Yahova? Ko anam’bale wake panango munzake yemwe adalowolana amuna panango akazi okhawokha? Panango iye ankuganiza kuti tizonda wanthu omwe adalowolana amuna panango akazi okhawokha? Vingakhale bwino kumuuza kuti isepano tichalemekeza wanthu wose ndipo tidziwa kuti aliyese anaudindo wosalula vomwe ankufuna.b (1 Pet. 2:17) Tingamuonese momwe kutewedza mpfundo za m’Baibolo kwatichitisira kuti tikhale na moyo wokondwa.

13. Ko imwepo mungathandize tani munthu yemwe akhulupiriralini kuti Mulungu aliko?

13 Tikambacheza na munthu yemwe anamaganizo yamphanvu maninge pa nkhani inango, tichadekanalini kuganiza kuti tinkudziwa chomwe chamuchitisa kuti alewe vimwevi. (Tito 3:2) Mwakulinganiza, ko mungachitetani peno munzanu wa ku shikola walewa kuti palibe chifukwa chochitisa kukhulupirira kuti Mulungu aliko? Ko imwepo mungafulumize kuganiza kuti iye akhulupirira kuti vamoyo vidachita kuchinja, panango ndawa yakuti iye ankudziwa vizinji va nkhani mweyi? Vingachitike kuti akundolewa vomwe adabva ndipo akanati kuiganizira bwinobwino nkhani mweyi. M’malo mwakundoyamba kukambirananaye va sayansi, muuzeni chinthu chomwe angachikumbukire pa nthawe inango. Panango mungamuonese nkhani zinango zolewa vachilengedwe pa jw.org, ndipo panango panthawe inango mungadzachezenaye va nkhani panango vidiyo yomwe iye waiwona. Tikaonesa ulemu mwa njira mweyi vingamuthandize kuti ayiganizirepomwe bwinobwino nkhani mweyo.

14. Ko Niall adaphatisa tani basa saiti ya jw.org pakuthandiza munzake kudziwa kuti vomwe wanthu achanena vokhudza Mboni za Yahova ni vabodza?

14 Mulumbwana munango dzina yake Niall adaphatisa basa saiti ya jw.org pakufuna kuonesa kuti vomwe wanthu achalewa vokhudza Wamboni za Yahova ni vabodza. Iye adalewa kuti: “Munzangu wa ku shikola nthawe zose ambaniuza kuti nikhulupiriralini va sayansi ndawa yakuti nikhulupirira bukhu yomwe ‘idanembewa na wanthu’ m’malo mwakukhulupirira vomwe masientista yachalewa.” Ndawa yakuti munzake moyu ambafunalini kumubvesera vomwe iye ambafuna kumuuza, Niall adandomuuza kuti angene pa saiti ya jw.org pa mbali yakuti “Baibulo Komanso Sayansi.” Pa nthawe inango, Niall adawona kuti munzake moyu wenze adangenadi pa saiti ndipo wenze wokonzeka kuti akambiranenaye va chilengedwe. Vimwevi vingakuchitikirenimbo imwepo.

THANDIZANI BANJA YANU

15. Ko azibereki angathandize tani wana wawo kuti ambadawire mofatsa peno ankubvunziwa va chikhulupiriro chawo?

15 Azibereki angathandizembo wana wawo kudziwa momwe angadawirire mofatsa munthu akawabvunza vomwe achakhulupirira. (Yak. 3:13) Azibereki anango achita vimwevi pa pfunziro ya banja. Iwo apfunzira nkhani zinango zomwe zingachitike ku shikola, nkuyeserera momwe angadawirire na kuthandiza wana wawo momwe angadawirire mofatsa na kuchitisa chidwi anango. Onani bokosi yakuti: “Pfunzirani na banja yanu.”

Wachilumbwana ankudawira ababa wake pa pfunziro ya pa banja.

Pfunzirani na banja yanu

Mabanja yazinji yakonda kuchita maulo pfunziro ya banja pakukonzekera momwe angadawirire nkhani zamikangano kubasa panango ku shikola. (Miy. 9:9) Mwakulinganiza, wonani momwe imwepo mungadawirire peno munango wanena kuti:c

  • “Wanthu womwe adziwalini vinthu ndiwo womwe akhulupirira kuti Mulungu aliko.”

  • “Nkhani yakuti vamoyo vidachita kuchinja nchaivo.”

  • “Peno vinthu vidachita kulengewa ko Mulungu ni mbani?”

  • “Wa Mboni za Yahova azondana na kugonana kwa amuna na akazi okhaokha.”

  • “Ko wa Mboni za Yahova achichimiza wanthu kuchinja tchetchi?”

  • “Baibolo yanu ni inangonangombo.”

16-17. Ko kupfunzira na wana kungawathandize tani?

16 Kupfunzira na wana kungawathandize kudziwa momwe angauzire anango vomwe iwo achakhulupirira ndipo iwo paokha angatsimikizire kuti anavifukwa vobveka vowachitisa kukhulupirira vomwe Baibolo ichalewa. Nkhani zakuti: “Zimene Achinyamata Amafunsa” pa saiti ya jw.org tigumana nkhani zinango zomwe zingathandize wachilumbwana. Nkhani mweyizi zidakonzewa kuti zithandize alumbwana kulimbisa chikhulupiriro chawo na kuwathandiwa kukonzekera midawiro mu mawu yawoyawo. Banja ikambapfunzira nkhani zimwezi pabodzi, ose angapfunzire momwe angatetezere chikhulupiriro chawo mofatsa, nakuchitisa chidwi anango.

17 Mulumbwana munango dzina yake Matthew adafotokoza momwe kupfunzira nkhani mwezi kudamuthandizira. Papfunziro ya banja Matthew na azibereki wake ambapfunzira nkhani zomwe zingachitike ku shikola. Iye adati: “Timbaganizira mibvunzo yanango yomwe wanthu angatibvunze ku shikola ndipo timbanyang’ana midawiro yake. Pomwe inepano nidatsimikizira chifukwa chomwe chinichitisa kukhulupirira Baibolo, nidadzibva kuti ndine wokonzeka ndipo nidaona kuti nivosashupa kudawira mofatsa pomwe wanthu ankunibvunza.”

18. Ko lemba ya Akolose 4:6 inkutipfunzisa chani?

18 Koma kundowafotokozera vingachitiselini kuti wanthu akhulupirire. Koma kuyankhula mofatsa kungawathandize maninge. (Werengani Akolose 4:6.) Kufotokoza vomwe tichakhulupirira kuli ninge kumenya bola. Isepano tingamenye bola modziwa komasoti mwamphanvu. Tikaleka kumenya bola mwamphanvu vingakhale vosashupa kuti mwanzathu atitengere. Ni chibodzibodzimbo isepano tikambayankhula mofatsa wanthu adzakhale okonzeka kutibvesera ndipo tidzapitirize kucheza nawo. Ni shuwadi kuti peno wanthu anango ankutitsutsa na kutiyankhulira voipa ndawa ya vomwe tichakhulupirira isepano ndiselini ochichimizika kupitiriza kucheza nawo. (Miy. 26:4) Koma wanthu azinji alibe maganizo mwaya shuwadi azinji adzatibvesere.

19. Nchani chomwe chingatithandize kukhala ofatsa pomwe tinkuteteza chikhulupiriro chanthu?

19 Ni vobveka kuti kukhala munthu wofatsa nikodekana maninge. Pempherani kwa Yahova kuti akupaseni mphanvu zomwe muchadekana kuti mupitirize kukhala ofatsa pomwe munkufunika kudawira munthu yemwe wakubvunzani va chikhulupiriro chanu. Kumbukirani kuti kudawira mofatsa kudzakuthandizeni kuti macheza yanu yaleke kumala mogegedzana. Kudawira mofatsa na mwaulemu kungathandize wanthu kuti achinje momwe achaganizira va isepano na Baibolo. ‘Khalani okonzeka nthawe zose kuteteza vose vomwe muchakhulupirira,’ mumbachite vimwevi ‘mofatsa na mwaulemu.’ (1 Pet. 3:15) Khalani otsimikiza nthawe zose kuchita vinthu mofatsa na kuonesa kuti imwepo ndimwe olimba.

KO MUNGADAWIRE TANI?

  • Ko imwepo mungakhale tani munthu wofatsa?

  • Ko kuyamba taganiza kungatithandize tani kuti tidawire mofatsa?

  • Ko azibereki angakonzekerese tani wana wawo kuteteza chikhulupiriro chawo mofatsa?

NYIMBO NA. 88 Ndidziwitseni Njira Zanu

a Nkhani mweyi itithandize kuona momwe isepano tingalimbisire chikhulupiriro chathu mofatsa pomwe tabvunziwa vomwe tichakhulupirira.

b Kuti mudziwe vizinji onani nkhani yakuti “Kodi Baibulo Limati Chiyani pa Nkhani Yogonana Amuna Kapena Akazi Okhaokha?” mu Galamukani Na. 4 ya 2016.

c Imwepo mungagumane nkhani zizinji pa saiti ya jw.org pa ndandanda ya nkhani zakuti “Zimene Achinyamata Amafunsa” na yakuti “Mibvunzo yobvunziwa pafupi-pafupi yokhudza Mboni za Yahova.”

    Mabuku ya Chiphimbi (2014-2025)
    Bulani
    Ngenani
    • Chiphimbi
    • Kutumiza
    • Vomwe muchada
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Malangizo yophatisira basa
    • Malamulo ya kusunga chintsintsi
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Ngenani
    Kutumiza