Ubembigo egi Nga Ndaga Imoshi Iguwunganese Matangi

1-2. Hana gifezegeselo gidi mumonesa luholo ndaga yabonga yajiya gutuwunganesa matangi.

TANGIZA gale egi udi muwendesa gamiyo. Gungima muthu mumoshi wagutamega gu telefone. Yajiya gukhala egi muthu muene udi diago nu funu ya ukuateshi waye; uvi udi mujiya egi gula wayamba telefone yene, wajiya guwunganesa matangi, wajiya nji gudimba mu gingonza. Gifezegeselo egi gidi gutumonesa egi, ikhale tuana khala nu ndaga jiavula jia gutshita, uvi esue tudi naye gutomba ndaga yabalega ndando tudi naye gutshita.

² Tuana khala nu ndaga jiavula jia ndando jia gutshita mu monyo wetu. Uvi tudi mujiya egi mukatshi dia ndaga jiene, ndaga yabalega ndando idi gutshita ndaga jia mu nyuma.a (Mat. 6:33) Gishina giene, tudi naye gutemena muavula ndaga jiajiya gutuwunganesa matangi.​—Ish. 4:25; Mat. 6:22.

3. Mukunda natshi gukamba gujiya ndaga jiajiya gutuwunganesa matangi guajiya gutukuatesa?

³ Gushigo nga muthu mumoshi mukatshi dietu wana tshigina egi ndaga jishigo nu ndando jimuwunganesa matangi gu ndaga jia mu nyuma. Uvi ndaga ya giamatshidia idi egi, tuana tagana nu ndaga jiavula jiajiya gutuwunganesa matangi. (Luka 21:34-36) Ha gujiya luholo tuajiya gulandula gusha ndaga jia mu nyuma ha fundo dia thomo, tukambenu gujiya 1) ndaga jiajiya gutuwunganesa matangi, 2) ndaga yakalegele Yesu ha gutuna guwunganesa matangi enji nu 3) luholo tuajiya gulandula gifezegeselo gia Yesu mangino.

NDAGA JITSHI JIAJIYA GUTUWUNGANESA MATANGI?

4-6. Ndaga jitshi jiajiya gutuwunganesa matangi?

⁴ Mukut’etu agasue tuakhala nu ndaga jiavula mu monyo wetu jiana gututoga tangua nu ngolo jiavula. Ha gufezegesa, yajiya gukhala egi tudi mukata nga ndo tudi nu milonga iko mu monyo wetu nga mu fami. Guzula tangua ha gutadila ndaga eji jiagasue gudi nu ndando. Uvi gula tuatemelego, ndaga jiene jiajiya gutuwunganesa matangi gula jiasendesa gutuzula tangua diagasue nu ngolo jietu jiagasue.

⁵ Katula ndaga jiene, athu avula mukatshi dietu ana tagana nji nu ndaga jiko jia lamba gifua lamba dia makuta, misongo ya gisambugila nu ndaga jiko jia umbundudi jidi mukalegewa ha mavu awa. (2 Tim. 3:1) Gula tudi mutagana nu ndaga jia luholo elu, tuajiya gusendesa gujitangiza tangua diagasue nu gudisagesa muavula.

⁶ Yajiya gukhala egi tudi mujiya athu adi mutagana nu ndaga jia luholo elu. Tudi mujiya egi adi nu gikenene giavula mukunda nu ndaga adi mutagana najio. Tuajiya gukotelesa lamba diawo handaga Yehowa gatufugilego ha gumona malamba. Athu ako adi mutagana nu ndaga jiene ajiya gutangiza egi mbaashigo luko mukhala nu gusuanguluga mu monyo wawo gifua luholo akhalele gudifelela. Matangi a luholo elu ana tuma athu ako ha gudihana muavula mu ndaga jiajiya guawunganesa matangi gifua saga nga guya muhuluguga ha fundo dimoshi ngenyi. Na itshi tuajiya gutshita gula tudi nu matangi a luholo elu? Yesu nji wakhalele nu ndaga jiakhalele naye gumuwunganesa matangi uvi walanduile gusha ndaga jia mu nyuma ha fundo dia thomo. Tutadilenu malongo tuajiya guzula mu gifezegeselo gienji.

ITSHI YESU WAKALEGELE HA GUSHA NDAGA JIA MU NYUMA HA FUNDO DIA THOMO?

7. Ndaga jitshi jiakhalele naye guwunganesa Yesu matangi?

⁷ Guakhalele nu ndaga jiavula jiakhalele naye guwunganesa Yesu matangi gifua ndaga jia politike nga ndaga jiko jiakhalele mukalegewa. Hakhalele muene ha mavu, athu avula akhalele phutu, ako nji akhalele mukata. (Mat. 14:14; Mako 14:7) Enya Roma nu enya Yuda ako akhalele guamonesa malamba avula. Hamonele athu ene egi Yesu wakhalele nu ngolo jia gutshita ndaga jia gushimana, akambele gumubuisa fumu wawo. (Yone 6:14, 15) Katula ndaga jiene, guakhalele nji nu ndaga jiko jiakhalele naye gumuwunganesa matangi. Ha gufezegesa, Satana wamulolele, wamuwambelele nji egi wajiya gubua fumu wa mavu agasue. (Mat. 4:8, 9) Mupostolo Phetelo nji yago wakhalele futa dienji, lusugu lumoshi wamuwambelele ha gukamba gubonga guenji, wazuelele egi: “Fumu, uzuedigo ngenyi. Ndaga jia luholo elu mbajishigo gugubuila nga hazonda.”​—Mat. 16:21, 22.

8. Ndaga jitshi jiakalegele Yesu ha gutuna guwunganesa matangi?

⁸ Ndaga jitshi jiakalegele Yesu ha gutuna guwunganesa matangi? Wakalegele ndaga thathu. Ya thomo, wakhalele mutangiza gifua Yehowa. (Yone 8:28; 14:9) Ya mbadi, wakhalele gudihana muavula mu ndaga jia mu nyuma. (Mat. 9:35) Ya thathu, wakhalele mujiya ndaga jiakhalele diago nu ndando mukunda nu muene. (Yone 4:34) Watunyile matangi abola a Satana, watunyile nji ndaga jiamuwambelele Phetelo handaga wakhalele mujiya egi jiakhalelego gudivua nu gutshigina gua Yehowa ikhale wajizuelele nu matangi abonga. (Mat. 4:10; 16:23) Yesu gabembelego egi ndaga jiakhalele muzuela athu nga makalegelo awo nga ene matangi awo amuwunganese matangi ha gukalagala gutshigina gua Yehowa. Idi yadiago egi tuajiya gukhala nu ndaga jiavula jiajiya gutuwunganesa matangi gubalega jinyi jiakhalele najio Yesu. Uvi tuajiya gutuna gubua mu muheto wene gula tuatshita nji ndaga thathu jiatshitshile Yesu.

ITSHI TUAJIYA GUTSHITA HA GULANDULA GUSHA NDAGA JIA MU NYUMA HA FUNDO DIA THOMO?

9. Mbimbi “landulenu gukamba ha gujiya gula gutshigina gua Yehowa gudi itshi” jidi mukotelesa itshi? (Efeso 5:17)

⁹ Khala mutangiza gifua Yehowa. Gutshita ngenyi mbagugukuatesa ha ‘landula gukamba ha gujiya gula gutshigina gua Yehowa gudi itshi.’ (Tanga Efeso 5:17.) Wajiya gujiya ndaga jidi musuanguluisa Yehowa gula udi mutanga Mbimbi yenji nu udi mutangigiza ndaga jiene. Gutshita ngenyi mbagugukuatesa ha gujiya matangi a Yehowa ikhale mu mafundo anyi Biblia ishigo diago muhana malongo nga mikhuala. Luholo lutshi wajiya guyitshita? Khala mulonguga Biblia ha gukotelesa matangi a Nzambi mu ndaga jiagasue, ngenyi mbayikhala yaleba gudi aye ha gujikalegela.

10. Itshi yajiya gutukuatesa ha gukhala mutangiza gifua Yehowa?

¹⁰ Tuajiya nji gukamba gujiya matangi a Yehowa gula tudi mulonguga Biblia nu tudi mutadila luholo luana kuatesa muene athu nu guzumba guagasue. (Yel. 45:5) Tangua udi mutanga mene jia Biblia, wajiya gudihula egi: ‘Lumene elu ludi gungulongesa itshi mukunda nu Yehowa? Itshi ngajiya gusombegesa hagula ngukhale mutangiza gifua Yehowa?’ Tuana jiya egi luholo lua gutangiza lua Yehowa luabalega luetu gualeha. (Yesh. 55:9) Hene, tudi naye gumutoga mu gisambu ha gutukuatesa ha gujiya luholo lua gukalagala gutshigina guenji. (Ngi. 143:10) Tudi naye nji gumutoga ha gutukuatesa ha gukhala mutangiza gifua muene.​—1 Yone 5:14.

11. Yehowa wana tshigina itshi mukunda nu esue?

¹¹ Gula tudi mukamba gutangiza gifua Yehowa, mbatukotelesa egi Yehowa wana tshigina egi tuwunganesago matangi nu tukhale gikolekole handaga gisugishilo gia mavu awa giasuena hehi. (Mat. 24:44) Ganago nji gutshigina egi tudisagese muavula gubalega. (Mat. 6:31, 32) Gishina giene, wana gutuhana malongo avula ajiya gutukuatesa gula tudi gudisagesa mukunda nu sante yetu, mudimo, inzo yetu nu mukunda nu milonga yetu iko nga ya mu fami. Wana gutuwambela nji ha gumutoga ndunge nu ngolo jia gukolesela malamba tudi nawo.​—Ngi. 55:22; Ish. 3:5-7.

12. Itshi yajiya gutukuatesa ha gukhala nu gusuanguluga ikhale ndaga jiabola jidi mukalegewa ha mavu awa? (Matayo 5:3)

¹² Khala gudihana muavula mu ndaga jia mu nyuma. Mukut’etu agasue tuana gudisagesa mukunda nu ndaga jiabola jidi mukalegewa ha mavu awa, tuana khalago nji nu luholo lua gujikanga njila. Hene, tuana gudihana muavula mu mudimo wa Yehowa handaga gutshita ngenyi guana gutukuatesa ha gutuna gubemba egi ndaga jiene jidi mukalegewa ha mavu jituwunganese matangi. Tuajiya nji gukhala nu gusuanguluga gula tudi mukamba utuameji wa Yehowa handaga giene gishina giatufugidile muene. (Tanga Matayo 5:3.) Ha gumonesa egi tudi mukamba utuameji wenji, tudi naye gulonguga Mbimbi yenji nu gutshita yagasue tuajiya gutshita mu mudimo wenji. Gula tuakalagala ngenyi mbatusuanguluisa Yehowa muavula handaga mbatumonesa egi tudi mukalegela tangua dietu nu gutema.​—Ish. 23:15.

13. Luholo lutshi tuajiya ‘gukalegela tangua dietu mu luholo luabonga’?

¹³ Esue Aklisto tuana kalagala yagasue ha ‘gukalegela tangua dietu mu luholo luabonga.’ (Ef. 5:15, 16) Tuana jiya egi Biblia yanago gututoga ha gukalegela tangua dietu mu luholo luabonga phamba mu ndaga tuana tshita lusugu nu lusugu. Uvi yana gututoga nji ha gukalegela tangua dietu muabonga mu masugu awa a gisugishilo gutuama egi Yehowa ashiye mavu awa abola. Na luholo lutshi tuajiya gukalegela tangua dietu mu luholo luabonga? Gula tudi mukamba gujiya ndaga jiagasue jiabola jidi mukalegewa ha mavu awa, yajiya gutuwunganesa matangi, gutulebesa muila nu gutumanesela gikhesa gietu mu mudimo wa Yehowa. Hene, idi ndaga yabonga gula tushigo mubalegesa tangua diavula ha gutala, gutanga nga gutegelela mene jiabola! Gutshita ngenyi mbagutukuatesa ha gutuna gudisagesa muavula nu ha gudihana diago mu ndaga jia mu nyuma. Tudi mujiya egi idi nu ndando ha gukamba maluholo ako tuajiya gudihana muavula mu mudimo wa gulongesa, gifua guvutugila athu muavula. Tudi nji mujiya egi tudi naye gutshita yagasue ha gukuatesa athu ha “guhuluga nu ha guheta ujiyi wa diago wa giamatshidia.”​—1 Tim. 2:4.

14. Mu luholo lutshi gudihana muavula mu ndaga jia mu nyuma guana gutukuatesa? (Tala nji gifuanesa.)

¹⁴ Gudihana muavula mu ndaga jia nyuma guana gutukuatesa ha gutuna gubuita mutshima gishina ndaga jiabola jidi mukalegewa ha mavu. Tuanago nji gudisagesa muavula mukunda nu luholo ndaga jia umbundudi, lamba dia makuta nu misongo ya gisambugila idi gudivudisa ha mavu. Tuana jiya egi ndaga jiene jiagasue jidi ijiyishilo idi mumonesa egi profesi jia Biblia jidi mutagenesewa. Ha fundo dia gulaba guvua woma, tuana gusha mutshima mu ndaga jiana gutulaya Yehowa mukunda nu masugu adi muza. Tuana khala nji nu guhuima handaga tuana gushila Yehowa mutshima egi muene mbawutukuatesa ha gukolesela.​—Ngi. 16:8; 112:1, 6-8.

15. Mu luholo lutshi gukhala “mutangiza mu luholo luabonga” mbagutukuatesa? (1 Phetelo 4:7)

¹⁵ Ujimbilago ndaga yabalega ndando. Athu avula mangino ana gudihana muavula mu saga nu mu ndaga jiajiya guawunganesa matangi, uvi anago gutangiza gisugishilo gia mavu awa. Gubalegesa tangua diabonga mu ndaga jiajiya gutuwunganesa matangi gushigo ndaga yabola, uvi tudi naye gukhala “mutangiza mu luholo luabonga” gula tushigo mutshigina gubua gifua enya ha mavu awa. (Tanga 1 Phetelo 4:7.) Ndaga yene idi mukotelesa itshi? Idi mukotelesa egi tushigo naye gubalegesa tangua diavula ha gutshita saga, uvi tudi naye nji guzula badesizio abonga. Gula tuatshita ngenyi, mbatumonesa egi tudi nu matangi a Yehowa nu tuana kotelesa muabonga ndaga jidi diago nu ndando.​—2 Tim. 1:7.

16. Malongo atshi tuajiya guzula nu ndaga yakalegele Yesu gutuama dia gufua guenji?

¹⁶ Yesu wakhalele mujiya ndaga jiakhalele diago nu ndando mukunda nu muene. Gutuama dia gufua guenji, wakombelele muavula handaga wakhalele mujiya egi gusala wa gujinginyina nu gutshita gutshigina gua Yehowa guene guakhalele nu ndando yavula. Uvi alandudi enji akalegelego ngenyi, abandele tulo handaga “akhalele aguhuila mukunda nu gikenene.”​—Luka 22:39-46; Yone 19:30.

17. Mukunda natshi athu avula ana kalegela internet? Luholo lutshi gukalegela internet guajiya gubua muheto? (Tala nji gifuanesa.)

¹⁷ Esue nji matangua ako tuajiya guvua gikenene gifua alandudi a Yesu. Tuajiya nji guvua woma mukunda nu ndaga jidi mukalegewa ha mavu awa. Hene, ha gudiwunganesa matangi, athu avula mangino ana balegesa tangua diavula mu internet. Ana guyikalegela ha guta maga nu mafuta awo nu enya fami yawo adi mu mafundo a gudisha, ha guatumila foto nu ndaga jiko. Ana guyikalegela nji ha gutala video nu filme jiavula nu ha guta saga jiko. Athu a luholo elu ana kuatewa diago mu muheto nu ana balegesa tangua diawo diagasue nu ngolo jiawo jiagasue ha gukamba gujiya ndaga jihe-jihe jiakatuga guzoga nga gukalegewa. Gula tushigo mutshigina gubua mu muheto wene, tuajiya gudihula egi: ‘Ndaga ngana tala mu internet jiana gungukuatesa diago ha gudivua muabonga ba? Nga ndo jiana gunguwunganesa gu ndaga jidi diago nu ndaga yavula?’

18. Mukunda natshi tudi naye gumonesa gutema tangua tudi mutomba ndaga jia gubalegesela tangua?

¹⁸ Tudi naye gumonesa gutema tangua tudi mukalegela application jiana kuatesa athu ha gutala filme nu tuvideo tuahihia-hihia nga ha gukena ba jeux vidéos mu internet. Gutshita ndaga eji guajiya diago gutusuanguluisa nu gutukuatesa ha guwunganesa matangi. Uvi tudi naye gumonesa gutema tangua tudi mutomba ndaga mbatutala nu guvula gua ndaga mbatutala. Ha gufezegesa, gula tudi mutala video imoshi, tuajiya gumona video iko yajiya gutusuanguluisa. Gula tuamoneselego gutema, hazonda-hazonda tuajiya gusendesa gutala ndaga jia khuta nu jia musonyi. Yene ndaga yabuidile phangi mumoshi wa yala wa gu Azi. Thomo wakhalele mutala tuyitshinyi tua bafilme mu application imoshi ngenyi. Gungima dienji wasendesele nji gutala video jiana monesa ndaga jia musonyi. Gu suga, wasendesele gutala pornografi. Uvi akulu nu mafuta enji amukuatesele diago; wabembele khadilo diene, wakatudile application jiene mu telefone yenji, wadishidile nji tangua dia gubalegesa gu telefone. Ndaga yabuidile phangi owu idi gutulongesa egi tudi naye gumonesa gutema tangua tudi mutomba ndaga tudi mutshigina gubalegesela tangua.

19. Itshi yajiya gutubuila gula tudi mubalegesa tangua diavula mu congé nga mu ndaga tuana tshita ha guhuluguga?

¹⁹ Tudi naye nji gumonesa gutema tangua tudi mutshigina guzula congé nga gutshita ndaga jiko ha guhuluguga. Mukut’etu agasue tuana khala nu funu ya guhuluguga nga guya muzula muhehe handaga yana gutukuatesa ha gukhala nu sante yabonga. Uvi gula tudi mubalegesa tangua diavula mu ndaga jiene, yajiya gutuwunganesa matangi gu ndaga jiabalega ndando. (Fili. 1:10) Hene, tudi naye gujiya ndaga tudi mutshigina gutshita nu guvula gua tangua mbatubalegesa mu ndaga jiene. Mihu wajiya gudihula yenyeyi: ‘Matangua ngana balegesa mu congé nu mu ndaga jiko ngana tshita ha guhuluguga ana monesa diago egi ngana tshita ndaga nu gutema ba? Ngana monesa diago edi ngudi muhaga ndaga jiabalega ndando ha fundo dia thomo ba? Ngudi wagudilondega mukunda nu “gisugishilo gia ndaga jiagasue” ba?’

20. Gubonga gutshi tuana heta tangua tuana gusha ndaga jia mu nyuma ha fundo dia thomo?

²⁰ Tuana heta gubonga guavula tangua tuana gusha ndaga jia mu nyuma ha fundo dia thomo. (Yesh. 48:17) Yehowa wana gutukuatesa ha gukolesela mu malamba tudi mutagana nawo. Tuanago gudisagesa muavula mukunda nu ndaga jidi mukalegewa ha mavu. Tuanago nji gubalegesa tangua dietu diagasue ha gutshita saga nga ndaga jiko jiajiya gutuwunganesa matangi. Hene, tulandulenu gukhala nu matangi gifua a Yehowa, tudihanenu muavula mu ndaga jia mu nyuma, tulandulenu nji gukamba gujiya ndaga jidi nu ndando yavula mu monyo wetu. Gula tuatshita ngenyi, mbatumonesa egi tudi musha Yehowa ha fundo dia thomo mu monyo wetu nu tudi mulandula “gukuata mangololo monyo wa giamatshidia.”​—1 Tim. 6:19.