LAYIBULALE YA PAINTANETI ya Watchtower
LAYIBULALE YA PAINTANETI
ya Watchtower
Chiphimbi
  • BAIBOLO
  • MABUKHU
  • MISONKHANO
  • w21 Outubro mat. 29-31
  • 1921—Magole 100 kumbuyo

Palibe vidiyo ilipo pa mbali mweyi.

Soli, pachitika bvuto kuti tiyimbise vidiyo mweyi.

  • 1921—Magole 100 kumbuyo
  • Ntsanja ya Ulonda Yolengeza Ufumu wa Yahova (Yopfunzira)—2021
  • Tumisolo
  • Nkhani zolingana
  • ALALIKI ALIBE MANTHA
  • PFUNZIRO YA PANEKHA NA YAPABANJA
  • BUKHU INYOWANI
  • BASA PATSOGOLO
  • 1922—Magole 100 kumbuyo
    Ntsanja ya Ulonda Yolengeza Ufumu wa Yahova (Yopfunzira)—2022
  • 1923​—⁠Magole 100 kumbuyo
    Ntsanja ya Ulonda Yolengeza Ufumu wa Yahova (Yopfunzira)—2023
Ntsanja ya Ulonda Yolengeza Ufumu wa Yahova (Yopfunzira)—2021
w21 Outubro mat. 29-31

1921—Magole 100 kumbuyo

MU GOLE ya 1921, Nsanja ya Olonda ya 1 Janeiro, yenze na mbvunzo woyenda kwa Wopfunzira Baibolo wakuti: ‘Ni basa yofunika iponi yati tiphate gole ino?’ Pakudawira mbvunzo moyu, adaphata mawu ya pa Yesaya 61:1, 2, yomwe yadawakumbusa va basa yawo yolalikira. Lemba mweyi ichati: ‘Yahova wanidzodza kuti nilengeze va ntontholo wabwino kwa wanthu wopfatsa . . . , kuti nikalengeze va gole ya Yahova yokomera wanthu mtima na va ntsiku yobwezera ya Mulungu wathu.’

ALALIKI ALIBE MANTHA

Kuti akwanise basa yawo, Wopfunzira Baibolo angadekana kukhala alibe mantha. Sikuti iwo ambandofunika kulalikira ‘ntontholo wabwino’ kwa wanthu wopfatsa, koma angadekana soti kulalikira va ‘ntsiku yomwe Mulungu adzabwezere’ woipa.

M’bale J. H. Hoskin yemwe angakhala ku Canadá, adapitiriza kulalikira alibe mantha podiya kuti angadzudziwa. Nthawe inango mu 1921 iye adagumana na m’busa munango wa chi Metodista. M’bale Hoskin adayamba kucheza naye pakumuuza kuti: ‘Naboni tikhale na macheza yabwino ya m’Baibolo. Podiya kuti tinkusiyana vinthu vinango vomwe tichakhulupirira, naboni kuti timalizise macheza yathu yose mwaya mwantendere.’ Koma vimwevi vilibe kuchitika. M’bale Hoskin adati: ‘Tidandocheza maminutu yadikidiki basi, moti m’busa ule adafunga msuwo mwamphanvu ndipo ine nidayamba kuganizira kuti panango mavidru ya nsuwo yaphwanyike.’

M’busa ule adati: ‘Watani kukalalikira wanthu womwe apempheralini?’ M’bale Hoskin alibe kumudawira chinthu. Koma pomwe iye angabwerera adayamba kuyankhula mumtima mwake kuti ‘namulalikira basi.’

M’busa ule padayenda kutchetchi mangwana yake, adayamba kunena vinthu voipa va m’bale Hoskin. M’bale Hoskin adati: ‘Iye adayamba kuwuza wanthu wa mutchetchi yake kuti Hoskin ni munthu wabodza maninge ndipo adathawa ku malo yanango yomwe wanthu ambafuna kumupha.’ Podiya kuti adagumana na vimwevi iye adapitiriza basi kulalikira ndipo adagumana na votsatirapo vabwino. Iye adanena kuti: ‘Ningakonda kulalikira mokule ndipo kwenze kwabwino. Mpakana wanthu anango ambaniuza kuti, ‘ninkudziwa kuti ndiwe munthu wa Mulungu’ ndipo ambanibvunza kuti panachinthu chilichose chomwe ningakuthandizeko?’

PFUNZIRO YA PANEKHA NA YAPABANJA

Pakufuna kuthandiza wachidwi kuti apite patsogolo, wopfunzira Baibolo nthawe zose angafalisa nkhani za mibvunzo na midawiro yake m’magazini yomwe manje idziwika kuti Galamukani! Pologalama inyowani yopfunzira mweyi, yenze na mibvunzo yomwe azibereki angakambirane nawo wana wawo. Azibereki ‘angapereka mbvunzo kwa wana wawo, kuti iwo akwanise kugumana wokha m’dawiro kuchokera m’Baibolo.’ Mwenze mibvunzo ninge yakuti: ‘Ko m’Baibolo munamabukhu yangasi?,’ yomwe yambathandiza wanthu kudziwa nkhani za m’Baibolo. Komasoti mbvunzo wakuti: ‘Ko Mkhrisitu aliyese yemwe ni chaiye angadikhire kuti adzadzudziwe munjira iliyose?,’ udakonzekeresa alumbwana kuti ambalalikire alibe mantha.

Pologalama mweyi yenze ya mibvunzo na midawiro yomwe imbathandiza olo wanthu womwe ambadziwa kale Baibolo ndipo nkhani zake ambazichosa mu Estudos das Escrituras. Wanthu azinji adaphindula na pologalama mweyi. Koma Galamukani! yachingelezi ya 21 Dezembro 1921 idalengeza kuti nkhani mwizi zidzabwerelini pomwe. Ndawa chani vidachinja mwadzidzidzi tene?

BUKHU INYOWANI

Bukhu ya A Harpa de Deus

Khadi yowonesa pati munthu awerenge

Tumakhadi twa mibvunzo

Abale womwe angatsogolera adawona kuti mpofunika kuti wopfunzira Baibolo ambapfunzire nkhani iliyose panthawe yake munjira ya dongosolo. Kuti akwanise kuchita vimwevi padachosewa bukhu yakuti A Harpa de Deus mu Novembro 1921. Wanthu wachidwi womwe adaitambira bukhu mweyi enze wokondwa kumbaipfunzira pawokha. Kupfunzira vimwevi kudathandiza wolewenga kuti awone kuti ‘pulani ya Mulungu ni yakuti adzadalise wanthu nkuwapasa moyo wosapera.’ Ko vimwevi vidathandiza tani?

Munthu akabvuma kutambira bukhu mweyi, ambamupasa kakhadi komwe kambamuwonesa mbali yakuti alewenge m’bukhu. Sondo ya mangwana yake ambabweresa kakhadi kanango kamibvunzo kuti vidziwike peno adawerengadi. Kakhadi mwaka, kambamaliza na pologalama ya sondo yamangwana yake.

Sondo iliyose pa masondo 12, wopfunzira angatambira kakhadi kanyowani konembewa na kagulu panango mpingu wapafupi naye. Nthawe zizinji kakhadi mwaka kangatumiziwa na wachikulire panango na wale womwe angakwanisalini kufamba muyi na muyi. Mwakulinganiza, Anna K. Gardner wochokera ku Pennsylvania, EUA, adati: ‘Pidandoti bukhu ya A Harpa de Deus yabulisiwa, vimwevi vidabweresa basa ikulu kwa mulongosi wangu Thayle yemwe ambakwanisalini kufamba. Iye angadekana kutumiza makhadi ya mibvunzo sondo iliyose.’ Kosi mweyi ikati yamala, wopfunzira Baibolo angazungiriwa maso na maso kuti amuthandize kubvesa vomwe Baibolo ichapfunzisa.

Thayle Gardner ali pakanjinga kake ka wanthu wopunduka

BASA PATSOGOLO

Kumapeto kwa gole mweyi, m’bale J. F. Rutherford adatumiza kalata ku mipingu yose. Iye adanemba kuti: ‘Basa yolalikira va Ufumu yomwe ingachitika mu gole mweyi idathandiza wanthu maninge kuposha magole yakumbuyo.’ Patsogolo pake iye adati: ‘Basa izinji ichadekana kuchitika ndipo limbikisani anango kuti ambaphate nase basa mweyi yodalisika.’ Wopfunzira Baibolo angadekanadi kulimbikisiwa tene. Mu gole ya 1922, iwo adalalikira va Ufumu molimba moyo kuposha magole yose.

Azishamwali osowa mantha

Wopfunzira Baibolo adawonesa chikondi cha paubale mwa kuthandizana. Iwo enze azishamwali alibe mantha ‘womwe adabadwa kuti athandize panthawe ya mabvuto,’ ninge momwe nkhani iyi inkuwonesera.—Miy. 17:17.

Penze pachiwiri, 31 Maio 1921 pomwe wanthu wodziwika kuti ntundu wa Tulsa adachita chipiringu ku Tulsa Oklahoma, EUA, kanthawe pang’ono padandoti mwamuna munango mpsipa wamangiwa ndawa yochita chipongwe nkazi mzungu. Pomwe gulu ya azungu woposha 1.000 adayamba kuchita nkhondo na gulu ya amuna ang’onong’ono apsipa, vidadziwika kankulumize mu bairo ya wanthu apsipa ku Greenwood komwe kudashokewa nyumba zoposha 1.400 ndipo vinthu vomwe vimbagulisiwa vidabewa. Wanthu wophewa adakwana 36, koma vinkuwoneka kuti namba chaiyo imbafika m’ma 300.

M’bale Richard J. Hill, wopfunzira Baibolo mpsipa yemwe ambakhala ku Greenwood pakufotokoza vomwe vidachitika adati: ‘Ninga mwa nthawe zose, usiku moyu womwe kudachitika chipiringu timbapfunzira Baibolo. Patidamaliza kupfunzira, tidandobva mpfuti muthaundi. Vimwivi vidachitika panthawe yogona.’ Pachitatu machibese, pa 1 Junho, vinthu vidafika poipa maninge. ‘Wanthu anango adabwera nkudzatiuza kuti peno tinkufuna kutetezeka tichadekana kuyenda kuchinyumba chikulu chochitira misonkhano ya boma.’ Koma m’bale Hill na nkazi wake pabodzi na wana wake 5 adathawira kunyumba yochitira misonkhano ku Tulsa. Kumoku, wanthu apsipa wokwana 3.000 amuna na akazi adasungiwa na magwarda ya mudziko yawo womwe enze adachemerewa kuti adzakhazikise chitetezo.

Panthawe ibodzibodzi mwiyo, m’bale Arthur Claus, yemwe wenze mzungu adachita vinthu molimba moyo. Iye adati: ‘Panidadziwa kuti wanthu wodzonga vinthu ankuthamanga kuyenda ku Greenwood kukaba na kushoka manyumba, nidathamanga kuti nikawone kuti m’bale wangu Hill ali tani.’

Pakuphatisa basa Harpa de Deus, Arthur Claus adathandiza wana wokwana 14 kupfunzira Baibolo

Panidafika kumuyi kwa m’bale Hill, nidagumana kuti vizinyu wake mzungu anampfuti m’manja. Vizinyu moyu yemwe wenze soti shamwali wa Hill, adawona ninge Arthur wabwerera nsokonezo. Iye adakuwa kuti: ‘Unkufuna chani kuno kumuyi kwa munthu moyu?’

Arthur adati: ‘Nidakandomudawira mosabveka bwino, adakanilizira mpfuti. Nidamutsimikizira kuti ndine shamwali wa m’bale Hill ndipo kazinjikazinji nimbakhala kumuyi kwake.’ Arthur na vizinyu moyu adateteza vinthu kuti vileke kudzongewa.

Pamwapo Arthur adazindikira kuti m’bale Hill na banja yake enze kuchinyumba chochitira misonkhano. Arthur adauziwa kuti wanthu apsipa ambabvumiziwalini kuchoka kunkule pokhapokha peno vachita kusainiwa na nkulu wa masocha Barrett. Arthur adalewa kuti: ‘Venze voshupa kuyankhulana na nkulu wa masocha moyu. Panidamufotokozera cholinga chanu, adanibvunza kuti: ‘Ko iwepo ukwanise kusamalira banja mweyi?’ Pamwapo nidamudawira motsimikiza kuti nikwanise.’

Padapasiwa chitsamba chomubvumiza, Arthur adathamanga kuyenda kuchinyumba chochitira misonkhano. Iye adawonesa nsocha munango yemwe adadabwa kuti: ‘Eh! Chachita kudindiwa na ashefi! Ko unkudziwa kuti lero ndiwe woyamba kutenga munthu kuno?’ Nthawe mweyo Arthur na nsocha ule adayenda kukafaga m’bale Hill pabodzi na banja yake. Padawagumana adawakwizika nkaro nkuyenda nawo kumuyi.

‘Tose ndise wolingana ndipo ndise wodzipereka kwa Mulungu’

M’bale Claus adawonesesa kuti m’bale Hill na banja yake ali pamalo yotetezeka. Chitsanzo chake cha kukonda abale mosagopa chinthu, chidathandiza maninge anango. Arthur adati: ‘Vizinyu yemwe adamuthandiza kuteteza vinthu va m’bale Hill adapfunzira choonadi. Ndipo wanthu azinji adakhala na chidwi na choonadi ndawa yowona kuti wanthu wa Mulungu asankhulanalini makhaindi, koma achawona kuti tose ndise wolingana ndipo ndise wodzipereka kwa Mulungu.’

    Mabuku ya Chiphimbi (2014-2025)
    Bulani
    Ngenani
    • Chiphimbi
    • Kutumiza
    • Vomwe muchada
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Malangizo yophatisira basa
    • Malamulo ya kusunga chintsintsi
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Ngenani
    Kutumiza