E Bijbel—Un Buki Skirbí pa Hende Comprende
ALGUN hende ta kere cu e Bijbel ta e Palabra claro di Dios cu hende mester sigi literalmente. Pa otronan, “e mensahe dje Bijbel ta hopi mas bruhá.” Esei ta loke e comité di fe i teología di 12 miembro dje religion protestante di Canadá, e Iglesia Uní di Canadá, a bisa. Pastor Clifford Elliott, dje religion ei, ta kere cu pa algun hende “e Bijbel ta bira abstracto, impersonal i no ta aplicable.”
Tal punto di bista ta haci pregunta pertinente presenta cu ta merece contesta. Importante entre eseinan ta, Pakico e Bijbel tabata skirbí? E ta mucho bruhá i complicá pa hende comprende? Gewoon hende por comprendé? Cua yudanza ta necesario pa hende capta e sentido dje Scritura? I pakico conocimento exacto dje Bijbel ta necesario den e tempo turbulento aki?
Pakico e Bijbel a wordu skirbí?
Un estudio dje Palabra di Dios semper tabata un requisito necesario pa hende cu kier gana e fabor i aprobacion di Dios Haltísimo, Jehova. Rey, sacerdote, mayornan, homber, muher, i mucha—ricu i pober di igual manera—tabata instruí pa aparta tempo for di asunto diario di bida pa duna consideracion serio i cu oracion ne Palabra skirbí di Dios.—Deuteronomio 6:6, 7; 17:18-20; 31:9-12; Nehemías 8:8; Salmo 1:1, 2; 119:7-11, 72, 98-100, 104, 142; Proverbio 3:13-18.
Por ehempel, Dios a manda Hosué: “Sea sigur cu e buki dje Ley ta semper lezá den bo adoracion. Studié dia i anochi, i sea sigur cu bo ta obedece tur loke ta pará skirbí den dje. Anto lo bo ser próspero i exitoso.” (Hosué 1:8, Today’s English Version) Tal estudio i aplicacion cuidadoso dje Ley di Dios por resulta den éxito i felicidad. E intencion di Jehova ta pa “hende di tur sorto” no solamente comprende su Palabra, e Bijbel, sino també obedecé, cu e prospecto di recibi e don di bida.—1 Timoteo 2:3, 4; Juan 17:3.
Mucho complicá pa comprende?
Promé cu Jesús a subi na cielo, el a haci claro cu e kier pa un programa grandi di educacion bíblico sigi mundialmente. (Echo 1:8) E tabata sa cu e Bijbel tabata skirbí pa hende comprende. Despues di a splica cu Jehova Dios a duné tur autoridad den cielo i riba tera, el a duna e mandamento directo: “Bai pues i haci disípel [studiante] di hende di tur nacion, bautizando nan den e nomber dje Tata i dje Yiu i dje spiritu santo, siñando nan pa warda tur loke mi a manda boso.”—Mateo 28:19, 20.
Promé cu nan a bautiza, disípel nobo tin cu ser siñá tocante Jehova Dios, su Yiu, i obramento di spiritu santo. Además, nan mester ta instruí den e ley dje sistema cristian di cosnan. (1 Corintio 9:21; Galatio 6:2) Pa alcanza tal resultado, hende merecedor mester kere promé cu e Bijbel ta di Jehova Dios i di dos sa cu e kier pa nan comprendele.—Mateo 10:11-13.
Kico ta necesario di bo parti pa comprende e Bijbel? E Yiu di Dios a haci esfuerzo special pa splica e Scritura. E tabata sa cu e Scritura Santo ta e berdad i cu nan ta contene e boluntad revelá di Jehova Dios. (Juan 17:17) Jesucristo a bisa tocante su asignacion di trabao: “Mi a nace i a bini na mundo pe solo propósito aki, pa papia tocante e berdad. Ken cu ta pertenece ne berdad ta scuchámi.” (Juan 18:37, TEV; Lucas 4:43) Jesús no a nenga di siña hende cu tabatin curazón i mente receptivo. Nos ta ser bisá den Lucas 24:45: “Anto [Cristo Jesús] a habri nan mente completamente pa nan capta e sentido dje Scritura.”
Durante e ministerio di Jesús el a cita texto libremente den e Palabra skirbí, splicando i haciendo referencia libremente na texto den e “ley di Moisés i den Profeta i Salmonan.” (Lucas 24:27, 44) Hende cu a tende su splicacion bíblico a keda mashá conmoví pe claridad di su comprendimento, i també pa su capacidad di siña. (Mateo 7:28, 29; Marco 1:22; Lucas 4:32; 24:32) Pa Jesús, e Scritura tabata fácil pa comprende.
E Bijbel i sigidor di Jesús
Apóstol Pablo, un hende cu a imita Jesucristo, a mira e necesidad di siña otronan loke e Scritura ta contene. Pablo també tabata sa cu e Scritura tabata skirbí pa hende comprende. P’sei el a siña públicamente i sin duda a splica e Scritura den e cas di hende cu kier a comprendénan. Pablo a duna di conoce su posicion ora el a bisa: “Boso sa cu mi no a nenga di bisa tur loke por yuda boso ora mi a predica i a siña na público i den boso cas.” (Echo 20:20, TEV) Durante conferencia di dje, Pablo a razona a base dje Scritura, usando texto pa splica i duna prueba di su siñanza. (Echo 17:2, 3) E tabata interesá den dunamento di yudanza na hende pa comprende e nificacion dje Scritura.
Bo tin anhelo pa comprende loke Jesús i su disípelnan a siña? (1 Pedro 2:2) Habitante di Berea di antigua a deseá esei, i nan tabata ansioso pa kere loke apóstol Pablo tabata síñanan tocante Cristo. P’sei Pablo a animánan pa studia e Scritura diariamente i asina recibi siguranza di cu e bon nobo cu nan a tende tabata realmente e berdad. Pa motibo cu nan mente tabata receptivo, “hopi di nan a bira creyente.”—Echo 17:11, 12.
Pa comprende e Bijbel, hende mester tin un bon inclinacion di curazón, un deseo sincero pa siña, i ser ‘consiente di nan necesidad spiritual.’ (Mateo 5:3) Ora nan a puntra Jesús: “Pakico bo ta papia cu nan usando comparacion?” el a contestá: “Ta duná na boso di comprende secreto sagrado dje reino di cielo, pero no ta duná ne hendenan ei.” Tabata profetizá cu ‘lo e habri su boca cu comparacion i publica cosnan scondí.’ (Mateo 13:10, 11, 35) P’sei Jesús a papia usando comparacion pa separa oyentes indiferente i curioso for di buscador sincero dje berdad. Disípel di Jesús a demonstra nan sinceridad na un ocasion ora nan a drenta cuné den un cas i a pidi: “Splícanos e comparacion dje mal yerba den e cunucu.”—Mateo 13:36.
Ta keda bisto cu nos tin mester di yudanza pa nos comprende e Bijbel. Pastor Hal Llewellyn, e secretario di teología, fe, i ecumenismo dje Iglesia Uní, a bisa: “Ta mashá importante pa aclara loke e Bijbel ta nifica pa nos i con e ta ser lezá i interpretá.” Pero, aunque tur hende no sa, ta un echo cu nos no por comprende e Bijbel riba nos mes cuenta. Nos tin mester di yudanza.
Cua yudanza ta disponibel?
Tin palabra den e Bijbel difícil pa comprende, pregunta confundidor, i declaracion profundo cu ta exigi aclaracion. Tal bez e propósito di nan ta di ser trabahoso, usando comparacion significativo cu no tabata skirbí pa hende comprende ne tempo di nan skirbimento. Pero, nan sí ta enbolbe e propósito di Jehova Dios. Por ehempel, Revelacion 13:18 ta bisa cu e “number dje bestia salbahe” ta “seis cient’i sesentiseis.” Aunque e texto ta bisa cu “aki ta unda sabiduría ta drenta,” e no ta splica e significancia dje number. Sin embargo, Jehova Dios, mediante su organizacion, a permiti sirbidor leal di dje comprende su nificacion awe. (Mira e cuadro, “E canal pa comprendimento dje Bijbel.”) Abo també por gana tal comprendimento cu e yudanza di esnan cu tin experencia den “manehá e palabra dje berdad correctamente.”—2 Timoteo 2:2, 15, 23-25; 4:2-5; Proverbio 2:1-5.
Tabatin bez cu Jesús a usa comparacion pa mustra e reaccion of falta di reaccion ne mensahe di Reino. El a indica cu algun lo no haci progreso pa motibo di desanimacion di parti di oposicion di amigo of famía. Otro hende ta laga “tribulacion of persecucion” destrui nan aprecio dje mensahe di Reino. Otronan ainda ta laga asunto diario di bida, “ansia dje sistema di cosnan aki i e poder engañoso di riqueza,” domina cualkier amor cu nan por tin pe bon nobo. En cambio, tin hende cu ta reacciona gozosamente i ta keda dispuesto pa tende e palabra precioso i capta e sentido di dje. Nan ta “suspirá i ta lamentá riba tur e cosnan repugnante cu ta ser hací” den cristiandad, supuestamente den e nomber di Jesucristo. Hende asina ta ansioso pa recibi instruccion den e camina di Jehova Dios i dje manera ei comprende loke nan ta leza den e Bijbel.—Mateo 13:3-9, 18-23; Ezekiel 9:4; Isaías 2:2-4.
Pa hende cu kier gana comprendimento penetrante dje propósito di Jehova Dios a base individual, Jehova por percura pe yudanza necesario ser duná. Por ehempel, e Bijbel ta informa cu e spiritu di Jehova a dirigi evangelizador Felipe pa yuda un homber etiopio cu tabata considera e buki bíblico di Isaías riba camina saliendo for di Jerusalem. Riba camina pa cas, e tabata lezé den su garoshi. Den obedencia ne guía dje spiritu santo di Jehova, Felipe a corre cant’i garoshi i a puntra: ‘Bo ta comprende loke bo ta leza?’ E homber tabata suficiente humilde i onrado pa admiti cu e tabatin mester di yudanza. Felipe cu gusto a instruí e homber enseñable cu tabatin hamber spiritual. E instruccion a yudé comprende e Scritura. El a siña loke e tabatin cu haci awor pa disfruta di un relacion favorecí cu Jehova Dios pe gana bida eterna. El a bira un sirbidor feliz i bautizá di Jehova Dios, cu a sigi den un bida cu tabata agradabel pa Dios.—Echo 8:26-39.
Bo por tin un Bijbel den bo cas, i bo por a lezé hopi bez. Muy probablemente bo a experimenta e mesun problema cu e etiopio sincero i humilde. E no por a comprende loke el a leza. E tabatin mester di yudanza i no a tarda pa acepta e yudanza cu Jehova Dios ta gusta duna. Mescos cu Felipe, Testigo di Jehova ta keda contentu pa yudábo comprende cosnan tocante Dios cu ta pará skirbí den su Palabra, e Bijbel. Nan sa cu Jehova a percura e Bijbel i su propósito ta pa hende comprendele.—1 Corintio 2:10; Efesio 3:18; 2 Pedro 3:16.
Pakico e Bijbel ta necesario?
Nos ta biba den e tempo di mas urgente di existencia humano. E Bijbel ta mencioná esei como “e conclusion dje sistema di cosnan.” (Mateo 24:3) E cantidad di sosodimento cu a tuma lugar na cumplimento di profecía bíblico desde e aña 1914 ta mustra cu mashá pronto e Reino celestial di Dios lo ‘aplasta i pone fin na tur otro gobierno.’—Daniel 2:44.
Bo mes por leza loke ta profetizá den e Bijbel den Mateo capítulo 24, Marco capítulo 13, i Lucas capítulo 21. Bo por ripara cu sosodimento mencioná ta di interés mundial. Nan ta inclui gera mundial—distinto di tur otro gera. Desde Gera Mundial I, nos a experimenta loke tabata profetizá: scarcidad di cuminda, temblor, i un tempo di maldad extraordinario. I awor ta parce cu e nacionan ta cerca di saca e declaracion cu lo ser e siñal inequibocable di cu destruccion di mundo ta cerca. Apóstol Pablo a skirbi tocante esei: “E dia di Jehova ta bini mescos cu ladrón den anochi. Ki ora cu nan ta bisa: ‘Paz i siguridad!’ anto destruccion di ripiente lo ser riba nan instantáneamente; . . . i nan lo no scapa di ningun manera.” (1 Tesalonicense 5:2, 3) Kende lo no scapa? Pablo a splica: “Esnan cu no ta conoce Dios i esnan cu no ta obedece e bon nobo tocante nos Señor Jesús.” (2 Tesalonicense 1:7-9) Un parti dje siñal combiná tin cu ser cumplí mediante esnan cu ta obedece e mandamento duná den Mateo 24:14 pa predica e “bon nobo di reino . . . den tur e tera habitá.”
Miyones di Testigo di Jehova ta cumpli cu e mandamento den 231 tera i isla di lamá. Nan ta bishita cas di pueblo i ta invitánan personalmente pa siña tocante e gobernacion real di Jehova Dios. Cu bondad nan ta siñalá e camina cu cada hende mester scoge pa nan ser hunto cu sobrebibiente dje sistema di cosnan aki i biba riba un tera paradísico unda cu lo no tin lamentacion, suspiro, dolor, of morto.—Revelacion 21:3, 4.
Tempo ta cabando lihé pe mundo malbado aki, i ta urgente pa tur hende cu kier sobrebiba e fin dje mundo aki siña loke ta encerrá den ‘obedencia ne bon nobo’ i asina scapa destruccion. E sigiente bez cu Testigo di Jehova ta bishita bo cas, pakico no acepta e invitacion di tene un estudio bíblico simanal? Mihor ainda, pakico no pídinan studia e Bijbel cu bo pasobra bo kier comprendele?
[Kuadro na página 8]
E CANAL PA COMPRENDIMENTO DJE BIJBEL
JESÚS a dúnanos e siguranza di cu despues di su morto i resureccion, lo e lanta un “esclabo fiel i prudente” pa sirbi como su canal di comunicacion. (Mateo 24:45-47) Apóstol Pablo a identifica e canal pa hende cristian efesio ora el a skirbi cu “por ta duná di conoce mediante e congregacion e sabiduría mashá variá di Dios, segun e propósito eterno cu el a forma en relacion cu Cristo, Jesús nos Señor.” (Efesio 3:10, 11) E congregacion di cristian ungí, cu a nace na Pentecoste di aña 33 E.C., ta loke tabata confiá cu “cosnan revelá.” (Deuteronomio 29:29) Como un grupo, cristian ungí ta sirbi como e esclabo fiel i prudente. (Lucas 12:42-44) Nan nombramento divino na un asignacion ta pa nan percura comprendimento spiritual di “cosnan revelá.”
Mescos cu profecía bíblico a siñala den futuro na Mesías, e ta dirigínos també ne cuerpo estrechamente uní di Testigo cristian ungí cu ta sirbi awor como e esclabo fiel i prudente.a E ta yúdanos comprende e Palabra di Dios. Tur hende cu kier comprende e Bijbel mester comprende cu hende por yega di conoce e “sabiduría mashá variá di Dios” solamente mediante e canal di comunicacion di Jehova Dios, e esclabo fiel i prudente.—Juan 6:68.
[Footnotes]
a Mira E Toren di Vigilancia [na inglés] di 1 di Mart 1981, bladji 24-30.