Paisahe dje Tera Primintí
Bishitá e Tera, Bishitá e Carnénan!
MILES di hende cristian a kere cu un bishita ne Tera Primintí pa mira e lugar mes di suceso bíblico por yúdanan comprende e Bijbel, duné mas nificacion. I e ta haci esei.
Sea cu bo a bishité literalmente of a bishité mentalmente studiando buki i artículo tocante e tera, kico bo ta bisa tocante un bishita cerca e carnénan? Bo por puntra, ‘Kico carné tin cu ber cu e Tera Primintí?’ Realmente, carné tabata un parti tanto importante di bida den tempo bíblico cu un bishita ne Tera Primintí, den un sentido, ta incompleto sin inclui e carnénan.
Portret cu bo ta mira ei por ta un parti di bo bishita, siendo cu carné cu bo por mira den e tera awe ta parce hopi e carnénan común di tempo bíblico.a Nan rabu hanchu ta contene hopi cebo. (Levítico 7:3; 9:19) Generalmente, nan lana pisá ta blancu. Pero corda cu e tao grandi di Jacob a inclui “carné cu tabatin mancha di color, grandi i chikito, i . . . carné bruin scur.”—Génesis 30:32.
E mesun relato ta ilustra cu hende cu tabatin tao grandi tabata considerá como ricu. (Génesis 30:43) Nos ta leza di Job: “Su bestianan a yega di ser siete mil carné i tres mil camel i cinco cien par di baca i cinco cien burricu yewa . . . [El] a bira mas grandi cu tur hende oriental.” (Job 1:3; 42:12) Corda també cu Nabal tabatin 3.000 carné i 1.000 cabrito. Segun bo opinion, el a disfruta di cua rango social i tabatin cuanto influencia den e dia di David? (1 Samuel 25:2) Pero, pakico exactamente un tao grandi tabata considerá como hopi riqueza?
Tabata pa motibo cu carné a produci producto di balor pe wardador of doño. Lana mes tabata un riqueza cu a sigi crece. Proverbio 31:13, 21, 22 ta yúdanos mira con un esposa sabí i balente por a usa lana pa traha paña pa su famía of bistí cu e por a bende. (Job 31:20) Lana tabata un importante artículo comercial. Esei ta ser indicá den e comentario di cu un rey di Moab “a bira criador di carné, i a paga e rey di Israel cien mil lamchi i cien mil chubat’i carné cu no a pela.” (2 Rey 3:4) Sí, nan tabata carné “cu no a pela”; nan lana abundante a aumenta nan balor.
Chubat’i carné por a produci cachu impresionante, tal como esun den e protret ei na man drechi. Esei ta hacíbo corda cu nan a usa cachu di carné como trompet pa anuncia e hubileo? (Levítico 25:8-10) Cachu similar tabata usá como trompet pa duna siñal di alarma of dirigi maniobra den gera.—Huez 6:34; 7:18, 19; Joël 2:1.
Ta di comprende cu si bo tabatin un tao di carné, esei tabata un garantía di un fuente di cuminda pasobra carné tabata contá hunto cu bestia limpi cu israelita por a come. (Deuteronomio 14:4) Nan por a stoba of hasa carni di carné. Carné hasá tabata e cuminda principal den pascu hudío anual. (Éxodo 12:3-9) Carné també tabata un fuente regular di lechi, usá pa bebe i pa traha keshi.—1 Samuel 17:17, 18; Job 10:10; Isaías 7:21, 22.
Ningun bishita ne carnénan por ta completo sin menciona e enlace estrecha entre e tao i nan wardador. Wardador fiel a cuida nan carné. Manera Jesús a mencioná, nan a reconoce e boz di nan wardador i a obedece ora el a yámanan pa nomber. (Juan 10:3, 4) Si un carné a perde, e wardador atento a busqué. Ora el a haya e carné perdí, e por a poné riba su scouder i hibé di buelta ne tao.—Lucas 15:4, 5.
David a usa experencia personal cu e tao ora el a compara su mes cu un carné cu tabatin Jehova Dios como su Wardador. David tabata protehá, mescos cu wardador a defende e carnénan contra bestia cu a atacánan. Carné por a sigi e guía di nan wardador interesá den nan. Si nan a haya herida, el a dúnanan tratamento, kizás usando azeta curativo. Ki un contraste cu accion egoísta di lider di Israel, detayá den Ezekiel 34:3-8!
E Bijbel ta contene hopi referencia profético i simbólico na carné. Pues, bo bishita pa conoce e carnénan dje Tera Primintí por dunábo un comprendimento mas profundo di frase tal como “trupa chikito,” “e Lamchi di Dios,” i e “otro carnénan.”—Lucas 12:32; Juan 1:36; 10:16.
[Nota]
a E portret anterior di carné den e desierto di Hudea, por ta examiná den e Calendario de los Testigos de Jehová para 1992.
[Rekonosementu di plachi na página]
Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.
[Rekonosementu di plachi na página 25]
Garo Nalbandian