Hisando e Velo Riba Alaska Su Ultimo Frontera
PA DOS dia caba, nos cuater a krimp huntu den un kamber chikitu den e pueblo di Nome, Alaska, famoso pa su atraccion di hopi hende buscando oro. Na 1898 mas cu 40.000 explorador a bini huntu aki pa busca un solo cos—oro! Nos, di otro banda, ta busca un tesoro diferente.
Nos interes, p’e momento, ta den “e cosnan deseabel” cu talbes ta biba den e pueblonan isolá di Gambell i Savoonga riba Isla St. Lawrence, 300 kilometer direccion west den e Canal di Bering. (Ageo 2:7) Ei e inuitanan cu curashi ta nabegá den e awanan ártico cu temperatura di ijs i ta yag riba bayena solamente algun miya for di loke un tempu tabata Union Soviético. Pero e sneu cu ta supla i un capa shinishi diki di neblina ta tene nos cerá. Nos avion no por lanta buelo.
Segun cu nos ta warda, mi ta reflehá riba sucesonan dje último par di añanan i ta gradicí Jehova Dios pa su bendicion riba e predicacion den áreanan plamá cu masha poco habitante. Na Alaska—yamá dor di algun hende e mundu su último frontera—tin mas cu 60.000 hende nativo ta biba den mas cu 150 comunidad remoto, plamá riba casi 1.600.000 kilometer cuadrá di desierto, sin coneccion cu otro dor di ningun clase di caya. Pa medio dje avion dje Sociedad Watch Tower, nos a alcansá caba mas cu un tercer parti dje pueblonan isolá aki, treciendo e bon nobo dje Reino di Dios na nan.—Mateo 24:14.
Pa alcansá e comunidadnan remoto aki, e avion hopi biaha mester aterisá dor di nubia i neblina cu por cubri e tera pa dianan largu. Una bes riba tera, ainda tin un otro neblina cu mester penetrá. Mescos cu un velo, e ta cubri e mente i curason dje hendenan bondadoso i pacífico aki.—Compará cu 2 Corintio 3:15, 16.
Un Transicion Doloroso
E áreanan levemente poblá di Alaska ta ser habitá p’e inuitanan, aleutonan i indjannan. Cada un di nan tin nan propio custumbernan i característicanan peculiar na nan herencia individual. Pa sobrebibí e winter ártico, nan a siña biba cu i dje recursonan dje tera dor di yag riba bestia, piscá i bayena.
Influencia strañero a penetrá den nan meimei di añanan 1700. Comerciantenan ruso cu a negoshá den lana a haña un pueblo bistí cu cueru di bestia i holiendo zeta di cachó di awa, kendenan a biba, no den iglo trahá di ijs, sino den casnan semi bou di tera trahá cu turf, cu dak di yerba i entrada bou di tera. E comerciantenan a trece hopi problema serio p’e hendenan trankil aki, cu papiá suave i tog robusto, incluyendo culturanan nobo i malesanan nobo, cu a reducí e poblacion di algun tribu na mitar. Alcohol pronto a bira un maldicion rib’e pueblo. E economia nobo a forsa un cambio for di un forma di bida di subsistencia [produciendo suficiente pa sostené e famia directamente] pa unu monetario. Te awe, algun hende ta kere cu e tabata un transicion doloroso.
Ora misioneronan di cristiandad a yega, un otro clase di cambio a ser forsá riba e nativonan di Alaska. Miéntras algun hende contra nan gana a entregá nan prácticanan religioso tradicional—adoracion dje spiritunan di bientu, ijs, oso, águila, etcétera—otronan a desaroyá un mescla di concepto, resultando den un fusion, of confusion, di religion. Tur esaki hopi biaha a resultá den sospecho i desconfiansa den hende straño. Un bishitante no ta semper bonbiní den algun pueblo.
P’esei, e desafio dilanti nos ta, Con nos lo alcansá tur e nativonan plamá rond e inmenso frontera aki? Con nos por mustra nan cu no tin motibu pa sospecho? Kico nos por haci pa hisa e velo?
E Promé Esfuersonan pa Duna Testimonio
Na principio di añanan 60, un cantidad di Testigonan robusto di Alaska cu curashi a perseverá den condicionnan di weer extremo—bientunan fuerte, temperaturanan bou di cero, condicionnan di invisibilidad—i a piloteá nan avionetanan privá di un solo motor riba tour di predicacion entre e pueblonan plamá den parti nort. Mirando bek, e rumannan balente aki realmente tabata exponiendo nan mes na un gran midí di rísico. Un fayo di motor casi sigur lo a hiba na desaster. Asta si un aterisahe sano i salbo tabata posibel, nan lo tabata kilometernan leu for di yudansa den temperaturanan bou di cero i sin ningun medio di transporte. Sobrebibencia lo a dependé di haña cuminda i lugá di keda, cuanan lo tabata scars. Gracias na Jehova, ningun incidente serio a tuma lugá, pero no por a ignorá tal peligernan. Pues e oficina di sucursal di Alaska dje Sociedad Watch Tower a desconsehá e rumannan e método aki.
Pa avansá e trabou, rumannan fiel den e congregacionnan di Fairbanks i North Pole a concentrá nan esfuersonan riba e pueblonan mas grandi, manera Nome, Barrow i Kotzebue, caminda avionnan comercial ta baha. Nan a usa nan propio fondonan pa biaha p’e áreanan aki, mas cu 720 kilometer pa parti nort i west. Algun ruman e keda na Nome pa varios luna pa conducí studionan di Bijbel cu esnan interesá. Na Barrow e rumannan a huur un apartamento cu a sirbi como un refugio p’e temperatura masha friu di -45 grado celsio. Durante varios aña, mas cu US$15.000 a ser gastá dor di esnan cu a tuma e mandamentu di Jesus na pechu pa predicá e bon nobo te na e extremonan dje tera.—Marco 13:10.
Yudansa Inesperá Ta Yega
E búskeda pa un manera pa alcansá e comunidadnan mas isolá a sigui, i Jehova a habri e caminda. Un avioneta di dos motor a bira disponibel—net loke mester pa crusa e tereno desigual di Alaska Range sano i salbo. Tin masha hopi ceru cu ta pasa 4.200 meter na Alaska, i e top dje famoso Ceru di McKinley ta 6.193 meter riba nivel di laman.
Finalmente, e aeroplano a yega. Imaginá bo nos decepcion ora un mashin bulador tur gastá, blikiá i di tur coló a baha rib’e pista. E posiblemente por tabata apto pa bula? Nos por a confia e bida di nos rumannan na dje? Atrobe, e man di Jehova no tabata corticu. Bou di guia di mecániconan diplomá, mas cu 200 ruman a ofrecé nan servicionan boluntario, dedicando varios mil ora pa renobá henter e avion.
Ki un deleite pa contemplá! Lantando despegando p’e cielunan di Alaska, un avioneta briyante, manera nobo cu e number di registracion 710WT di spuit rib’e rabu! Siendo cu tantu siete i dies ta ser usá den Bijbel pa simbolisá algu completo, por considerá cu 710 ta enfatisá e sosten cu Jehova su organisacion a duna pa hisa e velo for di curasonnan cu ta tapá den scuridad.
Abou n’e Cadena Aleuto
Desde cu nos a ricibí e avioneta, nos a cubri 80.000 kilometer di desierto, treciendo e bon nobo di Reino i literatura bíblico na mas cu 54 pueblo. Esaki ta e ekivalente di crusa Merca continental 19 biaha!
Tres biaha nos a alcansá bai abou dor dje Islanan Aleuto, 1.600 kilometer largu, cu ta separá Océano Pacífico for di Laman di Bering. E mas cu 200 islanan casi sin ningun palu ariba cu ta forma e cadena, ta lugánan di biba di no solamente e nativonan aleuto sino tambe miles di para di laman, águila mericano i gans emperador, cu cabes blancu manera sneu i pluma pretu cu blancu distintivo den forma di repchi.
Sin embargo, e bunitesa atractivo dje region, no ta sin su peligernan. Bulando over di laman, nos por mira capanan blancu di 3 pa 5 meter riba e awanan friu scumando cu temperatura di ijs, asina friu cu asta den zomer un hende por sobrebibí den dje pa solamente 10 pa 15 minut. Si un piloto hañ’é forsá ta baha, su único opcionnan ta un isla cu suela desigual yen di baranca of e laman friu i mortífero. Ki agradecido nos ta pa nos rumannan ábil, mecániconan certificá A & E (Aircraft and Engine), kendenan ta traha boluntariamente pa mantené a avion den óptimo condicion!
Riba un dje biahenan, nos a coge direccion di Dutch Harbor i e pueblo piscadó di Unalaska. E region ta conocí pa su bientunan di 70 pa 100 nudo. Felismente, tabata hopi mas calmu rib’e dia ei pero tog suficiente turbulento pa nos marea varios biaha. Tabata ki un sorpresa ora nos a mira e pista di aterisahe—djis un repi di caminda cobá den banda dje ceru yen di baranca! Na un banda dje pista tabatin un ceru steil di piedra, n’e otro, e awa cu temperatura di ijs dje Laman di Bering! Ora nos a toca suela, tabata riba un pista muhá. Awa ta yobe mas cu 200 dia pa aña aya.
Tabata ki un goso pa considerá Dios su Palabra i propósito cu e habitantenan dje área! Varios hende di edad a expresá aprecio p’e speransa di un mundu sin guera. Ainda nan tabatin memorianan bibu dje bombardeo di Dutch Harbor dor dje haponesnan durante Guera Mundial II. Nos memorianan di tal biahenan di testificacion ta igualmente inolvidabel.
Un Tendencia Calentando Lentamente
Averiguando e weer atrobe, nos ta nota un subida lento den e temperatura. Esei ta hací mi pensa riba nos trabou di predicacion den áreanan plamá cu masha poco habitante. Lentamente pero sigur nos a mira un tendencia calentando den curason dje pueblo.
A tuma tempu pa kita e velo di sospecho i desconfiansa cu e hendenan tin pa cu strañeronan. Den nos promé intentonan, no tabata algu straño pa lidernan di iglesia dje pueblo topa e avioneta, puntra en cuanto e propósito di nos bishita i despues abruptamente pidi nos pa bai. Recepcionnan asina, naturalmente, tabata decepcionante. Pero nos a corda Jesus su conseho hañá na Mateo 10:16: “Boso resultá di ta cauteloso manera colebra i tog inocente manera palomba.” Pues nos a regresá cu e aeroplano cargá cu kropsla, tomati i milon frescu, i otro artículonan cu no ta fácilmente disponibel localmente. E habitantenan cu anteriormente tabata hostil tabata contentu pa mira nos carga.
Tanten cu un ruman a atendé cu e “tienda,” aceptando donacionnan p’e productonan frescu, varios otro rumannan a bai di cas pa cas, informando e doñonan di cas dje yegada dje carga frescu. N’e portanan tambe nan a puntra: “Pero, den tur esei, bo ta gusta lesa Bijbel? Mi sa cu lo bo disfrutá dje yudansa pa studia Bijbel aki cu ta mustra cu Dios a primintí nos un paradijs.” Ken por a nenga un oferta atractivo asina? Tur a apreciá e cuminda físico i tambe esun spiritual. E bonbiní tabata agradabel, nos a laga hopi literatura, i algun curason a ser calentá pa cu e berdad.
Pasando Over di Frontera
Pasando pa Teritorio di Yukon, e congregacion Whitehorse a extendé un invitacion di “Macedonia” na nos pa “pasa over” drenta Cánada pa bishitá algun dje áreanan den e remoto Teritorionan Nortwest. (Echo 16:9) Nos cincu tabata na bordo segun cu nos a coge direccion pa Tuktoyaktuk, un pueblo cerca di Bahia di Mackenzie n’e Laman di Beaufort, nort dje Círculo Artico.
‘Con bo ta pronunciá e nomber straño aki?’ nos tabata puntra nos mes ora nos a yega.
“Tuk,” un homber hóben a contestá cu un sonrisa grandi.
“Pakico nos no a pensa riba esei?” nos a asombrá.
Nos tabata sorprendí pa haña cu e hendenan di Tuktoyaktuk tabata bon versá den e Scritura. Como resultado, nos tabatin hopi consideracionnan amigabel i hopi literatura a ser lagá. Un di nos pioneronan hóben tabatin un combersacion iluminador cu un doño di cas.
“Ami ta un anglicano!” e doño di cas a bisa.
“Bo ta conciente cu e Iglesia Anglicano ta aprobá di homosexualidad?” nos pionero a puntra.
“Berdad?” e homber a vacilá. “Wel, e ora ei, mi no ta un anglicano mas.” Ta di spera cu un otro persona tabata teniendo su curason habrí p’e bon nobo di Bijbel.—Efesio 1:18.
Un hende di edad tabata impresioná cu nos determinacion pa alcansá cada cas den e área. Normalmente nos lo mester a haci tur nos trabou na pia. Generalmente nos lo mester a cana un kilometer of mas for dje pista di aterisahe te n’e pueblo. Anto, pa alcansá cada cas, nos mester a pasa trabou pa cana den caminda di tera of lodo. E homber a fia nos su pickup, i ki un bendicion e tabata! Pasando over di frontera i yudando den e teritorio canades tabata un privilegio excelente.
E Ta Bale La Pena?
Ora tin mal weer i nos keda pegá na tera of tarda pa tempu indefiní, manera awor, of ora un dia largu di duna testimonio ta parce di no a producí nada sino solamente desinteres of asta hostilidad, anto nos ta cuminsá puntra nos mes si e ta bal tur e tempu, energia i gastu. Nos por pensa di hende cu ta parce di mustra interes i ta primintí di corespondé via carta pero ta keda sin haci’é. Anto nos ta corda cu no ta custumber di hopi hende nativo pa skirbi carta, i amabilidad fácilmente por ser interpretá como interes den e mensahe di Bijbel. Tin biaha ta parce asina difícil pa midi éxito.
E pensamentunan negativo aki ta disparcé lihé ora nos corda e bon experencianan di otro publicadornan di Reino. Por ehempel, un Testigo di Fairbanks a predicá den e pueblo di Barrow den lehano nort. Ei el a topa un tiener kende tabata na cas cu vacansi for di universidad na California. E ruman muher a tene e interes bibu mediante corespondencia i a sigui animá e mucha muher asta despues cu el a regresá universidad. Awe, e muher hóben ta un felis sirbidor bautisá di Jehova.
Un batimentu na porta a interumpí mi pensamentu tocante e experencianan aki i ta duná mi otro prueba cu tur esaki ta bale la pena. Ei, Elmer ta pará den porta, te asina leu e único Testigo inuita dedicá i bautisá na Nome.
“Si weer permití esei i e avioneta por lanta, mi por bai cu boso?” e ta puntra. Bibando isolá i mas cu 800 kilometer for dje congregacion mas cercano, e kier participá den e ministerio cu su rumannan miéntras e tin oportunidad.
E rayonan di solo ta cuminsá penetrá dor dje nubianan, i nos sa cu pronto nos lo haña permit pa lanta buelo. Ora Elmer subi drenta e aeroplano, nos ta ser animá dor di su cara felis i radiante. Esaki ta un dia special pa Elmer. E ta bayendo cu nos na nos destinacion, pa predicá na su mes pueblo inuita, uniendo cu nos den nos intento pa kita e velo for dje curason di esnan cu ta biba den e mundu su último frontera.—Contribuí.
[Caption on page 23]
1. Gambell
2. Savoonga
3. Nome
4. Kotzebue
5. Barrow
6. Tuktoyaktuk
7. Fairbanks
8. Anchorage
9. Unalaska
10. Dutch Harbor
[Caption on page 24]
Pa alcansá comunidadnan isolá, hopi biaha ta necesario pa crusa un di Alaska su hopi cadenanan di cerunan
[Caption on page 25]
Betty Haws, Sophie Mezak i Carrie Teeples tin un total combiná di mas cu 30 aña den sirbishi di tempu completo