Foto yowonesa chipepa chomwe chidaikhiwa ku pulatifomu
1922 Magole 100 Kumbuyo
‘MULUNGU . . . aphatisa basa . . . Yesu Khrisitu . . . pofuna kutithandiza.’ (1 Akor. 15:57, Baibolo ya King James) Mawu mwaya ndiyo yadasankhuliwa kuti yakhale lemba ya gole ya 1922, ndipo yadatsimikizira Wopfunzira Baibolo kuti akapitiriza kukhala okhulupirika, adzadalisiwe. Nkati mwa gole mwiyi, Yahova adadalisadi abale na alongo mwawa wolalikira mwakhama. Iye adawadalisa padayamba kukonza na kudinda mabukhu kuti ambayaphatise basa pa wailesi polalikira ntontholo wabwino wa Ufumu. Ndipo pakudzafika mu 1922, vidawonekera maninge kuti Yahova ankudalisa wanthu wake. Wopfunzira Baibolo mwawa mpakana adafika pakuchita nsonkhano wachigawo ku Cedar Point, Ohio, EUA. Nsonkhano moyu udathandiza maninge kuti vinthu vimbafambe bwino mugulu yathu mpakana manjeuno.
“NZERU YABWINO MANINGE”
Pomwe basa yolalikira ingapita patsogolo, mabukhu yadayamba kudindiwa yazinji. Abale ku Beteli ya ku Brooklyn ambakonza magazini, koma enze adakali kuthemba makampani kuti yambawadindire mabukhu ya vikuto vokhuma. M’bale Rutherford padawona kuti mabukhu yakamala pankupita minyezi yakalibe kubwera yanango ndipo vinkuimisa basa yolalikira, adakamba na m’bale Robert Martin, yemwe wenze na chidziwiso pankhani yokonza mabukhu kuti peno vingakwanisike kuti gulu imbakonze yokha.
Fakitale ya ku nsewu wa Concord ku Brooklyn, Nova York
M’bale Martin adati “nzeru mwiyi ili bwino maninge ndawa tingakhale na fakitale yathuyathu yokonzera mabukhu.” Abale adalugali malo ku nsewu wa 18 ku Brooklyn ndipo adakwanisa kugumana mashini yokonzera.
Koma wanthu anango alibe kukondwa padabva kuti abale ankufuna kumbadinda wokha mabukhu. Munichiro wa kampani yatingadindira mabukhu ule adabwera kudzazungira malo yathu. Iye adalewa kuti: “Imwepo munamashini yabwino yodindira mabukhu, koma ninkumuwonalini munthu yemwe angakwanise kuyaphatisa basa. Ndipo kumala kwa minyezi 6 mashini mwaya yadzongekeretu.”
M’bale Martin adalewa kuti: “Pakuyamba vimbawonekadi ninge tikwaniselini, koma vidakwanisika ndawa yakuti Ambuya ali nase nthawe zose.” M’bale Martin adalewa vazedi. Kanthawe pang’ono, mashini yathu yadayamba kumbadinda mabukhu 2000 pa ntsiku.
Abale aima pa mashini yonembera mu fakitale yawo yodindira mabukhu
KULALIKIRA WANTHU AZINJI PA WAILESI
Kuthimizira pa kumbadinda wokha mabukhu, abale adayamba pomwe kulalikira pakuphatisa basa wailesi. Ntsiku inango pasondo kumaulo, pa 26 Fevereiro 1922, m’bale Rutherford adayankhula pa wailesi kwa nthawe yoyamba. Iye adakamba nkhani yakuti: “Wanthu azinji omwe anamoyo manjeuno, adzafelini.” Nkhani mwiyi adaikambira pa wailesi ya KOG ku Los Angeles, Califórnia, EUA.
Wanthu wokwana 25 000 adabvesera nkhani mwiyi. Anango mpaka adatumiza makalata yoyamikira nkhani mweyi. Kalata inango idanembewa na Willard Ashford wa ku Santa Ana, Califórnia. Iye adatembeja m’bale Rutherford polewa kuti “nkhani yanu mudaikamba bwino maninge ndipo imbakomedza.” Iye adanemba pomwe kuti: “Isepano pamuyi pathu tinkudwala ndipo tikwanisalini kuchoka pamuyi. Tidakwanisa kubvesera ndawa ni pa wailesi. Adakati mudachita kubwera m’muyi muno tidakakwanisalini kubva olo mudakachitira pafupiko na nyumba yathu.”
Masondo ya patsogolo pake pa wailesi padakambiwa pomwe nkhani zinango. Pakudzafika kumapeto kwa gole, gulu yathu ya Watch Tower idati “wanthu wothamingira 300 000 adabvesera nkhani za pa wailesi.”
Padawona kuwanda kwa wanthu wachidwi, Wopfunzira Baibolo adakonza nyumba yawoyawo ya wailesi pa ntsuwa ya Staten pafupi na Beteli ya ku Brooklyn. M’magole ya patsogolo pake, Wopfunzira Baibolo ambaphatisa basa wailesi yawo ya WBBR pakulalikira wanthu azinji m’madera yosiyanasiyana.
“ADV”
Mu Ntsanja ya ulonda ya 15 Junho 1922, mwenze chilengezo chakuti nsonkhano wachigawo udzachitikire ku Cedar Point, Ohio, kuyambira pa 5 mpakana 13 Setembro, 1922. Wopfunzira Baibolo adakondwa maninge padafika ku Cedar Point.
Pakukamba nkhani yotambira wanthu, m’bale Rutherford adauza obvesera kuti: “Ndine wotsimikiza kuti, Ambuya wathu . . . adalise nsonkhano moyu ndipo atithandize kuphata basa yolalikira kuposha yomwe idachitikako kumbuyo uku padziko pano.” Wokamba nkhani pa nsonkhano moyu, ambatsindika maninge va basa yolalikira.
Wanthu azinji ali pa nsonkhano womwe udachitikira ku Cedar Point, Ohio mu 1922
Ndipo pakudzafika pachishanu pa 8 Setembro, wanthu wokwana 8000 adafika pamalo mwaya ndipo adakomedzewa na nkhani za m’bale Rutherford. Iwo ambafunisisa kudziwa tanthauzo ya maletra ya “ADV,” yomwe yenze pa tumapepa towachemerera. Pomwe iwo ambabvesera nsonkhano, ambakwanisa kuwona bwinobwino chipepa chikulu chomwe chenze padzulu pa pulatifomu. Arthur Claus, yemwe adachita ulendo utali kuchokera ku Tulsa, Oklahoma, EUA, kuti adzabvesere nsonkhano moyu, adachita kukhala pafupi kuti ambabve bwinobwino. Adakhala pafupi ndawa panthawe mweyo kwenze kulibe ma maikolofoni yokuwisira mawu.
“Timbatetekera bwinobwino vose vomwe vimbakambiwa”
Pofuna kuchepesa vosokoneza, tcheyamani adalengeza kuti palibe yemwe ankubvumiziwa kubwera papulatifomu pomwe nkhani ya m’bale Rutherford ili nkati. M’ma 9:30, m’bale Rutherford adayamba kuphata mawu ya Yesu yogumanika pa Mateyu 4:17 yakuti: ‘Ufumu wa kudzulu uli pafupi.’ (Baibolo ya King James) Pakufotokoza momwe wanthu angabvere va Ufumu moyu, iye adati: “Yesu chaiye adaleweratu kuti munthawe ya mapeto adzatsogolere basa yokolola ndipo adzaunganidze wanthu wake wokhulupirika.”
M’bale Claus yemwe wenze adakhaliratu pafupi na pulatifomu, adati: “Timbatetekera bwinobwino vose vomwe vimbakambiwa.” Koma vokwinyiririsa ni vakuti iye adadwala maninge ndipo adachosewa pamalo mwaya. Iye adachokadi podiya kuti ambafunalini. Arthur adakwinyirira maninge ndawa yodziwa kuti abvumiziwelini pomwe kufambafamba pafupi na pulatifomu nkati mwa nkhani ya m’bale Rutherford.
Koma kanthawe pang’ono, iye adayamba kubvako bwino m’thupi. Iye adati pangafamba kuyenda kufupi na pulatifomu, adandobva wanthu ankuwombera m’manja maninge. Vimwevi vidamudabwisa maninge! Iye adasaina vakuti abvesere nsonkhano podiya kuti vimwevi vimbafuna kuti iye akwere padenga pa pulatifomu. M’bale Claus, yemwe wenze mulumbwana wa magole 23 panthawe mweyo, adaganiza vakuti andopakira padenga. Iye adati “nimbakwanisa kubva bwinobwino padzulu mwapa.”
Koma Arthur wenzelini yekha. Azishamwali wake anango enzembo padzulu mwapa. Munango wenze Frank Johnson ndipo adabwera kuna iye mwakankulumize nkumubvunza kuti: “Ungakhaleko na kachisu?”
Arthur adadawira kuti: “Inde ninako.”
Pamwapo Frank adati: “Yahova wadawira pemphero yathu pophatisa basa iwepo. Wachiwona chipepa chikulu chofunyafunya ichi? Chimwichi ni chomangiwa na vinthambo ndipo titetekere bwinobwino vati Woweruza alewe.a Akandolewa kuti: ‘Lengezani, lengezani,’ basi tigwatiretu nthambo izi.”
Arthur adakhaliratu na kachisu kake m’manja podikhira kuti abve mawu mwaya. Kanthawe pang’ono, m’bale Rutherford adayamba kufotokoza mpfundo zikuluzikulu za munkhani yake. Ni vosachita kubvunza kuti m’bale Rutherford wenze wokondwa maninge pangafotokoza mawu yakuti: “Khalani wokhulupirika ndipo khalani mboni chaizo za Ambuya. Pitirizani kumenya nkhondo podikhira kuti chipembedzo chabodza chidzamale. Mbalalikirani ntontholo wabwino kulikose. Wanthu wose achadekana kudziwa kuti Yahova ndiye Mulungu ndipo Yesu Khrisitu ni Mpfumu ya mafumu na Mbuya wa ambuya. Zino ni ntsiku zofunika maninge mu mbiri yose ya wanthu. Viri teno ndawa mwapasiwa basa yolengeza va Ufumu. Ndipomwapa, lengezani, lengezani, lengezani va Ufumu na Mpfumu yake!”
Arthur adati iye na anzake padabva mawu mwaya, adagwatiratu nthambo zire ndipo chipepa chidapfudunuka bwinobwino. Wanthu manje adakwanisa kudziwa tanthauzo ya maletra ya “ADV.” Viri teno ndawa yakuti pachipepa mwichi penze mawu yakuti: “Lengezani va Ufumu na Mpfumu yake.”
BASA YODIKANA MANINGE
Nsonkhano womwe udachitika ku Cedar Point udathandiza abale na alongo kuti ambaikhire nzeru pa basa yolalikira ndipo wanthu wodzipereka adakathandizira basa mweyi. Kopotala (yemwe manjeuno ni mpainiya) wochokera ku Oklahoma, EUA, adanemba kuti: “Dera yomwe ningatumikira yenze yotentha ndipo kwenze wanthu wosauka maninge.” Iye adati kuti nthawe zose wanthu “ambagwesa misozi” akandobva mawu ya m’magazini ya Golden Age. Iye adalewa pomwe kuti: “Timbakondwa maninge pakuwona kuti tinkukwanisa kuwakhazika moyo pasi.”
Wopfunzira Baibolo adawona kuti mawu ya Yesu ya pa Luka 10:2 yankufunika kukwanirisika mwakankulumize. Mawu mwaya ni yakuti: ‘Basa yokolola ni ikulu ndipo woiphata ni ang’onong’ono.’ Kudzafika kumapeto kwa gole, iwo enze ofunisisa maninge kulalikira ntontholo wa Ufumu kulikose.
a M’bale Rutherford ambakonda kuchemerewa kuti “Woweruza” ndawa yakuti adaphatako basa yoweruza ku Missouri, EUA.